Raadsvoorstel tot begrotingswijziging gevolgen meicirculaire 2023

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1947288 : 4 juli 2023 : B.T. Bikkers

Raadsvoorstel tot begrotingswijziging gevolgen meicirculaire 2023

Vlaardingen, 4 juli 2023 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? Vaststellen begrotingswijziging meicirculaire 2023 Wat is samenvattend de kern van dit advies? Raadsvoorstel begrotingswijziging gevolgen meicirculaire 2023 vaststellen. Wat is de aanleiding voor dit advies? Onlangs is de meicirculaire 2023 verschenen. De meicirculaire informeert de gemeenten over de uitkeringen uit het fonds: de algemene uitkering en de decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeente. De circulaire wordt uitgebracht door de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Financiën. Evenals vorig jaar bieden wij de Raad een raadsvoorstel met een begrotingswijziging gevolgen meicirculaire aan. In het verleden informeerden wij de Raad door middel van een Raadsmemo en werden de financiële effecten pas in de 2e voortgangsrapportage verwerkt. Na het raadsbesluit kan direct over de diverse uitgavenbudgetten worden beschikt en niet pas nadat de 2 e voortgangsrapportage in november in de Raad is vastgesteld. Welk resultaat wordt beoogd? Gevolgen meicirculaire verwerken in de begroting 2023 - 2026 en 2024 - 2027.

Waar moet rekening mee worden houden? Samenvatting De belangrijkste onderwerpen zijn de bijgewerkte accressen van 2023 tot en met 2027, een structurele rijksbijdrage van € 1 miljard vanaf 2027, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek en de compensatie voor de tekorten Jeugdzorg 2024 en 2025.Hieronder ziet u een tabel met de financiële gevolgen van de meicirculaire 2023 op de begrotingssaldi voor de jaren 2023 tot en met 2027.

Begrotingssaldo Stand voorjaarsnota 2023 Effect van de meicirculaire 2023 op het begrotingssaldo Stand voor begroting 2023 na meicirculaire

x € 1.000 2024 1.959 1.614 493 2.452 2023

2025 -526 1.167 641

2026 507 -452 56

2027 -1.409 3.969 2.560

Hierna gaan we in meer detail in op de ontwikkelingen ten opzichte van de decembercirculaire 2022.

1. Mutaties met effect op het begrotingssaldo In onderstaande tabel zijn de mutaties voor de jaren 2023 tot en met 2027 weergegeven die effect hebben op het begrotingssaldo. Tegenover deze baten staan geen directe aanpassingen op budgetten waardoor deze mutaties één op één doorwerken in het begrotingssaldo. Onder de tabel vindt u de inhoudelijke toelichtingen op de mutaties corresponderend met de letter in de laatste kolom van de tabel. Bedragen x € 1.000

Mutaties per uitkeringsjaar (x € 1.000)

2023

2024

2025

2026

2027 Toelichting

Mutaties met effect op het begrotingssaldo Accres opgenomen in Voorjaarsnota 2023 -4.400 -5.900 -6.700 -6.900 A Accres meicirculaire 2023 1.239 2.779 4.627 4.983 5.199 B Financieringssystematiek 4.186 C Vrijvallen stelpost 1.000 1.000 1.000 D BTW compensatiefonds -13 E Overig 80 204 230 171 267 F GDI voorzieningen -33 G Hoeveelheidsverschillen -673 895 1.195 1.080 1.202 H Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag 14 15 15 15 15 I Totaal effect op het begrotingssaldo 1.614 493 1.167 -452 3.969 Toelichtingen A. Accres opgenomen in Voorjaarsnota 2023 Het in de Voorjaarsnota 2023 verwachte opgenomen accres wordt door deze post teruggeboekt nu het accres in de meicirculaire 2023 bekend is. Het werkelijke accres is fors lager uitgekomen. B. Accres meicirculaire 2023 Sinds de meicirculaire 2022 is het accres gesplitst in een volume- en een nominaal deel, waarbij het nominale deel ter compensatie is van loon- en prijsstijging en het volumedeel ter compensatie van bevolkingstoename en reëel accres. In de meicirculaire 2023 zijn de LPO-accressen voor de jaren 2023 tot en met 2027 bijgewerkt en is sprake van een opwaartse bijstelling voor alle jaren. C. Financieringssystematiek Vooruitlopend op een nieuwe financieringssytematiek heeft het kabinet in de septembercirculaire 2022 in 2026 eenmalig € 1 miljard beschikbaar gesteld.

Dit bedrag is in de meicirculaire 2023 vanaf 2027 structureel opgenomen. Later dit jaar, in de septembercirculaire 2023, wordt van dit bedrag nog een deel in het BTW-compensatiefonds (BCF) gestort. In bovenstaande tabel is hier al rekening meegehouden. D. Vrijvallen stelpost Met ingang van 2023 heeft er een herijking van het Gemeentefonds plaatsgevonden. De raming in de meerjarenbegroting 2023 – 2026 is voor de jaren 2023, 2024 en 2025 te voorzichtig ingeschat. De raming kan voor de jaren 2023, 2024 en 2025 met € 1 miljoen naar boven worden bijgesteld. E. BTW compensatiefonds In de septembercirculaire 2022 is aan gemeenten een voorschot verstrekt van € 321 miljoen voor onderuitputting van het BTW compensatiefonds. In deze meicirculaire vindt de afrekening plaats. Gemeenten hebben iets meer gedeclareerd. In deze circulaire vindt de afrekening plaats. F. Overig Dit betreft een stijging van de uitkeringsfactor met 1,5 punt en diverse andere kleine mutaties. 1 uitkeringspunt is voor Vlaardingen circa € 135.000.

G. GDI voorzieningen Een centrale financiering draagt bij aan de gewenste bredere deelname en een hoger gebruik van de generieke digitale infrastructuur (GDI). Voor de gemeenten betekent dit dat er in 2023 in totaal € 8,0 miljoen van de algemene uitkering van het gemeentefonds naar de begroting van het ministerie van BZK wordt overgeheveld. Dit heeft dus een negatief effect op het begrotingssaldo. H. Hoeveelheidsverschillen De hoeveelheidsverschillen worden voornamelijk veroorzaakt door de verwachte groei van het aantal inwoners van Vlaardingen. Dit heeft op diverse maatstaven effect. In 2023 is er sprake van een negatief effect omdat de uitkeringsfactor verlaagd wordt vanwege de landelijke toename van de aantallen van de maatstaven. I. Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag Op 1 januari 2023 is de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen in werking getreden. Vanaf dit uitkeringsjaar is er structureel jaarlijks € 3,3 miljoen beschikbaar voor de financiële gevolgen die de uitvoering van deze wet met zich meebrengt voor gemeenten. Dit houdt in dat er geen koppeling is met het daadwerkelijk plaatsvinden van verkiezingen in een gegeven jaar. De verwachting is dat het al bestaande budget voldoende is en dat deze middelen dus niet geclaimd worden. 2.

Mutaties zonder effect op het begrotingssaldo Onderstaande mutaties hebben geen gevolgen voor het saldo van onze meerjarenbegroting. Het betreft budgettair neutrale wijzigingen. Tegenover onderstaande baten worden in de meerjarenbegroting de corresponderende budgetten op de verschillende programma’s aangepast. Bedragen x € 1.000

Mutaties per uitkeringsjaar (x € 1.000) Mutaties zonder effect het begrotingssaldo Verdeling structurele middelen Wet goed verhuurderschap Decentralisatie-uitkering Wet goed verhuurderschap Flankerend beleid energiearmoede Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Loon- en prijsbijstelling participatie Loon- en prijsbijstelling AP Jeugdhulp Loon- en prijsbijstelling Voogdij 18+ Compensatieregeling voogdij 18+ Werkdrukverlaging jeugdbescherming Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief) Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO Herinvoeren eigen bijdrage WMO Jeugdzorg Voorschoolse educatie Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches Decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters Decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne Decentralisatie-uitkering Nationaal Actieplan Dakloosheid Decentralisatie-uitkering Einde lening inburgeringsplicht (ELIP)

2023 2024 2025

13 20 273 218 37 251 -147 -50

14

15

15

40 397 265

45 233 277

1

512 459

8 0 11 65 327 10

2026

865 4 0 11

660 4 0 11

502 450 -1.048 4 0 11

2027 Toelichting

15 J K L M N 1 O P Q R 503 S 452 T -1.052 U V W 0 X 11 Y Z AA BB

Decentralisatie-uitkering Taal voor ontheemden Oekraïne Decentralisatie-uitkering Maatschappelijke begeleiding Integratie-uitkering Beschermd wonen Integratie-uitkering Participatie Totaal bedrag budgettair neutrale mutaties algemeen

54 26 911 912 912 618 588 529 2.645 3.096 3.657

912 524 1.371

CC DD 912 EE 543 FF 1.385

J. Verdeling structurele middelen Wet goed verhuurderschap In het Coalitieakkoord is afgesproken dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel Goed Verhuurderschap. De structurele middelen worden vanaf januari 2023 uitgekeerd via de algemene uitkering. De incidentele middelen worden via een decentralisatie- uitkering uitgekeerd. Deze gelden worden geclaimd en ingezet voor het dit jaar verplicht op te zetten Loket Goed Verhuurderschap. K. Decentralisatie-uitkering Wet goed verhuurderschap Zie J L. Flankerend beleid energiearmoede Het kabinet stelt in totaal incidenteel € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag wordt in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. De verdeling van de middelen van 2024 volgt later. Deze middelen worden geclaimd en zijn nodig om mensen die buiten de regeling vallen, of ondanks de regeling alsnog in de problemen komen. M. Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Voor de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden heeft het kabinet in 2023 in totaal € 118 miljoen beschikbaar gesteld.

Van deze middelen wordt € 40 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld als investering in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. Deze middelen worden geclaimd en zijn nodig om samen met Stroomopwaarts te komen tot het verbeteren van de aanpak en dienstverlening armoede en schulden. N. Loon- en prijsbijstelling participatie Voor het in de meicirculaire 2022 overgehevelde budget van de integratie-uitkering Voogdij 18+ wordt voor de periode 2023 tot en met 2025 nog eenmaal loon- en prijsbijstelling toegekend. Deze gelden worden opgenomen als stelpost hogere lasten en afhankelijk van begroting Stroomopwaarts ingezet. O. Loon- en prijsbijstelling AP Jeugdhulp Dit betreft de loon- en prijsbijstelling van de in de voorjaarsnota 2023 vrijgegeven middelen voor jeugdhulp. Deze gelden worden opgenomen als stelpost hogere lasten. In het derde kwartaal vindt herijking van het budget Jeugd plaats. Hierin landt ook de indexcering zorgkosten. De begroting RogPlus (budget Mevis) zal flink naar boven bijgesteld moeten worden. P. Loon- en prijsbijstelling Voogdij 18+ Voor het in de meicirculaire 2022 overgehevelde budget van de integratie-uitkering Participatie wordt voor de periode 2023 tot en met 2025 nog eenmaal loon- en prijsbijstelling toegekend.

Deze gelden worden geclaimd en vooralsnog als stelpost in de begroting opgenomen afhankelijk van de begroting RogPlus Jeugd. Q. Compensatieregeling voogdij 18+ Het betreft hier een uitname uit het algemene deel van de algemene uitkering naar de integratie-uitkering Voogdij 18+(deze uitkering ontvangt Vlaardingen niet). Het bijbehorend uitgavenbudget wordt met dit bedrag verlaagd.

R. Werkdrukverlaging jeugdbescherming Onttrekking aan het gemeentefonds ten behoeve van de daling van de werkdruk naar de begroting van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Het bijbehorend uitgavenbudget wordt met dit bedrag verlaagd. S. Integraal Zorgakkoord (WMO abonnementstarief) Het kabinet stelt structureel extra middelen beschikbaar aan gemeenten samenhangend met het Integraal Zorgakkoord, ter compensatie van gemeenten voor gestegen kosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief Wmo. Deze gelden worden geclaimd. Betreft preventie en gezondheid. Met de transformatie zetten we in op preventie in het voorliggend veld. T. Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp WMO Het huidige wetsvoorstel voor invoering van de passende eigen bijdrage huishoudelijke hulp wordt ingetrokken. Deze gelden worden geclaimd. De in de begroting opgenomen inkomsten eigen bijdrage komen te vervallen vanaf 2025. In de meerjarenbegroting RogPlus is hiermee geen rekening gehouden. U. Herinvoeren eigen bijdrage WMO Het abonnementstarief in de Wmo 2015 wordt afgeschaft en in plaats daarvan wordt de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo 2015 heringevoerd. Tegenover deze verlaging van de Algemene uitkering wordt een post opgenomen voor een inkomensafhankelijke bedrage. V.

Jeugdzorg Het Rijk keert in 2024 € 1.454 miljoen en in 2025 954 miljoen uit aan gemeenten uit ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. In 2024 betreft dit voor Vlaardingen € 6,6 miljoen, waarvan € 5,8 miljoen al in de begroting is opgenomen, het effect op het begrotingssaldo is dus € 0,9 miljoen voordelig. In 2025 betreft dit voor Vlaardingen € 4,2 miljoen, waarvan € 3,4 miljoen al in de begroting is opgenomen, het effect op het begrotingssaldo is dus € 0,7 miljoen voordelig. Deze gelden worden geclaimd. In het derde kwartaal vindt een herijking plaats van het budget Mevis naar aanleiding van het werkelijk (gestegen) zorggebruik 2022. Dit heeft effect op de begroting 2024 en verder. W. Voorschoolse educatie Dit is tweeledig: uitvoering taak Gemeentelijke Onderwijsachterstanden (GOAB). In Vlaardingen vormgegeven in het Onderwijskansenbeleid. Hierin voorzien we een kwalitatief aanbod en voldoende aanbod voor doelgroepkinderen. Met de toenemende aantallen, is dit extra budget welkom. Anderzijds houdt de gemeente toezicht op de kinderopvang (taak: TOKIN). Stijgende kosten bij de uitvoerder GGD betekent stijgende kosten voor ons als gemeente. X.

Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches Op 8 februari 2023 is de Regeling specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis 2023-2026 (SPUK-SGCS, ook wel ‘brede SPUK”) gepubliceerd. Voor de bestaande Brede Regeling Combinatiefuncties betekent dit een wijziging van het type uitkering van een decentralisatie uitkering naar een specifieke uitkering. De inkomensoverdracht niet meer plaats via het gemeentefonds, maar zal via de specifieke uitkering plaatsvinden. Y. Decentralisatie-uitkering Voorschoolse voorziening peuters De decentralisatie- uitkering Vvoorschoolse voorzieningen is voor 2023 geactualiseerd. Deze middelen worden geclaimd. De Rijksoverheid stelt een bijdrage ter beschikking voor ouders die geen kinderopvangtoeslag (KOT) ontvangen, maar wel gebruik willen maken van peuteropvang voor hun kind(eren). De genoemde ouders zonder KOT, vallen ‘’tussen wal en schip’’ qua rijksbijdragen. Hiervoor heeft het Rijk deze (Asscher-)middelen ter beschikking gesteld. In het kader van gelijke (Onderwijs)kansen zetten wij deze middelen graag in. Z. Decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne

Gemeenten hebben de regie en verantwoordelijkheid voor het leerlingenvervoer aan leerlingen uit Oekraïne. De Decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïne is een tegemoetkoming aan gemeenten voor de kosten die zij hiervoor hebben gemaakt, en maken. In de meicirculaire 2023 wordt een totaalbedrag van € 21,4 miljoen uitgekeerd. De bedragen, die worden toegekend aan een gemeente zijn gebaseerd op het aantal geregistreerde kinderen uit Oekraïne, met peildatum 23 januari 2023. Deze middelen worden geclaimd. Vlaardingen vervoert (met busjes) leerlingen tussen Mrija en hun huidige school. Dit duurt totdat school te Mrija functioneel is. Ook voor de leerlingen VO verzorgt Vlaardingen nu vervoer (abonnementen). Deze kinderen volgen (volgens afspraak) nieuwkomersonderwijs in Rotterdam. AA.Decentralisatie-uitkering Nationaal Actieplan Dakloosheid Hiermee zet het kabinet in op het voorkomen van dakloosheid en het realiseren van woonplekken met passende ondersteuning voor (dreigend) dakloze jongeren en volwassenen. Voor de verdeling van € 55 miljoen aan centrumgemeenten wordt het objectieve verdeelmodel van de Decentralisatie-uitkering Maatschappelijke Opvang gehanteerd.

BB.Decentralisatie-uitkering Einde lening inburgeringsplicht (ELIP) Via deze decentralisatie-uitkering worden inburgeraars, die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn gesteund. CC.Decentralisatie-uitkering Taal voor ontheemden Oekraïne Ontheemden uit Oekraïne hebben nu beperkte mogelijkheden om de Nederlandse taal op vrijwillige basis te leren. Om een hogere arbeidsparticipatie te stimuleren, het mogelijk te maken voor Oekraïners om werk te doen dat past bij hun vaardigheden en opleiding en om deel te kunnen nemen aan de Nederlandse maatschappij, is het leren van de Nederlandse taal essentieel. Deze middelen (€ 15 miljoen) hebben tot doel het gemeentelijke aanbod van taalonderwijs aan volwassen ontheemden uit Oekraïne te stimuleren. Deze middelen worden geclaimd. De eerste taallessen voor ontheemden zijn reeds gestart. Ondertussen werkt Vlaardingen aan een taalcursus pakket voor 400 volwassenen. In het najaar zal de taalcursus starten DD. Decentralisatie-uitkering Maatschappelijke begeleiding Deze gelden zijn bestemd voor inburgering van asielmigranten en hun familieleden en worden geclaimd. EE. Integratie-uitkering Beschermd wonen Het budget voor beschermd wonen stijgt in 2023 met € 911.000 en structureel met € 912.000.

Deze extra middelen worden budgetneutraal opgenomen vanwege de centrumtaak die Vlaardingen vervult. Momenteel worden in de regio plannen gemaakt voor de inzet van deze middelen. FF. Integratie-uitkering Participatie De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2023. Vooralsnog nemen we een stelpost voor de hogere lasten op. De ontwikkeling van de lasten van Stroomopwaarts in 2023 zal uitwijzen hoeveel van het extra budget benodigd is. Overige mededelingen Procesmededeling over de Energietoeslag 2023 Voor 2023 is besloten om in 2023 nogmaals € 1300 aan de mensen met een laag inkomen uit te keren om hen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening. Om huishoudens in 2022 nog beter te ondersteunen, heeft het kabinet gemeenten de mogelijkheid gegeven om € 500 miljoen hiervan al in 2022 uit te keren. De resterende € 875 miljoen zal in de septembercirculaire 2023 via een decentralisatie-uitkering worden verdeeld en niet via de algemene uitkering.

Bijlagen Naam van de bijlage 1. Meicirculaire 2023 2. Begrotingswijziging meicirculaire 2023

Registratienummer Verseon 1945897 1946382

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen