Raadsmemo opvolging motie Doorbouwen in onzekere tijden

RAADSMEMO Aan

De gemeenteraad van Vlaardingen Portefeuillehouder

I.M. Somers-Gardenier Onderwerp

Opvolging motie 'Doorbouwen in onzekere tijden' Datum

Registratienummer

22 oktober 2024

2002688

Aantal bijlagen

-1-

Geachte leden van de raad, Op 9 november 2023 heeft uw raad de motie ‘Doorbouwen in onzekere tijden’ aangenomen. Met dit memo wordt u geïnformeerd hoe het college navolging heeft gegeven aan uw verzoeken in deze motie. Locaties zoeken waar tijdelijke huisvesting voor Vlaardingse starters gerealiseerd kan worden Vlaardingen is op verschillende manieren actief in het creëren van aanbod van tijdelijke huisvesting.  Sinds 2021 worden er op District U 318 flexwoningen bewoond waarbij Vlaardingse jongeren voorrang krijgen bij de verhuur.  Woningen van de woningcorporaties die op de nominatie staan voor sloop, worden na uitverhuizing van de reguliere bewoners tijdelijk verhuurd onder de leegstandswet. Op deze manier zijn de afgelopen 5 jaar 122 woningen in de Zeevaardersbuurt verhuurd. Met Waterweg Wonen gaan we kijken naar de mogelijkheden om de circa 255 woningen die binnenkort leeg komen voor herstructurering in de Zuidbuurt, met voorrang te verhuren aan Vlaardingse starters en spoedzoekers.  Er worden op drie locaties in de stad woningen ontwikkeld voor tijdelijke huisvesting van ca. 600 arbeidsmigranten. Eén locatie is in 2023 opgeleverd.

Met de uitzendbureaus/huisvesters die deze flexwoningen in beheer (gaan) hebben, zijn afspraken gemaakt dat de woningen binnen de reguliere voorraad die zij in bezit hebben, weer beschikbaar komen voor regulier woningzoekenden zoals starters uit Vlaardingen.  Er is met Waterweg Wonen afgesproken dat de 48 Heijmans One flexwoningen na sluiting van Mrija elders geplaatst worden in Vlaardingen voor o.a. Vlaardingse starters.  We zijn voortdurend alert op kansen/locaties voor tijdelijke huisvesting om hiermee een flexibele schil te vormen binnen de Vlaardingse woningvoorraad. Naast tijdelijke huisvesting worden Vlaardingse starters ook op andere manieren geholpen op de woningmarkt  Er worden de komende 10 jaar zo’n 6.000 reguliere woningen bijgebouwd waaronder ook woningen in het betaalbare koopsegment, midden huur en sociale huur. Recente voorbeelden hiervan zijn de projecten Heemtuinen, Museumkwartier en de Monarch, met betaalbare woningen.  In maart 2023 is de opkoopbescherming ingevoerd wat de positie van starters op de Vlaardingse woningmarkt heeft verbeterd.

  

De starterslening is veelvuldig gebruikt de afgelopen tijd waardoor het budget volledig is uitgeput. Aanvulling van dit budget is door uw raad nog niet toegezegd. Voor meer informatie, zie raadsmemo 1988108 (stand van zaken starterslening). Met de nieuw vastgestelde verordening woonruimtebemiddeling regio Rotterdam 2024, kunnen de woningcorporaties tot 50% van het vrijkomende aanbod met voorrang toewijzen aan Vlaardingers Met de beoogde nieuwe verordening woonruimtebemiddeling regio Rotterdam 2025-2028 die in 2025 aan uw raad ter vaststelling zal worden aangeboden, wordt het mogelijk om ook bij betaalbare nieuwbouw koopwoningen, voorrang te geven aan Vlaardingers.

In navolging van toezegging 368 ‘uitzoeken hoe andere gemeenten invulling geven aan flexwonen door met hen in gesprek te gaan’ (25 april 2024), zijn de volgende acties verricht: - Binnen het Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam is de vraag uitgezet welke projecten de 11 andere gemeenten hebben lopen en recent hebben opgeleverd op het gebied van flexwonen, om welke aantallen het gaat en voor welke doelgroepen deze gerealiseerd zijn/worden. Deze vraag heeft ervoor gezorgd dat het onderwerp flexwonen ook vanuit de regio weer meer aandacht krijgt en binnenkort tijdens de regiotafel, waar bestuurders elkaar spreken, zal worden geagendeerd. Een eerste beeld levert op dat Vlaardingen op het gebied van flexwonen voorop loopt binnen de regio. Enkel gemeente Rotterdam heeft plannen voor het toevoegen van forse aantallen flexwoningen voor onder andere starters.  Schiedam: 33 woningen gerealiseerd, 3 locaties in wording met in totaal 90 woningen.  Rotterdam: 90 woningen gerealiseerd. Doelstelling 700 flexwoningen voor starters en 1/3 voor vergunninghouders.  Maassluis: 25 woningen voor Oekraïners  Lansingerland: 132 woningen gerealiseerd en 132 in wording. - De regiotafel van 27 juni jl. heeft plaatsgevonden in Vlaardingen op locatie Mrija. Tijdens deze bijeenkomst hebben ambtenaren en bestuurders uit de regio, de provincie en Maaskoepel een rondleiding gekregen waarbij o.a.

door wethouders Somers een toelichting is gegeven over het tot stand komen van een kwalitatief hoogwaardige flexbuurt. Daarnaast is onder de aandacht gebracht dat diverse woningen beschikbaar komen voor overname in 2026. Nieuwe locaties zoeken en bouwplannen maken voor de bouw van nieuwe Vlaardingse wijken Het actuele woningbouwprogramma van 2024-2034 bevat een planvoorraad voor de bouw van ruim 6.000 woningen voor de komende 10 jaar. Deze woningen worden toegevoegd op verschillende manieren; transformatie, renovatie, sloop/nieuwbouw, optoppen, verdichten en bouwen op nieuwe locaties. Focus, inzet en aandacht op de uitvoering van deze plannen, vraagt behoorlijk wat capaciteit van de gemeentelijke organisatie en samenwerkende partners. Tegelijkertijd zien we dat de planvoorraad blijft toenemen door kansen die zich aandienen vanuit de stad en in sommige gevallen, na een integraal en grondig toetsingsproces, door de gemeente als wenselijk en haalbaar worden beoordeeld. Daarnaast wordt er ook gewerkt aan nieuwe plannen voor woningbouw op locaties die nog geen onderdeel zijn van het huidige woningbouwprogramma. Denk hierbij aan plannen voor woningen in de binnenstad en bij station West. De grote lijnen hoe woningbouwontwikkeling eruit ziet tot 2040 staat in de ontwerp omgevingsvisie die onlangs ter visie is gepubliceerd.

Met de raad in gesprek gaan over het aantal nog te bouwen woningen De raad wordt twee keer per jaar geïnformeerd over de actuele stand van zaken van het woningbouwprogramma. Verder is er ca. vier keer per jaar een raadswerkgroep waarbij onder andere dit onderwerp ter sprake komt. De eerstvolgende raadswerkgroep wonen vindt 23 oktober plaats. Tijdens deze bijeenkomst zal een presentatie worden gegeven aan de hand van de woningbouwmonitor over de laatste stand van zaken van het woningbouwprogramma. Vervolgens gaat de raadswerkgroep in gesprek met leden van het Platform Wonen Vlaardingen. Tijdens dit gesprek is er ruimte om, naast het geluid van de gemeente over de woningbouwopgave, ook die van andere partijen te horen uit het Platform zoals ontwikkelaars, woningcorporaties, makelaars en is er gelegenheid voor raadsleden om vragen te stellen over woningbouwontwikkeling in Vlaardingen. Met ondernemers, woningcorporaties en bouwers in gesprek te gaan over mogelijke bouwplannen en het sluiten van een bouwakkoord In 2023 zijn, op initiatief van de gemeente Vlaardingen, de Taskforce Woningbouw Vlaardingen en het Platform Wonen in het leven geroepen. Met deze ontwikkeling liep Vlaardingen vooruit op de

ontwikkeling van versnellingstafels die vanuit landelijk beleid is ontstaan. De wijze van samenwerken die we met de Taskforce Woningbouw Vlaardingen en het Platform Wonen met ontwikkelaars, beleggers, woningcorporaties, makelaars en de gemeente in gang hebben gezet, is bedoeld om samenwerking tussen partijen te bevorderen, gezamenlijke onderwerpen en issues in de Vlaardingse woningmarkt in een open setting bespreekbaar te maken, begrip voor elkaars belangen en standpunten te kweken en te zoeken naar mogelijke oplossingen op knelpunten die zich voordoen. Dit alles met als doel om de voortgang van realisatie van woningbouwplannen te bevorderen. De Taskforce heeft de motie – en in het bijzonder het voorstel voor een bouwakkoord – besproken en geeft het college het volgende in overweging mee: De Taskforce is van mening dat, met de brede samenwerking tussen marktpartijen, woningcorporaties en de gemeente, de doelen die in een doorbouwakkoord zijn beoogd al op een alternatieve manier worden ingevuld, die past bij Vlaardingen. Een Bouwakkoord zal volgens de Taskforce materieel niet meer betekenis hebben dan de reeds opgerichte Taskforce Woningbouw Vlaardingen. De Taskforce Woningbouw Vlaardingen stelt voor om jaarlijks verslag uit te brengen over de activiteiten die partijen op verzoek en op advies van de Taskforce en het Platform Wonen hebben uitgevoerd.

Het voorstel is om dat verslag via het college aan de raad aan te bieden en indien gewenst naar aanleiding daarvan met de raad in gesprek te gaan. Het volledige advies is bijgesloten bij dit memo. Het advies is eerder dit jaar opgesteld en inmiddels zijn verschillende zaken die genoemd worden, reeds uitgevoerd of in gang gezet. Zo hebben er voor de zomervakantie gesprekken plaatsgevonden met de ontwikkelaars over de planning en uitvoering van de woningbouwprojecten en is dat opgevolgd door een bijeenkomst waarin ervaren knelpunten, maar ook kansen voor voortgang en versnelling met elkaar zijn gedeeld en besproken. Het gesprek met de raad is gepland middels een raadswerkgroep wonen op 23 oktober aanstaande. De Taskforce Wonen zal aan het begin van het nieuwe jaar een verslag opleveren van de uitgevoerde werkzaamheden en behaalde resultaten in 2024. Dit zal op jaarlijkse basis worden herhaald zodat uw raad een goed beeld heeft van wat de Taskforce uitvoert. Mocht op een later moment blijken dat de manier van werken toch baat heeft bij het sluiten van een bouwakkoord dan kan hier alsnog voor worden gekozen. De Taskforce volgt de ontwikkelingen in het land en binnen andere gemeente met interesse en kijkt voortdurend naar kansen en mogelijkheden om de samenwerking binnen het platform te optimaliseren. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Vlaardingen,

de secretaris drs. E. Stolk

de burgemeester drs. B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen

Reactie Taskforce Woningbouw op motie ‘Doorbouwen in onzekere tijden’ van 8 en 9 november 2023 In de motie ‘Doorbouwen in onzekere tijden’ die door de gemeenteraad is aangenomen in de openbare vergadering van 8 en 9 november 2023 verzoekt de raad het college om onder andere met ondernemers, woningcorporaties en bouwers in gesprek te gaan voor mogelijke bouwplannen en met hen een bouwakkoord te sluiten. Doorbouwakkoorden in Nederland In Nederland hebben grote gemeenten zoals Amsterdam, Rotterdam en Den Haag in 2023 een doorbouwakkoord gesloten. De belangrijkste aanleiding om deze doorbouwakkoorden te sluiten is dat het realiseren van woningbouwprojecten om diverse redenen steeds uitdagender wordt, terwijl het tekort aan woningen groot is en de vraag naar woningen langjarig groot blijft. Het belangrijkste doel van de doorbouwakkoorden is dat ontwikkelende partners, ondanks de uitdagende omstandigheden, woningen blijven realiseren. De vorm en inhoud van de doorbouwakkoorden loopt per gemeente uiteen.

Belangrijke onderwerpen die in de doorbouwakkoorden aan de orde komen zijn: kwantitatieve en kwalitatieve omvang woningbouwopgave, categorieën te realiseren woningbouw, omgang met kwalitatieve eisen in woningbouwprojecten, wijze van samenwerken tussen betrokken partijen, het waar mogelijk versnellen van planprocessen, werken met reële grondprijzen en rendements- en risico eisen en (financiële) haalbaarheid van projecten. De doorbouwakkoorden hebben geen verplichtend karakter, maar worden door betrokken partijen op vrijwillige basis ondertekend. Zij doen dat vanuit de verantwoordelijkheid die partijen voelen om zich optimaal in te spannen voor de realisatie van woningbouwopgaven en waar mogelijk te versnellen. Een doorbouwakkoord vormt daarmee vooral een aanknopingspunt voor partijen om met elkaar in gesprek te gaan over de voortgang van woningbouwprojecten op het moment dat zich uitdagingen in projecten voordoen. Overlegstructuren voortgang woningbouw In de 35 gesloten regionale woondeals met het Rijk hebben partijen afgesproken om op verschillende niveaus zowel operationeel als bestuurlijk met elkaar in gesprek te gaan over de realisatie van nieuwbouwwoningen. Hiervoor zijn overlegstructuren opgezet, de zogenoemde versnellingstafels. In onze regio hebben we de Rotterdamse Versnellingstafel (RVT).

Daar worden gesignaleerde knelpunten besproken en gezocht naar oplossingen voor deze knelpunten. De regionale versnellingstafels kunnen om hulp vragen bij de landelijke versnellingstafel. Knelpunten die in meerdere regio’s spelen of die om een landelijke oplossing vragen kunnen hier naartoe worden opgeschaald. Geconstateerd is dat een regionale versnellingstafel alleen kan functioneren als deze voldoende wordt gevoed door de lokale dan wel subregionale praktijk. Immers, op dat niveau is er inzicht in de voortgang van projecten. Taskforce Woningbouw Vlaardingen en Platform Wonen In 2023 zijn, op initiatief van de gemeente Vlaardingen, de Taskforce Woningbouw Vlaardingen en het Platform Wonen in het leven geroepen. Met deze ontwikkeling liep Vlaardingen vooruit op de ontwikkeling van versnellingstafels die vanuit landelijk beleid is ontstaan. De wijze van samenwerken die we met de Taskforce Woningbouw Vlaardingen en het Platform Wonen met ontwikkelaars, beleggers, woningcorporaties, makelaars en de gemeente in gang hebben gezet, is bedoeld om samenwerking tussen partijen te bevorderen, gezamenlijke onderwerpen en issues in de Vlaardingse woningmarkt in een open setting bespreekbaar te maken, begrip voor elkaars belangen en standpunten te kweken en te zoeken naar mogelijke oplossingen op knelpunten die zich voordoen.

Dit alles met als doel om de voortgang van realisatie van woningbouwplannen te bevorderen. De Taskforce heeft de motie – en in het bijzonder het voorstel voor een bouwakkoord – besproken en geeft het college het volgende in overweging mee: De leden van de Taskforce Woningbouw Vlaardingen constateren gezamenlijk dat de planning van woningbouwprojecten die is opgenomen in het gemeentelijk Dashboard Woningbouw en de planverwachtingen vanuit de markt nog onvoldoende aansluiten. De woningbouwproductie tot 2030 in

de gemeente Vlaardingen is gebaseerd op optimistische verwachtingen, die in de praktijk vaak aangepast moeten worden aan de markt, capaciteit en regelgeving. Om te komen tot een realistisch en goed inzicht in de te verwachten woningbouwproductie willen we toewerken naar een gezamenlijke planlijst. Met deze planlijst kunnen we actief sturen op het oplossen van knelpunten om projecten waar mogelijk te versnellen. De Taskforce Woningbouw wil daartoe in de komende periode de volgende activiteiten uitvoeren: 1. Analyse van de gemeentelijke planlijst en matchen van deze lijst met het overzicht en planning van projecten van woningcorporaties en commerciële marktpartijen. In het voorjaar van 2024 worden specifieke projecten doorgelicht in gesprek tussen gemeente en ontwikkelende partijen. 2. Het organiseren van één of meer versnellingssessies op een selectie van projecten. Hierbij willen we gebruik maken van onafhankelijke experts van het expertteam woningbouw dat de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) hiertoe heeft opgericht. 3. Op projectniveau bespreken van knelpunten en belemmeringen in woningbouwprojecten en de invloed daarvan op de planning. Bespreken welke mogelijkheden er zijn om knelpunten en belemmeringen in projecten (deels) op te lossen om daarmee tot versnelling (of voorkomen van vertraging) van de realisatie van woningbouwprojecten te komen.

Waar nodig escaleren we knelpunten naar de regionale versnellingstafel. 4. Op basis van voorgaande punten adviezen opstellen voor versnellingsmogelijkheden. Deze adviezen kunnen zijn gericht op de gemeente (ambtelijk, bestuurlijk), maar ook aan de regionale of nationale versnellingstafel. Maatregelen (binnen of buiten Vlaardingen) die al succesvolle versnelling hebben opgeleverd kunnen worden gedeeld in het platform woningbouw of in specifieke bijeenkomsten. Naast het actief sturen op de voortgang van de woningbouw via bovengenoemde punten, worden ook specifieke thema’s aangepakt die van belang zijn bij een efficiënte uitvoering van woningbouwprojecten. In de driemaandelijkse bijeenkomsten van de Taskforce Woningbouw is gesproken over de thema’s en issues die partijen gezamenlijk verder willen verdiepen. Momenteel wordt gewerkt aan de volgende thema’s:  Beleidsregels voor participatie in woningbouwprojecten  Mobiliteit en parkeren in woningbouwprojecten  Doelgroepdefinitie en -selectie in woningbouwplannen Deze thema’s worden uitgewerkt in samenspraak met de bredere achterban aan partijen die is vertegenwoordigd in het Platform Wonen. Alle marktpartijen en woningcorporaties die momenteel actief bezig zijn met (de voorbereiding van) woningbouwprojecten in Vlaardingen zijn daarin vertegenwoordigd.

De Taskforce is van mening dat, met de brede samenwerking tussen marktpartijen, woningcorporaties en de gemeente, de doelen die in een doorbouwakkoord zijn beoogd al op een alternatieve manier worden ingevuld, die past bij Vlaardingen. Een Bouwakkoord zal volgens de Taskforce materieel niet meer betekenis hebben dan de reeds opgerichte Taskforce Woningbouw Vlaardingen. De Taskforce Woningbouw Vlaardingen stelt voor om jaarlijks verslag uit te brengen over de activiteiten die partijen op verzoek en op advies van de Taskforce en het Platform Wonen hebben uitgevoerd. Het voorstel is om dat verslag via het college aan de raad aan te bieden en indien gewenst naar aanleiding daarvan met de raad in gesprek te gaan.