Memo bij raadsvoorstel actualiseren IHP 2020-2029

1 MEMO bij raadsvoorstel: Actualiseren Integraal Huisvestingsplan 2020 – 2029 (IHP)

Voortgangsrapportage vaststellen (zie bijlage: Voortgangsrapportage) De voortgangsrapportage is het uitgangspunt voor het raadsvoorstel en deze memo. In de voortgangsrapportage is tot en met december 2021 de stand van zaken beschreven met betrekking tot de uitvoering van het IHP. Uit de voortgangsrapportage komt naar voren dat de planning van het IHP om de volgende redenen aangepast moet worden: kredieten voor projecten zijn niet eerder dan december 2020 beschikbaar gesteld; het bleek noodzakelijk een goed schuifplan voor de tijdelijke huisvesting te maken en er lagen verzoeken van schoolbesturen om, om praktische, efficiëntere of ambitieuze redenen een project naar voren te halen. In deze memo geven we een onderbouwing van: 1. Het actualiseren van de planning op basis van de huidige voortgang en ontwikkelingen: a. Uitvoering binnenmilieumaatregelen b. Tijdelijke huisvesting c. Samenwerkingsschool Het Anker en De Singel 2. Ontwikkeling beroepsonderwijs Vlaardingen: nieuwbouw Geuzencollege op District U. 3. Financiële uitgangspunten: a. De indexering van het IHP volgend op de VNG-advisering; b. Nieuwbouw van het Geuzencollege binnen de financiële kaders van het IHP; c. Aankoop van de grond voor de nieuwbouw van het Geuzencollege; d. Het naar voren halen van de investeringsmomenten voor het Geuzencollege en De Singel; e.

Aanpassen van de afschrijvingstermijn van de installaties conform de reële levensduur, maar in afwijking van de financiële verordening en de notitie waardering en activering; f. Aanpassen van de omslagrente; g. Financieringsconstructie voor de financiering van de m2 voor de kinderopvang die aan het eind van de looptijd van de huurovereenkomst budget neutraal is; h. Financiële vertaling kapitaallasten meerjarenperspectief. (De onderbouwing van de financiële uitgangspunten zijn in het raadsvoorstel uitgewerkt). In het raadsvoorstel wordt u gevraagd hier besluiten over te nemen. 1. Aangepaste planning IHP vaststellen Het aanpassen van de planning van het IHP is het gevolg van onderstaande uitvoeringsmaatregelen: (Zie hoofdstuk 4: Planning in de Voortgangsrapportage)

1.a. Uitvoering Binnenmilieumaatregelen (Zie 2.1. Binnenmilieumaatregelen in de Voortgangsrapportage). Uitvoering binnenmilieumaatregelen van 2020 – 2021 verschoven naar uitvoering in 2021 – 2023. Het IHP is opgesteld om uitgevoerd te worden in de periode 2020 – 2029. Voor de eerste twee jaar (2020 – 2021) stond de uitvoering van de binnenmilieumaatregelen gepland. In december 2020 is het krediet beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de binnenmilieumaatregelen (€ 6.065.990). In januari 2021 kwam de subsidie: “Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen” (SUVIS) beschikbaar. Deze subsidie is in januari 2021 aangevraagd voor tien scholen. De gemeente Vlaardingen heeft de subsidie voor deze tien scholen ontvangen (€ 1.371.803). Door het beschikbaar stellen van het krediet in december 2020 en door het aanvragen van de SUVISmaatregel in 2021 heeft de aanbesteding van de binnenmilieumaatregelen niet eerder dan in maart 2021 kunnen plaatsvinden. De uitvoering van de binnenmilieumaatregelen is om deze reden verschoven naar 2021 – 2022 met een uitloop naar 2023. 1.b. Tijdelijke huisvesting: gebruik van bestaande onderwijsgebouwen. (Zie hoofdstuk 3: Tijdelijk huisvesting in de Voortgangsrapportage)

In het IHP zijn voor 2022 vijf projecten opgenomen. Twee nieuwbouwprojecten, twee renovatie- en uitbreidingsprojecten en een uitbreidingsproject. Voor al deze projecten zijn in december 2020 kredieten beschikbaar gesteld. Bij het uitwerken van de plannen werd duidelijk dat voor vier van de vijf projecten tijdens de realisatie van deze projecten tijdelijke huisvesting noodzakelijk is.

2 Bij het opstellen van het IHP is geen rekening gehouden met tijdelijke huisvesting of de kosten hiervan. Voor de tijdelijke huisvesting is samen met de schoolbesturen gezocht naar een praktische oplossing. De oplossing is gevonden door gebruik te maken van de bestaande onderwijsgebouwen. In overleg met de schoolbesturen zijn we gekomen tot dit scholenschuifplan. Het gebruik van de bestaande onderwijsgebouwen (Louise de Colignylaan, Stadhouderslaan, Visnet) voor tijdelijke huisvesting is leidend voor dit scholenschuifplan. Tijdelijke huisvesting: voorstel scholenschuifplan Schooljaar Onderdeel 2021/2022 Aanpassen Roerdompstraat van 6 naar 9 groepen Klimop (Stadhouderslaan) verhuist naar Roerdompstraat 2022/2023 Palet Holy verhuist naar Stadhouderslaan en Louise de Colignylaan Palet Holy wordt uitgebreid. 2023/2024 Uitbreiding Palet Holy is gereed voor gebruik. Hoeksteen verhuist naar Stadhouderslaan en Louise de Colignylaan. Hoeksteen wordt uitgebreid. Bovenbouw van Anker en Singel (Kruidenpad) verhuist naar Het Visnet (Stationsstraat) 2024/2025

Uitbreiding Hoeksteen gereed. Sloop en nieuwbouw van Samen Wijs (Klimop en Breinpaleis) op Stadhouderslaan. Anker naar Louise de Colignylaan en start gefaseerde renovatie van Anker en Singel.

2026

Nieuwbouw Samen Wijs gereed. Renovatie Anker – Singel gereed.

Argumenten voor • Door gebruik te maken van bestaande schoolgebouwen zijn er geen extra hoge investeringen nodig om de tijdelijke huisvesting tijdens de bouwperioden te realiseren. • Door zoveel mogelijk uit te gaan van oplossing binnen de wijk, worden grote vervoersbewegingen voor leerlingen vermeden. • De besturen hebben meegewerkt aan de scholenschuif, waarmee er draagvlak is. Argument tegen • Door het volgen van dit scholenschuifplan worden de verschillende projecten na elkaar gerealiseerd, waardoor de planning van het IHP aangepast moet worden. 1.c. Samenwerkingsschool Het Anker en De Singel (Kruidenpad – Holy Noord). (Zie hoofdstuk 2.4: Renovatie en uitbreiding Anker en renovatie Singel in de Voortgangsrapportage).

Anker en Singel zijn twee scholen van twee verschillende schoolbesturen die in een gebouw gehuisvest zijn op Het Kruidenpad. Op bestuurlijk niveau wordt de optie van een samenwerkingsschool op deze locatie onderzocht. In het IHP is renovatie en uitbreiding van Het Anker opgenomen voor 2022. Volgens de aangepaste planning wordt dit doorgeschoven naar 2023. De renovatie van De Singel staat gepland voor 2028. Daar de schoolbesturen voor deze twee scholen inzetten op een samenwerkingsschool en omdat de scholen feitelijk in een gebouw gehuisvest zijn lijkt het logisch om de renovatie/uitbreiding van de school in hetzelfde jaar uit te voeren. In de aangepaste planning is dit opgenomen in 2024. Argumenten voor • Twee scholen die in een gebouw gehuisvest zijn en inzetten om te komen tot een samenwerkingsschool, kunnen in een keer gerenoveerd worden, waardoor de samenwerking zichtbaar wordt. • Gelijktijdige renovatie leidt tot een efficiëntere aanpak en brengt minder overlast en financiële risico’s met zich mee. Argument tegen • Het verplaatsen van de renovatie van de Singel van 2028 naar 2024 is nieuw beleid. Integrale afweging van nieuw beleid vindt normaal gesproken plaats bij de behandeling van de kadernota. Vooruitlopend op de kadernota (juni 2022) wordt deze aanpassing in de planning als voorstel voorgelegd.

3 •

De financiële consequenties van dit besluit zijn met name een stijging van de kapitaallasten, zijnde de omslagrente van 1,5% en verschuiving over de jaren van de afschrijvingen.

2. Ontwikkeling krachtig beroepsonderwijs: huisvesting Geuzencollege op District U. (Zie hoofdstuk 4: Ontwikkeling krachtig beroepsonderwijs in de Voortgangsrapportage)

Het Albedacollege is voornemens om met haar MBO-locatie over te gaan naar District U. Hiertoe is een Intentieverklaring ondertekend door de Stichting Albeda en de gemeente. De huidige locatie Buys Ballotlaan komt voor woningbouwontwikkeling in aanmerking. Over de ontwikkelingsmogelijkheden vindt momenteel overleg met de Stichting Albeda plaats. De raad wordt hierover op een later moment nader geïnformeerd. Met deze stap naar District U blijft het MBO in Vlaardingen behouden. Stichting Albeda heeft de sterke voorkeur om samen met de bovenbouw van het Geuzencollege (locatie Geuzenplein) van Lentiz nieuwbouw te realiseren. Daarbij zullen de faciliteiten ook beschikbaar komen voor bovenbouwleerlingen van de scholen van OSVS. Met OSVS vindt daar overleg over plaats. De doorgaande leerlijn van VMBO naar MBO en de fysieke aansluiting zorgen voor een krachtige impuls voor het beroepsonderwijs. Aanvullend daarop hebben de schoolbesturen in Vlaardingen met elkaar afgesproken om gebruik te maken van deze nieuwe voorziening voor beroepsonderwijs. In de ontwikkelingsplannen voor District U is voorzien in de vestiging van het Albedacollege en kan de nieuwbouw van het Geuzencollege mogelijk worden gemaakt via een wijzigingsbesluit, waarvan de bevoegdheid bij het college ligt. Bij positieve besluitvorming wordt deze wijzigingsbevoegdheid aangewend.

Met de eigenaar ALV CV wordt dit nader afgestemd. In het IHP, dat nog niet door Lentiz is ondertekend, is renovatie opgenomen voor het Geuzencollege. Nieuwbouw voor het Geuzencollege op District U is een wijziging hierop. Bij de nieuwbouw voor het Geuzencollege zal minder ruimte worden gerealiseerd dan waar op basis van het aantal leerlingen recht op is. Door de samenwerking met Albeda kan efficiënter worden omgegaan met de onderwijsruimten. Het minder ruimte realiseren is mogelijk, omdat ruimte gehuurd gaat worden voor het praktijkonderwijs met een geschatte omvang van 500 m2. De gemeente moet hiervoor een huurovereenkomst aangaan. Voor de nieuwbouw van het Geuzencollege dient in 2022 de grond van ALV CV te worden aangekocht door de gemeente. Grond maakt geen onderdeel uit van de bekostigingsmethodiek voor onderwijshuisvesting en is niet in het IHP opgenomen. Grond wordt om niet ter beschikking gesteld. De grond en bijbehorende ontwikkelkosten op District U bedragen €1,8 miljoen. Met de andere schoolbesturen is de wijziging van renovatie naar nieuwbouw voor het Geuzencollege besproken. De schoolbesturen hebben ingestemd met deze wijziging onder de toezegging dat deze voorziening ook voor de andere scholen in Vlaardingen beschikbaar is.

Met de overstap van het Geuzenplein naar District U valt de locatie Geuzenplein om niet terug naar de gemeente, conform de onderwijsregelgeving. De financiële consequentie van de nieuwbouw (exclusief grond) van het Geuzencollege blijft binnen het gestelde kader van het IHP. De andere projecten en betrokken schoolbesturen ondervinden geen nadelige effecten als gevolg van deze wijziging in het IHP. Het Geuzencollege wordt qua uitvoering naar voren gehaald van 2029 naar 2024. Argumenten voor • Door gezamenlijke huisvesting van VMBO en MBO kan efficiënt gebruik worden gemaakt van elkaars onderwijsvoorzieningen. Als onderdeel van de ZIA zal fysieke zichtbaarheid een gunstige werking hebben. • Alle andere primair- en voortgezet scholen kunnen gebruik maken van deze voorziening voor beroepsonderwijs. • De nieuwbouw vindt plaats binnen de kwalitatieve en financiële kaders van het IHP. • Er is geen nadelig effect voor de andere huisvestingsplannen in het IHP. • Naast de ontwikkelingspotentie van de Buys Ballotlaan van het Albedacollege, valt de locatie Geuzenplein in 2025 vrij, waarmee ontwikkeling conform de Woonvisie mogelijk wordt. De locatie kan dan betrokken worden in de visievorming van Zuid-Westwijk.

• Het is nu het moment om het besluit te nemen over de nieuwbouw van het Geuzencollege in 2024 in District U, om de aansluiting te houden met de nieuwbouw plannen van Albedacollege en de ontwikkelingen in het gebied.

4 Argumenten tegen • Er rust nog een boekwaarde op het Geuzencollege. Dit dient na overdracht van de locatie op het Geuzenplein te worden afgeboekt. Dat zal in 2025 plaatsvinden. • Vanaf 2025 moeten afspraken gemaakt worden met Lentiz over de te huren m2 voor praktijkonderwijs. • Nieuwbouw in plaats van renoveren van het Geuzencollege, het verschuiving in de planning van 2029 naar 2024 en het aankopen van de grond is geen autonome ontwikkeling, maar nieuw beleid. Integrale afweging van nieuw beleid vindt normaal gesproken plaats bij de behandeling van de kadernota. Vooruitlopend op de kadernota (juni 2022) wordt deze aanpassing in uitvoering en planning als voorstel voorgelegd. • Zolang er geen gebiedsontwikkeling plaatsvindt op het Geuzenplein, na de ingebruikname van de nieuwe locatie, is er nog sprake van doorlopende kosten aan het Geuzencollege. • De financiële consequenties van dit besluit zijn met name een stijging van de kapitaallasten, zijnde de omslagrente van 1,5% en verschuiving over de jaren van de afschrijvingen. 3.a. Besluiten om de m2 voor Integrale kindcentra voor te financieren (Zie H. 6.2 Integrale Kindcentra in de Voortgangsrapportage en raadsmemo 1885900)

Kinderopvangorganisaties hebben aangegeven om bij de nieuwbouw-, uitbreiding- en renovatieprojecten samen met het onderwijs een IKC te willen vormen. Over hoe en waar de m2 gerealiseerd worden is nog onvoldoende duidelijk. Het doel is om de opvang in/aan de onderwijsgebouwen te realiseren. Het is praktisch en efficiënter om de m2 die nodig zijn voor de kinderopvang tegelijk te realiseren met het project voor het onderwijs. Voor de juridische en financiële afwikkeling van het onderdeel kinderopvang dienen vanuit de gemeente met de kinderopvangorganisaties afspraken gemaakt te worden. De gesprekken hierover hebben raakvlakken met het bredere gemeentelijk beleid rondom de (voor)financiering van kinderopvang in IKC’s. Argumenten voor • Bij voorfinanciering door de gemeente, betalen de kinderopvangorganisaties huur om de kosten die door de gemeente gemaakt worden te dekken en kunnen de IKC’s gehandhaafd blijven. • De investeringen die door de gemeente gedaan worden is een voorfinanciering, de kinderopvang betaalt een huur aan de gemeente om de kosten te dekken voor deze investeringen. Argument tegen • Met de kinderopvangorganisaties wordt een huurovereenkomst aangegaan. Het risico is aanwezig, dat bij een teruglopend aantal kinderen de huurovereenkomst voortijdig opgezegd wordt. Het leegstandsrisico wordt later per project nader uitgewerkt. 3.b.

Afschrijvingstermijn installaties aanpassen naar 25 jaar. In de Wet Primair Onderwijs artikel 106, Wet Voortgezet Onderwijs artikel 76 q en de Wet op de Expertise Centra artikel 104 is de onderhoudsplicht van de schoolbesturen opgenomen. Schoolbesturen ontvangen op basis van de onderwijswetten middelen voor de bekostiging van de exploitatiekosten en onderhoudswerkzaamheden aan de binnen- en buitenkant van een schoolgebouw en voor technische installaties in het pand, zoals de ventilatie, koeling en verwarming. Op basis van deze wetgeving wordt voorgesteld om te besluiten om de afschrijvingstermijnen van de installaties, die op dit moment in de begroting zijn opgenomen voor 15 jaar, aan te passen naar 25 jaar. Hiermee wordt aangesloten bij een realistische afschrijvingstermijn. Een gebouw wordt afgeschreven over 40 jaar. De verwachting is dat installaties niet 40 jaar mee zullen gaan, maar voor die tijd (door de schoolbesturen) vervangen moeten worden. Om die reden wordt voorgesteld om de installaties over 25 jaar af te schrijven en niet over 40 jaar. Argumenten voor • Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het vervangen en het onderhoud van de installaties. • Het aanpassen van de afschrijvingstermijnen heeft een gunstig effect op de kapitaallasten.

5 Argument tegen • Het structureel afwijken van het vastgesteld financieel kader (financiële verordening en notitie waardering en activering) vraagt om aanpassingen van deze regelingen. Op dit moment is er geen inzicht of dit bij andere beleidsterreinen impact zou hebben. Het is nog onduidelijk of de aanpassing past binnen de wetgeving: Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). 3.c. Indexering van het IHP voor 2021 en 2022 vaststellen. In april 2020 is het IHP vastgesteld met prijspeil 2020. De prijzen zijn sinds 2020 fors gestegen. De prijsstijgingen zijn te verklaren door de kwaliteitsverbeteringen, gasloos en Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG). Om toekomstbestendige onderwijsgebouwen te kunnen realiseren wordt voorgesteld om het IHP voor 2021 en 2022 te indexeren volgens het advies van de VNG en voor de jaren 2023 en daarna rekening te houden met 1,5% jaarlijkse inflatie conform onze begrotingsuitgangspunten. De voorgestelde indexeringen zijn van toepassing op de nieuwbouw, uitbreiding en renovatieprojecten. Het budget voor het uitvoeren van de binnenmilieumaatregelen wordt niet geïndexeerd. De aanbesteding voor de binnenmilieumaatregelen is in mei 2021 afgerond. Vanuit de VNG zijn indexeringen voorgesteld voor 2021 en 2022.

Voor 2021 is de indexering 15,98 % (6,38 % bouwkundig en 9,60 % omdat de BENG norm in het bouwbesluit vanaf 2021 is opgenomen).De indexering voor 2022 is 4,92 %. Argumenten voor • Het IHP is na de indexering voor alle jaarschijven op het juiste prijspeil. • Het actualiseren van de IHP kredieten draagt bij aan een reële begroting en weerspiegelt de actuele kostenontwikkeling voor onderwijshuisvesting. • Uitwerking van de plannen naar ontwerp op basis van een niet passende financieel kader werkt contraproductief voor de bouwheer en zorgt voor veel weerstand. Argumenten tegen • In de voorgestelde indexeringen van de VNG is geen rekening gehouden met de bouwkostenstijging met betrekking tot de materialen van 2021. Dat effect is niet te kwantificeren op dit moment. • De gemeente Vlaardingen werkte in de begroting met lopende prijzen, met uitzondering van het IHP. De Indexering van 15,98% voor 2021 en 4,92% voor 2022 die nu wordt toegepast, wijkt af van toegepaste indexering in de vastgestelde begroting en recente specifiek besluitvorming zoals bij de grondbrief 2022. Na vaststelling van dit raadsvoorstel is ook het gehele IHP in lopende prijzen.