Raadsvoorstel nieuwbouw AWZI op terrein Vergulde Hand West

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 1941856 : 29 augustus 2023 : K. Kegel

Raadsvoorstel nieuwbouw AWZI op terrein Vergulde Hand West

Vlaardingen, 29 augustus 2023 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? 1. Instemmen met nieuwbouw van een AWZI op het bedrijventerrein Vergulde Hand West ter vervanging van de huidige AWZI De Groote Lucht en met de ruimtelijke inpassing daarvan; 2. in 2023 beschikbaar stellen van het krediet van € 16,1 miljoen (prijspeil 2023) voor de aankoop van de Védégé-gronden en het met ingang van 2024 opnemen van de kapitaallasten van € 162.000,00 per jaar (basis: omslagrente van 2023); 3. in 2027 beschikbaar stellen van het krediet van € 2,7 miljoen (prijspeil 2023) voor de tweede tranche aankoop van de Védégé-gronden; 4. in 2023 vaststellen van een voorbereidingsbudget van € 300.000,00 voor de periode van 2023 tot en met 2027; 5. vaststellen van de begrotingswijziging 2023 – 2027 als gevolg van bovenstaande beslispunten. Wat is samenvattend de kern van dit advies? Kern van het advies is dat, alle voor- en nadelen afwegend, medewerking aan nieuwbouw van de afvalwaterzuivering (AWZI) op het terrein Vergulde Hand West maatschappelijk de beste keuze is. Alle te nemen besluiten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

De bedoeling is met het Hoogheemraadschap van Delfland overeen te komen dat het hoogheemraadschap per 1 april 2027 (of zoveel eerder als mogelijk) beschikt over een kavel van 13,8 ha juridisch en civieltechnisch bouwrijpe grond op Vergulde Hand West voor het realiseren van een nieuwe AWZI. De omvang van deze kavel is bepaald op basis van een referentieontwerp. Het hoogheemraadschap zal de grond rechtstreeks kopen van de gemeente. De gemeente koopt daartoe een deel van de grond eerst van de andere grondeigenaar in het gebied, Védégé Projecten B.V. (VDG). De procedurele en financiële afspraken worden vastgelegd in een Samenwerkingsovereenkomst en twee nog te sluiten koopovereenkomsten met beide partijen. De Nota van Uitgangspunten, een bijlage bij de Samenwerkingsovereenkomst, voorziet in het benutten van kansen die de nieuwbouw met zich meebrengt om de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving te verbeteren en kansen op het gebied van duurzaamheid te verzilveren. Wij denken dat met de voorgestelde oplossingen en overeenkomsten maatschappelijk het beste resultaat kan worden behaald, waarmee recht gedaan wordt aan de belangen van de gemeente Vlaardingen, het hoogheemraadschap en de inwoners van Vlaardingen en de regio. Het hoogheemraadschap zal bijdragen aan bovenwijkse voorzieningen.

De door uw raad eerder geuite zorgen zijn meegenomen in alle afspraken die met het hoogheemraadschap zijn gemaakt. Deze kansen zijn eerder benoemd in de lijst van meekoppelkansen, die bij het raadsmemo van 16 augustus 2022 aan uw raad is verstrekt.

De Samenwerkingsovereenkomst regelt de onderlinge samenwerking, de planologische medewerking door de gemeente, organisatorische afspraken, personele inzet van beide organisaties, planning, risicobeheersing en het wettelijke kostenverhaal. Na instemming van de raad met de nieuwbouw van de AWZI kan deze Samenwerkingsovereenkomst worden ondertekend. De Nota van Uitgangspunten beschrijft de diverse aspecten waarbij nieuwbouw van de AWZI benut wordt ter verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en in het aansluiten op andere gemeentelijke ambities. De afspraken worden samen met het hoogheemraadschap nader uitgewerkt. De aspecten betreffen de borging omtrent milieu en geluid, het aansluiten op het regionale woonwerkakkoord, ontwikkeling van het huidige AWZI-terrein, klimaatbestendigheid, opwekken van duurzame energie, het verbeteren van het landschap, het investeren in de lokale gemeenschap (social return of investment), communicatie, participatie en educatie. Ook worden de bedoelde meekoppelkansen verder uitgewerkt. In de ‘Voorwaarden van de koopovereenkomst’, ook een bijlage bij de Samenwerkingsovereenkomst, worden beschreven de contractvorm, de besluitvorming, de uit te geven kavel, de grondoverdracht, de prijsbepaling en de civieltechnische staat van de grond.

Op basis van deze voorwaarden wordt, na instemming van de raad met de nieuwbouw van de AWZI, de definitieve koopovereenkomst met het hoogheemraadschap opgesteld. Ten behoeve van de nog op te stellen koopovereenkomst met VDG zijn de ‘Uitgangspunten voor de koopovereenkomst met Védégé Projecten B.V.’ opgesteld. Op basis van deze uitgangspunten wordt, na instemming van de raad met de nieuwbouw van de AWZI, de definitieve koopovereenkomst met VDG opgesteld. Op Vergulde Hand West is de tijdelijke woonwijk Mrija gevestigd tot 1 juli 2026. Deze datum is in de overeenkomsten met HHD opgenomen. Vanaf die datum gaat de gemeente de grond bouwrijp maken en moet het terrein zijn ontruimd. Een deel van de flexwoningen (48) van Waterweg Wonen worden herplaatst naar een andere locatie elders in de stad. Het is denkbaar dat de realisatie van de AWZI uiteindelijk niet doorgaat. Het terrein wordt dan in zijn geheel ontwikkeld als bedrijventerrein. Door de aankoop van de VDG-gronden kan de ontwikkeling als bedrijventerrein makkelijker plaatsvinden, omdat de gemeente dan alle grond in het gebied zelf in bezit heeft. Wat is de aanleiding voor dit advies? Het hoogheemraadschap en de gemeente zijn lange tijd in gesprek over de toekomst van de AWZI.

De huidige installatie is verouderd en heeft zijn maximale capaciteit bereikt, hetgeen continuïteitsrisico’s met zich meebrengt en waardoor niet meer voldaan kan worden aan steeds strengere wettelijke eisen. Met het hoogheemraadschap is afgesproken twee varianten te verkennen: nieuwbouw en renovatie. Dit is vastgelegd in de intentieovereenkomst van 26 januari 2021, die door ons college op dezelfde datum is vastgesteld. De provincie Zuid-Holland heeft in een brief haar steun voor nieuwbouw van de AWZI uitgesproken. In de eerste verkenning naar de varianten renovatie en nieuwbouw heeft uw raad op 14 juli 2021 de motie ‘Geen nieuwbouw afvalwaterzuivering op bedrijventerrein de Vergulde Hand West’ aangenomen. In deze motie roept u het college op geen medewerking te verlenen aan nieuwbouw vanwege de geuren geluidsaspecten in relatie tot de kwetsbaarheid van de Westwijk en de ontwikkelperspectieven in de nabije omgeving. Op 15 juli 2021 heeft de Verenigde Vergadering van het hoogheemraadschap de voorkeur uitgesproken voor nieuwbouw en met een motie de oproep gedaan tot een goede samenwerking met de gemeente Vlaardingen. Het hoogheemraadschap heeft met een aangescherpt referentieontwerp onderbouwd dat negatieve effecten op de omgeving worden voorkomen en de nieuwe AWZI geen belemmering zal vormen voor de ontwikkeling van het gebied.

Partijen zijn overeengekomen dat het hoogheemraadschap één bouwrijpe kavel koopt. Om die reden koopt de gemeente de grond van VDG in het gebied, zodat de gemeente alle voor de AWZI benodigde grond aan het hoogheemraadschap kan verkopen. De gesprekken met beide partijen hebben geresulteerd ineen pakket van samenhangende stukken: de Samenwerkingsovereenkomst met het hoogheemraadschap met de bijlagen Nota van Uitgangspunten en Voorwaarden voor de Koopovereenkomst, en de Uitgangspunten voor de koopovereenkomst met VDG. Welk resultaat wordt beoogd? Met de instemming van uw raad voor medewerking aan nieuwbouw op Vergulde Hand West geeft de gemeente het hoogheemraadschap duidelijkheid over haar definitieve standpunt ten aanzien van nieuwbouw. Hiermee is de motie van 14 juli 2021 afgedaan. Het hoogheemraadschap kan met dit besluit starten met de planologische voorbereiding van de voor de nieuwe AWZI benodigde wijziging van de bestemming. Na dit besluit worden de koopovereenkomsten met beide partijen opgesteld op basis van de vastgestelde voorwaarden daarvoor. Welke argumenten zijn er voor dit advies? 1. Nieuwbouw technisch beter dan renovatie: Renovatie van de bestaande AWZI brengt risico’s met zich mee voor de continuïteit van de zuivering en de veiligheid van de medewerkers. Nieuwbouw biedt de beste mogelijkheden om het afvalwater doelmatig en duurzaam te zuiveren.

In de toekomst moet meer water worden gezuiverd vanwege de toename van het aantal woningen en bedrijven in het gebied dat door de AWZI wordt bediend. Ook worden strengere eisen verwacht vanwege aanscherpingen van de (EU-)regelgeving, bijvoorbeeld het verwijderen van medicijnresten en microplastics. Verder worden eisen gesteld aan duurzaamheid, lager energieen grondstofverbruik en hergebruik van grondstoffen, zoals zoetwater (in ieder geval voor de Krabbeplas). 2. Ruimtelijke inpassing: Naast de nieuwe AWZI wordt het resterende terrein na het vertrek van Mrija aan de oostzijde van Vergulde Hand West ontwikkeld tot bedrijventerrein. Langs het metrospoor wordt een strook vrijgehouden voor een voet- en/of fietspad, groen en watercompensatie. Het bestaande AWZI-terrein De Groote Lucht wordt herontwikkeld tot bedrijventerrein. Naar verwachting van HHD zal het aantal verkeersbewegingen niet toenemen. 3. Wegnemen bezwaren uit motie 14-07-2021: Het geur- en geluidsonderzoek laat zien de omgeving geen extra geur- of geluidsoverlast krijgt ten opzichte van de huidige situatie. Zie hiervoor de notitie van DCMR t.b.v. de gemeenteraad van 1 september 2022.

HHD verbindt zich tot het vastleggen van maatregelen tegen eventuele geur- en geluidsoverlast, zowel in het ontwerp van de nieuwe installatie en de benodigde vergunningen als op het gebied van handhaving en sanctionering (zie Nota van Uitgangspunten). 4. Wisseling milieucategorie: De ruimte voor bedrijvigheid in de zware milieucategorie neemt niet toe: de maximale milieucategorie van 5.2 gaat met de nieuwe AWZI over naar het nieuwe plangebied. De maximale milieucategorie op het terrein van de huidige AWZI wordt gewijzigd naar maximaal milieucategorie 3.2. Dit is vastgelegd in het Woonwerkakkoord met de provincie en Hoekse Lijn gemeenten en dient planologisch te worden geregeld in het ruimtelijke plan. 5. Goede “koppelkansen” vastgelegd in Nota van Uitgangspunten: De Nota van Uitgangspunten voorziet in randvoorwaarden en kansen voor Vlaardingen, zoals borging van strengere milieunormen in het ontwerp, een klachtenprocedure, aansluiting op het regionale woonwerkakkoord, herontwikkeling van het huidige AWZI-terrein, klimaatbestendigheid, opwekken van duurzame energie, het verbeteren van het landschap door groene en bio-diverse inrichting, social return of investment. Ook draagt het hoogheemraadschap financieel bij aan een groenblauw speelplein. 6.

Vergroten regie op ontwikkeling bedrijventerreinen: Met VDG is overeengekomen dat de gemeente het gehele bezit in Vergulde Hand West overneemt. Met de strategische aankoop kan de gemeente alle voor de nieuwe AWZI benodigde grond aan het hoogheemraadschap leveren en krijgt de gemeente de regie op ontwikkeling van het oostelijke deel van Vergulde Hand West.

7. 8.

Behoud planologische regie op herontwikkeling huidige AWZI-terrein: Na oplevering van de nieuwe AWZI wordt de milieucategorie van het terrein van de huidige AWZI afgewaardeerd, zoals overeengekomen in het Woonwerkakkoord met de provincie en met het hoogheemraadschap. Samenwerking met het hoogheemraadschap gewenst: Bij uitblijven van overeenstemming kan het hoogheemraadschap na instemming van de provincie een projectbesluit nemen. Hiermee staat de gemeente planologisch buitenspel. Op basis van consensus en samenwerking wordt voor beide partijen meer bereikt in de kwaliteitsverbetering van het gebied en het aansluiten op de gemeentelijke opgaven. Dit heeft ook de voorkeur van het hoogheemraadschap.

Wat zijn tegenargumenten of risico’s? 1. Dringend behoefte aan bedrijventerreinen: Uit het recent uitgebrachte STEC-rapport blijkt dat er een groot tekort is bedrijfslocaties. Door deze ontwikkeling in Vergulde Hand West kunnen tijdelijk – tot na de oplevering van de nieuwe AWZI in 2030 en het bouwrijp opleveren van het terrein van De Groote Lucht – minder bedrijfskavels worden uitgegeven. 2. Planologische onhaalbaarheid: Als de ontwikkeling onverwacht planologisch onmogelijk blijkt te zijn, zal het hoogheemraadschap een nieuwe keuze moeten maken. In de koopovereenkomst wordt een clausule opgenomen dat de ambtelijke kosten van de gemeente door het hoogheemraadschap vergoed worden als de AWZI niet gerealiseerd wordt. Indien de AWZI uiteindelijk niet gerealiseerd kan worden (om redenen buiten het hoogheemraadschap en de gemeente om) blijft de gemeente eigenaar van de grond. De gemeente zal dan deze grond ontwikkelen als bedrijventerrein. 3. Maatschappelijke kosten voor tijdelijke woonwijk: Zoals eerder gesteld door o.a. de stichting Groeiend Verzet klopt het dat de kosten voor het bouw- en woonrijp maken over een heel korte periode moeten worden afgeschreven; deze kosten zijn door de rijksoverheid betaald. De woningen worden elders hergebruikt.

Tenslotte is het goed om te beseffen dat de kosten voor het langer in stand houden van de huidige AWZI elk jaar miljoenen euro’s bedragen. 4. Materiële vaste activa: Zolang er geen nieuwe grondexploitatie is geopend, dienen de gronden van de gemeente in het gebied jaarlijks getaxeerd te worden. Dit geldt eveneens voor de aangekochte gronden van VDG. De waardering kan afwijken van het bedrag waarvoor de VDGgronden zijn aangekocht. 5. Staatssteun: Hoewel beide transacties zijn getoetst op het risico van staatssteun en marktconform zijn bevonden, kan eventuele staatssteun door bezwaarhebbenden gebruikt worden als argument tegen de voorgenomen ontwikkeling. Wensen en bedenkingen Gelet op het bepaalde in artikel 160 lid 1 onder e van de Gemeentewet en de Financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet hebben wij besloten de samenwerkingsovereenkomst met het hoogheemraadschap aan te gaan onder een opschortende voorwaarde, zodat uw raad eerst in de gelegenheid wordt gesteld om uw wensen en bedenkingen kenbaar te maken, alvorens de overeenkomst definitief zal worden. Verder hebben wij onder opschortende voorwaarde besloten tot verkoop van de grond benodigd voor de realisatie van de nieuwbouw AWZI aan het hoogheemraadschap, conform de voorwaarden als opgenomen in voornoemde samenwerkingsovereenkomst met bijlagen.

Tenslotte hebben wij onder opschortende voorwaarden besloten tot het aankopen van de grond van VDG in verband met de realisatie van de nieuwbouw AZWI, conform de voorwaarden in de bijlage ‘uitgangspunten voor de koopovereenkomst met Védégé Projecten B.V.’. Wij bieden u hierbij de gelegenheid om wensen en bedenkingen ten aanzien van deze voorgenoemde besluiten te uiten. Indien een raadslid of een raadsfractie zijn wensen en bedenkingen ter kennis van ons college wil brengen (artikel 169 lid 4 Gemeentewet), kan dat via een motie, waarover uw raad vervolgens stemt. Geheimhouding Op grond van artikel 5.1 lid 2 onder b van de Wet open overheid (Woo) geheimhouding op te leggen tot aan het moment van de inschrijving in de openbare registers van het Kadaster van de met Védégé

Projecten B.V. en het Hoogheemraadschap van Delfland te sluiten koopovereenkomsten op de bijlage 'voorwaarden koopovereenkomst AWZI Vergulde Hand West' (1941859) bij de samenwerkingsovereenkomst met het Hoogheemraadschap van Delfland, de bijlage ‘uitgangspunten voor de koopovereenkomst met Védégé Projecten B.V.’ (1951828) en op de vertrouwelijke financiële bijlage (1952140) bij het raadsvoorstel'; Deze geheimhouding vervalt zodra de twee nog te sluiten koopovereenkomsten zijn ingeschreven in de openbare registers.

Bijlagen Naam van de bijlage 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Registratienummer Verseon

Samenwerkingsovereenkomst AWZI Hoogheemraadschap van Delfland - Gemeente Vlaardingen GEHEIM Financiële bijlage GEHEIM: Voorwaarden koopovereenkomst AWZI Hoogheemraadschap van Delfland Nota van uitgangspunten AWZI Vergulde Hand West GEHEIM: 'Uitgangspunten voor de koopovereenkomst met Védégé Projecten B.V. – Gemeente Vlaardingen Kennisgeving besluitvorming ontwikkeling Vergulde Hand West Vlaardingen Samenvatting proces AWZI Begrotingswijziging

1941857 1952140 1941859 1941858 1951828 1951359 1951831 1952209

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen