Raadsvoorstel vaststellen zienswijze ontwerpbegroting 2024 Stroomopwaarts

RAADSVOORSTEL

Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1939127 : 9 mei 2023 : A.J. Proos

Raadsvoorstel tot het vaststellen van de antwoordbrief met de zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 Stroomopwaarts MVS

Vlaardingen, 9 mei 2023 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? De antwoordbrief met de zienswijze op de ontwerpbegroting 2024 Stroomopwaarts MVS vaststellen. Wat is samenvattend de kern van dit advies? In overeenstemming met de Wet gemeenschappelijke regelingen legt de Gemeenschappelijke Regeling Stroomopwaarts (SOW) de ontwerpbegroting 2024 ter zienswijze aan de gemeenteraden van de drie deelnemende MVS-gemeenten voor. Het college stelt met dit Raadsvoorstel een zienswijze voor waarin onderstaande aspecten aan bod komen. De zienswijze is in lijn met de reactie van het college, op de Kaderbrief Stroomopwaarts, van 4 april j.l.: Financieel In hoofdstuk 4 van de ontwerpbegroting is de financiële bijdrage van de gemeente voor de komende jaren inzichtelijk gemaakt. Als gevolg van onder meer loon- en prijseffecten en hogere uitgaven aan inburgering wijkt de ontwerpbegroting 2024 € 8.105.000,- af van de vorig jaar afgegeven meerjarenraming. Omdat deze afwijking wordt veroorzaakt door uitvoering van landelijke wetgeving en de nieuwe cao voor ambtelijk personeel, gaan wij er als gemeente vanuit dat we hiervoor door het Rijk gecompenseerd worden. Pas na besluitvorming over de definitief te hanteren verdeelsleutel zullen de bijbehorende financiële consequenties voor Vlaardingen duidelijk zijn.

Armoede en schulden Vanuit het Rijk komt meer aandacht voor de aanpak van armoede en schulden. Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld de extra middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar stelt te bestemmen voor onder meer (a) vroegsignalering, (b) het Schuldenlab (c) het actualiseren van het activiteitenplan Armoede en Schulden en (d) schuldhulpverlening. Uitgekeken wordt naar de verdere uitwerking en eerste resultaten van de projecten binnen het Schuldenlab, zoals de doorbraakmethode (het bij voorrang wegnemen van problemen die verbetering van de situatie bemoeilijken) en het collectief schuldregelen (het sneller en makkelijker tot stand brengen van minnelijke schuldregelingen, schuldeisers geven vooraf akkoord op betaalvoorstellen en handelen dossiers collectief af). Ontwikkeling aantal uitkeringen In de zienswijze spreekt de gemeenteraad haar zorgen uit over het feit dat bij de gemeente Vlaardingen de netto daling van het aantal uitkeringsgerechtigden duidelijk achter blijft ten opzichte van de andere MVS-gemeenten. Hoewel in de ontwerpbegroting 2024 te lezen valt dat in overleg met de gemeente Vlaardingen is gewerkt aan een handelingsperspectief om de uitstroom van bijstandsgerechtigden te

stimuleren, wordt aan SOW een scherpere ambitie voor de gemeente Vlaardingen gevraagd ten aan zien van de te realiseren netto daling. Voor 2024 gaat SOW uit van een gemiddeld aantal uitkeringen MVS-breed van 5.081. Eerder heeft SOW in de begroting 2023 de ambitie opgenomen om ten aanzien van het aantal bijstandsuitkeringen de landelijke trend te “verslaan”. In de begroting 2023 werd voor de jaarschijf 2024 een gemiddeld aantal uitkeringen van 5.211 geraamd, inclusief de extra regionale ambitie. Daar loopt SOW weliswaar op voor, maar zoals in de ontwerp begroting te lezen valt, moet opgemerkt worden dat deze voorsprong op de ambities voor het overgrote deel wordt gerealiseerd in Schiedam. Uit de voorlopige Jaarstukken 2022 blijkt dat in Vlaardingen een daling van 18 bijstandsgerechtigden (instroom van 453 en een uitstroom van 471) gerealiseerd is, op een totale daling van 198 uitkeringsgerechtigden in MVS-verband. Eerder is uit de bestandsanalyse tussen Vlaardingen en Schiedam gebleken dat het verschil vooral zit in een hogere instroom in de uitkering in de gemeente Vlaardingen. De voorlopige Jaarstukken 2022 laten echter een ander beeld zien, de instroom is in Vlaardingen juist lager dan in Schiedam, terwijl de uitstroom achter blijft. In de ontwerpbegroting geeft SOW aan meer accent te gaan leggen op uitstroom.

In overleg met de gemeente Vlaardingen is gewerkt aan een handelingsperspectief om de uitstroom van bijstandsgerechtigden te stimuleren. In het handelingsperspectief in de begeleiding naar werk krijgen de volgende zaken meer accent: • Handhaving (bijvoorbeeld bij “no show”), met behoud van de menselijke maat. Stroomopwaarts gaat uit van vertrouwen, maar handelt gepast streng als mensen hun verplichtingen niet nakomen; • Inburgeringstrajecten eerder richten op werk; • Knelpunten kinderopvang wegnemen, in samenwerking met gemeenten. Voor kinderopvang is Stroomopwaarts in gesprek met een partij om een leerlijn gastouderschap op MBO 1 en 2 te starten. De bedoeling is dat het mes aan meerdere kanten snijdt: iets doen aan de tekorten in de kinderopvang en mensen matchen op vacatures. • Inkopen trajecten bij uitzendbureaus (met baangarantie); • Inzetten op meer parttime werk als opstapje naar volledige baan en financiële zelfstandigheid; • Sluitende aanpak: na werkleer-traject tijdelijke interne baan aanbieden (zo mogelijk fulltime), in geval van arbeidsbeperking via interne baan komen tot indicering voor het doelgroepenregister of ten behoeve van beschut werk; • Experimenten, binnen bestaande middelen en faciliteiten.

Maar ook met gebruikmaking van tijdelijke regionale middelen, zoals middelen voor jeugdwerkgelegenheid, Just Transition Fund, Regionale Mobiliteitsteam-middelen en SROI gelden. Wij stellen uw gemeenteraad voor SOW te verzoeken hierover in overleg met uw agendacommissie op korte termijn een informatieve raadsbijeenkomst te organiseren en met u gemeenteraad over deze maatregelen in gesprek te gaan. Op het moment dat dit gesprek heeft plaatsgevonden kunnen de toezeggingen 072, 093 en 104 (maatregelen in- en uitstroom, ook gekoppeld aan de bestandsanalyse) worden afgedaan. Huisvesting SOW geeft aan dat in 2023 besluitvorming aangaande de noodzakelijke toekomstige huisvesting in gang wordt gezet via de bestuurlijke stuurgroep huisvesting, de colleges van de MVS gemeenten en daarna de gemeenteraden. Het uitgangspunt is te komen tot een huisvesting van SOW die sober en doelmatig is, maar wel passend voor de doelgroep en het ambtelijk personeel. Huisvesting moet voldoen aan de eisen van een schone en veilige omgeving om te werken. In de zienswijze wordt steun voor deze aanpak uitgesproken, rekening houdend met de financiële consequenties die in de begroting moeten worden ingepast.

Wat is de aanleiding voor dit advies? Op 7 april 2023 heeft Stroomopwaarts de ontwerpbegroting 2024 aan de gemeenteraad toegezonden voor een zienswijze. Stroomopwaarts verzoekt de gemeenteraad om uiterlijk 14 juni 2023 haar zienswijze kenbaar te maken. Op grond van uw zienswijze én die van de gemeenten Maassluis en Schiedam past SOW de stukken waar nodig aan. Het dagelijks bestuur van SOW zal de conceptbegroting 2024 op donderdag 22 juni bespreken en daarna aan het algemeen bestuur aanbieden voor vaststelling op donderdag 6 juli. Hierna wordt de begroting 2024 aan de Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland aangeboden. In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om bijgevoegde zienswijze vast te stellen en toe te sturen aan Stroomopwaarts. In de bijlage zijn ook de voorlopige Jaarstukken 2022 (zonder controle verklaring) toegevoegd. De definitieve Jaarstukken 2022 zullen pas op 6 juli door het AB vastgesteld worden en worden dan door SOW naar de gemeenteraad gestuurd. Welk resultaat wordt beoogd? - Voldoen aan het verzoek van SOW om een zienswijze kenbaar te maken ten aanzien van de ontwerpbegroting 2024 en daarmee richting geven aan de verbonden partij SOW. - Uw gemeenteraad informeren over de voorlopige jaarstukken 2022. Welke argumenten zijn er voor dit advies? - U voldoet met dit voorstel aan het verzoek van SOW een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting 2024.

- De zienswijze is kritisch wat betreft de ontwikkeling van het aantal uitkeringen in Vlaardingen. Voor 2024 gaat SOW uit van een gemiddeld aantal uitkeringen MVS-breed van 5.081. Eerder heeft SOW in de begroting 2023 de ambitie opgenomen om ten aanzien van het aantal bijstandsuitkeringen de landelijke trend te "verslaan". In de begroting 2023 werd voor de jaarschijf 2024 een gemiddeld aantal uitkeringen van 5.211 geraamd, inclusief de extra regionale ambitie. Daar loopt SOW weliswaar op voor, maar opgemerkt moet worden dat deze voorsprong op de ambities voor het overgrote deel wordt gerealiseerd in Schiedam. Uit de voorlopige Jaarstukken 2022 blijkt dat in Vlaardingen een daling van 18 bijstandsgerechtigden (instroom van 453 en uitstroom van 471) gerealiseerd is, op een totale daling van 198 uitkeringsgerechtigden in MVS-verband. Eerder is uit de bestandsanalyse tussen Vlaardingen en Schiedam gebleken dat het verschil vooral zit in een hogere instroom in de uitkering in de gemeente Vlaardingen. De voorlopige Jaarstukken 2022 laten echter een ander beeld zien, de instroom is in Vlaardingen juist lager dan in Schiedam, terwijl de uitstroom (fors) achter blijft.

Wat zijn tegenargumenten of risico’s? - Omdat de financiële afwijking ten opzichte van 2023 wordt veroorzaakt door uitvoering van landelijke wetgeving en de nieuwe cao voor ambtelijk personeel, gaan wij er als gemeente vanuit dat we hiervoor door het Rijk gecompenseerd worden. Dit is alleen nog niet zeker, aangezien bij het opstellen van dit Raadsvoorstel en zienswijze de meicirculaire nog niet beschikbaar is. - De (financiële) consequenties van de besluitvorming over de definitieve verdeelsleutel zijn nog niet in beeld. Mogelijk dat dit leidt tot een hogere bijdrage voor de gemeente Vlaardingen. Waar moet rekening mee worden houden? De begroting van Stroomopwaarts wijkt in 2024 €8.105.000,- af van de meerjarenraming 2024-2026, welke vorig jaar is afgegeven. Omdat deze afwijking wordt veroorzaakt door uitvoering van landelijke wetgeving en de nieuwe cao voor ambtelijk personeel, gaan wij er als gemeente vanuit dat we hiervoor door het Rijk gecompenseerd worden. In de voorliggende ontwerpbegroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 van Stroomopwaarts MVS zijn de cijfers uit de begroting 2023 geactualiseerd. Er is uitgegaan van de volgende uitgangspunten en

ontwikkelingen: - De ramingen voor 2025-2027 zijn meerjarig berekend in constante prijzen. - Op uitvoeringskosten wordt in 2024 een prijs- en looncompensatie toegepast van 3,6%. Het is gebaseerd op de gewogen index van de prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers (80%) en nationale consumentenprijsindex (20%) uit de Macro Economische Verkenningen van september 2022. - De voor 2023 oorspronkelijk gehanteerde indexering van 1,9% is in overleg met de gemeenten opgehoogd naar 4,9%, dat werkt ook door naar 2024 en verder. De aanpassing was noodzakelijk vanwege de economische ontwikkelingen (met name de energieprijs) en de nieuwe cao voor ambtelijk personeel in 2023 (gemiddelde stijging brutolonen circa 8%). In de bestuursrapportages wordt gerapporteerd of deze aanpassing voldoende is. - De individuele verstrekkingen en dienstbetrekkingen uit de Participatiewet zijn ingaande 2024 geïndexeerd met 3,6 procent. Er is daarnaast rekening gehouden met de verhoging van het minimumloon met 10,15% ingaande 2023. - Voor 2024 en verder geldt de volgende voorlopige algemene verdeelsleutel: * Maassluis: 16,08% * Vlaardingen: 40,30% * Schiedam: 43,62% De gehanteerde verdeelsleutel wordt conform het voornemen in de vastgestelde strategische visie op werk en inkomen in overleg met de gemeenten tegen het licht gehouden.

Daarover zal naar verwachting in de eerste helft van 2023 besluitvorming worden gevraagd aan de gemeenten. Pas na besluitvorming over de definitief te hanteren verdeelsleutel zullen de bijbehorende financiële consequenties voor Vlaardingen duidelijk zijn. De totale bijdrage van de gemeente aan de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 bedraagt: - 2024: € 71.221.000,- 2025: € 71.254.000,- 2026: € 71.312.000,- 2027: € 71.308.000,-

Bijlagen Naam van de bijlage 1. ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 Stroomopwaarts MVS 2. zienwijze ontwerpbegroting 2024 Stroomopwaarts MVS 3. aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2024 Stroomopwaarts MVS 4. voorlopige Jaarstukken 2022 Stroomopwaarts MVS

Registratienummer Verseon 1937086 1937089 1938404 1937077

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen,

de loco secretaris drs. G. de Groot

de burgemeester drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen