Proces-verbaal van oplevering

PROCES-VERBAAL VAN OPLEVERING OPSPOREN ONTPLOFBARE OORLOGSRESTEN TANKPARK FASE 3 ZEVENMANSHAVEN TE VLAARDINGEN

Kenmerk <kenmerk> Proces-verbaal van Oplevering projectnaam Pagina 1 van 14

Gecertificeerd volgens CS-000 Project: Opdrachtgever: Projectnummer: Kenmerk: Datum: Versie: Status:

Opgesteld door: Werkvoorbereider

Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen RvB Engineering B.V. EU21-080 EU21-080-PVO-01 20-12-2021 1.0 Definitief

Goedgekeurd door: Senior Deskundige OOO & Management Euroradar

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 2 van 14

BEGRIPPEN, DEFINITIES, VERKLARING EN GEBRUIKTE AFKORTINGEN Benaderen

Het cyclisch verrichten van de handelingen detecteren, lokaliseren en laagsgewijs ontgraven om de aanwezigheid van een vermoedelijke Ontplofbare Oorlogsresten veilig en doelmatig vast te kunnen stellen

OOO

Opsporen van ontplofbare oorlogsresten

Deskundige

Persoon die arbeid verricht ten behoeve van het opsporen van ontplofbare oorlogsresten en daartoe is geregistreerd krachtens artikel 4.10, zesde lid, van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Voor de in dit schema genoemde vier categorieën deskundigen bestaan overeenkomstige categorieën registraties.

Detecteren

Het vaststellen van de aanwezigheid van (mogelijke) ontplofbare oorlogsresten door het met behulp van detectieapparatuur uitvoeren van een meting en de interpretatie van de meetgegevens. Er wordt onderscheid gemaakt in realtime detectie en non-realtime detectie.

EODD

Explosieven Opruimingsdienst Defensie.

Identificeren

Het vaststellen of men al dan niet met ontplofbare oorlogsresten te maken heeft en daarna het bepalen van het aantal, hoofdsoort, sub soort en wapeningstoestand (gewapende of ongewapende ontplofbare oorlogsresten) van eventueel geplaatste ontsteker(s), kaliber en nationaliteit.

Interpreteren

Het beoordelen van de meetgegevens van detectie met als einddoel het vaststellen van significante objecten. De beoordeling resulteert in een locatieaanduiding van het significante object.

Lokaliseren

Het vaststellen van de ligplaats van gedetecteerde significante objecten.

Projectlocatie

Het gebied binnen het opsporingsgebied waar door de certificaathouder op dat moment opsporingswerkzaamheden worden verricht inclusief het terrein in de directe omgeving waar ondersteunende werkzaamheden plaatsvinden.

Opsporingsgebied Het gebied binnen het verdachte gebied waarbinnen de certificaathouder opsporingswerkzaamheden gaat uitvoeren. OOV

Openbare Orde en Veiligheid

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 3 van 14

VOORWOORD Achtergebleven ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog kunnen een verhoogd risico vormen bij het uitvoeren van civieltechnische werkzaamheden. Het uitvoeren van een opsporingsonderzoek biedt uitkomst en draagt bij de mogelijke risico’s te minimaliseren en stagnatie te voorkomen. Het doel van het onderzoek is het opsporen en verwijderen van ontplofbare oorlogsresten zodat, binnen het kader van zowel de Arboveiligheid als de Openbare Orde en Veiligheid, grondroerende activiteiten door derden veilig kunnen worden uitgevoerd. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (hierna: SZW) heeft bepaald dat de opsporingswerkzaamheden dienen te worden aangemerkt als werkzaamheden met een verhoogd risico. In het kader hiervan is in de Arbowet opgenomen dat bedrijven die zich bezighouden met het opsporen van ontplofbare oorlogsresten gecertificeerd dienen te zijn volgens het Certificatie Schema Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten (hierna: CS-OOO). Euroradar is een handelsnaam van BeoPROJECTS B.V. en in het bezit van het procescertificaat deelgebied A en B, welk is afgegeven door de TÜV Nederland.

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 4 van 14

INHOUDSOPGAVE BEGRIPPEN, DEFINITIES, VERKLARING EN GEBRUIKTE AFKORTINGEN

3

VOORWOORD

4

INHOUDSOPGAVE

5

1

INLEIDING

6

1.1 1.2 1.3

AANLEIDING EN DOELSTELLING VAN DE OPDRACHT PROJECTLOCATIE DOELSTELLING

6 6 6

2

UITGEVOERDE STAPPEN IN HET OPSPORINGSPROCES

7

2.1 2.2 2.3 2.4

INGEZET MATERIEEL EN DETECTIEMIDDELEN UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN INTERPRETATIE VAN DE MEETDATA AFWIJKINGEN TIJDENS HET ONDERZOEK

7 8 11 11

3

EINDCONCLUSIE

12

3.1 3.2

CONCLUSIE ADVIES

12 12

4

BIJLAGEN

13

BIJLAGE 1 VRIJGAVETEKENING EU21-080-PVO-01-TEK-01

13

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 5 van 14

1 INLEIDING 1.1 AANLEIDING EN DOELSTELLING VAN DE OPDRACHT RvB Engineering B.V. (verder: RvB) is voornemens grondroerende werkzaamheden uit te voeren aan de Zevenmanshaven te Vlaardingen. Op basis van een door T&A Survey uitgevoerd historisch vooronderzoek is het projectgebied verdacht verklaard op de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. Om deze reden is er zowel een arbeidsrisico als een risico voor de openbare orde en veiligheid ontstaan en heeft RvB Euroradar opdracht gegeven tot het uitvoeren van een onderzoek naar ontoplofbare oorlogsresten. Dit Proces-Verbaal van Oplevering heeft als basis: ❖ Vooronderzoek (T&A Survey), kenmerk RRZ-067 versie 2.0 d.d. 17-05-2012; ❖ Detectieonderzoek (Bodac), kenmerk 282322_7067_PVO-01 d.d. 11-12-2017; ❖ Projectplan (Euroradar), kenmerk EU21-080-PP-01 d.d. 30-03-2021. Op basis van de vooronderzoeken kan worden gesteld dat ontplofbare oorlogsresten kunnen worden aangetroffen tot een maximale diepte van 15m -mv (ca. 12.5m -NAP). Het type Ontplofbare Oorlogsresten dat kan worden aangetroffen is bepaald op afwerpmunitie van 250 en 500lbs. 1.2 PROJECTLOCATIE De projectlocatie ligt aan de Zevenmanshaven te Vlaardingen. Het gebied is gelegen in het Deltagebied en bestaat voornamelijk uit braakliggend terrein. Onderstaande afbeelding [1] geeft globaal de ligging van de projectlocatie in het rood weer.

Afbeelding 1: Overzichtskaart projectlocatie. (Bron topografie: ESRI Nederland)

1.3 DOELSTELLING Doelstelling van het onderzoek is d.m.v. het opsporen en verwijderen van (mogelijk aanwezige) ontplofbare oorlogsresten, creëren van een veilige werk- en leefomgeving tijdens en na de regulier uit te voeren (civiele) werkzaamheden.

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 6 van 14

2 UITGEVOERDE STAPPEN IN HET OPSPORINGSPROCES Het opsporingsonderzoek is conform projectplan, bekend onder documentnummer EU21-080PP-01 d.d. 30-03-2021 in navolgende stappen uitgevoerd: ❖ Uitvoeren van (non)-realtime dieptedetectie; ❖ Inkaderen van significante uitslagen; ❖ Interpreteren en verwerken van de meetdata; Afsluitend: ❖ Opmaken van een Proces-verbaal van Oplevering. De uitvoering heeft plaatsgevonden op: Datum uitvoering

Uitgevoerde werkzaamheden

Week 12 & 13 2021

Project en werkvoorbereiding

12 april tot en met 04 mei 2021

Dieptedetectie vlakdekkend 1ste deel

09 augustus tot en met 02 september 2021

Dieptedetectie vlakdekkend 2de deel

29 november 2021

Dieptedetectie 53 paalpunt locaties

Week 49 & 50 2021

Projectafronding en opstellen PVO

2.1 INGEZET MATERIEEL EN DETECTIEMIDDELEN Voor de uitvoering van de dieptedetectie is er gebruik gemaakt van een hydraulische graafmachine. Aan de connectormaat van de graafmachine is een Chaindrive gekoppeld welke via Hydromotoren een sondeerstang de bodem in drukt. In het onderste gedeelte van de sondeerstang is een VSM3plus sonde geplaatst. Deze sonde heeft een meetbereik van 300.000nt. De meetdata verkregen van de sonde wordt door middel van een VCU3-8 uitgelezen in het softwareprogramma EVA4Mobil v1.81. Bij het omhooghalen van de sonde wordt de meetdata en opgeslagen in RD-coördinaatstelsel om op een later tijdstip verder geïnterpreteerd te kunnen worden. De interpretatie van meetdata vindt plaats via het evaluatie programma EVA4ALL v4.9.0.0. Het voorboren van de detectielocaties uitgevoerd middels een hydraulische rupskraan met daaraan gekoppeld een avegaar boor.

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 7 van 14

2.2 UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN Op 12 april 2021 is er met het (non)-realtime vlakdekkende dieptedetectie gestart. Tijdens de werkzaamheden kwam naar voren dat op grote delen van het terrein in de bovenlaag veel puin verharding aanwezig was. Hierdoor ontstond er een grote kans op schade aan het materieel. Na overleg met de opdrachtgever is de bovenste laag opengereten met een “rip-tand” welke aan een hydraulische graafmachine was gekoppeld.

Afbeelding 2 Aanwezig puin verharding in de toplaag. (Bron; Euroradar)

Afbeelding 3: Aanwezige Asfaltverharding (bron: Euroradar)

Er zijn in totaal 636 sonderingen geplaatst tot een diepte van 15m -mv (ca. 12.5m -NAP). Een vijftigtal metingen kon niet worden uitgevoerd i.v.m. nog bestaande verharding. Deze is later verwijderd waarna de resterende punten ook konden worden onderzocht. De meetresultaten zijn vervolgens opgeslagen en nadien geïnterpreteerd. Hierbij zijn 2 gemeten significante uitslagen gemarkeerd welke mogelijk duiden op Ontplofbare Oorlogsresten. Deze zijn ingekaderd met een raster van 1x1 meter en uiteindelijk vrijgegeven na het bekijken van de extra verkregen meetdata. Na overleg met de opdrachtgever is er op 09 augustus gestart met het resterende gedeelte vlakdekkend onderzoek, inkaderen van de twee significante verstoringen. Gezien de opdrachtgever voornemens was om op 3 extra locaties binnen de projectlocatie gebouwen te realiseren, is ervoor gekozen om die locaties achter de werkzaamheden aan gelijk mee te nemen. De twee aanwezige significante verstoringen bleken na interpretatie van de meetdata, verkregen uit het inkaderen, geen restanten van Ontplofbare Oorlogsrestanten te bevatten. Uit de data is gebleken dat de verstoringen niet overeenkomen met het formaat van afwerpmunitie zijnde 250lb en 500lb.

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 8 van 14

Bij het onderzoek van de 3 extra locaties is er gekozen om de locatie vooraf aan de detectie voor te boren. Het voorboren is door de opdrachtgever georganiseerd. Het voorboren heeft plaats gevonden tot een diepte van maximaal 4 meter, welke als niet verdacht is aangegeven in voorliggende documenten.

Afbeelding 4: De 3 extra locaties welke onderzocht diende te worden. (Bron: opdrachtgever RvB)

Tijdens het onderzoeken van de 3 extra locatie aan het noorden van het terrein werd er al snel gestuit op ondergrondse infra. Door de ondergrondse schade is er schade aan de dieptedetectie stelling opgetreden. Om verder schade te voorkomen heeft Euroradar in kantoorstudie uitgevoerd om te zien wat er in het verleden mogelijk heeft gestaan. In het document bekend onder kenmerk “Presentatie Vlaardingen”1 opgesteld door dhr. F. Fleuren van Euroradar is duidelijk te zien dat er een gebouw heeft gestaan met vermoedelijk een paalfundatie. Deze paalfundatie lijkt dan ook nog aanwezig te zijn in de bodem. Hierop heeft Euroradar geadviseerd om te stoppen met het onderzoek en te kijken naar mogelijk oplossingen.

1 Presentatie Vlaardingen is al bijlage meegezonden met het Proces-Verbaal van Oplevering.

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 9 van 14

Afbeelding 4: Uitsnede uit “Presentatie Vlaardingen”. Hier is duidelijk de oude fundatie zichtbaar onder het beoogde detectie raster. (Bron: Euroradar)

Door de opdrachtgever is er gekozen om de locatie aan te passen en de wijze van funderen te herzien. Er is gekozen om de voor funderen grond verdringende fundatiepalen toe te passen. Hierdoor volstaat met dieptedetectie op paalpuntniveau. In totaal betrof het 53 paallocaties. De locatie zijn door de opdrachtgever buiten uitgezet en gemarkeerd. Een tekening met coördinaten is verstrekt aan Euroradar. Voorafgaande aan de detectie van de 53 paallocaties zijn de locatie wederom voorgeboord met een avegaarboor. Hierna zijn de 53 locatie onderzocht met dieptedetectie onderzocht. Op 29 november zijn alle detectie werkzaamheden afgerond. Uit de interpretatie van de meetdata zijn geen verder significante verstoringen waargenomen.

Afbeelding 5: Voorbeeld van een Hydraulische rupskraan met boor. (Bron: Euroradar)

Afbeelding 6: Voorbeeld van een Hydraulische rupskraan met MDE Drive. (Bron; Euroradar)

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 10 van 14

2.3 INTERPRETATIE VAN DE MEETDATA Interpretatie van de meetgegevens heeft plaatsgevonden conform het vooronderzoek zoals vermeld in paragraaf 1.1. De meetdata was van zodanig goede kwaliteit waardoor het mogelijk was de data tot een diepte van ca. 15m -mv (ca 12,5m -NAP) te interpreteren en objecten met de kenmerken van afwerpmunitie afzonderlijk te kunnen markeren. 2.4 AFWIJKINGEN TIJDENS HET ONDERZOEK Tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden is op verzoek van de opdrachtgever tussendoor een 14-tal andere locaties onderzocht. Dit had te maken met een geotechnisch onderzoek. Tijdens de uitvoering van de initiële opdracht zijn er in totaal 3 extra locaties binnen het projectgebied bijkomen welke op diepte onderzocht moesten worden in verband het funderen op palen. De wijze van funderen en de daarbij horende wijze van detectie zijn later aangepast vanwege het nog aanwezig zijn van oude fundatie. De 3 extra locaties zijn onderzocht op paalpuntniveau.

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 11 van 14

3 EINDCONCLUSIE 3.1 CONCLUSIE Het opsporingsgebied is onderzocht op de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. Het gebied heeft een totaaloppervlak van ca. 2.400m² welke geheel middels (non)-realtime dieptedetectie is onderzocht. Er zijn hierbij 2 verstoringen gemeten die overeenkomsten vertoonden met het gestelde zoekdoel. Na verdere interpretatie van de meetdata zijn deze 2 locaties alsnog vrijgegeven op Ontplofbare Oorlogsresten. Aanvullend zijn nog 53 paalpunten vrijgegeven. Ook hier zijn geen verstoringen waargenomen welke overeenstemming hebben met Ontplofbare Oorlogsresten. Met de door ons gebruikte zoekmethodiek zijn verder geen significante verstoringen objecten waargenomen welke overeenkomen met (volgens gesteld zoekdoel) Ontplofbare Oorlogsresten meer aangetroffen. Het gebied is vrijgegeven om toekomstige werkzaamheden veilig te kunnen uitvoeren. Het opsporingsgebied dat vlakdekkend is onderzocht is vrijgegeven tot een diepte van 15m mv (12,50m -NAP). De paalpunten zijn eveneens tot 15m -mv (12.5m -NAP) in verticaal vlak en met een diameter van 1,25m in horizontaal vlak vrijgegeven. De hoogte van het maaiveld lag, ten tijde van het onderzoek, (gemiddeld) op 2,50m +NAP2. E.e.a. is in een vrijgavetekening met kenmerk EU21-080-PVO-01-TEK-01 weergegeven (bijlage 1).

3.2 ADVIES Indien in de toekomst bodemroerende werkzaamheden in naoorlogs ongeroerde grond zullen plaatsvinden, wordt geadviseerd de grond vooraf te laten onderzoeken op de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. Het Proces-verbaal van Oplevering heeft enkel zijn betrekking op het onderzoeksgebied en de paalpunten, zoals weergegeven in de bijgevoegde overzichtstekening. Hierin staat weergegeven welke gebieden/punten zijn vrijgegeven op de aanwezigheid van mogelijke Ontplofbare Oorlogsresten. Conform de CS-OOO zal een kopie van het Proces-Verbaal van Oplevering aan het bevoegd gezag Openbare Orde en (publieke) veiligheid van de gemeente waarin het onderzoek heeft plaatsgevonden worden verstrekt.

2 De gemiddelde hoogte van het maaiveld is bepaald d.m.v. het Actuele Hoogtebestand Nederland (AHN).

De meest recente dataset, AHN3, is ingewonnen tussen 2014 en 2019. De werkelijke hoogte van het maaiveld ten tijde van de vrijgave kan afwijken. Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 12 van 14

4 BIJLAGEN Bijlage 1

Vrijgavetekening EU21-080-PVO-01-TEK-01

Kenmerk EU21-080-PVO-01 Proces-verbaal van Oplevering Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Tankpark Fase 3 Zevenmanshaven Vlaardingen Pagina 13 van 14

3 2

© OpenStreetMap (and) contributors, CC-BY-SA

6

1 8

7

Esri Nederland, Community Map Contributors 82000

Revisie: 14-06-2021 Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten Vrijgavetekening

5

Formaat: A3

4

Klant:

Meters

Getekend door: RdN

40

Tek.nr.: EU21-080-PVO-01-TEK-01

20

53 48 49 51 50 52

Project:

10

Y_coord 434749,712 434758,140 434769,781 434841,431 434841,349 434757,060 434743,070 434743,677

6

4 5

434750

0

X_coord 82072,630 82137,330 82145,488 82131,817 82144,674 82165,457 82153,053 82073,423

7

3 8 2 9 10 11 12 22 17 15 14 16 21 1819 20

434750

Nr 1 2 3 4 5 6 7 8

1

Schaal: 1:1.000

Vrijgave - Paalpunt

46 47 45 43 44 35 39 37 41 36 34 42 40 38 33 32 26 30 29 31 23 25 28 24 27

RvB Engineering B.V.

Hoekpunt vrijgave

Y_coord 434966,813 434963,302 434964,929 434966,570 434968,157 434971,623 434970,142 434963,695 434962,081 434960,454 434958,851 434958,708 434956,835 434954,184 434954,374 434952,353 434954,760 434949,111 434948,834 434946,042 434949,852 434959,229 434980,604 434981,755 434982,257 434984,850 434983,276 434983,739 434987,761 434986,266 434984,678 434985,829 434988,938 434990,076 434994,362 434993,410 434992,907 434992,021 434991,558 434990,658 434990,129 434989,097 434994,455 434995,645 434996,823 434998,278 434999,614 434932,630 434933,345 434929,264 434929,965 434930,774 434934,161

EU21-080 Zeemanshaven te Vlaardingen

Euroradar - Vrijgave tot 13,00m -NAP

X_coord 82011,174 82012,742 82016,288 82019,966 82023,498 82021,950 82016,195 82025,500 82021,968 82018,316 82014,744 82020,221 82022,190 82022,253 82016,745 82024,206 82029,537 82019,139 82024,669 82021,917 82030,304 82027,508 82120,971 82125,350 82127,295 82119,847 82131,171 82133,103 82131,052 82125,231 82136,688 82141,133 82135,590 82140,035 82138,923 82135,246 82133,301 82129,954 82128,142 82124,609 82122,665 82118,736 82117,598 82122,175 82126,779 82132,348 82137,548 82114,017 82116,716 82114,890 82117,602 82120,736 82119,869

Datum: 13-12-2021

Opsporingsgebied

Nr 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53

435000

Legenda

435000

82000