Document · PDF

Procesverslag Participatietraject Lhb RTHA

Gemeenteraad 15 december 2022, gemeente VlaardingenBij agendapunt: Reflectie eindproduct participatietraject Rotterdam The Hague Airport (RTHA)6.884 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

PROCESVERSLAG 2020-2022 PARTICIPATIETRAJECT NIEUW LUCHTHAVENBESLUIT RTHA

Procesbegeleiding:

15 november 2022

1. Introductie

Dit document geeft een procesbeschrijving van het participatietraject Luchthavenbesluit (LHB) voor Rotterdam The Hague Airport (RTHA) op verzoek van de participanten opgesteld door de onafhankelijke procesbegeleiding van het participatietraject. Het verslag start met een beschrijving van de achtergrond waartegen het participatietraject is vormgegeven. Vervolgens worden de verschillende fases van het proces beschreven: de verkenning, de kennismaking, het gezamenlijke feitenonderzoek, de opbouw van een voorkeursscenario en de uiteindelijke documentatie.

2. Aanleiding en vormgeving Participatietraject RTHA

Tot 1 mei 2013 functioneerde Rotterdam The Hague Airport (RTHA) op basis van een aanwijzingsbesluit op grond van de Luchtvaartwet. Op 1 mei 2013 is het aanwijzingsbesluit vervangen door een zogenoemde omzettingsregeling. Vanaf dat moment is het nieuwe stelsel voor burgerluchthavens, zoals dat is opgenomen in hoofdstuk 8 van de Wet luchtvaart voor RTHA van kracht. Deze omzettingsregeling moet vervangen worden door een geheel nieuw en volledig luchthavenbesluit op basis van de Wet luchtvaart. Een nieuw Luchthavenbesluit In een luchthavenbesluit wordt beslist over de gebruiksruimte van de luchthaven. Daarnaast reguleert het luchthavenbesluit het luchthavenluchtverkeer en de ruimtelijke indeling van de omgeving van de luchthaven. Handhaving van de regels en grenswaarden die in het luchthavenbesluit zijn opgenomen gebeuren overeenkomstig de Wet luchtvaart. In dit verband is het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat het bevoegd gezag voor het vaststellen van het Luchthavenbesluit. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is belast met de handhaving. De bepalingen die in het luchthavenbesluit moeten worden opgenomen, zijn voorgeschreven in het Besluit burgerluchthavens. Het luchthavenbesluit is een zogenoemde Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB). Het luchthavenbesluit voor RTHA is in beginsel MER-beoordelings-plichtig conform de Wet en het Besluit milieubeheer.

De luchthaven kiest er vanuit zorgvuldigheid echter voor om een volledig MER op te stellen en daarvoor de geldende m.e.r.-procedure te doorlopen. Deze procedure omvat allereerst de indiening van een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) door de luchthaven bij het ministerie. Het ministerie vraagt voor deze NRD advies van wettelijke adviseurs en een advies van de Commissie voor de m.e.r. en legt de NRD ter inzage, waarbij eenieder zienswijzen kan indienen. Hierna volgt een advies van het Ministerie aan de luchthaven met betrekking tot de uitvoering van het MER door de luchthaven. Na afronding van het MER en eventueel andere onderbouwende studies doet de luchthaven een aanvraag voor een Luchthavenbesluit bij het ministerie, waarbij de voorgenomen activiteit wordt beschreven en de onderbouwende studies worden aangeboden. Vervolgens wordt een ontwerp Luchthavenbesluit opgesteld, dat samen met de onderbouwende studies in procedure wordt gebracht. Zo worden zienswijzen gevraagd aan eenieder, wordt advies gevraagd aan wettelijke adviseurs en de Commissie voor de m.e.r. en wordt het ontwerpbesluit in voorhang aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. De zienswijzen en adviezen worden waar nodig verwerkt in het luchthavenbesluit en deze versie wordt vervolgens voor advies naar de Afdeling advisering van de Raad van State gestuurd.

Naar aanleiding van het advies van de Afdeling wordt een nader rapport opgesteld en wordt het luchthavenbesluit waar nodig aangepast en definitief gemaakt. Tenslotte wordt het luchthavenbesluit vastgesteld en gepubliceerd en treedt het in werking.

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 2/11

Participatie voorafgaande aan wettelijke trajecten RTHA heeft in 2019 de ambitie uitgesproken om het proces naar een nieuw luchthavenbesluit te benutten om het gesprek aan te gaan over de positie van de luchthaven in de regio. Enerzijds moet de luchthaven aansluiten bij de wensen van alle betrokkenen in de regio. Zo wenst de luchthaven regionaal verankerd te zijn en wil zij passen in haar regio, zowel wat betreft economie, ruimtelijke ordening als (leef)milieu. Anderzijds behoort RTHA tot de luchthavens van nationale betekenis met een actieve rol in de verdere ontwikkeling van de landelijke luchtvaart. Wat betreft de invulling van het participatietraject is er voor gekozen om, waar mogelijk, in lijn met de te verwachten Omgevingswet te werken: participatie georganiseerd door de initiatiefnemer voorafgaande aan het formele, wettelijke proces. Dit betekende onder andere dat RTHA het proces niet startte met een vooropgezet plan, waarop belanghebbenden dienden te reageerden met een zienswijze. Het betrof een open uitnodiging voor participatie. Het eindproduct van het traject moest daadwerkelijk samen tot stand komen om op die manier tot een beter eindresultaat met meer regionaal draagvlak te kunnen leiden.

Om te komen tot een gedragen toekomstbeeld heeft RTHA bij aanvang van het traject de ambitie uitgesproken om een zogenaamd voorkeursscenario op te stellen in nauwe samenwerking met haar stakeholders. Daarbij streefde zij naar een consensus oplossing, ofwel een oplossing waar alle partijen achter konden staan. Het participatietraject RTHA is vanuit de doelstelling van de opdrachtgever vormgegeven langs de lijnen van het Mutual Gains Approach (MGA) gedachtegoed. MGA is van oorsprong een Amerikaanse aanpak (Harvard, MIT), die ook in Nederland goed aanslaat. Een aantal kenmerken van deze aanpak zijn: • Een dialoog gebaseerd op belangen in plaats standpunten • Vanuit deze belangen streven naar winst voor alle betrokken partijen • Actief sturen op een zorgvuldig, transparant en herleidbaar proces • Bouwen aan vertrouwen, onder andere door samen feiten te onderzoeken Deze aanpak vereist flinke investeringen van zowel initiatiefnemer als deelnemers; • Heldere afspraken aan de voorkant qua proces, deelname, doelstellingen en besluitvorming • Investeren in de onderhandelingskwaliteiten van de groep • Hoge kwaliteit van informatie middels Joint Fact Finding • Investering in tijd en aandacht: een duurzaam voorkeursscenario lukt alleen wanneer betrokkenen daar samen stap voor stap aan bouwen Zie voor een schematische weergave van het participatietraject RTHA “Bijlage 1.

Overzicht Participatietraject”.

3. Verkenning

Eind 2019 werd door RTHA gestart met verkennende gesprekken met participanten over een mogelijk proces om tot een nieuw Luchthavenbesluit te kunnen komen. Het voorstel was om dit proces langs de lijnen van het Mutual Gains Approach gedachtegoed vorm te geven en een externe partij in te huren, die dit kon begeleiden. In een vroeg stadium werd dit voornemen getoetst bij leden van het Commissie Regionaal Overleg (CRO). Hier werd door partijen positief op gereageerd. RTHA heeft, na de verkenning, de wens uitgesproken om het participatietraject op onafhankelijke wijze te laten begeleiden. Hiervoor zocht de luchthaven partijen met kennis van Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 3/11

de sector en ervaring op gebieden als project-, omgevings- en communicatiemanagement. De keuze viel op een samengesteld projectteam, bestaande uit Viridis Business Advisory en WesselinkVanZijst. De gecontracteerde opdracht van het team zag enkel toe op de zorgvuldige begeleiding van het proces en bevatte geen vereiste uitkomst. Het participatietraject en de begeleiding daarvan zijn een initiatief exclusief van Rotterdam The Hague Airport. De gemeenten Rotterdam, Lansingerland en Schiedam, de Provincie ZuidHolland en het Ministerie van I&W onderschreven wel het belang van participatie inclusief onafhankelijke begeleiding en droegen eind 2020 bij aan de bekostiging van het projectteam. Qua aanpak werd gekozen voor een nieuwe manier van dialoog voeren. Waar eerder een toekomstscenario rechtstreeks vanuit de initiatiefnemer kwam of via het advies van een aangestelde verkenner tot stand kwam, waren nu belanghebbenden aan tafel zelf verantwoordelijk voor het eindresultaat. De procesbegeleiding in dit proces zag louter en alleen toe op het begeleiden van dit proces. Er is hen gedurende het traject dan ook niet om inhoudelijk advies of input gevraagd. De procesbegeleiding heeft bij aanvang van haar opdracht tijd genomen voor literatuurstudie en een eerste belangenanalyse. Op basis hiervan ontstond een voorlopige lijst met mogelijke participanten.

4. Fase 1 - Kennismaking

Op 8 oktober 2020 werd de start van het participatietraject publiek aangekondigd in de CRO. Hier werden procesontwerp en procesbegeleiding voorgesteld. Interviewronde Kort daarop is de procesbegeleiding begonnen met het voeren van verkennende interviews. Tijdens deze interviews werden verschillende zaken besproken zoals: a. Toelichten van de uitnodiging van de luchthaven. Gedacht kan worden aan de context van het initiatief inclusief rollen en verantwoordelijkheden. Het hierbij door RTHA geambieerde participatieniveau was hoog, participanten werden uitgenodigd op gelijkwaardige manier mee te praten en zelfs mee te beslissen. Er werd uitgegaan van een consensus model. Daarin werd geen onderscheid gemaakt in de zwaarte van stemmen aan tafel. Ambitie was om niet te besluiten op basis van de meeste stemmen, maar op basis van unanimiteit. b. Belangen per participant. Hoe kijken partijen aan tegen RTHA en een eventueel luchthavenbesluit? Welke belangen spelen mee in het bepalen van het standpunt van elke participant? c. Knelpunten en kansen. Wat zouden participanten graag veranderd willen zien ten aanzien van de huidige vergunning van RTHA? Waarom? d.

Procesontwerp en spelregels Hoe kijken participanten aan tegen het schetsontwerp? Wat vinden ze belangrijk in de vormgeving van het proces? Welke spelregels, ofwel omgangsregels, vinden ze van belang? Het ambitieniveau om te komen tot een door alle participanten gedragen voorkeursscenario werd door meerdere participanten bestempeld als hoog. Desalniettemin committeerden alle participanten zich aan deze zoektocht.

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 4/11

e. Representatie en mandatering Wie vertegenwoordigt een participant en met welk mandaat? Specifiek met de gemeenten zijn ook afspraken gemaakt over de representatie van inwoners/omwonenden. Daarnaast werd afgesproken dat iedere participant aan tafel zelf de afstemming met de eigen achterban zou organiseren. Ongeacht of dit een politieke achterban was, een commerciële organisatie of andere samenstelling. De procesbegeleiding is gedurende het hele traject beschikbaar geweest ter ondersteuning bij vragen en informatievoorziening richting de achterbannen. f.

Andere belanghebbenden Om te voorkomen dat belanghebbenden over het hoofd zouden worden gezien, is in elk interview nagevraagd of er nog belanghebbenden misten in het proces. Op deze manier zijn onder andere gemeenten die geen zitting hebben in de CRO, maar wel belanghebbend zijn, opgenomen in het proces.

Naast interviews met directe participanten werden in deze periode de eerste achterbannen geïnformeerd over het proces. Tijdens het verdere verloop van het traject volgden veelvuldig presentaties bij participanten. Zie voor een uitgebreid overzicht van bijeenkomsten “Bijlage 2. Externe bijdrages procesbegeleiding”. Website voor publieke informatie Gelijktijdig met de interviews werd de website www.luchthavenbesluit.nl gelanceerd om ook het bredere publiek tijdens het proces te kunnen blijven informeren. Hier werd ook een contactformulier en mailbox aan toegevoegd voor het beantwoorden van eventuele vragen van individuen die niet deelnamen aan het participatietraject. Start van het traject Op 8 december 2020 werd een gezamenlijke digitale start gemaakt met het participatietraject. Ongeveer 65 personen, van in totaal meer dan 30 organisaties, namen deel. Naast belanghebbende partijen waren er ook verschillende kennis houdende organisaties. Tijdens deze bijeenkomst werd het voorgenomen proces besproken, inclusief de planning en de gezamenlijk opgestelde spelregels. De belangen, knelpunten en kansen werden per participant samengevat op schrift en samengevoegd tot 1 document. Zo konden alle deelnemers aan het proces kennis nemen van elkaars belangen, knelpunten en kansen. Zie hiervoor ook “Bijlage 3. Eindstand Passagierslijst Participatietraject”.

De planning en de passagierslijst zijn kort na de startbijeenkomst ook in compacte vorm op de website geplaatst.

5. Fase 2 – Investering in kennis en kunde

Tijdens de eerste fase gaven verschillende participanten aan met veel onduidelijkheden en vragen te zitten in relatie tot het traject, de luchtvaartsector, de operatie van RTHA, etc. Daarom werd een fase van gezamenlijk feitenonderzoek georganiseerd. Doel was om participanten op meer gelijkwaardig kennisniveau deel te kunnen laten nemen aan de dialoog. Om dit doel te bereiken, werden participanten in staat gesteld alle voor hen belangrijke vragen te stellen. Hierbij golden geen restricties. Dit leidde tot een vragenlijst van meer dan 200 vragen. Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 5/11

Gezamenlijk feitenonderzoek Het volgende halfjaar werden vragen beantwoord door verschillende kennishouders. Om toe te zien op de kwaliteit van de antwoorden en om het proces van beantwoording zo transparant mogelijk te maken, werd gewerkt volgens de principes van Joint Fact Finding (JFF): het gehele onderzoek werd samen begeleid. Hiertoe werd een begeleidingsgroep ingesteld. Alle participanten konden zich hiervoor aanmelden. De begeleidingsgroep werd verantwoordelijk voor het begeleiden van het beantwoorden van de gestelde vragen. Zij werden expliciet gevraagd toe te zien op het proces van beantwoording, maar waren niet verantwoordelijk voor de antwoorden zelf. Deze werden door verschillende, door de begeleidingsgroep aangewezen kennishouders, gegeven. Initieel werden in de planning van het traject drie maanden uitgetrokken voor deze fase. In de loop van de tijd werd duidelijk dat er significant meer kwaliteit kon worden toegevoegd aan de antwoorden, wanneer er meer tijd voor uitgetrokken zou worden. Daarom is besloten deze fase tot de zomer van 2021 te laten lopen. Dit betekende wel een herijking van de planning van het traject. Waar initieel werd gedacht aan het afsluiten van het traject eind 2021, werd deze deadline verlengd met eenzelfde periode tot het voorjaar van 2022. Hier is middels een nieuwsbericht op de website ook aandacht aan besteed voor het bredere publiek.

Uiteindelijk werd het JFF onderzoek gezamenlijk afgerond in juni 2021 met één rapport. Het JFF-rapport werd kort na de afronding ook gepubliceerd op de website. Hoewel van participanten expliciet geen instemming werd gevraagd op de inhoud, hechtte de vereniging Bewoners Tegen Vliegtuigoverlast (BTV) eraan om duidelijk kenbaar te maken dat zij op juridische en inhoudelijke gronden afstand nam van het JFF-rapport. Procesontwerp, MGA training en achterban bijeenkomsten Gelijktijdig met het JFF onderzoek is met de participanten de rest van het proces ontworpen. Vanwege het grote aantal participanten, in combinatie met de complexiteit van de materie en het gewenste detailniveau voor de dialoog, is gekozen voor een dialoogstructuur met een centrale werkgroep en een klankbordgroep. Uitgangspunt was dat in de centrale werkgroep alle geïdentificeerde belangen goed waren vertegenwoordigd en dat een gebalanceerde dialoog kon worden gevoerd. De centrale werkgroep werd primair verantwoordelijk gemaakt voor het gezamenlijk opstellen van het voorkeursscenario. De leden van de klankbordgroep werden op gezette momenten bijgepraat over het proces, de vorderingen en gemaakte keuzes. Zij konden invloed uitoefenen op het resultaat tijdens klankbordgroep bijeenkomsten en via leden van de centrale werkgroep. Zie tevens “Bijlage 4. Dialoogstructuur Participatietraject”.

De eerder opgestelde spelregels werden herijkt en aangevuld. Daar is opnieuw een akkoord op gevraagd aan de participanten. Enerzijds vanwege het vertrouwelijke karakter van de gesprekken uit fase 3, anderzijds omdat meerdere participanten daarom vroegen op basis van eerdere ervaringen. De BTV gaf als enige participant aan niet aan deze spelregels te kunnen voldoen. Ondanks meerdere pogingen om te zoeken naar een passende oplossing, heeft dit ertoe geleid dat zij niet deel hebben kunnen nemen aan de rest van het proces. Er werden door de procesbegeleiding, op basis van de interviews uit fase 1, criteria voor oplossingen geïntroduceerd. Deze criteria vormden de toetssteen voor de nog in te brengen opties in de brainstorm fase. Op basis van deze criteria zouden opties al dan niet afvallen en/of worden gerangschikt ten opzichte van elkaar. Alle participanten hadden tussen mei 2021 en augustus 2021 de tijd om correcties of aanvullingen te geven op zowel spelregels als oplossingscriteria. Slechts een enkele participant maakte van deze gelegenheid gebruik. Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 6/11

Tenslotte kregen alle participanten in deze periode de mogelijkheid deel te nemen aan een cursusdag “Mutual Gains Approach voor het LHB traject RTHA”. Het overgrote deel van de participanten heeft hieraan meegedaan. Daarnaast is er een kortere MGA workshop georganiseerd voor bestuurders. Tijdens deze training en workshop is uitgebreid stilgestaan bij de MGA theorie, alsook bij wat dit betekent voor het proces waar participanten aan deel zouden nemen. Belangrijkste element is dat partijen zich committeerden aan een traject waarin meerwaarde gezocht zou worden voor alle geïdentificeerde belangen.

6. Fase 3 – gezamenlijk werken aan een voorkeursscenario

Kort na de zomer van 2021 werd begonnen met de derde fase van het participatietraject: het samen bouwen van een voorkeursscenario. Als aftrap werd een aantal webinars georganiseerd door kennishouders. Door middel van presentaties en ruimte voor vragen, hebben verschillende kennishouders de participanten meegenomen in voor dit traject interessante thema’s, zoals de Luchtvaartnota, Programma Luchtruimherziening en het berekenen van vliegtuiggeluid. Zo heeft de BTV een presentatie gegeven over de ervaren hinder door omwonenden, heeft de DCMR verteld hoe zij omgaat met meldingen van hinder en de GGD besprak hinderbeleving en gezondheid. Samen veilig brainstormen In een drietal brainstormsessies konden participanten vervolgens opties inbrengen voor het nog te bouwen voorkeursscenario. De input werd geclusterd rondom zes hoofdthema’s: 1. Welke opties zijn er om hinder voor de omgeving te beperken? 2. Welke opties zijn er om de impact op de omgeving beter te normeren, monitoren en handhaven? 3. Welke opties zijn er om de hinder op ruimtelijke plannen te beperken? 4. Welke opties zijn er om de toegevoegde waarde voor gebruikers te vergroten? 5. Welke opties zijn er om de toegevoegde waarde voor de regio te vergroten? 6. Welke opties zijn er om de capaciteit te normeren en de gebruiksruimte te splitsen? In totaal leidde dit tot bijna 400 opties.

Deze opties werden door de procesbegeleiding geclusterd en samen met kennishouders aangescherpt, zodat er een totaallijst van mogelijke onderdelen overbleef. Deze onderdelen vormden de basis voor het vervolggesprek. Interessant te melden is dat de derde brainstormsessie pas de eerste keer was dat participanten elkaar ‘live’ konden ontmoeten. Tot dat moment vonden bijeenkomsten volledig digitaal plaats vanwege maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van COVID-19. Participanten vonden het in dit stadium nog moeilijk om zich plenair uit te spreken over de verschillende opties. Dit werd nog eens bemoeilijkt door de constatering dat alle individuele onderdelen van een scenario met elkaar samen leken te hangen. Een keuze maken op één onderdeel, leidde automatisch tot verandering op een ander onderdeel. Mede hierdoor kreeg de procesbegeleiding van de participanten het mandaat om een verkenning uit te voeren op bestuurlijk niveau. Voorkeursscenario 0.0 Als praatstuk om de dialoog verder te kunnen helpen werd door de procesbegeleiding op basis van de uitgevoerde verkenning een voorstel gemaakt voor een conceptueel voorkeursscenario. Dit leidde tot het voorkeursscenario 0.0, dat werd gepresenteerd in november 2021. Deze versie was een selectie van opties die door participanten zelf waren ingebracht. Er werden tijdens de verkenning geen nieuwe opties toegevoegd.

In deze fase werd duidelijk dat het niet

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 7/11

mogelijk zou zijn om consensus te krijgen op individuele onderdelen. Door verlies en winst per onderdeel te verdelen, werd er geprobeerd consensus te krijgen op het totale pakket. Tijdens de eerste plenaire bespreking van het voorkeursscenario 0.0 gaven de participanten aan dat het gepresenteerde stuk voldeed als praatstuk, maar verder moest worden uitgewerkt om terug te kunnen leggen bij de eigen achterbannen. Herijking van de planning Parallel aan de brainstormfase werd gewerkt aan een nieuwe planning voor het traject. Verschillende participanten hadden aangegeven het tempo in de tot dan geldende planning, niet te kunnen volgen. Voornaamste reden was de geplande tijd om het tussentijdse product te kunnen bespreken met de eigen achterban. Op basis van deze geluiden gaf initiatiefnemer RTHA de procesbegeleiding opdracht om de planning te herzien. Samen met de participanten werd een nieuwe planning opgesteld, waarmee de doorlooptijd van het traject werd verlengd tot eind 2022. In september 2021 werd door het ministerie van IenW een technische sessie georganiseerd voor participanten inzake de rekenmethode om de geluidsbelasting rondom civiele luchthavens te bepalen. In de afgelopen decennia werd de geluidbelasting veroorzaakt door vliegverkeer berekend met het Nederlandse Rekenmodel (NRM).

Naar aanleiding van een advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage wordt dit model nu vervangen door een rekenmethode gebaseerd op de nieuwste aanbevelingen van de European Civil Aviation Conference (ECAC), ook wel bekend als ECAC Doc29. Dit is een voor Europa geharmoniseerde methode. Hoewel de rekenmethode (of rekenkern) zelf vastligt, omvat een complete implementatie meer, zoals werkafspraken, vaste invoergegevens en nabewerkingsstappen van de resultaten. Omdat de implementatie ook effect kan hebben voor RTHA en haar omgeving werden participanten al vroegtijdig meegenomen in deze ontwikkeling. Voorlopig Pakket Participatietraject In de maanden februari en maart van 2022 werd het voorkeursscenario 0.0 door de participanten omgezet in een eerste voorkeursscenario. In twee rondes van 3 bijeenkomsten van de centrale werkgroep werd er gezocht naar een totaalpakket aan maatregelen dat voor alle belanghebbenden beter was dan de omzettingsregeling. Uiteindelijk werd er een pakket gemaakt dat door alle participanten werd gesteund als het best haalbare resultaat met een zo groot mogelijk draagvlak. Dit pakket werd door de participanten zelf uitgeschreven en omgedoopt tot Voorlopig Pakket Participatietraject. Verder concludeerden zij gezamenlijk:    

Het VPP bevat meerwaarde ten opzichte van de huidige situatie. Alle geïdentificeerde belangen hebben een plek gekregen in dit voorlopige document Het VPP bevat geen absolute breekpunten voor participanten Het VPP geeft een goede basis voor de uitwerking tot voorkeursscenario dat wordt betrokken bij de formele aanvraag Luchthavenbesluit door RTHA Het VPP is het resultaat van een intensieve dialoog en uiteindelijk het best haalbare resultaat voor de betrokken partijen, rekening houdend met alle belangen aan tafel

Dit betekende niet dat iedereen het hartgrondig eens was met alle beschreven keuzes, of zelfs niet liever een andere uitkomst had gezien. Het betekende wel dat partijen met elkaar erkenden dat gezien alle belangen aan tafel, het VPP het maximaal haalbare pakket was. Het kwam immers voort uit een samenwerking, waarin meerdere partijen met elkaar tot een voor iedereen aanvaardbaar akkoord hebben proberen te komen. Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 8/11

Doel van het document was om participanten in staat te stellen in gesprek te gaan met hun eigen achterban om te controleren of het door hen gedefinieerde belang inderdaad op een goede manier terugkwam. Hoewel het document nog niet in detail was afgerond, het was duidelijk nog een tussenproduct, vonden participanten het voldoende om het op dat moment al terug te leggen in de eigen achterban. Het VPP werd op 12 april 2022 gepubliceerd voor het brede publiek, waarmee de achterbanbesprekingen werden ingeluid. Speciale aandacht in deze fase ging uit naar de bewonersvertegenwoordigers van Rotterdam. Zij gaven tijdens de tweede bijeenkomst in februari 2022 aan, op verzoek van hun achterban -de bewoners van Rotterdam - niet meer deel te willen nemen aan het proces. Hun beweegreden hebben zij middels een brief richting de Rotterdamse gemeenteraad uiteengezet en is onderdeel van openbare vergaderstukken. Achterban consultaties, doorrekeningen en schrijfgroepjes In de maanden april en mei van 2022 voerden de verschillende participanten het gesprek over het VPP met de eigen achterban. Voor de ene partij betekende dit een bespreking met de directie, voor de andere een bijeenkomst met leden van de federatie, een bewonersavond of politieke dialoog. Debatten in Raden en Staten waren openbaar voor het brede publiek en er was ruimte voor inspraak.

Tegelijkertijd ontstond er in deze periode ook veel meer media aandacht voor het traject. Waar er aan tafel - onder de participanten - veel begrip was voor elkaar en voor de totstandkoming van het VPP, bleek dit soms moeilijk over te brengen aan de achterbannen in de publieke arena. De procesbegeleiding speelde geen proactieve rol in de achterban raadpleging. Zij kon worden gevraagd om toelichting te geven op het proces, maar niet om technische inhoud of de beweegredenen van participanten toe te lichten. Verschillende participanten nodigden om deze reden zowel de procesbegeleiding als ook de initiatiefnemer RTHA en een enkele kennishoudende partij uit, zoals de DCMR. Parallel aan de achterban consultaties werd het VPP door het bureau Adecs Airinfra doorgerekend, om te dienen als input voor de participanten aan tafel tijdens de tweede dialoogronde. Ook werden verschillende onderdelen uit het VPP nader uitgewerkt door kleinere groepen met participanten, op basis van vrijwillige aanmelding. Dialoogronde 2, inclusief uitwerking In juni 2022 kwamen de participanten uit de centrale werkgroep weer bijeen om het commentaar uit de eigen achterban zo goed mogelijk te verwerken in een definitief voorkeursscenario. Al snel bleek dit een onmogelijke opgave.

Waar vertegenwoordigers van participanten nog constateerden dat het VPP meerwaarde opleverde vanuit de belangen van iedere partij, waren verschillende achterbannen vooral kritisch. Dit leidde eerder tot een verharding van standpunten dan dat het voor toenadering had gezorgd. De opdrachten die de verschillende participanten hadden meegekregen, bleken op een aantal cruciale punten onverenigbaar met elkaar. Enkele participanten gaven vervolgens aan op basis van de achterbanconsultatie überhaupt niet meer aan een akkoord op basis van consensus te kunnen werken. Tijdens de tweede bijeenkomst in juni werd daarom door participanten gezamenlijk besloten om niet meer te werken aan een voorkeursscenario op basis van een unaniem akkoord. Consensus was immers niet haalbaar. Meerdere alternatieven zijn de revue gepasseerd: een akkoord met minder partijen, een akkoord met notie van afwijkende meningen, besluiten Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 9/11

nemen op basis van de meeste stemmen. Deze alternatieven werden van de hand gewezen door de participanten. Tegelijkertijd wilde men ook niet zomaar stoppen met het proces. Er was veel waarde behaald en verschillende punten uit de achterbanconsultaties konden wel worden verwerkt. De participanten besloten daarom gezamenlijk om het proces alsnog af te maken en vooral goed te documenteren wat er was behaald, maar ook waar de meningen uiteen lagen. Met de beslissing om niet meer toe te werken naar een akkoord op consensus werd ook geconstateerd dat er geen afdwingbaar resultaat zou komen. Het eindproduct zou geen afspraken en bijbehorende borging bevatten. Deelnemers beaamden dat het aan initiatiefnemer RTHA zou zijn om de nog resterende besluiten te nemen, in acht nemende de verschillende belangen.

7. Fase 4 – documentatie en afronding

Na de dialoogronde werd op vrijwillige basis een schrijfgroep geformeerd vanuit de participanten. Zij zorgden tijdens het zomerreces voor de tekstuele uitwerking van hetgeen besproken is in dialoogronde 2. Participanten die niet in het schrijfgroepje zitting wilden nemen, konden wel commentaar aanleveren, om ook op die manier invloed uit te oefenen op de tekst. Het zomerreces werd daarnaast benut door Adecs Airinfra om een verdergaande cijfermatige analyse te maken van het definitieve pakket, zodat participanten dit konden gebruiken bij de afronding van het product. In september 2022 is de centrale werkgroep nog tweemaal bijeengekomen om de definitieve tekst voor het Eindproduct Participatietraject (EPP) op te stellen en te bespreken. Tijdens de eerste bijeenkomst na het zomerreces werd het tekstvoorstel en de cijfermatige analyse besproken. Daarnaast werd besproken hoe het proces afgerond zou worden en welke producten daarbij hoorden. Zo werd de behoefte uitgesproken een procesverslag toe te voegen. Tevens werd de mogelijkheid besproken om individueel te kunnen reflecteren op het eindproduct. Het definitieve stuk was immers een eindproduct van het participatietraject, maar expliciet geen akkoord.

Enkele participanten gaven aan graag op individuele basis te reageren op het stuk, zodat het voor zowel hun eigen achterban als voor de initiatiefnemer en het bevoegd gezag duidelijk zou zijn hoe zij aankeken tegen het eindproduct. Andere participanten zagen hier van af of kozen een andere vorm van reflectie en evaluatie. Omdat er bij verschillende participanten de nadrukkelijk wens bestond om reflectie en woordvoering in relatieve rust voor te bereiden, werd gezamenlijk afgesproken om tot die tijd inhoudelijk niets naar buiten te brengen. Concreet betekende dit geen berichtgeving over de totstandkoming van het eindproduct of de afzonderlijke interpretaties van opgeleverde producten. Verschillende documenten werden in de maand oktober verder uitgewerkt en besproken in zowel de centrale werkgroep als de klankbordgroep. Uiteindelijk werd het participatietraject op 15 november 2022 afgerond met de publicatie van dit pakket aan documenten. Het pakket bestond uit vier producten, die integraal onderdeel uitmaken van de afronding van het traject: 1. het Eindproduct Participatietraject (EPP), 2. de cijfermatige analyse van Adecs AirInfra, 3. een procesverslag van het projectteam, 4. de beschikbare individuele reflecties van enkele participanten. Niet alle participanten konden hun reflectieverslagen gereed hebben op deze datum.

Er werd afgesproken deze verslagen later toe te voegen aan het pakket. Zie ook “Bijlage 5. Overzicht rollen en inbreng participanten per fase”. Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 10/11

8. Slotwoord

Het participatietraject RTHA is een langlopend proces gebleken en kent een aanpak waarbij contact met betrokkenen zich niet beperkt heeft tot alleen formele documenten. Een nieuw Luchthavenbesluit voor RTHA is van betekenis voor vele partijen, niet alleen in de directe omgeving van de luchthaven, maar ook ver daar buiten. Daarom is besloten het bredere pallet aan belanghebbenden vanaf de start gericht en actief bij het traject te betrekken door relevante stakeholders aan tafel te zetten, ruimte te bieden voor het betrekken van eenieders achterban en middels de website www.luchthavenbesluit.nl open en helder te communiceren gedurende het hele proces. Op- en aanmerkingen, binnengekomen via tal van kanalen, hebben gedurende het participatietraject geleid tot vele schriftelijke en telefonische contactmomenten met uiteenlopende partijen. Het is immers belangrijk om de inzichten die uit dergelijk contact tot stand komen, mee te nemen in mogelijke verbeteringen. Voorgaande heeft echter niet altijd mogen resulteren in een passende regeling naar eenieders tevredenheid. De in de introductie van dit verslag beschreven participatieve aanpak was voor vele partijen relatief nieuw. De ervaring leert dat anders werken vaak onwennig is, meestal uitdagend en soms ronduit lastig.

Met de open uitnodiging van initiatiefnemer RTHA zonder vooraf uitgeschreven vergunningsaanvraag lagen alle opties op tafel. De gezamenlijke zoektocht van participanten heeft niet tot een consensus resultaat geleid, maar door de collectieve aanpak en aanwezigheid van vele nieuwe elementen wel tot een pakket met meerwaarde. Een van de bijzonderheden aan dit traject is het feit dat het voor een groot deel plaatsvond tijdens de verschillende lockdowns vanwege COVID-19. Zo is de periode september 2020 t/m september 2021 volledig digitaal vormgegeven. Ook tijdens latere bijeenkomsten werd om deze reden veelvuldig uitgeweken naar digitale of hybride meetings. Tot slot dient benadrukt te worden dat het Participatietraject RTHA de eerste stap was in de aanvraagprocedure van RTHA om te komen tot een nieuw Luchthavenbesluit. De doorlopen participatie vervangt hierin op geen enkele wijze de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen in het wettelijke traject. Een eerste gelegenheid doet zich voor bij de terinzagelegging van een Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Deze wordt verwacht in januari 2023.

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA 11/11

BIJLAGES 1. Overzicht Participatietraject 2. Externe bijdrages procesbegeleiding 3. Eindstand Passagierslijst Participatietraject 4. Dialoogstructuur Participatietraject 5. Overzicht rollen en inbreng participanten per fase

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA -BIJLAGES-

1. Overzicht Participatietraject Fase

Inventarisatie en kennismaking

Gezamenlijk feitenonderzoek

Wanneer?

Wat?

Wie?

8 oktober 2020

Aankondiging Participatietraject

Projectteam

oktober-december 2020

Interviews, analyses en projectplanning

Projectteam

8 december 2020

Startbijeenkomst Participatietraject

Alle participerende organisaties

26 januari 2021

Startbijeenkomst JFF

Alle participerende organisaties

16 februari 2021

Joint Fact Finding werkoverleg I

Begeleidingsgroep

1 maart 2021

Joint Fact Finding werkoverleg II

Begeleidingsgroep

9 maart 2021

Joint Fact Finding werkoverleg III

Begeleidingsgroep

9 maart 2021

Tussentijdse JFF update (inloopsessie)

Alle participerende organisaties

23 maart 2021

Joint Fact Finding werkoverleg IV

Begeleidingsgroep

1 april 2021

Joint Fact Finding werkoverleg V

Begeleidingsgroep

12 april 2021

Joint Fact Finding werkoverleg VI

Begeleidingsgroep

12 april 2021

Tussentijdse JFF update

Alle participerende organisaties

15 april 2021

Joint Fact Finding werkoverleg VII

19 april 2021

Training Mutual Gains Approach

20 april 2021

Informatiesessie "Inkijk in Mutual Gains"

22 april 2021

Joint Fact Finding werkoverleg VIII

Begeleidingsgroep

29 april 2021

Joint Fact Finding werkoverleg IX

Begeleidingsgroep

29 april 2021

Tussentijdse JFF update (inloopsessie)

Alle participerende organisaties

11 mei 2021

Joint Fact Finding werkoverleg X

Begeleidingsgroep

17 mei 2021

Joint Fact Finding werkoverleg XI

Begeleidingsgroep

Training

Gezamenlijk feitenonderzoek

Waardecreatie en verdeling

Begeleidingsgroep Eerstelijns contacten van participerende organisaties Bestuurders van participerende organisaties

25 mei 2021

Joint Fact Finding werkoverleg XII

Begeleidingsgroep

31 mei 2021

Joint Fact Finding werkoverleg XIII

Begeleidingsgroep

1 juni 2021

Afronding JFF fase

Alle participerende organisaties

22 juni 2021

Joint Fact Finding werkoverleg XIV

Begeleidingsgroep

5 juli 2021

Joint Fact Finding werkoverleg XV

Begeleidingsgroep

Juli-Augustus 2021

Verdieping + Afstemming intern en met andere participanten

Onderling proces participanten

Juli-Augustus 2021

Vaststelling Spelregels + toevoegingen Criteria/Passagierslijst

Alle participerende organisaties

eind aug - 1e week september

Webinar(s)

Alle participerende organisaties

6 september 2021

Brainstorm I

Centrale Werkgroep

13 september 2021

Brainstorm II

Centrale Werkgroep

27 september 2021

Brainstorm III

Centrale Werkgroep

4 oktober 2021

Afsluiting Brainstorm en vooruitblik

Centrale Werkgroep

4 oktober 2021

Tussentijdse update Waardecreatie

Klankbordgroep

15 oktober 2021

Technische sessie Actualisatie Rekenmethodiek

IenW

Oktober-November 2021

Opstellen Concept voorkeursscenario (versie 0.0)

Projectteam

29 november 2021

Informele bijeenkomst

Centrale Werkgroep

16 december 2021

Tussentijdse update

Klankbordgroep

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA -BIJLAGES-

Fase

Waardecreatie en verdeling

Finaliseren en documenteren

Wanneer?

Wat?

Wie?

januari 2022

Informeren achterbannen en interne bespreking

Intern proces participanten

7 februari 2022

Bespreking voorkeursscenario I

Centrale Werkgroep

10 februari 2022

Bespreking voorkeursscenario II

Centrale Werkgroep

14 februari 2022

Bespreking voorkeursscenario III

Centrale Werkgroep

24 februari 2022

Tussentijdse update

Klankbordgroep

7 maart 2022

Bespreking voorkeursscenario IV

Centrale Werkgroep

14 maart 2022

Bespreking voorkeursscenario V

Centrale Werkgroep

21 maart 2022

Bespreking voorkeursscenario VI

Centrale Werkgroep

Week van 28mrt

Opstellen/uitschrijven Voorlopig Pakket Participatietraject (VPP)

Projectteam

28 maart 2022

Toelichting Voorlopig Pakket Participatietraject (VPP)

Klankbordgroep

April-Mei 2022

Afstemming Klankbordgroep met Centrale Werkgroep inzake VPP

Onderling proces participanten

April-Mei 2022

Informeren achterbannen en interne bespreking inzake VPP

Intern proces participanten

9 juni 2022

Bespreking voorkeursscenario VII

Centrale Werkgroep

14 juni 2022

Bespreking voorkeursscenario VIII

Centrale Werkgroep

21 juni 2022

Bespreking voorkeursscenario IX

Centrale Werkgroep

29 juni 2022

Tussentijdse update

Klankbordgroep

Juli-Augustus 2022

Opstellen/uitschrijven besprekingen Juni 2022

Centrale Werkgroep

Juli-Augustus 2022

Analyse en doorrekening besprekingen Juni 2022

Extern bureau

1 september 2022

Opstellen Eindproduct Participatietraject (EPP) I

Centrale Werkgroep

26 september 2022

Opstellen Eindproduct Participatietraject (EPP) II

Centrale Werkgroep

oktober

Analyse en doorrekening Eindproduct Participatietraject (EPP)

Extern bureau

7 oktober 2022

Opstellen Eindproduct Participatietraject (EPP) III

Centrale Werkgroep

7 oktober 2022

Tussentijdse update over EPP, communicatie en proces

Klankbordgroep

Oktober-November 2022

Buffer ten behoeve van reflectie, woordvoering en presentatie

Alle participerende organisaties

2 november 2022

Afronding Eindproducten

Centrale Werkgroep

7 november 2022

Vaststelling Eindproducten, communicatie en procesafronding

Klankbordgroep

15 november 2022

Formele afronding Participatietraject inclusief publicatie en communicatie

Alle participerende organisaties

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA -BIJLAGES-

2. Externe bijdrages procesbegeleiding Wanneer?

Wat?

Waar?

donderdag 8 oktober 2020

Aankondiging Participatietraject

CRO RTHA

woensdag 11 november 2020

Informatieavond Bewonersverenigingen

Rotterdam

maandag 23 november 2020

Klankbordgroep Gemeenteraad

Schiedam

woensdag 20 januari 2021

Beeldvormende avond Gemeenteraad

Lansingerland

maandag 15 februari 2021

Klankbordgroep Gemeenteraad

Schiedam

donderdag 18 februari 2021

Bestuurlijke Informatieavond

BTV

donderdag 25 maart 2021

Presentatie Gemeenteraad

Delft

donderdag 15 april 2021

Ontbijtsessie Natuur & Milieu organisaties

Partners Natuur & Milieu Federatie ZH

vrijdag 21 mei 2021

Informatieve presentatie

MMT Erasmus MC

maandag 24 mei 2021

Informatieavond achterban Kleine Luchtvaart

Spelers Kleine Luchtvaart

maandag 31 mei 2021

Informele informatieavond Gebiedscommissie

Gebiedscommissie Overschie

dinsdag 22 juni 2021

Informele informatieavond Gebiedscommissie

Gebiedscommissie Hillegersberg-Schiebroek

dinsdag 31 augustus 2021

Informele informatieavond

Gebiedscommissie Prins Alexander

dinsdag 7 september 2021

Presentatie Bewonersavond

Lansingerland

woensdag 8 september 2021

Presentatie Bewonersavond I

Rotterdam

woensdag 15 september 2021

Presentatie Bewonersavond II

Rotterdam

maandag 20 september 2021

Presentatie Bewonersavond

Schiedam

woensdag 22 september 2021

Presentatie Bewonersavond III

Rotterdam

woensdag 6 oktober 2021

Technische Sessie Statencommissie

Provincie Zuid-Holland

donderdag 7 oktober 2021

Tussentijdse update

CRO RTHA

woensdag 13 oktober 2021

Beeldvormende avond Gemeenteraad

Lansingerland

dinsdag 2 november 2021

Presentatie Gemeenteraad

Zuidplas

dinsdag 16 november 2021

Informatiesessie Natuur & Milieu organisaties

Partners Natuur & Milieu Federatie ZH

zaterdag 27 november 2021

Presentatie Ledenvergadering

Stichting ABReL

woensdag 23 februari 2022

Technische briefing Gemeenteraad

Den Haag

donderdag 14 april 2022

Beeldvormende avond Gemeenteraad

Lansingerland

woensdag 20 april 2022

Technische briefing Gemeenteraad

Rotterdam

donderdag 21 april 2022

Presentatie Gemeenteraad

Vlaardingen

woensdag 11 mei 2022

Presentatie Provinciale Staten

Provincie Zuid-Holland

dinsdag 17 mei 2022

Beeldvormende avond Gemeenteraad

Zuidplas

woensdag 18 mei 2022

Beeldvormende avond Gemeenteraad

Lansingerland

donderdag 19 mei 2022

Beeldvormende avond Gemeenteraad

Schiedam

maandag 23 mei 2022

Wijkraad Noord/Oost

Rotterdam

dinsdag 24 mei 2022

Wijkraad Noord/West

Rotterdam

dinsdag 7 juni 2022

Technische briefing Gemeenteraad

Midden Delfland

donderdag 16 juni 2022

Tussentijdse update

CRO RTHA

vrijdag 16 september 2022

Informatiesessie Natuur & Milieu organisaties

Partners Natuur & Milieu Federatie ZH

Vrijdag 21 oktober 2022

Tussentijdse update

CRO+

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA -BIJLAGES-

3. Eindstand Passagierslijst Participatietraject

Introductie De passagierslijst is gemaakt ter ondersteuning van het Participatietraject Luchthavenbesluit voor RTHA. Alle betrokken belanghebbende partijen werd gevraagd input te leveren op deze lijst middels een eigen pagina. De partijen die benoemd zijn in deze lijst hebben aangegeven akkoord te zijn met het delen van deze informatie. De lijst werd in eerste instantie gemaakt om inzicht te krijgen in de belangen van de verschillende deelnemende partijen, aangevuld met de belangrijkste knelpunten en kansen als input voor dit proces. Daarmee kon het helpen om begrip te vergroten voor elkaars perspectief en gedrag van partijen beter te kunnen plaatsen. Deze lijst hielp individuele belanghebbenden om voor zichzelf scherp te krijgen welke belangen, op te lossen knelpunten en mogelijk te verzilveren kansen ze in wilden brengen gedurende het proces. Deze drie componenten vormen tevens de ingrediënten voor de gesprekken met elkaar over de toekomst van RTHA. Het opzetten van een eigen slide en het accorderen van de gezamenlijke spelregels waren voorwaardelijk om als belanghebbende deel te kunnen nemen aan het proces.

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA -BIJLAGES-

Corendon Dutch Airlines

www.corendon.nl

Belangen

Reizigers naar vakantiebestemming brengen. Openingstijden die toestaan om voldoende vluchten per toestel per dag te maken t.b.v. een commercieel gezonde bedrijfsvoering. Verbeteren concurrentiepositie in de Nederlandse markt.

Knelpunten

Er is in de zomer meer vraag dan aanbod. Corendon heeft geen historische rechten en kan alleen gebruik maken van RTHA als er gedurende het jaar slots vrijkomen. Doordat er minimaal 2 keer per dag gevlogen moet worden, zitten vluchten automatisch aan de randen van de dag (gemiddelde vluchtduur heen en terug incl. handeling etc. = 7 uur), uitgaande van een vliegtuig die gestationeerd is op RTHA Reizigers willen graag een optimale vakantieduur (vroeg heen en laat terug) Baanlengte RTHA beperkt het type vliegtuig en de bestemming (langere vluchten onmogelijk)

Kansen

Reisafstand voor consument en catchment area maken RTHA interessant voor Corendon om daar een basis op te starten. Op RTHA gebaseerde vliegtuigmaatschappijen dragen bij aan werkgelegenheid in de regio.

“Dit proces vraagt om een duidelijke governance structuur. Wie zit met welk mandaat aan tafel? Daar wil je geen misverstanden over hebben achteraf.”

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA -BIJLAGES-

4. Dialoogstructuur Participatietraject

Procesverslag Participatietraject Nieuw Luchthavenbesluit RTHA -BIJLAGES-

5. Overzicht rollen en inbreng participanten per fase

FASE 2

Bewoners tegen Vliegtuigoverlast

BTV

Bewonersvertegenwoordiging Lansingerland

Bewoners Lansingerland

Bewonersvertegenwoordiging Rotterdam

Bewoners Rotterdam

x**

Bewonersvertegenwoordiging Schiedam

Bewoners Schiedam

Corendon Dutch Airlines

Corendon

DCMR Milieudienst Rijnmond

DCMR

x****

Erasmus MC - Mobiel Medisch Team

MMT

Provincie Zuid-Holland

Zuid Holland

Gemeente Delft

Delft

Gemeente Den Haag

Den Haag

x x x

Gemeente Gouda

Gouda

Gemeente Lansingerland

Lansingerland

Gemeente Midden-Delfland

Midden-Delfland

Gemeente Pijnacker-Nootdorp

Pijnacker-Nootdorp

Gemeente Rotterdam

Rotterdam

Gemeente Schiedam

Schiedam

Gemeente Vlaardingen

Vlaardingen

Afronding Participatietraject

Kennishouder

Klankbordgroep

ANVR

Centrale Werkgroep

Albeda

Afkorting

MGA training

Albeda College Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen

Organisatie (a-z)

Kennishouder

Belanghebbende

FASE 4

Slide Passagierslijst

FASE 3

Interview ter kennismaking

JFF begeleidingsgroep

FASE 1

x x

x***

Hoog16Hoven Businesspark

H16H

Kleine luchtvaart

Luchtverkeersleiding Nederland

LVNL

Metropoolregio Rotterdam Den Haag

MRDH

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

I&W

Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland

N&M

Natuurmonumenten

Afronding Participatietraject x

Kennishouder

x***

Zuidplas

Klankbordgroep

Belanghebbende

Waddinxveen

Gemeente Zuidplas

Centrale Werkgroep

Slide Passagierslijst

Gemeente Waddinxveen

MGA training

Interview ter kennismaking

JFF begeleidingsgroep

Afkorting

Kennishouder

Organisatie (a-z)

x x

Nationale Politie

Politie

Rotterdam Partners

Rotterdam The Hague Airport

RTHA

Rotterdam the Hague Innovation Airport

RHIA

Royal Schiphol Group

RSG

Shell Nederland

Shell

Transavia

TUI

Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond

VRR

x****

VNO-NCW West

VNO-NCW

x x

LEGENDA * De BTV heeft na fase 2 niet meer deelgenomen aan het participatietraject. ** De bewonersvertegenwoordigers Rotterdam hebben halverwege fase 3 het participatietraject verlaten. *** De gemeentes Gouda en Waddinxveen hebben in fase 1 besloten hun belang via de Gemeente Zuidplas te laten inbrengen. **** DCMR en VRR zijn initieel als belanghebbende aangemerkt, maar hebben later zelf aangegeven enkel als kennishouder te willen worden betrokken.

x x

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12064454/1