RM meldpunt toeslagen SOW

Maatschappelijke Ontwikkeling

Gemeente Vlaardingen RAADSMEMO

Aan

De gemeenteraad van Vlaardingen Portefeuillehouder

A.F. de Leede Onderwerp

Meldpunt Toeslagen Stroomopwaarts en afhandeling motie inzake onderzoek schulden overnemen toeslagaffaire.

Datum

Registratienummer

22 juni 2021

1850851

Aantal bijlagen

Geachte leden van de raad, Op 20 mei jongstleden heeft u een motie aangenomen waarin u het college verzoekt om te onderzoeken of wij als gemeente (net als Rotterdam) schulden kunnen overnemen van ouders die gedupeerd zijn door de toeslagenaffaire tot er een passende oplossing van het Rijk komt. Met dit memo informeren wij u over de stand van zaken van het Meldpunt Toeslagen MVS en de afhandeling van deze motie. Terugblik Er zijn grote fouten gemaakt door de Belastingdienst rondom het toekennen, stopzetten en terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. In de zomer van 2020 heeft de VNG gesprekken gevoerd met de Belastingdienst over de ondersteuning van de gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslagaffaire. In december 2020 heeft het kabinet besloten om gedupeerde ouders sneller en ruimer te compenseren. Eén van de afspraken is dat alle gedupeerde ouders zo snel mogelijk €30.000 krijgen. Los van het feit dat ook het overmaken van de toegezegde € 30.000,- niet vlekkeloos is verlopen, is dit bedrag — voor wie in de problemen is geraakt — meestal niet voldoende. Voor veel gedupeerden hebben de problemen zich in de afgelopen jaren opgestapeld. Er zijn veelal aanvullende problemen ontstaan, bijvoorbeeld rondom huisvesting, schulden, inkomen, zorg en de opvoeding van kinderen.

De gemeenten hebben de opdracht gekregen om de getroffen ouders te ondersteunen bij het op orde krijgen van hun financiën en een nieuwe start mogelijk te maken. Meldpunt Toeslagen Om de juiste ondersteuning te kunnen bieden hebben de MVS colleges eind januari 2021 opdracht aan Stroomopwaarts gegeven om een meldpunt kinderopvangtoeslag in te richten. In januari hebben Stroomopwaarts en de drie gemeenten hier ook over gecommuniceerd, zodat ouders weten dat zij zich kunnen melden bij het meldpunt voor ondersteuning. Direct na de opening van het meldpunt zijn de eerste meldingen van gedupeerde inwoners binnengekomen. Groei aantallen gedupeerde ouders In eerste instantie was een pro-actieve aanpak niet mogelijk omdat de Belastingdienst — op basis van privacy wetgeving — weigerde informatie te verstrekken over mogelijk gedupeerde ouders. Ouders konden alleen zelf contact opnemen met het meldpunt toeslagen om ondersteuning te vragen. Na

veelvuldig aandringen van, onder andere, de VNG heeft de Belastingdienst dit (middels machtigingen) uiteindelijk toch mogelijk gemaakt. Op dit moment gaat de Belastingdienst uit van ongeveer 440 gedupeerden in de gemeente Vlaardingen, in het hele werkgebied van Stroomopwaarts totaal 1000. In de praktijk melden zich daarnaast ook zelf ouders, die niét op de lijsten van de Belastingdienst voorkomen. Het aantal gedupeerden lijkt en blijkt nog steeds te groeien, zonder dat de Belastingdienst hier (voldoende) inzicht in heeft en/of geeft. Bezetting en werkwijze Meldpunt Toeslagen De (voortdurende) stijging van de aantallen gedupeerden is ook van invloed op de bezetting van het meldpunt. Vanuit de MVS gemeenten en Stroomopwaarts is uitdrukkelijk de wens uitgesproken de gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire zo snel (en goed) mogelijk te helpen. De bezetting van het meldpunt is in de eerste maanden al gestegen van 1,5 naar 5 medewerkers. Deze medewerkers zoeken actief contact met de gedupeerden op de lijsten van de Belastingdienst en verzorgen de intake voor ouders die zichzelf bij het meldpunt melden. Tijdens het intakegesprek worden 5 leefgebieden — financiën, wonen, zorg, gezin en werk — besproken. De benodigde en gewenste hulp wordt vastgesteld in een plan van aanpak. Hiermee gaat de medewerker aan de slag om de ouders de hulp te geven die nodig is.

In acute gevallen onderneemt de medewerker direct actie en wacht niet tot het plan van aanpak is ondertekend. Uitbreiding bemensing Meldpunt Met de huidige bezetting is het echter onmogelijk om het stijgend aantal gedupeerden op korte termijn met daadkracht bij te kunnen staan. Daarnaast is nog niet helder of het aantal gedupeerden nu zal blijven hangen op het (schrijnend hoge) aantal van 1000, of dat dit zelfs door zal blijven stijgen. Dit betekent dat er verder moet worden opgeschaald. Om alle (nu bekende) gedupeerden snel te kunnen helpen is een uitbreiding nodig van minimaal 5 fte voor de duur van minimaal 5 maanden. Medio juni is het team daarom verdubbeld van 5 fte naar 10 fte. Deze uitbreiding past binnen de vergoedingen, zoals deze nu bekend zijn vanuit het Rijk . De verhalen (en gevolgen van de kinderopvangtoeslagaffaire) die worden gedeeld met deze medewerkers zijn soms zodanig ernstig in aard en omvang dat er psychische ondersteuning klaar staat ter ondersteuning van deze medewerkers. Motie De colleges van de MVS gemeenten vinden het erg belangrijk om de (ernst en omvang) van schulden van (potentieel) gedupeerden snel in beeld te brengen. De (meeste) publieke schuldenl worden nu wel bevroren en/of kwijtgescholden, maar dit geldt nog niet voor private schulden.

De MVS colleges vinden het van groot belang om er moeite voor te doen om ook private schulden tot nader order te bevriezen. Daarvoor moet het bevriezen van particuliere schulden tot nader order worden verlengd, zodat ouders niet de dupe worden van de traagheid bij de Belastingdienst. Hiervoor zullen wij gebruik gaan maken van de lijsten van gedupeerden en de lijst van Schuldhulpverlening en zullen particuliere schuldeisers worden benaderd. Op 1 juni is meer bekend geworden over de wijze waarop de schulden worden aangepakt. Maar nog niet alles is bekend. De verwachting is dat voor 1 juli 2021 hier meer duidelijkheid over komt. Er wordt een loket ingericht bij de Belastingdienst waar overzichten van de schulden van gedupeerde ouders kunnen worden ingediend door bewindvoerders en gemeenten. In de komende tijd zal steeds meer duidelijk worden over het kwijt schelden van schulden door gemeenten. Het uitgangspunt bij het uitwerken van de schuldenaanpak is dat ouders met een schone lei kunnen beginnen.

1

Onder andere de Belastingdienst zelf, het UWV, het CAK, de Sociale Verzekeringsbank en DUO.

Ook het CJIB stopt met het invorderen van openstaande administratieve verkeersboetes. Bij een strafrechtelijke boete, moeten ouders nog wel de boete betalen, maar niet meer de bijkomende kosten en verhogingen. De Unie van Waterschappen heeft eind februari 2021 in haar ledenvergadering besloten dat ze ook schulden gaat kwijtschelden.

Door de landelijke ontwikkelingen zullen wij de schulden van de ouders van de toeslagaffaire niet overnemen; wij verwachten dat deze actie uit uw motie niet nodig is. Na 1 juli 2021 zullen wij u informeren over de landelijke ontwikkelingen op welke wijze de schulden van de ouders van de toeslagaffaire aangepakt kunnen worden. Samenwerking organisaties Om het Meldpunt Toeslagen goed te laten functioneren zijn afspraken gemaakt met belangrijke partners. De doelgroep waarmee gewerkt wordt, heeft al jarenlang problemen waar maar geen oplossing voor te vinden was, omdat zij het label van fraudeur hebben gekregen. Hierdoor was het vaak onmogelijk om hulp te krijgen. Ouders komen nu eindelijk wel in aanmerking voor hulp en het is van belang om dit zo snel mogelijk te kunnen regelen. Daarom is er sprake van een nauwe samenwerking met de wijkteams (vaste contactpersonen, via wie voorrang wordt gegeven aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire), Maaskoepel (voor een eventuele urgentieverklaring) en woningcorporaties (voor het bevriezen van schulden).

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Vlaardingen,

de sec -tans, Erwin tolk

de burg rneester, Bas Een oomn