RM motie Koopgarant - Woningen

Stedelijke Ontwikkeling

Gemeente Vlaardingen RAADSMEMO

Aan

De gemeenteraad van Vlaardingen

Portefeuillehouder

1.M. Somers-Gardenier

Onderwerp

Raadsmemo motie Koopgarant - Woningen

Datum

Registratienummer

20 juli 2021

1854751

Aantal bijlagen

Geachte leden van de raad, Op 1 april 2021 hebben de fracties Kerkhof, Groen Links, PvdA en fractie Boers de motie Koopgarant woningen ingediend en deze motie is aangenomen. In dit memo wordt de motie behandeld. In deze motie werd het college opgeroepen: De mogelijkheid van een Koopgarant- woningen regeling te verkennen en daarmee onderdeel te maken van de ambities vastgelegd binnen de woonvisie. Dit tevens te bespreken binnen MVS verband om ook daar de mogelijkheid te verkennen hier een gemeenschappelijke inspanning op in te brengen. De druk op de woningmarkt is hoog, zo ook voor het middensegment. Starters en doorstromers met een middeninkomen komen moeilijk aan een woning. Om te verkennen of het product Koopgarant een manier is om de druk te verlichten is deze motie ingediend. Koopgarant is een koopvorm die aangeboden wordt via stichting Opmaat. Deze koopvorm kan aangeboden worden via een woningcorporatie of gemeente. Het principe van Koopgarant is gebaseerd op het aanbieden van (de erfpacht van) een koopwoning met een korting op de marktwaarde, waardoor de mogelijkheid van het aankopen van een woning door een starter vergroot wordt. Bovendien biedt deze koopvorm de garantie dat de woning binnen 3 maanden gegarandeerd wordt teruggekocht van de eigenaar. De winst of verlies wordt middels een vooraf bepaalde verdeelsleutel na verkoop verrekend.

Dit proces kan herhaaldelijk plaatsvinden zodat de woning in het middeldure segment aangeboden kan blijven. Verkenning mogelijkheden Koopgarant is een product dat door Waterweg Wonen jarenlang actief is toegepast. Woningen zijn hiermee verkocht aan starters en in vele gevallen ook weer teruggekocht. Inmiddels wordt het product niet meer gebruikt, maar staan nog wel enkele terugkoopverplichtingen uit. Waterweg Wonen zal dit bedrag, om aan de terugkoopverplichting te kunnen voldoen, ten allen tijden direct beschikbaar moeten hebben. Volgens de Woningwet 2015 behoort Koopgarant bovendien niet meer tot de kerntaak van de woningcorporaties en kan Koopgarant alleen nog via een separate juridische entiteit toegepast worden.

Als je als gemeente Koopgarant wil aanbieden heb je te maken met financiële en juridische gevolgen. Een investeringsfonds is nodig om bloot grondeigendom van de corporatie of ontwikkelaar te kunnen overnemen. Bovendien is er een liquiditeitsbuffer nodig om woningen terug te kunnen kopen. De hoogte van deze buffer is afhankelijk van de waarde van de woningen, het aantal, de mutatiegraad en de intentie van doorverkopen. Een neveneffect van de terugkoopregeling is dat de verkopende partij profiteert van waardestijging, maar ook een risico loopt op waardedaling. Verkenning Maassluis en Schiedam Verkenning bij gemeente Maassluis en Schiedam wijst uit dat er door beide gemeentes ingezet wordt op bouwen en behouden van het middensegment door inzet van diverse beleidsinstrumenten. Inzet van Koopgarant is bij deze gemeenten (nog) niet aan de orde. Er wordt net als in Vlaardingen ingezet op bouwen voor dit segment door actief afspraken te maken met ontwikkelaars en de woningcorporaties. Onderzoek tot zelfbewoningsplicht, anti-speculatiebeding en constructies in het erfpachtbeleid behoort tot de in te zetten beleidsinstrumenten. Conclusie Het college is niet voornemens het product Koopgarant binnen gemeente Vlaardingen actief in te zetten. De financiële en juridische impact is naar de mening van ons college te groot.

Het college blijft door gaan met het aanbieden van de Starterslening, het onderzoeken van de inzet van zelfbewoningsplicht (zie tevens raadsmemo 1852805 voor uiteenzetting wijziging Woningwet en de gevraagde ruimte in de kadernota 2021 om de inzet van dit beleidsinstrument voor Vlaardingen verder uit te werken). De verdere ontwikkelingen en de opgedane ervaringen binnen andere gemeenten zullen nauwlettend worden gevolgd. In de woonvisie is eveneens aandacht voor het bouwen en behouden van woningen in het middensegment.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Vlaardingen,

de se re Js, Erwin Stolk

de bur Bas Ee