Jaarstukken 2022 MRDH redacted
Tekst van het document
Metropoolregio Rotterdam Den Haag
JAARSTUKKEN 2021
Metropoolregio Rotterdam Den Haag Postbus 21012 3001 AA Rotterdam telefoon: 088-5445100 e-mail:informatie@mrdh.nl website: www.mrdh.nl Document eDocs 88260 14-04-2022
1
Inhoudsopgave
Woord vooraf.................................................................................................................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ....................................................................................................................................................................................................................................... 6 Deel 1 Jaarverslag ......................................................................................................................................................................................................................... 7 Hoofdstuk 1 .................................................................................................................................................................................................................................... 7 Samenhang en opbouw jaarstukken MRDH ..............................................................................................................................................................................
7 1.1 Strategie en resultaten....................................................................................................................................................................................................... 8 1.2 Metropoolregio van, voor en door 23 gemeenten ......................................................................................................................................................... 9 1.3 Samenwerking met partners ........................................................................................................................................................................................... 10 1.4 Het resultaat en de voorgestelde bestemming ............................................................................................................................................................ 11 Hoofdstuk 2 .................................................................................................................................................................................................................................. 12 Programmaverantwoording ........................................................................................................................................................................................................
12 2.1 Programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer ................................................................................................................................................. 12 2.2 Programma Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer........................................................................................................................................... 30 2.3 Programma Economisch Vestigingsklimaat................................................................................................................................................................... 42 2.4 Overzicht overhead ........................................................................................................................................................................................................... 60 Hoofdstuk 3 .................................................................................................................................................................................................................................. 63 Paragrafen ....................................................................................................................................................................................................................................
63 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................................................................................... 63 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................................................................................................... 69 3.3 Financiering en treasury .................................................................................................................................................................................................. 71 3.4 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................................................................................. 77 3.4.1 MRDH-organisatie...................................................................................................................................................................................................... 77 2
3.4.2 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................................................................................................... 79 3.4.3 Rechtmatigheid .......................................................................................................................................................................................................... 86 3.5 Verbonden partijen ........................................................................................................................................................................................................... 89 3.6 Subsidies ............................................................................................................................................................................................................................ 92 3.7 COVID-19 ...........................................................................................................................................................................................................................
93 Deel 2 ............................................................................................................................................................................................................................................ 95 Jaarrekening ................................................................................................................................................................................................................................. 95 Hoofdstuk 4 .................................................................................................................................................................................................................................. 95 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................................................................................................... 95 4.1 Overzicht van baten en lasten per programma............................................................................................................................................................ 96 4.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ........................................................................................................................................................
97 4.2.1 Analyse afwijkingen................................................................................................................................................................................................... 97 4.2.2 Overzicht van de incidentele baten en lasten ....................................................................................................................................................... 97 4.2.3 Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves .................................................................................................... 99 4.2.4 WNT gegevens ......................................................................................................................................................................................................... 100 Hoofdstuk 5 ................................................................................................................................................................................................................................ 101 Balans 2021 ................................................................................................................................................................................................................................
101 5.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................................................................................................................. 102 5.2 Toelichting op de balans ................................................................................................................................................................................................ 106 5.3 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ................................................................................................................................................................. 120 5.4 Gebeurtenissen na balansdatum .................................................................................................................................................................................. 121 Deel 3 .......................................................................................................................................................................................................................................... 122 Overige gegevens ...................................................................................................................................................................................................................... 122 3
Hoofdstuk 6 ................................................................................................................................................................................................................................ 123 Besluit .......................................................................................................................................................................................................................................... 123 Bijlage 1 Verantwoording 2021 conform SiSa ................................................................................................................................................................... 124 Bijlage 2 Overzicht van baten en lasten 2021 per taakveld ............................................................................................................................................ 127 Bijlage 3 Controleverklaring ................................................................................................................................................................................................. 129 Bijlage 4: Samenstelling bestuursorganen MRDH 2021 (per 31-12-2021) ...................................................................................................................
130 Bijlage 5 Toelichting op gebruikte afkortingen ................................................................................................................................................................. 132
4
Woord vooraf 23 gemeenten werken samen in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) aan het vernieuwen van de economie en het verbeteren van de bereikbaarheid. Dat is een inhoudelijke ambitie die natuurlijk ook een financiële vertaling heeft. De jaarstukken 2021 geven een overzicht van de financiële situatie van deze samenwerking. Begin 2020 sloeg het coronavirus fors toe. De crisis, die dit tot gevolg had, raakte alles en iedereen. De economie en het vervoer kwamen onder druk, en daarmee ook onze kerntaken. Maar lijdzaam toezien zit niet in ons DNA. Slagvaardig pakten we de coronacrisis aan. We probeerden de pijn voor ondernemers en vervoerders te verzachten. Maar niet alleen dat. We pakten de crisis op als een kans om daar sterker uit te komen. Met visie, inzet en geld blijven we op koers om een aantrekkelijke regio te realiseren, alsmede een goede toekomst voor de inwoners van onze metropoolregio. Met de Mainport, de Greenport, hightechbedrijven en The Hague Security Delta heeft de metropoolregio clusters die zich nationaal en internationaal onderscheiden. Investeren in de versterking van de economische structuur kan volgens de OESO leiden tot een structurele economische groei van 2% tot 4% op jaarbasis. Die investering is ook nodig, want onze economie leunt nog te veel op oude technologie. Bovendien stelden we onszelf klimaatdoelen die een energietransitie noodzaken.
Er is volop werk, maar het ontbreekt zo nu en dan aan passende arbeidskrachten. Kortom; er blijft werk aan de winkel. In deze jaarstukken laten de samenwerkende gemeenten zien welke middelen werden ingezet om economische groei te bewerkstellingen en de bereikbaarheid te verbeteren. De 23 gemeenten blijven zich hier sterk voor maken, samen met andere overheden, bedrijven en kennisinstellingen. Samen staan we sterk, samen komen we verder. voorzitters Metropoolregio Rotterdam Den Haag
5
Leeswijzer Dit zijn de jaarstukken 2021 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Conform de voorschriften in het Besluit Begroting en Verantwoording1 (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag (deel 1), een jaarrekening (deel 2) en overige gegevens (deel 3). Jaarverslag Het jaarverslag bestaat uit drie hoofdstukken. Hoofdstuk 1 gaat in op de integrale ambitie en activiteiten van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag met daaraan gekoppeld een overzicht van de integrale jaarrekening. Hoofdstuk 2 betreft de programmaverantwoording van de programma’s Exploitatie verkeer en openbaar vervoer, Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer en Economisch Vestigingsklimaat en de verantwoording van de overhead. Hoofdstuk 3 gaat onder meer in op de verplichte paragrafen. Jaarrekening De jaarrekening toont het overzicht van baten en lasten (hoofdstuk 4) en de balans (hoofdstuk 5). Overige gegevens De overige gegevens bevat het besluit tot vaststelling en andere bijlages.
1 De Gemeentewet en de Provinciewet schrijven voor dat elke gemeente en elke provincie jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken opstellen. Het
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. Op basis van de wet geldt het BBV ook voor gemeenschappelijke regelingen zoals de MRDH. 6
Deel 1 Jaarverslag -0-0-0Hoofdstuk 1 Samenhang en opbouw jaarstukken MRDH De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is een vrijwillige gemeenschappelijke regeling van, voor en door 23 gemeenten en kreeg als verlengd lokaal bestuur vanuit de rijksoverheid de status van vervoerregio. Daarmee heeft de MRDH wettelijke taken op het gebied van verkeer en vervoer. Verkeer en vervoer Zo formuleert de MRDH het regionaal verkeer- en vervoersbeleid, om daarmee het economisch vestigingsklimaat te versterken. Ook is de MRDH opdrachtgever van het regionale en stedelijke openbaar vervoer in de regio Rotterdam Den Haag. Daarvoor verlenen we concessies aan vervoerbedrijven. Daarnaast verstrekt de MRDH subsidies voor diverse verkeer- en vervoerprojecten en voor beheer, onderhoud en vervanging van OV-infrastructuur. Ze bevordert tevens innovatieve mobiliteitsoplossingen. Hiervoor ontvangen we rechtstreeks middelen van het Rijk. Bedrijvigheid, kennis, recreatie Verder werkt de MRDH aan het versterken van het economisch vestigingsklimaat in de regio Rotterdam Den Haag. Dat doen we op het gebied van onder meer werklocaties (bedrijventerreinen, kantorenlocaties en winkelgebieden), fieldlabs en regionale campussen, en digitale connectiviteit. Ook stimuleren we recreatie en het gebruik van groen. We ontvangen hiervoor een bijdrage van de 23 gemeenten.
De Jaarstukken 2021 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag vormen een integrale verantwoording van de samenwerking, met daarin zowel de programma’s voor verkeer en vervoer als een programma voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat. Op 13 juli 2020 stelde het algemeen bestuur de Begroting 2021, inclusief het meerjarenbeeld 2022-2024, vast. Deze begroting is in het verslagjaar tweemaal bijgesteld. Het algemeen bestuur nam op 15 juli 2021 kennis van de eerste Bestuursrapportage MRDH 2021 en stelde de daarin opgenomen eerste begrotingswijziging 2021 vast. De tweede begrotingswijziging 2021, opgenomen in de tweede Bestuursrapportage 2021, stelde het algemeen bestuur op 10 december 2021 vast.
7
1.1 Strategie en resultaten Waar doen we het voor? De economische kracht van landen is steeds sterker afhankelijk van het succes van stedelijke regio’s. Innovatie, nieuwe werkgelegenheid en duurzaamheid; de uitdagingen en oplossingen voor maatschappelijke opgaven liggen in toenemende mate in stedelijke regio’s. Dit is een wereldwijde trend. Concurrentie vindt steeds minder plaats tussen steden binnen landen, maar juist op internationale schaal tussen metropoolregio’s. Dit geldt zeker voor de metropoolregio Rotterdam Den Haag: op wereldniveau bescheiden in omvang, maar wél een van de meest complete regio’s ter wereld. Als de gemeenten in de metropoolregio zich meer met elkaar verbinden, versterkt het economisch vestigingsklimaat en kunnen we eruit halen wat erin zit. Zo vergroten we de economische kansen van de mensen die hier wonen en werken, en versterken we de agglomeratiekracht van de regio. Vernieuwen economie, verbeteren bereikbaarheid Het economisch vestigingsklimaat verandert door invloeden van binnenuit en van buitenaf. Het is daarom belangrijk de regie te pakken op het versterken van de economie. Hoe kom je van nieuwe kennis tot nieuwe producten? Hoe stimuleer je werkgelegenheid, zodat ervaren werknemers en jong talent kunnen meekomen? En hoe bezorgen we ondernemers een goede uitgangspositie? Zo vraagt innovatie in het MKB om serieuze aandacht.
Hoe geven we duurzaamheid een plek in de economie van de toekomst? Het zijn vragen die een antwoord kregen in de strategische agenda van de MRDH, het koersdocument dat leidend is in de samenwerking van de 23 gemeenten die de metropoolregio vormen. Bovendien stelden in 2021 tachtig partners uit bedrijfsleven, overheden en kennisinstellingen de Groeiagenda Zuid-Holland vast, waardoor de regionale slagkracht nog groter werd. Unieke positie Wat betreft het verbeteren van bereikbaarheid heeft de MRDH een unieke positie als vervoersautoriteit. De MRDH gaat over het toekennen van de regionale OV-concessies en het doen van investeringen in de infrastructuur. De 23 gemeenten bepalen gezamenlijk de investeringen in bereikbaarheid van de regio. In de stedelijke gebieden wordt vooral ingezet op hoogwaardige OV- en betere fietsverbindingen. Zo benutten we de schaarse stedelijke ruimte zo efficiënt mogelijk en blijven buurten en binnensteden aantrekkelijk. In de minder dichtbevolkte delen van de regio is een groot OV-aanbod niet altijd de beste oplossing. De fiets en een goede bereikbaarheid voor autoverkeer vragen daar extra aandacht. Maar ook maatwerkvervoer kan uitkomst bieden. En wat alle inzet met de verschillende modaliteiten verbindt: we zetten in op duurzaam vervoer en veilig verkeer.
8
1.2 Metropoolregio van, voor en door 23 gemeenten Vanuit de eigen taken en bevoegdheden werkt de MRDH met al zijn partners aan de gezamenlijke uitdagingen. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid is de MRDH vaak leidend via de vaststelling van beleidskaders, daarop aansluitende subsidieregels en concessieverlening in het openbaar vervoer. De MRDH heeft hier wettelijk toegekende taken en een eigenstandige positie. Het vernieuwen van de regionale economie gebeurt in samenwerking tussen de 23 gemeenten, kennisinstellingen en bedrijven. Daarbij zijn de Economic Board Zuid-Holland (EBZ) en InnovationQuarter (IQ) belangrijke partners. Ook biedt de MRDH een platform voor afstemming op het gebied van werklocaties en andere ruimtelijk-economische vraagstukken. Op het gebied van energie & stad en omgeving zijn meestal andere partijen als eerste aan zet. Zij kunnen het netwerk en de expertise van de MRDH gebruiken. De MRDH is verlengd lokaal bestuur. Er is een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur, waarin voornamelijk burgemeesters van de 23 gemeenten zitting hebben. Daarnaast zijn er bestuurscommissies, voor Verkeer & Vervoer en voor Economisch Vestigingsklimaat, waarin vakwethouders van de 23 gemeenten zitting hebben. Raadsleden zijn vertegenwoordigd in de adviescommissies voor Verkeer & Vervoer en Economisch Vestigingsklimaat, alsmede de Rekeningcommissie.
In bijlage 4 is een overzicht opgenomen met de leden van de bestuursorganen in 2021. De samenwerkende gemeenten worden ondersteund door de MRDH-organisatie, gevestigd aan de Westersingel te Rotterdam. De Wet normering topinkomens (WNT) stelt een maximum aan de bezoldiging van topfunctionarissen in de (semi)publieke sector. De algemene bezoldigingsnorm van de WNT bedraagt na indexering voor 2021: € 209.000 (2020: € 201.000). In overeenstemming met de WNT, ingevoerd op 1 januari 2013, zijn de gegevens van de secretaris-algemeen directeur, leden van het algemeen- en dagelijks bestuur, leden van de bestuurscommissies Vervoersautoriteit (Va) en Economisch Vestigingsklimaat (EV) van de MRDH vermeld in hoofdstuk 4.2.4 WNTgegevens. Betrokkenheid gemeenteraden De gemeenteraden hebben een belangrijke positie binnen de MRDH-samenwerking. Gemeenteraadsleden zijn vertegenwoordigd in de twee adviescommissies en in de Rekeningcommissie. De gemeenteraden zijn tevens betrokken via de zienswijzeprocedures die gevolgd worden voor de onderwerpen die in de gemeenschappelijke regeling MRDH benoemd staan. Hiermee is de basis gelegd voor de inhoudelijke betrokkenheid van de gemeenteraden. In 2020 is de zienswijzeprocedure doorlopen voor de Begroting 2021 en voor het Treasurystatuut.
9
1.3 Samenwerking met partners Naast het bundelen van de kracht van de 23 gemeenten is samenwerking met onder meer bedrijfsleven, kennisinstellingen, omliggende regio’s zoals Drechtsteden en Leiden, de provincie Zuid-Holland en het Rijk noodzakelijk om de ambities te realiseren. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag werkt vanaf de start nauw samen met bedrijfsleven, kennisinstellingen en andere overheden, bijvoorbeeld in de Economic Board Zuid-Holland (EBZ). Samenwerking met omliggende regio’s en de andere partners vindt plaats zowel bij de strategische trajecten als bij de uitvoering van concrete activiteiten. De goede samenwerking met de provincie Zuid-Holland is in november 2018 onderstreept door de ondertekening van een bestuursovereenkomst tussen de MRDH en de provincie Zuid-Holland. Op landelijk niveau werkt de Metropoolregio Rotterdam Den Haag samen met de Metropoolregio Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam, de Metropoolregio Eindhoven en andere stedelijke regio’s. De MRDH neemt verder deel aan het DOVA (de samenwerking van de twaalf provincies en twee vervoerregio’s over openbaar vervoer), het Fietsberaad, de Nationale Databank Wegverkeersgegevens, Stedenbaan, de Nationale Databank Openbaar Vervoer en aan activiteiten van het landelijk kenniscentrum CROW/KpVV.
Verder werkt de MRDH mee aan landelijke strategische trajecten, zoals de Nationale Omgevingsagenda en de Nationale Omgevingsvisie. Een regionale delegatie neemt deel aan het jaarlijks bestuurlijk overleg van de Zuidelijke Randstad met het Rijk over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT). Op internationaal niveau werken we onder meer samen met de OESO en participeren we in Europese netwerken, zoals EMTA en projecten.
10
1.4 Het resultaat en de voorgestelde bestemming Het jaar 2021 wordt afgesloten met een voordelig gerealiseerd saldo van baten en lasten van € 2.301.580. In de verslagperiode zijn twee begrotingswijzigingen voorgesteld, die op 15 juli respectievelijk 10 december 2021 door het algemeen bestuur zijn vastgesteld. Bij de tweede begrotingswijziging besloot het algemeen bestuur om € 1.126.723 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Risicoreserve financieringen en € 1.034.066 te onttrekken aan de bestemmingsreserve Egalisatiereserve economisch vestigingsklimaat (Egalisatiereserve EV). Op basis van het werkelijk behaalde resultaat is een bedrag van € 1.126.723 toegevoegd aan de Risicoreserve financieringen en is een bedrag van € 285.000 onttrokken aan de Egalisatiereserve EV. Na de mutaties in de reserves bedraagt het nog te bestemmen resultaat € 1.459.857. Dit resultaat heeft betrekking op het programma Economisch Vestigingsklimaat. Resultaatbestemming Het algemeen bestuur neemt op 8 juli 2022 een besluit over de resultaatbestemming. De bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat doet hiervoor op 25 mei 2022 een voorstel.
11
Hoofdstuk 2 Programmaverantwoording -0-0-02.1 Programma Exploitatie verkeer en openbaar vervoer 2.1.1 Wat wilden we bereiken? Ook het jaar 2021 stond in het teken van het omgaan met de gevolgen van COVID-19 voor het OV. Om zo veel mogelijk de gevolgen van corona te kunnen opvangen, stelde de MRDH een regionaal ‘Transitieprogramma OV en corona’ op. Ook diende het programma als input voor de gesprekken met het Rijk over aanvullende rijkssteun. Transitieprogramma OV In 2021 werkten we vooral aan dit transitieprogramma. Op 24 maart 2021 stelde de bestuurscommissie Vervoersautoriteit het regionaal Transitieprogramma OV en corona vast. Dit programma is in september en december 2021 herijkt. Het programma bevat een verzameling van maatregelen: optimalisatie van de bedrijfsvoering van de vervoerbedrijven, een efficiëntere inzet van sociale veiligheidsmedewerkers en metrobeheerders, vervoerkundige maatregelen en een financiële bijdrage van de MRDH. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat de vervoerbedrijven niet opnieuw, zoals in 2020, fors verlies zouden maken. Dat kan immers de continuïteit van het OV in gevaar brengen.
Daarnaast stelde de MRDH in het transitieprogramma een bedrag van maximaal € 104,2 miljoen beschikbaar voor maatregelen die bedoeld zijn om het OV-systeem te versterken: de invoering van nieuwe betaalwijzen, versnellingsmaatregelen, lokaal maatwerkvervoer, ketenmobiliteit en transformatie van de arbeidsmarkt van de vervoerbedrijven. Bereikte resultaten De hoop dat de pandemie in 2021 voorbij zou zijn, bleek helaas niet terecht. Na een voorjaar en zomer, waarin de maatschappij weer langzaam ‘open’ ging en ook het OV-gebruik weer langzaam toenam tot ongeveer 70% ten opzichte van 2019, zorgden nieuwe coronamaatregelen voor een daling tot ongeveer 45% in december. Ook kregen de vervoerbedrijven aan het eind van 2021 te maken met een hoger ziekteverzuim als gevolg van coronagevallen en quarantaineregels. Daardoor was HTM vanaf eind oktober gedwongen om de dienstregeling tijdelijk (licht) af te schalen. De maatregelen uit het transitieprogramma hadden het beoogde effect: vervoerbedrijven konden het jaar afsluiten zonder significante verliezen. Dat was mede mogelijk, doordat we afspraken met het Rijk konden maken over verlenging van de Beschikbaarheidsvergoeding OV, waardoor het Rijk het gehele jaar de tekorten aanvulde tot 93% van de kosten. De resterende 7% werd gerealiseerd door het transitieprogramma.
Verstevigen van de samenwerking met de vervoerders Naast alle nadelige effecten voor het OV zorgde de pandemie er wél voor dat de relatie en de samenwerking met de vervoerders EBS, HTM en RET verder zijn verbeterd. In nauwe samenwerking en goed overleg zijn de vaak ingewikkelde keuzeprocessen met elkaar voorbereid en uitgevoerd. Ook de komende jaren zullen we deze goede samenwerking nodig hebben om het OV weer terug te brengen naar het oude niveau. 12
Nieuwe ontwikkelingen Ook stond 2021 voor een groot deel in het teken van het verder brengen van veel onderdelen uit het gebiedsprogramma MoVe. Dit leidde tot verdere voortgang binnen de lopende verkenningen CID/Binckhorst, de Oeververbindingen Rotterdam en de Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking, evenals meerdere andere grote OV-studies. Als hoogtepunt van 2021 kunnen we de aan het einde van het jaar ingediende propositie noemen voor het Nationaal Groeifonds, met daarin de dossiers Oude Lijn, vier grote knooppunten, een frequentieverhoging voor het metronet en het gekoppeld rijden op de Randstadrail. Bovendien zijn er studies verricht op het gebied van Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-verbindingen. Onder meer in relatie tot de gebiedsuitwerkingen Greenport 3.0 Westland, Voorne-Putten, Leiden-Zoetermeer en Zoetermeer-Rotterdam. Verder werkten we in 2021 actief aan de verbetering en versterking van het bestaande netwerk op het gebied van de fiets en het OV. Onder meer door het uitvoering geven aan programmamanagement binnen het programma metropolitane fietsroutes en het laten vaststellen van de samenwerkingsovereenkomst voor de route Westland-Rotterdam.
Gezamenlijke bereikbaarheidsaanpak Ten slotte maakten we in 2021 concrete afspraken met provincie Zuid-Holland, Havenbedrijf, ProRail, gemeenten Den Haag en Rotterdam en Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid over de oprichting van de uitvoeringsorganisatie Zuid-Holland bereikbaar. Kortom, ondanks de uitbraak van COVID-19 is er hard gewerkt aan de doelstellingen uit de begroting 2021. Het resultaat: op diverse onderdelen is de bereikbaarheid van onze regio weer een stuk verbeterd.
13
Doelstellingen begroting 2021
Bijdrage activiteiten aan doelstellingen
Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Inzet is om in 2025 een verbetering van de bereikbaarheid van toplocaties en banen van minimaal 10% te realiseren via het OV, de fiets en ketenmobiliteit.
Agglomeratiekracht De versterking van de agglomeratiekracht blijft de centrale opgave. De metropoolregio moet meer als één stedelijke regio gaat functioneren en de toplocaties en banen moeten beter bereikbaar worden. De opgave van verstedelijking (240.000 extra woningen voor 2040), binnenstedelijk langs de centrale as met de Verstedelijkingsalliantie, in de suburbane gebieden met de Alliantie Middengebied én in de meer landelijke gebieden hangt samen met een schaalsprong in het OV vanaf 2025.
Groeistrategie OV Door een sterke groei van het gebruik van het Metropolitane OV, sinds 2013 met gemiddeld 3% per jaar en op sommige plekken zelfs met 10% per jaar, ontstaan er meer en eerder dan verwacht capaciteitsknelpunten. Tegelijk is een meerjarige groei van het OV van 3% nodig om alle inwoners in hun mobiliteitsbehoefte te voorzien, want de mobiliteitsgroei over de weg is beperkt mogelijk. Dit noopt tot een nieuwe groeistrategie voor het Metropolitane OV, die doorwerkt in maatregelen zowel op de korte, middellange als de lange termijn. Ook de koppeling van OV met fiets is daarbij een cruciale opgave.
Ketenmobiliteit Ketenmobiliteit betekent dat reizigers tijdens een reis makkelijk de fiets, auto en OV kunnen combineren. De gehele metropoolregio kent 56 knooppunten die cruciaal zijn in de reis van elke inwoner. In 2025 is de ambitie om op 90% van de knopen een 7,5 te scoren.
Hoogwaardige fietsroutes Om woongebieden te verbinden met de locaties in de regio waar veel mensen werken en bedrijven gevestigd zijn is de ambitie om 90 km (van totaal 250 km) aan verbeterde, vernieuwde hoogwaardige fietsroutes aan te leggen in de periode 2019-2023
De MRDH zette zich in om voor alle vormen van mobiliteit een verbetering tot stand te brengen. Dit is gedaan in nauwe samenwerking met onze partners op Rijks-, provinciaal en gemeentelijk niveau. De MRDH stimuleerde besluitvorming over diverse onderdelen uit het gebiedsprogramma MoVe, met als grote projecten de ontwikkeling van het CID/Binckhorst, de Oeververbindingen Rotterdam en de Schaalsprong Metropolitaan OV en Verstedelijking. Maar juist ook de regionale HOV-verbindingen zijn van groot belang voor de bereikbaarheid van de regio. Daarnaast is er actief gewerkt aan de verbetering en versterking van het bestaande netwerk op het gebied van fiets en OV. In 2021 is een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd op alle OVontwikkeldossiers. Hoe verhouden de toekomstplannen zich tot de actualiteit en de onzekere effecten als gevolg van de pandemie. De conclusies en aanbevelingen leidden of gaan leiden tot aanpassingen binnen de diverse studies en projecten. Maar daarbij blijft de hoofdconstatering van de MRDH dat de langetermijntrends voor verstedelijking, duurzaamheid en mobiliteitstransitie intact zijn en naar alle verwachting verdere groei op het OV op de lange termijn veroorzaken. De subsidieregels voor projecten ketenmobiliteit zijn in 2021 uitgewerkt. Daarmee kunnen gemeenten en station beheerders voor de reizigers kwaliteitsverbetering realiseren.
Voor vier knooppunten zijn startdocumenten vastgesteld. Voor twee is een planuitwerking gestart. Op diverse andere knooppunten zijn startdocumenten in voorbereiding. Er is een samenwerkingsovereenkomst vastgesteld voor de Metropolitane fietsroute Westland-Rotterdam. Voor de overige routes in het programma zorgden complexe schakels (kunstwerken) op de routes voor vertraging en extra uitdagingen in 2021. Er is een besluit genomen over maatwerkafspraken voor complexe schakels. Dit geeft gemeenten meer tijd voor realisatie tegen 70% subsidie en kunnen zij versnelling geven aan de overige tracédelen.
14
Doelstellingen begroting 2021
Bijdrage activiteiten aan doelstellingen
Verbetering kwaliteit en efficiency OV Het is essentieel om te investeren in verbetering van de efficiency en het rendement van het openbaar vervoer. Ook hier is kortere reistijd een toverwoord. Tegen lagere kosten een aantrekkelijker product bieden dat meer reizigers trekt en bijdraagt aan agglomeratiekracht. Lagere kosten voor de exploitatie maakt het mogelijk om meer te investeren in kwaliteit en capaciteit. Tegelijk is er meer maatwerk nodig, waar de vraag te gering is voor traditioneel OV. Contractbeheer OV concessies (assets, exploitatie en sociale veiligheid) Als concessieverlener van het openbaar vervoer sturen we de vervoerder aan (op afstand) op het realiseren van openbaar vervoer op het gewenste en vooraf overeengekomen kwaliteitsniveau. We maken daarbij onderscheid in drie verschillende contracten, allen met een vooraf overeengekomen wijze (en grootte) van financiering, risicoverdeling en ‘prestatie-indicatoren’ en daarbij behorende normen. De contracten met de vervoerders zijn langlopende contracten, variërend met een looptijd tussen de 10 en 15 jaar en betreffen zowel het bus- als railvervoer en de parkshuttle.
Het transitieprogramma OV draagt er aan bij dat het OV op de langere termijn efficiënter en van betere kwaliteit zal zijn. Met verschillende maatregelen voerden de vervoerders bezuinigingen in de bedrijfsvoering door. Daarnaast werken zij aan een toekomst vaste arbeidsmarkt. Met de stimuleringsmaatregelen OV werken zij bovendien versneld aan een kwalitatief beter en aantrekkelijker OV, onder meer door het ‘Nieuwe Betalen’ met telefoon en bankpas, en ook met versnellingsmaatregelen. Binnen het Haagse en Rotterdamse OV-programma lopen projecten die tot versnelling van tram- en buslijnen kunnen leiden. De projecten zitten eind 2021 in de uitwerkingsfase. Resultaten worden in 2022 en verder verwacht. Er is samen met vervoerders een programma vastgesteld met projecten die bijdragen aan het versnellen van het OV.
Met het uitvoeren van het concessiebeheer beogen we: hoogwaardig en efficiënt openbaar vervoer (rail en bus) in de metropoolregio Rotterdam Den Haag, 365 dagen per jaar; tevreden reizigers met een klantenwaardering van gemiddeld 7,8; beperkte rituitval (< 1%); infrastructuur dat zo min mogelijk verstoringen ondervindt, dit tegen geoptimaliseerde uitgaven voor onderhoud; groei van het aantal OV-reizigers met gemiddeld 3% per jaar groeit, waarbij het aanbod min of meer gelijk blijft en wat een hogere bezettingsgraad tot gevolg heeft. Programma SMARD (Slimme MobiliteitsAanpak Rotterdam Den Haag) Met slimme maatregelen worden huidige knelpunten (tijdens de spits) in het OV opgelost en wordt bijgedragen aan het voorkomen van dreigende nieuwe knelpunten. Dit uit zich in een set aan maatregelen die met beperkte investeringen kunnen worden ingevoerd en een snel (meetbaar) effect hebben. Het kan daarbij gaan om zowel maatregelen aan de aanbod- als aan de vraagkant, in het bijzonder op het stimuleren van aanpassing van reisgedrag.
15
Doelstellingen begroting 2021 Programma versnelling OV Openbaar vervoer dat reizigers snel van knooppunt naar knooppunt verplaatst is aantrekkelijk. Dit leidt dan ook tot reizigersgroei, meer opbrengsten en afname in exploitatiekosten. Bovenal is het belangrijk bij te dragen aan de agglomeratiekracht van de regio. We zorgen er samen met de gemeenten dan ook voor dat meerdere tram- en buslijnen in de regio’s Rotterdam en Haaglanden sneller van A naar B komen door aanpassingen van voorrangssituaties bij kruisingen, aanleg vrij liggende infrastructuur en aanpassing lijnvoering.
Bijdrage activiteiten aan doelstellingen
Betrouwbaar op weg Een robuust en betrouwbaar samenhangend wegennetwerk is voor de metropoolregio een must. In het bijzonder voor de Mainport en de Greenport. Daarnaast moeten de wegen voldoen aan de doorstromings- en betrouwbaarheidseisen uit de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid, waarbij we in 2025 een betrouwbaarheid van reistijd van 95% op hoofdwegennet en 90% op onderliggend wegennet willen bereiken. Een mobiliteitstransitie is noodzakelijk, niet op de laatste plaats om de klimaatdoelen te realiseren (CO2 -reductie), maar ook om de leef kwaliteit te verbeteren en de stedelijke, suburbane en meer landelijke gebieden aantrekkelijk te maken als centra voor economische vernieuwing. Dat brengt onder andere de vraag met zich mee hoe om te gaan met voorspelde capaciteitsknelpunten op het hoofdwegennet. Meer asfalt is niet meer de vanzelfsprekende oplossing.
In nauwe samenwerking met de regionale partners werkten we aan diverse studies die gericht zijn op het oplossen van knelpunten in het wegennet (onder meer Greenport 3.0 Westland en Voorne Putten). Daarnaast werkt de MRDH samen met diverse landelijke en regionale partners op het gebied van kennisuitwisseling, uitvoering van beleid en afstemming rond onderwerpen als verkeersveiligheid, verkeersmanagement, openbaar vervoer, mobiliteitsmanagement en data. Verder werd in 2021 toegewerkt naar de oprichting van de nieuwe uitvoeringsorganisatie Zuid-Holland bereikbaar. In 2021 startte de ontwikkeling van een Adaptieve Ontwikkelstrategie wegen- en fietsnetwerk. De verwachting is om deze strategie in 2022 vast te stellen. Onder de noemer Ways2go voerde we in 2021 een campagne die gericht is op mobiliteitsmanagement en die gekoppeld is aan het oplossen van knelpunten in het wegennet. Voorbeelden hiervan zijn onder andere campagnes als Slimmer reizen over de Algarabrug, Slimmer reizen A20, OV-probeerpas A15 en diverse probeeracties rondom de A12 / Utrechtsebaan.
Versnellen van innovatie in mobiliteit Nieuwe technologie kan toekomstige ontwikkelingen en vervoerssystemen efficiënter, rendabeler en duurzamer maken.
Op allerlei manieren werkten we in 2021 samen met bedrijven, vervoerders en kennisinstellingen om tot innovaties in mobiliteit te komen. Mede door de inzet van de MRDH zijn stappen gezet op het gebied van het inwinnen en digitaliseren van data. De MRDH zette zich daarnaast in voor het bundelen van initiatieven op het gebied van kennisdeling. Verder nam de MRDH deel aan een pilot van een platform met multimodale reisinformatie en boekingsfunctie (Mobility as a Service (MaaS)). 16
Doelstellingen begroting 2021
Bijdrage activiteiten aan doelstellingen Het Programma voor automatisch vervoer is er op gericht om samen met het bedrijfsleven de economische kansen te verkennen, alsmede de kansen voor verbetering van de bereikbaarheid.
Vergroten verkeersveiligheid De 23 gemeenten van de Metropoolregio streven naar nul verkeersslachtoffers. Het aantal verkeersslachtoffers neemt echter weer toe. Naast de lopende educatieprojecten is inzet op verbetering van de handhaving en een nieuw investeringsprogramma noodzakelijk. Tevens wordt er landelijk een ontwikkeling gemaakt in het denken rondom verkeersveiligheid: van reactief naar (ook) risico gestuurd. Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV) speelt hierin een grote rol en is een belangrijke leidraad voor de verkeersveiligheidsinspanningen van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.
De in 2021 vastgestelde Regionale uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid 2025 biedt een pakket aan maatregelen om vanuit de risico-gestuurde aanpak de verkeersveiligheid te verbeteren.
Minder CO2-uitstoot bij verkeer Het terugbrengen van de CO2 -uitstoot is een speerpunt in het mobiliteitsbeleid. In 2025 moet de CO2 - uitstoot door verkeer 30% lager zijn dan in 2016. Dit vraagt om een brede waaier aan maatregelen van het Rijk, de regio en gemeenten.
De MRDH biedt de gemeenten een netwerk, kennis en ondersteuning met het Programma duurzame mobiliteit (=Regionaal Mobiliteitsprogramma). Op 9 juni 2021 actualiseerde de bestuurscommissie Vervoersautoriteit het Programma met een tweede fase en lanceerde het digitale platform www.mrdh.nl/duurzamemobiliteit voor kennis en ondersteuning. Het Programma bevat een regionaal pakket met maatregelen die de gemeenten en de MRDH nemen voor duurzame mobiliteit en de reductie van de CO2-uitstoot bij verkeer. De MRDH won begin november 2021 de CROW duurzame mobiliteitsprijs op basis van de beste duurzaamheidsscore, onder meer vanwege de minste autoverplaatsingen, de meeste deelauto’s, de tweede plek wat aantal laadpalen betreft, de milieuprestaties van de bussen en als het eerste regio hebben van een Regionaal mobiliteitsprogramma.
Samen voortvarend werken aan de bereikbaarheid van woon- en werklocaties We willen bijdragen aan de gebalanceerde ontwikkeling van woon-en werklocaties nabij het OV. Waar dit mogelijk is binnen bebouwde gebieden nabij bestaande infrastructuur, wil de MRDH graag ondersteunen bij de uitwerking en realisatie van deze plannen vanuit onze verantwoordelijkheid voor bereikbaarheid, knooppuntontwikkeling en werklocaties.
De MRDH biedt ondersteuning bij het zorgen voor een goede ontsluiting van woningen en werklocaties, zowel bij de locaties van de Verstedelijkingsalliantie als die van de Alliantie Middengebied en nieuwe samenwerkingsverbanden.
17
2.1.2 Wat is er voor gedaan? Acties De voortgang van de in de Begroting 2021 geformuleerde concrete acties is samengevat in onderstaande tabel. Acties in 2021
Status
Toelichting
Verbeteren bereikbaarheid toplocaties en banen Programmamanagement uitvoeren ten behoeve van het verbeteren van de kwaliteit van OV-knooppunten (OV, fiets en ketenmobiliteit).
Studies doen voor uitbreiding R-Net, onder meer op de corridor RidderkerkRotterdam. Verkenning uitvoeren naar een regionale (OV-)bereikbaarheid van het gebied Central Innovation District / Binckhorst (CID Den Haag). Verkenning uitvoeren naar een nieuwe oeververbinding in de regio Rotterdam inclusief A16, Algeracorridor Krimpen aan den IJssel - Capelle aan den IJssel. Continueren van de OV-ontwikkelstrategie Zoetermeer-Rotterdam. Verkenning uitvoeren naar de ontwikkeling van de lijn Leiden - Dordrecht (vervoersconcept, infrastructuur, knooppunten). Planstudie uitvoeren ten behoeve van het vervangen van de laatste oude trams in Den Haag en omstreken door trams aan te schaffen met 20% extra capaciteit en het aanpassen van de infrastructuur en de realisatie van een nieuwe tramremise. Opleveren van een verkenning en het starten van een planstudie voor de Koningscorridor en Leyenburgcorridor in Den Haag. Opleveren van de verkenning en het starten van een planstudie voor het vergroten van de capaciteit van het metronet in de regio Rotterdam, alsmede een plan voor ander tramnet.
De subsidieregels voor projecten ketenmobiliteit zijn uitgewerkt. Op basis hiervan kunnen gemeenten en stationsbeheerders aan de slag met verbeteringen voor de reizigers. Voor vier knooppunten zijn startdocumenten vastgesteld, waarvan voor twee knooppunten de planuitwerking inmiddels is gestart. Op diverse andere knooppunten zijn startdocumenten in voorbereiding. Op 15 december 2021 is door de bestuurscommissie Vervoersautoriteit een projectbesluit genomen voor HOV Ridderkerk. De gemeente Ridderkerk zal de komende jaren de infra-maatregelen realiseren. De studie duurt vanwege een participatietraject, en het mede daardoor wijzigen van de onderzoekscope, langer dan initieel voorzien. Het BO MIRT in het najaar van 2022 geldt nu als besluitmoment. De MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam loopt volgens planning. De verwachting is dit najaar in het BO MIRT afspraken te maken over de voorkeursbeslissing. De studie is in concept gereed. In 2022 wordt de vervolgstap bepaald. Deze hangt samen met de voortgang van de verstedelijkingslocaties langs deze corridor, met name Bleizo-west. De Programmaraad MoVe nam het startbesluit van de verkenning. De werkelijke start van de verkenning wacht op toekenning van middelen uit het Nationaal Groeifonds, verwacht in Q1 2022. De uitwerkingsfase is bereikt na het genomen investeringsbesluit.
Het programma heet Instroom Nieuwe Trams Haagse Regio (INTHR). De Leyenburgcorridor is onder de naam ‘Gekoppeld rijden Randstadrail’ opgenomen in de propositie Nationaal Groeifonds, en kan in 2022 de uitwerkingsfase in. De verkenningen rondom de Koningscorridor zijn begin 2022 gereed voor nadere besluitvorming. Onder de naam ‘Metronet’ is dit dossier opgenomen in de propositie Nationaal Groeifonds, en kan in 2022 de uitwerkingsfase in.
18
Acties in 2021 Programmamanagement uitvoeren ten behoeve van de realisatie van de metropolitane fietsroutes, waaronder het verkennen van een tweede tranche metropolitane fietsroutes.
Bijdragen aan opstellen van het programma Korte Termijn Aanpak in kader van het MIRT-gebiedsprogramma MoVe. Voortgang bewaken van de uitvoering van het implementatieplan van de gegunde vervoerder(s) voor het Personenvervoer over Water.
Status
Toelichting In 2021 is uitvoering gegeven aan programmamanagement. Complexe schakels (kunstwerken) op de routes hebben gezorgd voor extra uitdagingen en daarmee uitwerkingstijd in 2021. Om deze reden zijn in 2021 geen nieuwe samenwerkingsovereenkomsten getekend. In de BCVa op 20 okt. 2021 is het besluit genomen over te gaan tot maatwerkafspraken voor complexe schakels. Dit geeft gemeenten meer tijd voor realisatie tegen 70% subsidie en kan versnelling worden gegeven aan de overige tracédelen. Besluitvorming over een tweede tranche is uitgesteld tot 2022. Uitvoering van de eerste tranche loopt grotendeels. De implementatie van Personenvervoer over Water in het stedelijk gebied en het alternatieve vervoer over land naar de Maasvlakte is goed verlopen. Per 1 januari 2022 zijn volgens afspraak de aangeboden nieuwe vaardiensten in het stedelijk gebied van Rotterdam gestart en rijdt er busvervoer over land naar de Maasvlakte.
Verbetering kwaliteit en efficiency OV Samen met de gemeenten enkele lokale maatwerk initiatieven (‘Mmmove!’) op het gebied van openbaar vervoer ontwikkelen en realiseren.
Tien gemeenten gaven aan maatwerk te gaan organiseren. Het overgrote deel als reactie op aanpassingen van de dienstregeling als gevolg van de transitieplannen. De doelstelling vanuit de MRDH was steeds om, op het moment dat de dienstregeling van 9 januari 2022 van kracht wordt, ook het maatwerk te laten starten. Dit in lijn van de afspraken die in de metropoolregio zijn gemaakt. Gaande de trajecten constateerden we dat een aantal gemeenten er voor koos om af te wachten. Enerzijds hoopten zij dat de reizigersaantallen als gevolg van corona weer zouden aantrekken en dat er dus geen ingreep nodig zou zijn, anderzijds wilden zij afwachten of de noodzaak ook werkelijk aanwezig was. Daarbij moet worden opgemerkt dat er ook knelpunten zijn die niets met de gemeente te maken hebben. Het beschikbaar hebben van vrijwilligers/medewerkers voor projecten is een echte uitdaging. Daarnaast is de beschikbaarheid van nieuwe voertuigen, voor projecten die geen gebruik kunnen maken van elders vrij komende voertuigen, een probleem. De levertijden zijn ruim meer dan een half jaar. Daarnaast zijn er nog enkele gemeenten waarbij de vraag naar maatwerk los staat van de COVID-problematiek. Vaak gaat het dan om vervoer tussen 19
Acties in 2021
Het tarievenbeleid vernieuwen om reizigers gerichter gebruik te laten maken van het openbaar vervoer. Studie uitvoeren naar het variëren in techniekvormen binnen het OV, zoals een mogelijke introductie van Bus Rapid transit systemen in de metropoolregio (bijvoorbeeld op het tracé Rotterdam- Maastunnel, Zoetermeer-Rotterdam al dan niet vooruitlopend op een nieuwe invulling). Programmamanagement uitvoeren ten behoeve van het InnOVatiefonds.
Samen met vervoerders innovaties starten op het gebied van kostenreductie, het verhogen van de bezettingsgraad en verduurzaming. Een pakket van maatregelen uitvoeren (SMARD) op tenminste drie delen van het netwerk waarmee voorkomen wordt dat de aanhoudende reizigersgroei ertoe leidt dat reizigers niet meer mee kunnen, waaronder herinrichten van metrostellen en een scholen- en werkgeversaanpak, gericht op stimuleren reisgedrag buiten de spits.
Status
Toelichting kernen en knooppunten binnen een gemeente. Bij deze gemeenten is de koppeling met dienstregelingwijziging minder. De planontwikkeling binnen deze gemeente loopt wel gestaag door. Het resultaat is dat in vijf gemeenten één en soms twee projecten voortvarend zijn gestart en in de andere gemeenten nog niet. Door de coronapandemie is een nieuw tarievenkader uitgesteld tot na het Transitieprogramma OV. Bus Rapid Transit systeem als OV-oplossing is in diverse studies in beeld gekomen, bijvoorbeeld bij HOV Westland, Leiden-Zoetermeer. In het samenwerkingsverband DOVA en het Landelijk Toekomstbeeld OV loopt bovendien een aparte onderzoekslijn, waarin MRDH participeert. Vanuit de InnOVatieroute zijn verschillende pilots en initiatieven uitgewerkt en getest. Zo is onder andere getest welke kansrijke first-mile en last-mile voorzieningen de klantbeleving verbeteren en de OV-reis aantrekkelijker maken. Ook pilots uitgevoerd om zitplaatsbezetting in het OV realtime in kaart te brengen. Dit sluit aan bij de InnOVatieroute waarin verschillende activiteiten hebben plaatsgevonden rondom het testen van oplossingen of producten die een toegevoegde waarde kunnen leveren aan het OV in onze regio. Vanwege de coronacrisis lag de focus op de scholen- en werkgeversaanpak.
Om de hyperspits in de toekomst in het OV te voorkomen en daarmee het OV betaalbaar te houden is het afgelopen jaar ingezet op het maken van afspraken over het spreiden van het reizen met OV via de scholen- en werkgeversaanpak. De coronacrisis bewees dat leren en werken op afstand kan. De 23 burgemeesters binnen de MRDH spraken samen af om zoveel mogelijk de gemeenteambtenaren op een duurzame manier naar het werk en buiten de spits te laten reizen. Ook gaan ze hierover met de werkgevers en onderwijsinstellingen in hun gemeenten in gesprek. Dat geldt ook voor de Verkeersonderneming en Bereikbaar Haaglanden. Verder voert de MRDH gesprekken met de onderwijsinstellingen en vervoerders om afspraken te maken over het spreiden van les- en werktijden. Door aanscherping van de coronamaatregelen lag de aandacht van de onderwijsinstellingen elders, waardoor een groot deel van de afspraken met de onderwijsinstellingen niet in 2021 konden worden afgerond. De gesprekken gaan in 2022 verder. Met enkele onderwijsinstellingen zijn inmiddels afspraken gemaakt. Zo beginnen en 20
Acties in 2021
Status
Toelichting eindigen een deel van de lessen op InHolland op een tijdstip dat reizen buiten de spits mogelijk maakt. De vervoerders zorgen daarbij voor een passend aanbod van openbaar vervoer.
Betrouwbaar op weg Afspraken maken met betrokken partijen over uit te voeren maatregelen voor de korte, middellange en lange termijn naar aanleiding van de afgeronde gebiedsuitwerking Voorne-Putten en vervolgstudies. Maatregelen hebben betrekking op het auto-, fiets- en OV netwerk.
KTA Voorne, Putten en Rozenburg; In 2021 is de opzet voor het vraag gestuurd OV naar de Maasvlakte aangepast. De Maasvlaktehopper rijdt (gefinancierd door het Havenbedrijf) voortaan naar meer bestemmingen en start op busstation Rugge te Brielle in plaats van op het Transferium. In 2021 besloten door de betrokken partijen de volgende twee projecten af te laten vallen: Project 5 - Upgrade Transferium Maasvlakte - vervalt vanwege het stopzetten van de Fast Ferry en de gewijzigde lijnvoering van het openbaar vervoer naar de Maasvlakte (voortaan overstap op Maasvlaktehopper in Brielle). Project 6 - Uitrol deel- en leenfietsen - bleek onvoldoende kansrijk als generieke maatregel. Samen met de bedrijfscontactpersonen wordt gekeken of er in het kader van Mobiliteitsmanagement kansen zijn voor (vanuit de ondernemingen) vraag gestuurde voorzieningen.
Afspraken maken met betrokken partijen over uit te voeren maatregelen voor de korte, middellange en lange termijn naar aanleiding van de afgeronde gebiedsuitwerking Greenportcorridor 3.0 Westland en vervolgstudies. Maatregelen hebben betrekking op het auto-, fiets- en OV netwerk.
De ondertekening van het No-Regret pakket is voorzien voor het komende BO MIRT. De maatregelen voor de middellange en lange termijn krijgen een vervolgonderzoek in 2022, onder meer waar het OV-maatregelen betreft. Dit vervolgonderzoek is nodig, omdat niet alle partijen het eens zijn over de uitgangspunten.
De uitwerking van de visie op de ontwikkeling van het wegennet op lange termijn. Deze uitwerking betreft maatregelen die nodig zijn om een mobiliteitstransitie te bewerkstelligen, waardoor grote investeringen in het wegennet worden voorkomen, met behoud van de doelen en eisen uit de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid. We werken samen met diverse landelijke en regionale partners. Dat kan gaan over kennisuitwisseling, uitvoering van beleid en afstemming met betrekking tot de onderwerpen verkeersveiligheid, verkeersmanagement, openbaar vervoer, mobiliteitsmanagement en data.
De ontwikkeling van een Adaptieve Ontwikkelstrategie wegen- en fietsnetwerk loopt. De verwachting is in 2022 de ontwikkelstrategie wegenen fietsnetwerk vast te stellen. Er vonden diverse regionale overleggen over deze onderwerpen plaats, via Bereik!, de Verkeersonderneming, Bereikbaar Haaglanden en Rijnland, ROV en de eigen regionale bijeenkomsten.
21
Acties in 2021 Het innovatieve verkeersmanagement via BEREIK! wordt doorgezet met gebruik van nieuw instrumentarium, zoals intelligente verkeerslichten en InCarinformatie. Met betrokken wegbeheerders, vervoerders en Rijkswaterstaat West-Nederland Zuid uitvoering geven aan bereikbaarheidsmaatregelen inzake de aanpak van hun grote onderhoudsopgave in de metropoolregio Rotterdam Den Haag.
Status
Toelichting De activiteiten van Bereik! voor 2021 zijn op twee onderwerpen - Moving Traffic en multidoel tactisch kader - afgerond. De lopende zaken zijn overgenomen in Zuid-Holland bereikbaar (ZHB). In 2021 is gewerkt aan de start voor Zuid-Holland Bereikbaar die dit op gaat pakken.
Versnellen van innovatie in mobiliteit Bevorderen van nieuwe informatietechnieken en data voor het benutten van bestaande infrastructuur (platooning, intelligente verkeerslichten, gerichte reisinformatie). Inzet van slimmere verkeerslichtensystemen auto’s, fiets, OV en vracht, met bijbehorende gezamenlijke prioritering.
Data inwinning (parkeren, snelheden, reisinfo) op orde krijgen en houden (digitaliseringsopgave). Slim en beter benutten van de bestaande infrastructuur door het stimuleren van bewustwording en blijvende gedragsverandering. Monitoring van UAB projecten en bijbehorende topeisen.
Wegnemen van belemmeringen en bundeling initiatieven op kennis delen en schaalvoordelen behalen waaronder Krachtenbundeling Smart Mobility.
Er zijn initiatieven voor meer datagericht werken, maar die komen door tekort aan menskracht en middelen bij gemeenten niet van de grond. In de digitaliseringsopgave gaan we gemeenten ondersteunen door standaard producten aan te bieden. In 2021 is veel inzet gepleegd op het vormen van een team en lobby op het landelijk duidelijk krijgen van data items CTC / vrachtprioriteit is over naar de beheerfase. De uitrol van toepassingen toont dat implementatie veel werk van de wegbeheerders vergt. Talking Traffic is afgerond waar het de ombouw naar iVRI’s betreft. Het werkelijk inregelen van de iVRI voor verschillende doelgroepen moet nog gebeuren. Gestart is met de verkenning voor OV-prioriteit. Het Tactisch team is opgezet om knelpunten te adresseren. Het Rijk werkt aan de invoering van een ketenbeheerorganisatie. In Q1 2022 volgt een voorstel voor verlenging van het project. Samen met I&W en PZH is het regionaal datateam van start gegaan. Het voerde met gemeenten de eerste gesprekken en er is een landelijke uniformering gestart. De NDW-data over reistijden en intensiteiten voor auto en fiets zijn op orde. www.ndw.nu In 2021 is breed ingezet op de werkgevers- en de scholenaanpak. Daarbij is ook gebruik gemaakt van de campagne Ways2Go. Er is gewerkt aan de start van de nieuwe uitvoeringsorganisatie Zuid-Holland Bereikbaar die dit vanaf 2022 gaat oppakken.
In 2021 evalueerden we de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid (UAB). We brachten in beeld in hoeverre het beleid, de topeisen en de projecten zijn gerealiseerd. Drie van de zes topeisen worden gehaald, twee gedeeltelijk en één topeis wordt niet gehaald. Het merendeel van de opgaven en projecten is uitgevoerd. Er vindt drie keer per jaar een landsdeeloverleg plaats. Er zijn regionale kennissessies over iVRI’s en AVLM georganiseerd.
22
Acties in 2021 Financiering en/of organisatorische ondersteuning van innovatietrajecten mobiliteit, zoals automatisch rijden en varen (RADD/RAS), innovatieprogramma’s bij OV-bedrijven. Het programma “Automatisch Vervoer op de first en Last Mile” (AVLM) evalueren met advies over vervolgaanpak. Evaluatie ”Mobility as a Service” (MaaS) Rotterdam The Hague Airport (RTHA).
Status
Toelichting Er is een financiële bijdrage geleverd aan Summalab en krachtenbundeling smart mobility. We stelden een uitvraag op voor de evaluatie van het programma AVLM. Het advies over de vervolgaanpak is vertraagd naar 2022. Als gevolg van corona en daardoor beperkt vliegverkeer is de evaluatie vertraagd. De pilot is verlengd tot juni 2022. In de komende periode worden meerdere functionaliteiten aan de app toegevoegd. Hierdoor wordt het steeds meer een volwaardige MaaS-app waarin plannen, boeken en betalen mogelijk is. Met invoering van het nieuwe betalen (via telefoon, betaal- of creditcard) in het OV zal naar verwachting het openbaar vervoer ook beter en onder gelijkwaardige tarifering worden geïntegreerd.
Vergroten verkeersveiligheid Programmamanagement regionaal uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid, in lijn met het Strategisch Plan Verkeersveiligheid.
De gemeenten stimuleren en faciliteren in de ontwikkeling, uitvoering en monitoring van (risicogestuurd) verkeersveiligheidsbeleid.
Coördinatie van de uitvoering van verkeerseducatie in de regio. Nieuwe afspraken maken over het takenpakket ROV Zuid-Holland.
Bevorderen dat verkeershandhaving meer en structurele aandacht krijgt van de politie, het Openbaar Ministerie en gemeenten.
Bijdragen aan de uitvoering van de ambities van het meerjarenprogramma “Maak van de nul een punt” waaronder het voortzetten van de MRDH-brede aanpak voor verkeerseducatie.