Raadsvoorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS

RAADSVOORSTEL

Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1942917 : 23 mei 2023 : A.J. Proos

Raadsvoorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS.

Vlaardingen, 23 mei 2023 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? 1. In de zienswijze geen bezwaar op de wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS naar voren brengen. 2. Het college toestemming geven om de vijfde wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS vast te stellen. Wat is samenvattend de kern van dit advies? Inleiding Per 1 juli 2015 zijn de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS aangegaan. Dit gebeurde vanuit het belang van een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige uitvoering van een aantal belangrijke taken en bevoegdheden van de deelnemende gemeenten op het gebied van het sociaal domein. De wijze waarop gemeenschappelijke regelingen worden aangestuurd en gecontroleerd is vastgelegd in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Dit is voor Stroomopwaarts verder uitgewerkt in een aantal documenten, waaronder de “gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS”. Deze regeling wordt regelmatig geactualiseerd en aangevuld. Op dit moment is er aanleiding voor twee actualisaties van de regeling: Actualisatie 1: De gemeenschappelijke regeling van Stroomopwaarts moet worden aangepast aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), inwerking getreden op 1 juli 2022.

Met deze wijziging als gevolg van de Wgr krijgen gemeenteraadsleden meer invloed op de besluitvorming van deze samenwerkingsvorm. De volgende wijzigingen zijn in de Wgr vastgelegd en hoeven niet in de GR van Stroomopwaarts opgenomen te worden: • Zienswijzenprocedure van de raad bij het treffen van de GR (art. 1 lid 3 Wgr). • Mogelijkheid van het instellen van een Regionale adviescommissie (art. 24a Wgr). • Extra vergoeding lidmaatschap nieuwe gemeenschappelijke commissies (art. 24 a lid 7 Wgr). • Recht van de raad om onderzoek te laten doen door gemeenschappelijke commissie (art. 155g Wgr). • Mogelijkheid van onderzoek door lokale rekenkamers (art. 184 lid 3 Wgr). • Ruimere tijden bij de begrotingscyclus (art. 34 Wgr). • Aanpassen regels gevolgen uittreding (art. 9 lid 1 Wgr). Staan al in de GR Stroomopwaarts. Bij de volgende vier wijzigingen heeft het collegekeuzevrijheid en besluiten genomen:

1. In het wijzigingsbesluit van de GR SOW opnemen dat besluiten van het bestuur van het openbaar lichaam niet vatbaar zijn voor het geven van zienswijzen door de raden van de deelnemende gemeenten. Toelichting op deze keuze: Stroomopwaarts is een collegeregeling. Dit wil zeggen dat Stroomopwaarts alleen college bevoegdheden uitoefent. De raad stelt de verordeningen van en het beleid dat door Stroomopwaarts wordt uitgevoerd, vast. Daarnaast heeft Stroomopwaarts de verplichting om aan de raad zienswijzen te vragen over de ontwerpbegroting. Besluiten met een aanzienlijk financieel belang zijn in de ontwerpbegroting opgenomen. Tenslotte zijn over besluiten met financiële consequenties afspraken vastgelegd in de financiële regeling van Stroomopwaarts (besluit AB 10 februari 2022): Het voorgaande geeft voldoende waarborgen voor betrokkenheid van de raad. 2. In het wijzigingsbesluit van de GR SOW participatie door de Adviesgroep opnemen (art. 4a). De Adviesgroep adviseert gevraagd en ongevraagd over nieuw beleid en de uitvoering van het beleid. 3. De huidige GR SOW kent geen evaluatie terwijl dit voor het contact met de raden raadzaam kan zijn. In het wijzigingsbesluit van de GR SOW wordt daarom opgenomen dat de GR eens in de vier jaar geëvalueerd wordt (artikel 34a). 4. De actieve informatieplicht vastleggen in de GR SOW (art. 9a en 14a).

Actualisatie 2: Het voorstel om de GR te wijzigen van een mandaat naar een delegatiemodel. In de raadsvergadering van 16 december 2021 is de strategische visie Werk en Inkomen vastgesteld. Hierin is al aangegeven dat na de overdracht van bedrijfsvoeringstaken van de gemeenten naar Stroomopwaarts, in samenspraak met de gemeenten gekeken zou worden hoe de verdere uitwerking van het delegatiemodel vorm kan krijgen. Toelichting op wijziging van de huidige mandaatregeling naar delegatieregeling De GR Stroomopwaarts is een collegeregeling, dat wil zeggen dat er uitsluitend college bevoegdheden aan Stroomopwaarts zijn overgedragen. De gevolgen van de wijziging naar een delegatiemodel staan in het overzicht in bijlage 1 beschreven. Delegatie is niet van invloed op de huidige rol van gemeenteraden, colleges en (Algemeen) Bestuur ten aanzien van het financiële beleid van Stroomopwaarts. Die rol is deels wettelijk geregeld (bijvoorbeeld in de procedure zienswijzen rond de begroting) en deels in de in bijlage opgenomen financiële regelingen van Stroomopwaarts. Bij delegatie blijven deze relevante financiële regelingen van kracht. Hierin is de autonome ruimte en de informatieplicht van het bestuur en de directie van Stroomopwaarts bij het aangaan van financiële verplichtingen vastgelegd.

Daarbij dient opgemerkt te worden dat wanneer de gemeenten ervoor kiezen om niet over te gaan tot een delegatiemodel, een belangrijk deel van de financiële administratie die thans door Stroomopwaarts wordt opgepakt (met name bijstandsuitkeringen en armoederegelingen) bij de gemeenten komt te liggen. De accountant wijst er al enkele jaren op dat de wijze van financiële administratie en verantwoording in de stukken van Stroomopwaarts met een mandaatregeling formeel niet mag. Er is op het moment van schrijven van dit voorstel nog overleg met de accountant over het boekjaar 2022. Maar mochten de gemeenten besluiten niet over te gaan tot een delegatieregeling, dan betekent dit dat de financiële administratie (inclusief de accountantscontrole/verbijzonderde interne controle) op enig moment bij de gemeenten komt te liggen. De gemeenten worden actief geïnformeerd door Stroomopwaarts, middels de kaderbrief, begroting, bestuursrapportages en bij extra taken ook door middel van raadsinformatiebrieven (hierbij kan worden

gedacht aan Tozo, Meldpunt Kinderopvangtoeslagaffaire, Energietoeslag). Hierin ontstaat geen verschil wanneer wordt overgegaan naar een delegatiemodel. Om meer inzicht te krijgen over het verschil tussen een mandaat en delegatieregeling in de praktijk zijn in de bijlage bij dit Raadsvoorstel een aantal voorbeelden opgenomen. De overgang naar een delegatiemodel biedt een aantal duidelijke voordelen ten opzichte van het in stand houden van een mandaatmodel • Uitvoering. Het is herkenbaar voor de inwoner dat een aanvraag kan worden ingediend bij Stroomopwaarts, dat de beschikking van Stroomopwaarts afkomstig is en waar een eventueel bezwaarschrift ingediend kan worden. • Organisatie Stroomopwaarts én organisatie gemeenten. Binnen het delegatiemodel kan slimmer en veiliger worden gewerkt, omdat alles ‘binnen boord’ is. Er ligt daarnaast geen extra druk op de financiële afdeling van de gemeenten. Conclusie bij overgang van mandaat naar delegatiemodel Voor het college, het bestuur van Stroomopwaarts en de gemeenteraad bestaan geen beperkende gevolgen ten aanzien van de sturing op Stroomopwaarts wanneer over wordt gegaan op het delegatiemodel. Het bestuur van Stroomopwaarts en de colleges hebben overleg gevoerd over de wijzigingen in de tekst van de gemeenschappelijke regelingen. Zowel Stroomopwaarts als college kunnen zich vinden in de wijzigingen zoals beschreven in de bijlage.

Tot slot De gemeenschappelijke regeling is een regeling die door de colleges is aangegaan. Het college stelt de wijziging vast. Op grond van artikel 1 lid 4 van de Wgr moet de raad aan het college toestemming verlenen om de gemeenschappelijke regeling te wijzigen. De raad dient zich hierover dus uit te spreken en college toestemming te geven voor het aanpassen van de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts. Deze toestemming kan alleen worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. De beoogde ingangsdatum voor de gewijzigde “gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS” is 1 januari 2024, aangezien het niet wenselijk is om lopende het jaar dergelijke wijzigingen door te voeren. Dat leidt tot een zeer grote complexiteit bij diverse verantwoordingen. We blijven daarmee ruim binnen de implementatietermijn van de nieuwe Wgr (twee jaar). Het college besluit om na verkregen toestemming van de gemeenteraad de vijfde wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS vast te stellen. Wat is de aanleiding voor dit advies? Per 1 juli 2015 zijn de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS aangegaan.

Dit gebeurde vanuit het belang van een kwalitatief hoogwaardige en doelmatige uitvoering van een aantal belangrijke taken en bevoegdheden van de deelnemende gemeenten op het gebied van het sociaal domein. De wijze waarop gemeenschappelijke regelingen worden aangestuurd en gecontroleerd is in hoge mate vastgelegd in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Dit is voor Stroomopwaarts verder uitgewerkt in een aantal documenten, waaronder de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS. Deze regeling wordt regelmatig geactualiseerd en aangevuld. De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is per 1 juli 2022 gewijzigd. Op grond van de gewijzigde wet moeten alle gemeenschappelijke regelingen, dus ook de gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS worden aangepast. Daarnaast is in de strategische visie Werk en Inkomen, die in december 2021 door de MVS gemeenteraden is vastgesteld, aangegeven om door Stroomopwaarts bij voorkeur zo veel mogelijk taken

in delegatie uit te laten voeren. Deze omzetting van een mandaat naar een delegatiemodel is in deze actualisatie van de gemeenschappelijke regeling meegenomen. Welk resultaat wordt beoogd? Een gewijzigde gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS, waarmee voldaan wordt aan de eisen van de Wgr en de overgang wordt gemaakt naar een delegatiemodel. Welke argumenten zijn er voor dit advies? Actualisatie 1 naar aanleiding van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen: - De wijziging van de Wgr moet voor 1 juli 2024 in de tekst van de regeling verwerkt worden. Dit is in lijn met de recent door de Raad vastgestelde nota Implementatie gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen. Met deze wijziging van de Wgr krijgen gemeenteraadsleden meer invloed op de besluitvorming van deze samenwerkingsvorm. - Ten aanzien van het voorstel dat besluiten van het bestuur van het openbaar lichaam niet vatbaar zijn voor het geven van zienswijzen door de raden van de deelnemende gemeenten: Stroomopwaarts is een collegeregeling. Dit wil zeggen dat Stroomopwaarts alleen college bevoegdheden uitoefent. De raad stelt de verordeningen het beleid dat door Stroomopwaarts wordt uitgevoerd vast. Daarnaast heeft Stroomopwaarts de verplichting om aan de raad zienswijzen te vragen over de ontwerpbegroting. Besluiten met een aanzienlijk financieel belang zijn in de ontwerpbegroting opgenomen.

Tenslotte zijn over besluiten met financiële consequenties afspraken vastgelegd in de financiële regeling van Stroomopwaarts (besluit AB 10 februari 2022): Het voorgaande geeft voldoende waarborgen voor betrokkenheid van de raad. - Eén van de wijzingen is dat de actieve informatieplicht van Stroomopwaarts naar de gemeenten vastgelegd moet worden. Dit zal gedaan worden in de reglementen van orde van het algemeen en dagelijks bestuur. Doel is de gemeenten in een vroegtijdig stadium te informeren over belangrijke ontwikkelingen. Actualisatie 2 naar aanleiding van de overgang naar het delegatiemodel: - De overgang naar het delegatiemodel is een uitvloeisel van de ontwikkeling van Stroomopwaarts naar een volwassen organisatie. De afgelopen tijd zijn steeds meer werkzaamheden zelfstandig door Stroomopwaarts gedaan, zoals de bedrijfsvoering. - De bevoegdheden van de raad veranderen niet door de wijziging naar een delegatiemodel. - De Wgr gaat er vanuit dat bevoegdheden worden gedelegeerd. Doordat bevoegdheden tot op heden gemandateerd zijn moet het college besluiten over praktische zaken waar zij inhoudelijk geen bemoeienis meer mee hebben. Zoals het bijhouden van mandaatregisters, het benoemen van leden en secretarissen van de bezwaarschriftencommissie, de aansluiting op Suwinet, BKR en de Stichting Gerechtsdeurwaarders.

- De accountant wijst er al enkele jaren op dat de wijze van financiële administratie en verantwoording in de stukken van Stroomopwaarts met een mandaatregeling formeel niet mag. Indien de gemeenten besluiten niet over te gaan tot een delegatieregeling, dan betekent dit dat de financiële administratie (inclusief de accountantscontrole/verbijzonderde interne controle) op enig moment bij de gemeenten komt te liggen. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? Actualisatie 1 naar aanleiding van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen: - De mogelijkheid uit de Wgr om de raad zienswijzen te vragen over besluiten van Stroomopwaarts is niet opgenomen in de gemeenschappelijke regeling. Reden hiervan is dat Stroomopwaarts alleen

college bevoegdheden uitoefent. De raad stelt de verordeningen vast en het beleid dat door Stroomopwaarts wordt uitgevoerd. Daarnaast heeft Stroomopwaarts de verplichting om aan de raad zienswijzen te vragen over de ontwerp begroting. Besluiten met een aanzienlijk financieel belang zijn in deze ontwerp begroting opgenomen. Tenslotte zijn over besluiten met financiële consequenties afspraken vastgelegd in de financiële regeling van Stroomopwaarts (besluit AB 10 februari 2022): Het voorgaande geeft voldoende waarborgen voor betrokkenheid van de raad. Actualisatie 2 naar aanleiding van de overgang naar het delegatiemodel: - Het college kan niet meer ingrijpen in individuele gevallen. Hierbij wordt opgemerkt dat de deelnemende colleges van deze bevoegdheid sinds de oprichting van Stroomopwaarts geen gebruik hebben gemaakt. - Bij een gedelegeerde bevoegdheid oefent het college de bevoegdheid niet meer zelf uit. Het college kan wel kaders stellen. Waar moet rekening mee worden houden? Deze wijzigingen hebben geen financiële consequenties. Er is volgens Stroomopwaarts momenteel geen indicatie dat voor de implementatie van de wijzigingen (bijvoorbeeld de archieffunctie en ICTkoppelingen) extra middelen nodig zijn.

Bijlagen Naam van de bijlage

Registratienummer Verseon

1.

1942918

2. 3.

Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling Stroomopwaarts MVS Bijlage met voorbeelden mandaat naar delegatie Zienswijze wijziging GR Stroomopwaarts MVS

1942919 1943516

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen