Raadsvoorstel Vaststellen van een antwoordbrief met een zienswijze op de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1983837 : 14 mei 2024 : J.J. Silos - Knaap

Raadsvoorstel tot het vaststellen van een antwoordbrief met zienswijze op de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond.

Vlaardingen, 14 mei 2024 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? Het vaststellen van een antwoordbrief met een zienswijze op de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. Wat is samenvattend de kern van dit advies? Op 5 april jl. heeft het algemeen bestuur (AB) van de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR) de conceptjaarstukken 2023, de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 vastgesteld. Conform de Wet op de gemeenschappelijke regelingen worden de gemeenteraden van de deelnemende regiogemeenten gevraagd om binnen 12 weken hun zienswijze te geven op de ontwerpbegrotingswijziging en ontwerpbegroting. De zienswijzen worden betrokken bij de opstelling van de definitieve begrotingsstukken. Voor het opstellen van de ontwerpbegrotingsstukken is gebruik gemaakt van de uitgangspunten uit de Kadernota 2025 en de reacties van de gemeenteraden. Uw gemeenteraad heeft op 28 maart jl. een reactie op deze nota aan de GRJR verzonden. Met dit raadsvoorstel stelt uw gemeenteraad de zienswijze vast. Bij de opstelling van de conceptzienswijze is het risicoprofiel van de GRJR betrokken. Op 2 april 2024 bent u hierover geïnformeerd.

Aan de GRJR is het sturingspakket “Basis” toegekend, hetgeen geen aanscherpingen tot gevolg heeft voor de wijze waarop overleg wordt gevoerd met de GRJR en voor de aard en frequentie van het informeren van de raad (reguliere P&C-cyclus). Wel heeft deze GR een verhoogd risico als het gaat om de belangen van deze GR in de landelijke politiek. De GRJR is van de 42 jeugdhulpregio's de grootste regio. De belangen van de landelijk overheid in het laten slagen van maatregelen binnen deze GR is groot. Dit is niet altijd in het belang van Vlaardingen. In de zienswijze wijst de gemeenteraad op het belang van het leren van twee inkoopmodellen, die van de MVS en die van de overige 10 gemeenten om zo tot kwalitatief en betaalbare jeugdhulp te komen. De gemeenteraad verzoekt om een goede gezamenlijke vertegenwoordiging richting de ministeries van OCW en VWS en de VNG. In de zienswijze gaat uw raad in op de kostenontwikkeling in de jeugdhulp door een stijging van de zorgvraag en kosten door indexering. In lijn met eerdere zienswijzen en de reactie op de Kadernota 2025 geeft u aan zich te kunnen vinden in het uitgangspunt van realistisch begroten. Om de kosten te beheersen hebben de Nederlandse gemeenten en de ministeries van VWS en J&V zich geconformeerd aan een Hervormingsagenda Jeugd (HAJ) om de jeugdhulp betaalbaar en kwalitatief op orde te houden.

Echter, de kosten gaan veelal voor de baten uit en diverse maatregelen moeten hun effect nog bewijzen. Daarbij wordt ook op nadere wetgeving gewacht om onder meer de reikwijdte van de jeugdhulp te beperken. Uw gemeenteraad kan zich erin vinden dat bij het opstellen van de begroting

ook realistisch naar de bezuinigingseffecten van de hervormingsagenda is gekeken. Verder wijst de gemeenteraad op het eerder gestarte GRJR-onderzoek naar de stijgende kosten bij de Landelijke Transitiearrangementen (LTA) en het aansluiten van de GRJR bij een landelijk onderzoek naar LTAkosten. Uw gemeenteraad verwacht meer inzicht en voorstellen tot maatregelen ten aanzien van de LTA. Als laatste vraagt u aandacht voor de mogelijke tekorten die bij gemeenten per 2026 ontstaan. Gemeenten roepen de GR-en hierin op om weg naar 2026 zelf met initiatieven te komen die een bijdrage leveren aan de financiële opgaven waarvoor de gemeenten staan. Wat is de aanleiding voor dit advies? Op 5 april jl. heeft het AB van de GRJR de conceptjaarstukken 2023, de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 vastgesteld. De MVS-gemeenten maken alleen deel uit van de GRJR voor de jeugdhulp betreffende de jeugdbescherming en -reclassering, Veilig Thuis en de LTA (de zeer schaarse zorg). Verder betalen de MVS naar rato mee voor de uitvoeringsorganisatie GRJR. Conceptjaarstukken 2023 De conceptjaarstukken 2023 laten een tekort zien van € 50,1 mln. Omdat de declaraties van zorg nog niet geheel op orde zijn kan een afwijking van € 2 tot € 3 miljoen naar boven of beneden optreden in de definitieve jaarstukken.

In de tweede bestuursrapportage werd nog rekening gehouden met een tekort van bijna € 36 mln. Daarvoor was de begroting al met € 35 mln. opgehoogd. Het verschil met de initiële begroting bedraagt dus € 85 mln., een afwijking van 35%. De grootste tekorten ontstaan bij de gemeenten die specialistische jeugdhulp afnemen via de GRJR. Vlaardingen heeft een overschrijding van de jaarrekening met € 181.000,- ten opzichte van de begroting 2023. De afgegeven zorgarrangementen voor jeugdigen zijn flink duurder geworden. De hoeveelheid kinderen die behandeld worden en de behandelduur blijven echter gelijk. Om de voortdurende kostenstijging om te buigen is er door de overige 10 gemeenten binnen de GRJR een regionale bestuursopdracht kostenbeheersing gegeven. Voor veel gemeenten, waaronder Vlaardingen zijn de kosten van de LTA-zorg fiks gestegen. Verder zien we in de jaarrekening dat de jeugdbeschermingsmaatregelen licht dalen. De jeugdreclasseringsmaatregelen helaas niet. Bij een audittoets bleek Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond (JBRR) slecht te presteren op wettelijke kritieke prestatie indicatoren. JBRR heeft nu een overbruggingscertificaat. Als laatste neemt bij Veilig Thuis de meldingen toe. Dit betreft vooral zorgmeldingen van politie.

Ontwerpbegrotingswijziging 2024 De ontwerpbegrotingswijziging 2024 is gebaseerd op de jaarrekening 2023, de uitgangspunten van de Kadernota 2025, waaronder realistisch begroten, rekening houdend met trendmatige ontwikkelingen en realistische verwachtingen ten aanzien van de kostenbeheersingsmaatregelen en de reacties van de gemeenteraden op de Kadernota. De hogere kosten zijn voornamelijk gevolg van indexatie van zorgkosten, de trendmatige stijging van de LTA, de indexatie van jeugdbescherming en -reclassering en de aanpassing aan de landelijke tarieven voor VTRR. De begroting 2024 stijgt daarmee van € 284.752.014,- naar € 372.873.106,-, een stijging van € 88.121.092,-. Voor Vlaardingen betekent de begrotingswijziging een stijging van € 824.328,-, van € 5.402.773,- naar € 6.227.101,-. Met als voornaamste kostenpost de LTA, behandeling met verblijf, met een stijging van € 760.811,- naar € 1.869.294,-. Ontwerpbegroting 2025 De ontwerpbegroting 2025 bouwt verder op de begrotingswijziging 2024. De mutaties ten opzichte van de gewijzigde begroting 2024 bedragen in totaal € 36,3 mln. De wijzigingen betreffen indexatiekosten (+ € 18,6 mln.), het effect van het verwerken van de trend volgens de kadernota 2025 (+ € 22,7 mln.) en gemeentelijke aanpassing van de trend ter uitvoering van kostenbeheersingsmaatregelen (- € 4,9 mln.).

Onder de aanpak kostenbeheersing vallen ook twee maatregelen om de kosten voor de LTA te beperken. Verder zijn voor de MVS-gemeenten de kosten voor de Uitvoeringsorganisatie Jeugd na een overbruggingsperiode nu naar rato. De ontwerpbegroting 2025 betekent een stijging van de begroting t.o.v. de gewijzigde begroting 2024 van € 372.873.106 naar € 409.194.151,-. Voor Vlaardingen betekent dit een stijging van € 6.227.101,- naar € 6.540.448,-.

Welk resultaat wordt beoogd? - De gemeenteraad op de hoogte brengen van het zorggebruik en de daaraan verbonden ontwikkelingen middels de jaarrekening 2023. - Zienswijze geven op de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en ontwerpbegroting 2025 GRJR en hiermee richting geven aan de gemeenschappelijke regeling Jeugdhulp Rijnmond. - De GRJR laten anticiperen op het financiële perspectief van de gemeente in 2026 waardoor mogelijk maatregelen te nemen zijn om de gemeentelijke begroting sluitend te krijgen. Welke argumenten zijn er voor dit advies? - De gemeenteraad voldoet aan het verzoek van de GRJR om een zienswijze te geven op de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en op de ontwerpbegroting 2025. - De raad stuurt via de zienswijze op een goede vertegenwoordiging van de GRJR richting de landelijke overheid. - De raad stuurt via de zienswijze op maatregelen om de oplopende kosten voor de LTA te beperken. - Er wordt opvolging gegeven aan de Nota Implementatie Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen. - Op 19 december 2023 is het indexatiecijfer voor de Gemeenschappelijke regelingen DCMR/GGD/GRJR/VRR vastgesteld op 6,8%. In de brief waarin de GR-en hierover werden geïnformeerd is aandacht gevraagd voor de mogelijke tekorten die bij gemeenten per 2026 ontstaan.

Gemeenten roepen de GR-en hierin op om weg naar 2026 zelf met initiatieven te komen die een bijdrage leveren aan de financiële opgaven waarvoor de gemeenten staan. Deze oproep wordt herhaald in de voorgestelde zienswijze. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? De jaarrekening 2023 is een voorlopige rekening. Het definitieve zorggebruik voor Vlaardingen is nog niet vastgesteld. Dit betekent dat het definitieve resultaat over 2023 nog kan wijzigen. Deze zal naar verwachting beperkt zijn. Participatie: N.v.t. Duurzaamheid: N.v.t. Waar moet rekening mee worden houden? Concept jaarstukken 2023 De conceptjaarstukken 2023 van de GRJR laten zien dat er voor Vlaardingen een voorlopig tekort van € 181.000,- ontstaat. Dit kan nog iets wijzigen als gevolg van nagekomen facturen van LTAcontractpartijen. Het definitieve tekort kan pas bepaald worden nadat wij de definitieve jaarcijfers van de GRJR ontvangen. Het tekort van € 181.000,- is in de gemeentelijke jaarrekening 2023 verwerkt. Ontwerpbegrotingswijziging 2024 De ontwerpbegrotingswijziging 2024 betekent een stijging van € 824.328,-, van € 5.402.773,- naar € 6.227.101,- . De gevolgen van de begrotingswijziging 2024 worden verwerkt in de eerste Voortgangsrapportage 2024. Deze kostenstijging was nog niet voorzien in de gemeente begroting en dient gedekt te worden uit de algemene reserve.

Ontwerpbegroting 2025 De ontwerpbegroting 2025 betekent voor Vlaardingen een inleg van € 6.540.448,-. Een verschil van € 313.347,- ten opzichte van de conceptbegrotingswijziging 2024. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de indexering van 4,7%. De stijging van de gemeentelijke bijdrage wordt verwerkt in de Voorjaarsnota 2024. De dekking van deze kostenstijging komt mogelijk uit het accres gemeentefonds. In de nog te ontvangen meicirculaire wordt duidelijk in welke mate de gemeente wordt gecompenseerd.

De financiële positie van gemeenten staat - mede als gevolg van de recente besluitvorming van het kabinet - behoorlijk onder druk. Dat vraagt van gemeenten ingrijpende maatregelen om de begroting structureel sluitend te krijgen. Onvermijdelijk is dat dan ook de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen kritisch onder de loep worden genomen. Wij vragen de gemeenschappelijke regelingen reeds nu om daarop te anticiperen, en op weg naar 2026 zelf met initiatieven te komen die een bijdrage leveren aan de financiële opgave waarvoor de gemeenten staan. Graag gaat ons college daarover met de gemeenschappelijke regelingen en onze collega-deelnemers in constructief overleg. In dat overleg zien we ook graag al verkenningen aan de orde komen die inzicht bieden in de mogelijkheden tot heroverwegingen van (middelen)inzet in 2025. Recente signalen over de beperking van rijksmiddelen voor gemeenten in 2025 nopen daartoe.

Bijlagen

Naam van de bijlage 1. Zienswijze op de ontwerpbegrotingswijziging 2024 en ontwerpbegroting 2025 GRJR 2. Aanbiedingsbrief jaarstukken en begrotingsstukken GRJR 3. Conceptjaarstukken 2023 GRJR 4. Ontwerpbegrotingswijziging 2024 GRJR 5. Ontwerpbegroting 2025 GRJR 6. Reacties gemeenteraden Kadernota 2025 GRJR

Registratienummer Verseon 1983898 1983832 1983833 1983834 1983835 1983836

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen