Raadsvoorstel Aanvraag Wbmgp-aanwijzing Westwijk (Rotterdamwet)

RAADSVOORSTEL Registratienummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

: 2005923 : 3 december 2024 : I.M. Somers-Gardenier

Raadsvoorstel Aanvraag Wbmgp-aanwijzing (Rotterdamwet)

Vlaardingen, 3 december 2024 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? 1. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) te verzoeken 802 woningen in de Westwijk (zoals vermeld in de aanvraag) op grond van artikel 5, lid 2 en 3 van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp) aan te wijzen. 2. De brief van de gemeenteraad aan de minister van VRO ten behoeve van de aanvraag vast te stellen. 3. De Verordening toegang woningmarkt Vlaardingen vast te stellen Wat is samenvattend de kern van dit advies? In de Westwijk vielen 650 sociale huurwoningen van Waterweg Wonen onder de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek (Wbmgp - informeel 'Rotterdamwet'). Hiermee verleende de corporatie voorrang aan woningzoekenden met een inkomen boven de huurtoeslaggrens en juiste huishoudenomvang in relatie tot het aantal kamers. Deze aanwijzing liep af op 8 april 2024. De gemeenteraad moet een nieuwe aanvraag indienen bij de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) voor een gebiedsaanwijzing. Het voorstel is om voor dezelfde 650 woningen opnieuw een aanvraag in te dienen plus 152 extra sociale huurwoningen van Waterweg Wonen in de Westwijk (totaal 802). En naast artikel 9 ook artikel 10 te gaan gebruiken.

Hiermee kunnen aan woningzoekenden op grond van artikel 9 en artikel 10 van de Wbmgp eisen worden gesteld voor de duur van ten hoogste vier jaar. Artikel 10 wordt pas uitgevoerd als dit binnen de gemeente organisatorisch, financieel en personeel is geregeld. Artikel 9 maakt voorrang op grond van sociaaleconomische kenmerken mogelijk: inkomen, huishoudensomvang en vitale beroepen. Met artikel 10 kan een huisvestingsvergunning worden geweigerd als op basis van politieonderzoek blijkt dat huisvesting vermoedelijk leidt tot toename van overlast en criminaliteit in het complex waar een woning voor verhuur beschikbaar is gekomen. Uit diverse onderzoeken en gesprekken met professionals blijkt dat de leefbaarheid in deze complexen nog steeds onder druk staat. Wat is de aanleiding voor dit advies? De leefbaarheid in de Westwijk staat al veel langer onder druk en is sinds 2020 verslechterd. Dat blijkt uit onderzoek van RIGO in opdracht van de gemeente Vlaardingen, het Woononderzoek MVS, de Leefbaarometer en het landelijke Analyserapport 'Leefbaarheid onder de loep' van Atlas Research. Begin 2016 diende de gemeenteraad voor het eerst een aanvraag voor een Wbmgp-aanwijzing in bij de minister (toen nog Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties). Deze werd voor vier jaar toegewezen aan 650 portiek- en galerijflats in de Zuidbuurt, Wetering en Lage Weide.

Alle woningen zijn in bezit van Waterweg Wonen. De gemeenteraad diende op 5 februari 2020 een verlengingsaanvraag in. De minister heeft bij besluit van 6 april 2020 (kenmerk 2020-0000155302) de aanvraag toegekend voor de periode

vanaf 8 april 2020 tot 8 april 2024. Politiek-bestuurlijk bestaat de wens de Wbmgp-aanwijzing in de Westwijk uit te breiden. Bij verschillende raadsleden leeft deze wens ook, bleek tijdens de Werkgroep Wonen van 26 september 2023. Welk resultaat wordt beoogd? De minister wijst voor een periode van vier jaar 802 woningen in de Westwijk aan op basis van artikel 9 en 10 van de Wbmgp. In afwijking van de gangbare regels voor woningtoewijzing kan Waterweg Wonen hiermee huishoudens met een wat hoger inkomen of vitaal beroep aantrekken, zoals leraren, politieagenten en zorgmedewerkers. De gemeente kan woningzoekenden weren die zich in het verleden dusdanig hebben gedragen dat dit heeft geleid tot een politiedossier. Aangenomen wordt dat dit de leefbaarheid in de buurt ten goede komt. Belangrijke voorwaarde van de Wbmgp is dat de aanwijzing gecombineerd wordt met een integrale gebiedsgerichte aanpak. Een Wbmgp-aanwijzing is alleen mogelijk als ook andere instrumenten ter versterking van de leefbaarheid en veiligheid worden ingezet. Met goedkeuring van de aanvraag door de minister wordt de reikwijdte van de Wbmgp groter, zowel qua aantal woningen als qua toewijzingscriteria en weigeringsgronden. De volgende beroepsgroepen krijgen voorrang, omdat zij kunnen bijdragen aan de leefbaarheid binnen de complexen.

Hiermee anticiperen we op de nieuwe Regionale Huisvestingsverordening: • Docenten beroepsgerichte vakken secundair onderwijs (CBS code 0112) • Docenten algemene vakken secundair onderwijs (0113) • Leerkrachten basisonderwijs (0114) • Kinderopvangmedewerkers (5311) • Verzorgenden (1051) • Verplegenden (1033) • Politie en brandweer (0632) • Beveiligingspersoneel (0633) Met artikel 10 geeft de burgemeester een woonverklaring af op basis van informatie van de politie over een kandidaat-huurder, waarna het college al dan niet een huisvestingsvergunning verleent. Deze werkwijze wordt pas ingevoerd als er binnen de gemeente voldoende capaciteit en budget is geregeld. Met artikel 9 gaat Waterweg Wonen direct aan de slag na de gebiedsaanwijzing door de minister. Welke argumenten zijn er voor dit advies? • Uit diverse onderzoeken blijkt dat de leefbaarheid in de Westwijk nog steeds onder druk staat. De leefbaarheid in de Westwijk staat al veel langer onder druk en is de afgelopen jaren niet verbeterd. Dat blijkt uit onderzoek van RIGO in opdracht van de gemeente Vlaardingen, het Woononderzoek MVS, de Leefbaarometer en het landelijke Analyserapport 'Leefbaarheid onder de loep' van Atlas Research. • Integrale aanpak van de Westwijk vergt een lange adem Voorwaarde van de Wbmgp is dat ook andere maatregelen worden genomen om de leefbaarheid te verbeteren.

Er wordt in de Westwijk gewerkt aan sloop- en nieuwbouwplannen, verbetering van de openbare ruimte en een sociale aanpak gericht op scholing, werk, kinderen, preventie van armoede en schulden, gezondheid en veiligheid. De concept Omgevingsvisie Vlaardingen, het nog op te stellen Gebiedsprogramma en het Programmaplan Westwijk zijn daarbij leidend. De Westwijk is sinds 2022 onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NLPZ). Dankzij rijkssubsidies komt er geld beschikbaar. Omdat de uitvoering tijd vergt willen gemeente, corporatie en andere partners de Wbmgp opnieuw inzetten om de leefbaarheid te versterken. • Met Wbmgp art. 9 kan de corporatie gericht sturen op instroom van woningzoekenden Met de Wbmgp-aanwijzing kan de corporatie bij de woningtoewijzing sturen op inkomens, huishoudensomvang en beroepen ter bevordering van de leefbaarheid in de eerder toegewezen complexen en enkele andere kwetsbare complexen in Hoogkamer en Lage Weide (152 extra woningen). Hier speelt een hardnekkige sociale problematiek.

• Met Wbmgp art. 10 kan de burgemeester voorkomen dat potentiële overlastveroorzakers instromen in kwetsbare complexen Een nieuwe huurder die een verleden heeft van overlast of crimineel gedrag kan de balans in een wooncomplex verstoren wat de leefbaarheid en veiligheid niet ten goede komt. Met art. 10 kunnen deze mensen in de meest kwetsbare complexen worden geweerd. • Huishoudens met maatschappelijke beroepen dragen bij aan de leefbaarheid Door woningzoekenden uit geselecteerde beroepsgroepen voorrang te geven, wordt de bewonerssamenstelling van deze complexen gevarieerder wat bijdraagt aan de veerkracht van de buurt. De doelgroepen verzorgenden, verplegenden en docenten hebben een link met de Zorg Innovatie Academie (ZIA) die een vestiging in de Westwijk (MBO Albeda aan de Buys Ballotlaan) heeft. Dit is positief voor het imago van de wijk. • Met de corporatie worden aanvullende afspraken gemaakt over de woningtoewijzing Voor de sociale huurwoningen in de Westwijk die niet onder de Wbmgp-aanwijzing vallen, maken we afspraken met de corporaties Waterweg Wonen en Samenwerking over de woningtoewijzing. Bij de 802 woningen waarvoor een aanvraag wordt ingediend stuurt Waterweg Wonen op andere wijze op de instroom, ter overbrugging van de periode tot de aanwijzing door de minister.

Wat zijn tegenargumenten of risico’s? • Er is een risico dat toch huurtoeslaggerechtigden instromen Het toepassen van Wbmgp artikel 9 werkt als een voorrangsregeling. Het risico bestaat dat huurtoeslaggerechtigde huishoudens alsnog in de aangewezen complexen instromen bij gebrek aan interesse/reactie van huishoudens met een hoger inkomen of voorkeursberoep. • De provincie beoordeelt De provincie Zuid-Holland beoordeelt het toepassen van de Wbmgp. Bij de aanvraag van Capelle aan den IJssel in 2023 adviseerde de provincie de minister aanvankelijk negatief, na aanvullende informatie besloot de minister alsnog tot een aanwijzing. • Uitvoering artikel 10 Uitvoering van artikel 10 is een bevoegdheid van de gemeente waarvan de uitvoering nog moet worden uitgewerkt. Participatie: Er heeft overleg plaatsgevonden over de Wbmgp-aanwijzing met de onderstaande organisaties: Waterweg Wonen Samenwerking Programmabureau Westwijk Wijkteam Westwijk BZK Provincie Zuid-Holland Samenwerkingsverband Wonen Regio Rotterdam (SvWrR) Gemeenten Schiedam, Maassluis en Rotterdam Leerkring Wbmgp Duurzaamheid: Er is geen directe relatie met duurzaamheid. Waar moet rekening mee worden houden? • Wbmgp onderdeel van integrale gebiedsaanpak De maatregel van de Wbmgp-aanwijzing wordt ingezet als onderdeel van een integrale gebiedsaanpak van de Westwijk. Dit is ook een voorwaarde van de Wbmgp.

• Beoordeling duurt 8 weken Voor de beoordeling door de minister en opstellen van de aanwijzingsbrief geldt een wettelijke termijn van 8 weken. In dit proces vraagt de minister advies aan de provincie.

Bijlagen Naam van de bijlage 1. Aanvraag Wbmgp-aanwijzing Westwijk 2. Brief aan minister van VRO 3 Analyserapport Leefbaarheid onder de loep 2022. 4 Rapport Woononderzoek MVS 2022

Registratienummer Verseon 2005906 2008232 2008648 2008646

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen