Raadsvoorstel Regiovisie Beschermd Wonen Maatschappelijk Opvang en Vrouwenopvang

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1963781 : 9 januari 2024 : A.J. Proos en J.J Silos

Raadsvoorstel Regiovisie Beschermd Wonen, Maatschappelijk Opvang en Vrouwenopvang Vlaardingen, 9 januari 2024, Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? Vaststellen van de regiovisie beschermd wonen, maatschappelijk opvang en vrouwenopvang van de gemeenten Maassluis, Schiedam en Vlaardingen. Wat is samenvattend de kern van dit advies? De afgelopen tijd kregen de MVS-gemeenten signalen dat de keten rondom beschermd wonen, maatschappelijk opvang en vrouwenopvang vastloopt. Door krapte op de woningmarkt verblijven veel cliënten onnodig lang in (dure) voorzieningen als maatschappelijke opvang, beschermd wonen en vrouwenopvang terwijl zij vaak met minder begeleiding thuis beter zouden kunnen werken aan hun zelfredzaamheid en persoonlijke doelen. Ter vervanging van de huidige regiovisie uit 2017 is een nieuwe regiovisie opgesteld.

Deze regiovisie beschrijft de integrale speerpunten en werkt die vervolgens per doelgroep/werk verder uit: - Er is voldoende, passende huisvesting voor de doelgroep met voldoende algemene voorzieningen toegankelijk voor (vroeg)signalering; - De mogelijkheden tot participatie voor kwetsbare inwoners vergroten we verder en normaliseren we; - Er is gezamenlijke verantwoordelijkheid tussen ketenpartners; - We betrekken ervaringsdeskundigheid en cliëntparticipatie bij onder andere het ontwikkelen van beleid en; - We werken data-gestuurd waar mogelijk. Met deze nieuwe regiovisie is gehoor gegeven aan de signalen vanuit de keten om verder te kijken naar mogelijke interventies die ervoor zorgen dat dat het ondersteuningsaanbod beter aansluit op de steeds complexer wordende doelgroep. Na vaststelling van de regiovisie volgt de verdere uitwerking in uitvoeringsplannen. Dit raadsvoorstel ligt tegelijkertijd ter besluitvorming voor in de colleges van Maassluis, Vlaardingen en Schiedam. Wat is de aanleiding voor dit advies? Met de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 werden alle gemeenten in Nederland verantwoordelijk voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. Binnen de MVSgemeenten werken we samen op deze drie terreinen.

Maatschappelijke opvang focust zich met name op dakloosheid, bij de vrouwenopvang staat een veilige thuissituatie centraal en beschermd wonen kenmerkt zich door het aanbieden van 24-uurs ondersteuning bij psychische- of psychosociale problematiek. Met de toenemende complexiteit bij de doelgroepen en een steeds groter wordende vraag naar ondersteuning zien we samen met de partners in het werkveld dat de bestaande visie uit 2017 niet meer volstaat.

Vanuit het Rijk is het verplicht om een regiovisie op te stellen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Alle eisen hieraan zijn geformuleerd in de Norm van Opdrachtgeverschap. Om de integraliteit van de visie te verhogen, hebben wij hier vrouwenopvang aan toegevoegd. Welk resultaat wordt beoogd? Een actuele en vernieuwde integrale visie die beter aansluit op de steeds complexer wordende doelgroep. Welke argumenten zijn er voor dit advies? 1. De volgende stap Met de regiovisie zetten we als MVS de volgende stap in het ondersteunen van kwetsbare inwoners. De gemeente heeft de wettelijk taak om inwoners te ondersteunen als dat nodig is. Hierbij heeft de gemeente de opdracht om de ondersteuning af te stemmen op de noodzakelijke behoefte van de inwoner. De doelgroep wordt steeds complexer, dus deze volgende stap is nodig om hierbij aan te kunnen sluiten. 2. De Norm van Opdrachtgeverschap van de VNG schrijft regionale samenwerking en opstellen van een regiovisie voor. De overgang naar het (door)gedecentraliseerde systeem is alleen verantwoord als er sprake is van een regionale samenwerking. Hiervoor is de Norm van Opdrachtgeverschap opgesteld door de VNG, waarin niet- vrijblijvende samenwerkingsafspraken opgenomen staan. Door deze regiovisie vast te stellen sluiten we aan bij de landelijke ontwikkelingen. 3. Het huidige beleid is niet meer actueel.

De huidige aanpak in MVS op het gebied van met name beschermd wonen en maatschappelijke opvang staat voor een doelmatige aanpak die sober is, maar wél kwalitatief van voldoende niveau. Door de huidige landelijke (onder andere de Norm van Opdrachtgeverschap, doordecentralisatie welke hieronder toegelicht wordt) en regionale (onder andere complexere doelgroep, toename van de doelgroep, krapte op de woningmarkt) ontwikkelingen is het beleid niet meer actueel. Dit vraagt om een vernieuwde visie. 4. De regiovisie vormt het vertrekpunt voor de uitvoeringplannen. In de regiovisie worden speerpunten genoemd. Deze vormen de uitgangspunten voor de nog op te stellen uitvoeringsplannen. Dit doen we, na vaststelling door de gemeenteraad, samen met stakeholders, bewoners, cliëntenraden, adviesraden en andere belanghebbenden. Hierin beschrijven we hoe we deze speerpunten om gaan zetten naar concrete activiteiten en afspraken. 5. De regiovisie zorgt voor integraliteit binnen het gemeentelijk beleid. De regiovisie sluit aan bij onze gemeentelijke ontwikkelingen zoals de transformatie sociaal domein. Daarnaast sluit de regiovisie aan bij de Woonzorgvisie die wij integraal met Maassluis aan het opstellen zijn. Schiedam heeft gekozen voor een eigen woonzorgvisie, maar er is wel afstemming tussen Vlaardingen en Schiedam over de invulling. 6.

De regiovisie heeft positieve feedback ontvangen van de adviesraad Sociaal Domein Vlaardingen. De adviesraad staat positief tegenover de uitgangspunten van de visie. De complexiteit wordt namelijk groter. Dat vereist een integrale aanpak, integrale verantwoording, criteria en bijbehorende organisatie. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? 1. Wederzijdse afhankelijkheid Door het vaststellen van de regiovisie in MVS verband zijn de afzonderlijke gemeenten in bepaalde mate afhankelijk van elkaar in het verloop van het proces (uitvoeringsplannen, samenwerkingsovereenkomst). Het is belangrijk om goed met elkaar af te stemmen en met elkaar in gesprek te blijven. Daarvoor hebben we een periodiek bestuurlijk overleg over deze centrumtaken ingevoerd, waarbij de wethouders van de drie gemeenten elkaar over deze onderwerpen spreken.

2. Lokaal beleid tegenover regionaal beleid Naast regionaal beleid hebben wij ook lokaal beleid op deze thema's. Dit past binnen de regiovisie. We moeten er alert op blijven dat wij onze lokale invullingen behouden. Waar moet rekening mee worden houden? De gemeente Vlaardingen ontvangt als centrumgemeente alle middelen voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang, vrouwenopvang. Na de voorgenomen landelijke doordecentralisatie van beschermd wonen worden de gemeenten Schiedam en Maassluis zelf financieel verantwoordelijk. En zullen de beschermd wonen middelen stapsgewijs aan alle individuele gemeenten uitgekeerd volgens een nieuw, objectief verdeelmodel. Op dit moment is nog onduidelijk of zo ja wanneer de decentralisatie gaat plaatsvinden. Wanneer dit duidelijk wordt en het objectieve verdeelmodel bekend wordt gemaakt, maken de MVS gemeente hier financiële afspraken over. Tot dan blijft Vlaardingen financieel verantwoordelijk voor de centrummiddelen. Voor de maatschappelijke opvang en vrouwenopvang is er op dit moment geen sprake van een voorgenomen landelijke doordecentralisatie. Op de dossiers maatschappelijke opvang en vrouwenopvang zijn de kosten jaarlijks gelijk of hoger dan het beschikbare budget. Op het dossier beschermd wonen is dit echter anders. Het beschikbare budget hiervoor is hoger dan de kosten die we als gemeenten hebben.

Zoals ook in deze visie is benoemd, is de uitvoering van beschermd wonen regionaal belegd bij Rogplus. Hiervoor maakt Rogplus jaarlijks een begroting. In voorgaande jaren werd na uitname van het begrote bedrag van Rogplus, het restbedrag verdeeld over de drie gemeenten volgens de financiële 40-40-20 regeling (op basis van inwoneraantal). Het voorstel in deze regiovisie is om de rijksmiddelen die overblijven bij beschermd wonen te gebruiken bij structurele projecten en investeringen die voortvloeien uit deze regiovisie en om de bijbehorende uitvoeringsplannen te bekostigen. We werken deze projecten bij het maken van de uitvoeringsplannen verder uit. Een aantal van de projecten die uit deze middelen betaald kunnen worden zijn: - Inzet bemoeizorg; - Creëren van tussenvoorzieningen en inrichten beschermd thuis; - Opzetten van het project Housing First. Het restantbudget wordt na de bekostiging van deze projecten verdeeld tussen de drie gemeenten volgens de 40-40-20 verdeelsleutel en kan worden ingezet voor lokaal beleid. In de regiovisie stellen wij dat de doelgroep tussen de verschillende thema's veelal overlapt. Om het beleid voor de hele doelgroep zo efficiënt mogelijk in te richten is het wenselijk om de budgetten te bundelen. Met de uitvoeringsplannen wordt meer duidelijkheid over de benodigde financiën.

Op basis hiervan wordt onderzocht hoe bundeling van budgetten kan plaatsvinden. Normaliter vervalt een restantbudget aan de algemene reserve. In dit geval zouden we hier af van willen wijken en het overschot aan rijksmiddelen willen inzetten voor lokaal gebruik in plaats van dat het naar de algemene reserve gaat. De reden is dat we enkele grote uitdagingen zien voor de transitie. Door deze uitdagingen hebben we het restantbudget hard nodig voor de verschillende uitvoeringsprogramma’s voor de Vlaardingse bewoners. Participatie Bij de totstandkoming van deze regiovisie zijn stakeholders, participatie-/adviesraden van de drie gemeenten en de gemeenteraden meegenomen en om input gevraagd. Deze input is verwerkt in de regiovisie. Er is een stakeholdersbijeenkomst georganiseerd op 29 juni waar 24 partijen bij aanwezig waren, zoals onder meer Pameijer, Veilig Thuis, de wijkteams, Elckerlyc, Stoed en Woonplus. Naast deze stakeholdersbijeenkomst is er ook een raadsbijeenkomst georganiseerd op 7 september 2023, met als doel de gemeenteraad mee te nemen in het thema en de regiovisie. Voor de

gemeenteraden van de andere twee gemeenten zijn ook separate raadsbijeenkomsten georganiseerd. De Participatieraad Schiedam en de twee adviesraden Sociaal Domein Maassluis en Vlaardingen zijn in september 2023 gevraagd om een advies. De adviesraden staan positief tegenover de uitgangspunten van de regiovisie. Een essentiële succesfactor is het voldoende woningaanbod in de MVS-regio. Dat vraagt om een goede samenwerken tussen verschillende partijen bij de vervolgfase. Hierbij willen de adviesraden betrokken worden. Na de vaststelling van de regiovisie werken we ook aan het opstellen van uitvoeringsprogramma's. Hierin geven we nadere invulling aan de ambities die we in de regiovisie hebben opgenomen. Hierbij betrekken we stakeholders, belanghebbenden en ervaringsdeskundigen.

Bijlagen

Naam van de bijlage 1. Regiovisie Beschermd wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang 2. Advies Adviesraad Sociaal Domein Vlaardingen 3. Nota van zienswijze Regiovisie Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang

Registratienummer Verseon 1963181 1963859 1964061

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen