Raadsvoorstel 'Woonzorgvisie aandachtsgroepen

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1975927 : 5 maart 2024 : J.J. Silos - Knaap

Raadsvoorstel vaststellen 'Woonzorgvisie aandachtsgroepen'

Vlaardingen, 5 maart 2024 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? Vaststellen Woonzorgvisie aandachtsgroepen Wat is samenvattend de kern van dit advies? We zien in Nederland een toename van inwoners die vallen onder de zogeheten aandachtsgroepen, zoals inwoners die gebruik moeten maken van de maatschappelijke opvang, inwoners die moeten / willen uitstromen uit een beschermde woonvorm maar ook steeds meer mantelzorgers. Dat in een context waarin de woningnood groot is en de zorg en ondersteuning flink onder druk staan. Nauwe samenwerking tussen de domeinen van wonen, welzijn en zorg is dan ook nodig om gezamenlijk tot passende oplossingen te komen en de benodigde beweging (inzet op verdere extramuralisering, doorontwikkelen van inclusieve en gemengde wijken en transformatie in zorg en sociaal domein) samen vorm te geven. Via het programma 'Een thuis voor iedereen', onderdeel van de Nationale Woon- en Bouwagenda, vraagt het Rijk aan gemeenten om tot een lokale en regionaal afgestemde woonzorgvisie te komen, waarmee wordt ingezet op het realiseren van voldoende betaalbare woningen voor de aandachtsgroepen, met een evenwichtige verdeling over de regio's en met daarbij de juiste zorg, ondersteuning en/of begeleiding. Het achterliggende jaar is met onze maatschappelijke partners uitvoerig over deze opgave gesproken.

Daarbij is de ambitie uitgesproken om met de woonzorgvisie een meerjarig kader te ontwikkelen, waar de concrete aanpak op de opgave aan kan worden verbonden. De opgestelde woonzorgvisie geeft richting aan een gezamenlijke aanpak op deze maatschappelijke opgave om voor aandachtsgroepen lokaal en waar nodig regionaal voldoende en passende mogelijkheden voor wonen, leven en zorgen te bieden. We werken daarbij aan doelstellingen op vier pijlers: integrale volkshuisvesting; passende zorg en welzijn; samenwerking en verbinding; inzicht en overzicht. Nadat uw raad de Woonzorgvisie aandachtsgroepen heeft vastgesteld, vormt deze het kader voor de verdere uitwerking van een gezamenlijk uitvoeringsprogramma met uitwerking van concrete activiteiten en resultaten. Wat is de aanleiding voor dit advies? Via het programma 'Een thuis voor iedereen', onderdeel van de Nationale Woon- en Bouwagenda, vraagt het Rijk van gemeenten om tot een lokale en regionaal afgestemde woonzorgvisie te komen met de eerder genoemde doelen. We willen in Vlaardingen graag met deze opgave aan de slag om de toenemende complexiteit samen met maatschappelijke partners het hoofd te bieden.

Voor Vlaardingen zijn we in 2023 gestart om, samen met gemeente Maassluis en in goed overleg met maatschappelijke partners, tot de gevraagde woonzorgvisie te komen. Daarbij is allereerst een analyse opgesteld, die zicht geeft op de kenmerken, voorzieningen, cijfers en ontwikkelingen van de diverse aandachtsgroepen. In de visie is deze analyse samengebracht tot een integrale ambitie met daaronder vier pijlers waarop de komende jaren wordt ingezet om de ambitie te realiseren. Deze woonzorgvisie vormt daarmee het integraal kader voor de ontwikkelingen rondom aandachtsgroepen in Vlaardingen en Maassluis en geldt als basis voor de concrete aanpak, die wordt opgenomen in een uitvoeringsprogramma, en voor de benodigde afstemming in de regio. Bij de uitvoering zal waar nodig worden gedifferentieerd naar de verschillende aandachtsgroepen. De toekomstige behoefte voor huisvesting en (zorg)voorzieningen wordt tevens geborgd in de Omgevingsvisie en Omgevingsplannen. Welk resultaat wordt beoogd? 1. Vaststellen 'Woonzorgvisie aandachtsgroepen'. 2. Lokaal invulling geven aan het programma 'Een thuis voor iedereen', onderdeel van de Nationale Woon- en bouwagenda. 3. Zorgdragen voor voldoende en passende voorzieningen van wonen, welzijn en zorg voor de aandachtsgroepen. Welke argumenten zijn er voor dit advies? 1.

Landelijke verplichting Er is sprake van een landelijke verplichting om als gemeente tot een woonzorgvisie te komen. Vorig jaar is in Vlaardingen hierin een eerste stap gezet, door een woonzorgvisie voor ouderen vast te stellen. Voor die aandachtsgroep wordt inmiddels hard gewerkt aan het realiseren en ontwikkelen van oplossingen. Het vaststellen van de Woonzorgvisie aandachtsgroepen is een logische volgende stap. Daarmee voldoet Vlaardingen aan de wettelijke verplichting en is deze opgepakt als een kans om de samenwerking rondom de aandachtsgroepen te intensiveren om aan gezamenlijke oplossingen te werken. 2. Urgentie opgave Het vraagstuk rondom wonen, welzijn en zorg voor aandachtgroepen is actueel en dringend. Zoals in de visie omschreven, zijn er diverse ontwikkelingen die de noodzaak aangeven en onderstrepen om op deze opgave stappen te zetten. Al in de komende jaren moeten concrete resultaten worden bereikt om de zorgen die er zijn te verkleinen en de kansen voor inwoners op goede woningen, welzijn en zorg te vergroten. Het vaststellen van de woonzorgvisie als kader maakt het mogelijk om binnen een overzichtelijke termijn de vertaling te maken naar een concreet uitvoeringsprogramma, om daadwerkelijk tot 'doen' te komen. 3. Gedragen koers Voorliggende woonzorgvisie is opgesteld vanuit de gemeenten Vlaardingen en Maassluis.

De ambitie en pijlers hierin zijn gebaseerd op de analyse, welke als bijlage is toegevoegd. Bij de totstandkoming is uitgebreid gesproken en afgestemd met onze maatschappelijke partners: woningcorporaties en partners voor ondersteuning, zorg en welzijn. In januari 2024 is daarnaast ter consultatie gesproken met beide gemeenteraden. Ook is gesproken met de beide adviesraden voor het sociaal domein. De ontvangen suggesties vanuit deze consultatie zijn integraal verwerkt in het finale visiedocument. Daarmee biedt voorliggende Woonzorgvisie aandachtsgroepen een breed gedragen koers op een uitdagende opgave. 4. Ambities coalitieakkoord De Woonzorgvisie aandachtsgroepen sluit goed aan bij de ambities in het coalitieakkoord Groei en bloei voor Vlaardingen en het stadsprogramma Zorgzaam Vlaardingen. Het zorgdragen voor de juiste woonvormen en huisvesting voor degenen die hulp nodig hebben en voor benodigde voorzieningen in de buurt zijn hierbij belangrijke pijlers. Ook willen we mantelzorgers zoveel mogelijk ondersteunen om hun waardevolle werk te kunnen blijven uitvoeren. Inzet op preventie en de slag maken naar meer datagestuurd werken sluit nauw aan bij de ambities rondom transformatie in het sociaal domein. Zoals omschreven in de ambities van het coalitieakkoord, werken we bij de Woonzorgvisie aandachtsgroepen en

nadere uitwerking nauw samen met partners in de stad voor onder andere leefbaarheid in de wijken en meedoen in de samenleving. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? 1. Verschillende visies raken elkaar Op dit moment wordt in Vlaardingen gewerkt aan meerdere visies, die elkaar onderling raken. Dit zijn onder meer de Regiovisie voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang en de Visie transformatie sociaal domein. Deze visies volgen ieder hun eigen traject, ingegeven door zaken als een verplichte regionale samenwerking (waarbij Vlaardingen als centrumgemeente optreedt) en de ambitie van het college om in het sociaal domein een brede beweging van transformatie handen en voeten te geven. We herkennen de samenhang die er tussen deze verschillende visies is en hebben de inhoud daarom zorgvuldig op elkaar afgestemd. Op inhoud sluiten deze visies daardoor goed op elkaar aan. We gaan ervoor zorgen om in de uitvoering zoveel als mogelijk gezamenlijk op te trekken en waar mogelijk zaken samen te brengen. 2. Koers biedt nog ruimte De woonzorgvisie biedt nog ruimte voor inkleuring, bijvoorbeeld als het gaat om de concrete fysieke vertaling van deze visie (wat ontwikkelen we op welke locatie in de stad en wat is regionaal nodig) en de betekenis van deze visie voor de benodigde ondersteuning en voorzieningen in de wijken.

Hiervoor is bewust gekozen vanwege de dynamiek en complexiteit rondom het vraagstuk, waarbij veel maatschappelijke partners uit verschillende domeinen betrokken zijn. Landelijk zijn er bovendien nog allerlei ontwikkelingen gaande, die op termijn zullen leiden tot onder meer de gewenste huisvestingsopgave in de diverse woonregio's. Daarnaast wordt er regionaal gewerkt aan een Regionaal integraal gezondheidsakkoord (RIGA), waar ook over kwetsbare groepen wordt nagedacht. Dergelijke ontwikkelingen raken de in de stad betrokken partijen en vragen van hen een goede vertaling. De dynamiek van deze ontwikkelingen vraagt enerzijds een heldere koers, anderzijds ook de wendbaarheid om met de ontwikkelingen te kunnen meebewegen. In het uitvoeringsprogramma zullen op deze vraagstukken concrete keuzes worden uitgewerkt. Participatie Vanaf de start van het project voor de totstandkoming van de Woonzorgvisie aandachtsgroepen is samengewerkt met een veelheid aan maatschappelijke partners. Zij hebben ons voorzien van kwantitatieve en kwalitatieve informatie over de diverse aandachtsgroepen. Ook zijn zij uitgenodigd om mee te denken over de ontwikkeling van de visie en daarbij het perspectief van de eigen doelgroep(en) in te brengen. De inhoud van de Woonzorgvisie aandachtsgroepen is dan ook tot stand gekomen na uitgebreide participatie met onze maatschappelijke partners.

In januari 2024 is daarnaast ter consultatie gesproken met zowel uw raad als die van Maassluis. Ook is gesproken met de beide adviesraden voor het sociaal domein. In bijlage 1 van de woonzorgvisie is dit nader toegelicht. Tijdens het traject hebben we op meerdere locaties in Vlaardingen en Maassluis vergaderd en daar ook gesproken met bijvoorbeeld cliënten die nu niet kunnen uitstromen uit een beschermde woonvorm. De komende jaren is het werken aan en vanuit deze gezamenlijke koers essentieel. We vragen onze maatschappelijke partners om deze woonzorgvisie ook af te stemmen met de eigen achterban, cliëntenraden en dergelijke. Bij de verdere concretisering naar een aanpak in het uitvoeringsprogramma zullen we - waar wenselijk - inwoners uit de aandachtsgroepen gericht betrekken, al dan niet via vertegenwoordigende gremia. Duurzaamheid Niet van toepassing. Waar moet rekening mee worden houden? Door vaststelling van de woonzorgvisie ontstaat een kader voor het uitvoeringsprogramma, waarin de benodigde ontwikkelingen en activiteiten verder uitgewerkt worden. Het beeld van de financiële gevolgen zal veel meer tastbaar worden op het moment dat het uitvoeringsprogramma geformuleerd is. Dan moe-

ten alle uitvoeringsacties niet alleen voorzien zijn van een omschrijving, een verantwoordelijke en een tijdplanning, maar ook van een financiële onderbouwing inclusief dekking daarvoor. Op basis van een breed gedragen uitvoeringsprogramma wordt dan ook duidelijk of dit ‘financieel haalbaar’ is of dat aanvullende financiering nodig is dan wel dat we moeten prioriteren binnen de beschikbare middelen. Door vaststelling van de Woonzorgvisie aandachtsgroepen ontstaat een kader voor het uitvoeringsprogramma, waarin de benodigde ontwikkelingen en activiteiten verder uitgewerkt worden. Het beeld van de financiële gevolgen zal veel meer tastbaar worden op het moment dat het uitvoeringsprogramma geformuleerd is. Dan moeten alle uitvoeringsacties niet alleen voorzien zijn van een omschrijving, een verantwoordelijke en een tijdplanning, maar ook van een financiële onderbouwing inclusief dekking daarvoor. Op basis van een breed gedragen uitvoeringsprogramma wordt dan ook duidelijk of dit 'financieel haalbaar' is of dat aanvullende financiering nodig is dan wel dat we moeten prioriteren binnen de beschikbare middelen. De verwachting is dat de inzet van aanvullende gemeentelijke middelen vanaf 2025 wenselijk is; dit zal via de P&C cyclus worden ingebracht in Voorjaarsnota 2025 en (nader gespecificeerd) de Meerjarenbegroting 2025-2028.

Daarnaast zijn er mogelijkheden voor financiële bijdragen vanuit landelijke en regionale subsidies en uitkeringen, die we zullen onderzoeken en waar mogelijk benutten.

Bijlagen

Naam van de bijlage 1. Woonzorgvisie aandachtsgroepen 2. Woonzorganalyse aandachtsgroepen

Registratienummer Verseon 1975931 1975932

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen