Raadsvoorstel over de starterslening Vlaardingen 2023 vaststellen

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1946014 : 27 juni 2023 : I.M. Somers-Gardenier

Raadsvoorstel tot Verordening en krediet aanvraag starterslening Vlaardingen 2023

Vlaardingen, 27 juni 2023 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? 1. Vaststellen verordening starterslening Vlaardingen 2023 2. Vaststellen krediet aanvraag starterslening Vlaardingen ad. Euro 1.170.000 3. Vaststellen bijstorting ad. Euro 1.440.000 Wat is samenvattend de kern van dit advies? In 2006 heeft de gemeenteraad de eerste verordening starterslening voor Vlaardingen vastgesteld. In 2020 hebben de laatste wijzigingen plaats gevonden. Deze zijn vastgesteld in de verordening Starterslening Vlaardingen 2020. Het doel van de starterslening is de leencapaciteit van de koper van zijn of haar eerste koopwoning in Vlaardingen te vergroten. Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) beheert voor gemeente Vlaardingen het geld voor de starterslening. In 2006 is een bedrag van € 2.268.901,98 bij SVn ondergebracht. Met dit bedrag zijn sinds 2007 tot en met het heden al 218 starters geholpen om in Vlaardingen hun eerste woning te kopen. Hiervan zijn er nog 88 leningen actief. Er is nog budget beschikbaar (d.d. 19 juni € 132.526,17). Er staan 5 starterslening in reservering (aangevraagd, toegekend maar nog niet verstrekt), waardoor in de werkelijkheid € 7.526,17 beschikbaar is. Dit is niet genoeg om nog een starterslening te kunnen verstrekken. Het fonds, waar de starterslening uit verstrekt wordt, is een revolverend fonds.

Dit betekent dat alle aflossingen die worden voldaan door de leningnemer vervolgens weer door een andere starter gebruikt kan worden. De lening wordt aangegaan voor maximaal 30 jaar. SVn stimuleert een volledige inlossing of oversluiting na 3 jaar (mits dit mogelijk is voor de leningnemer). Indien volledig aflossen of oversluiten geen optie is betaalt de starter een aflossing passend bij zijn of haar inkomen. In 2020 heeft uw raad twee wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van de verordening uit 2017. Dit omvatte een verhoging van de maximale aankoopsom en het toepassingsbereik is verruimd. De ervaring van de aflopen drie jaar en de ontwikkelingen op de woningmarkt vragen om een nieuwe bijstelling in de verordening. Het advies aan uw raad is om het toepassingsbereik te verruimen. Dit betekent dat de vereiste wordt dat de aanvrager minimaal 5 jaar van de afgelopen 10 jaar woonachtig moet zijn geweest in Vlaardingen. Zo kunnen ook starters geholpen worden die voor een studie van 4-5 jaar buiten Vlaardingen hebben gewoond. De prijsontwikkeling op de woningmarkt en op advies van diverse partijen (makelaars, hypotheekadviseurs, SVn en starters) wordt uw raad geadviseerd om de maximale aankoopsom te verhogen van € 225.000,- naar € 355.000,-.

Om de starters tegemoet te komen in de gedaalde leencapaciteit in verband met de gestegen rente is het advies om de maximale leensom van € 25.000,- te verhogen naar € 30.000,-. De afkoelende woningmarkt en de ingevoerde Opkoopbescherming (Verseonnummer 1927872), die als doel heeft om de goedkope en middel-dure koop te beschermen, heeft effect op de Vlaardingse startersmarkt. Deze ontwikkelingen hebben gezorgd voor een sterke toename in de vraag naar

startersleningen. In de eerste maanden van 2023 is het aantal aanvragen voor een starterslening verdubbeld. Het gemiddelde aantal aanvragen lag over de jaren 2020, 2021 en 2022 op 16 per jaar. Voor 2023 is het aantal aanvragen tot op heden al 14. De hoeveelheid aanvragen heeft er toe geleid dat er een bijstorting in het fonds nodig is om starters te kunnen blijven helpen. Bij een gemiddeld aantal aanvragen van 16 per jaar en uitgaande van het nieuwe maximale leenbedrag €30.000,- is er €480.000,per jaar nodig. Het advies is om een bijstorting te doen van €1.440.000,- om komende 3 jaar de starterslening te kunnen blijven verstrekken. Het restant is reeds beschikbaar is op rekening bij de SVn. Wat is de aanleiding voor dit advies? De aanleiding voor het aanpassen van de verordening en het extra nodig hebben van middelen zijn de ontwikkelingen op de woningmarkt, het effect van de opkoopbescherming en het bereiken van de bodem van het fonds. Welk resultaat wordt beoogd? Vaststellen raadsvoorstel met voorgestelde wijzigingen in de verordening en het beschikbaar stellen van extra middelen. Na wijziging van de verordening en toekenning van middelen kunnen naar verwachting meer aanvragen gehonoreerd worden, waardoor starters in Vlaardingen betere mogelijkheden hebben hun starterswoning te kopen.

Welke argumenten zijn er voor dit advies? In Vlaardingen hebben starters op de woningmarkt het moeilijk. De druk is onverminderd hoog. Door het inzetten van de starterslening en het verruimen van de voorwaarden kunnen we een ruime groep starters bedienen. · Minimaal 5 jaar van de afgelopen 10 woonachtig in Vlaardingen.  Een studie duurt gemiddeld 4 jaar. Uitloop van studie en de zoektocht naar een woning maakt 5 jaar passender. · Maximale koopsom van€225.000,- naar €355.000,- .  Ruimere keuze in beschikbare woningen zowel in aantal als soort.  Rijksgrens van betaalbaar wonen.  Luisteren naar het signaal afgegeven door starters, dat zij ook gebruik willen maken van de starterslening bij aankoop van een nieuwbouwwoning.  De starterslening komt terecht waar nodig en bedoeld. De student die terug verhuist naar Vlaardingen of de alleenstaande die nog op zolder woont bij zijn of haar ouders. · Maximale leensom van €25.000 naar €30.000,-.  Vlaardingen heeft op dit moment de laagste leensom ten opzichte van regiogemeente.  De meeste gemeente in de regio hebben een leensom van €30.000,- of €35.000,(Schiedam €35.000,- / Rotterdam €30.000,- / Nissewaard €30.000,-)  Weinig risico. Ervaring heeft geleerd dat de starterslening goed wordt ingelost. Landelijk is er een betaalachterstand van 0,2% van alle startersleningen.

In Vlaardingen zijn er op dit moment geen betalingsachterstanden. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? De verruiming van de voorwaarden voor de starterslening kan zorgen voor een nog grotere vraag. Hierdoor is er een kans dat het maximum sneller bereikt wordt van het beschikbare budget. Waar moet rekening mee worden houden? Het advies is om een bijstorting op de rekening van de SVn van € 1.440.000,-. Dit wordt gerealiseerd door: Voor de storting bij SVn een lening aan te gaan van €1.170.000,-. Voor dit bedrag vragen wij bij u een krediet aan. Verwacht wordt dat deze startersleningen in de loop van 2023 tot 2026 jaar zullen worden verstrekt. De gemeente ontvangt jaarlijks van SVn de aflossing en rente bedragen van de verstrekte leningen. Voor de diensten van de SVn betaalt de gemeente per lening een provisie van 0,57% en een jaarlijks bedrag aan beheerkosten van ca. € 3.750,- (ex. BTW). Aangenomen kan worden dat dit over de

gehele periode budgettair neutraal zal verlopen. Het gemiddelde rentepercentage van de huidige leningenportefeuille is nu 1,1% en zal naar verwachting dit jaar oplopen naar plus/minus 1,5%. Het resterende deel van het budget voor de starterslening is een herbestemming. De gemeente heeft namelijk drie rekeningen courant met middelen bij SVn op dit moment open staan. De rekening met nummer '1431 Gemeenterekening Vlaardingen' heeft een waarde van € 271.974,67,- (d.d. 19 juni 2023). Dit betreft een rekening courant waar op 30 juni 2000 €2.200.000,- gestort is, na de verkoop van de Vlaardingse aandelen Bouwfonds. Hier vanuit zijn in 2007 nog enkele startersleningen verstrekt. Op 1 maart 2007 is het saldo ad. € 2.268.901,- overgeheveld naar rekening 1433 VROM Startersfonds gemeente Vlaardingen; de huidige rekeningcourant van de starterslening. De toen nog lopende startersleningen van rekening courant 1431 zijn inmiddels terugbetaald door de toenmalige starters en door rentebijdragen is het saldo nu €271.947,67 (d.d. 19 juni 2023). De rekening is nu bestemd voor volkshuisvesting en het advies is dit te herbestemmen naar de starterslening. Het college heeft via agendapost met registratienummer 1945046 op 20 juni 2023 besloten dit geld tijdelijk over te hevelen.

Met deze overheveling van de ene rekening naar de andere blijf het geld binnen het beleidsterrein Volkshuisvesting en dus ook binnen hetzelfde taakveld. Omdat het revolverende middelen betreft die reeds beschikbaar zijn, ligt het in de rede dat vooruitlopend op de officiële kredietvraag het college besluit tot het overhevelen van deze middelen. De revolverende werking van het fonds zorgt ervoor dat het geld niet verdwijnt maar wel kan worden ingezet om starters te blijven helpen in de tijd die het kost om tot een raadbesluit te komen. Dit besluit betekend daarnaast dat er geen gebruik hoeft worden gemaakt van de kredietfaciliteit van SVn en de daarmee verbonden kosten.

Bijlagen

Naam van de bijlage

Registratienummer Verseon

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen