Inititatiefraadsvoorstel Aanvullen lijst bopa-categorieen waarbij bindend adviesrecht gemeenteraad van toepassing en participatie verplicht

RAADSVOORSTEL Registratienummer

: 2038916

Datum raadsvoorstel:

: 9 september 2025

Inititatiefraadsvoorstel tot het aanvullen van de lijst met bopa-categorieën waarbij het bindend adviesrecht voor de gemeenteraad van toepassing is en participatie verplicht is Vlaardingen, 9 september 2025 Aan de gemeenteraad, Welk besluit moet genomen worden? 1. De bestaande lijst met categorieën waarvoor advies van de gemeenteraad nodig is (conform artikel 16.15a onder de Omgevingswet) voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit wordt als volgt aangevuld: d) Wonen binnen de bebouwde kom Het realiseren van meer dan 20 woningen binnen de bebouwde kom, tenzij het een ontwikkeling betreft die concreet is benoemd in de Omgevingsvisie, de Woonvisie, of de in de gemeenteraad besproken ontwikkelingen onder het Woningbouwprogramma zoals deze luiden op het moment van aanvraag. Het wijzigen of realiseren van gebouwen ten behoeve van logies, nachtopvang of kortdurende zorg, alsmede maatschappelijke functies ten behoeve van hulp en ondersteuning aan specifieke doelgroepen. e) Hoogbouw Het realiseren van gebouwen hoger dan 20 meter, danwel het optoppen van bestaande gebouwen tot een hoogte van meer dan 20 meter, met uitzondering van bouwplannen op bedrijventerreinen genoemd in de geldende Visie Bedrijventerreinen of Omgevingsvisie.

f) Commerciële functiewijzigingen Het wijzigen van het gebruik van bestaande gebouwen ten behoeve van horeca, detailhandel en kantoren met een bruto vloeroppervlakte groter dan 3.000 m². g) Zonnepanelen Het realiseren en wijzigen van weiden groter dan 1 hectare met zonnepanelen buiten de bebouwde kom. h) Energievoorziening Het realiseren en uitbreiden van biomassa- en energiecentrales. i) Infrastructuur De aanleg en of verbreding van rijkswegen en spoorwegen. 2.

Conform artikel 16.55 lid 7 van de Omgevingswet de gevallen als genoemd onder beslispunt 1 ook aan te wijzen als de gevallen waarvoor het uitvoeren van participatie verplicht wordt gesteld.

3. Dat het adviesrecht en de gevallen waarvoor participatie verplicht wordt gesteld na bekendmaking in werking treedt. Wat is samenvattend de kern van dit advies? Met dit voorstel wordt de lijst van categorieën van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (bopa’s) waarbij een bindend advies van de gemeenteraad en het verrichten van participatie verplicht is aangevuld. Wat is de aanleiding voor dit advies? De aanleiding voor dit voorstel ligt in meerdere recente situaties waarin bewoners onvoldoende of te laat betrokken zijn bij ingrijpende ruimtelijke ontwikkelingen. De ervaringen met het Muskuskruid, de situatie aan de Zomerstraat onder de oude wetgeving en later de problematiek rond het KPN-gebouw aan het Christoffelkruid/Churchillsingel onder de Omgevingswet, illustreren dat bewoners zich overvallen voelden door plannen die directe invloed hebben op hun woonomgeving. Welk resultaat wordt beoogd? Voor aanvragen die niet binnen het omgevingsplan passen geldt op grond van de Omgevingswet dat er een bindend advies gevraagd moet worden aan de gemeenteraad en participatie verplicht is wanneer deze aanvraag binnen de lijst categorieën valt. Momenteel bevat de lijst drie categorieën die zich voornamelijk beperken tot veranderingen buiten de bebouwde kom.

Met dit voorstel wordt beoogd dat de gemeenteraad en de inwoners van Vlaardingen meer inzicht en invloed krijgen bij voorgestelde veranderingen in de directe leefomgeving. De lijst van categorieën waarbij de gemeenteraad om advies wordt gevraagd geeft de gemeenteraad momenteel onvoldoende middelen om te sturen op (mogelijk) ingrijpende omgevingsaanvragen. Met deze aanvullingen wordt recht gedaan aan de kaderstellende taak van de gemeenteraad door hen en inwoners bij meer vergunningsaanvragen met een maatschappelijk en/of politieke belang vooraf te betrekken. Tegelijkertijd blijft, in de geest van de Omgevingswet, voor initiatiefnemers helder welke procedures van toepassing zijn. Welke argumenten zijn er voor het advies? 1. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn er in Vlaardingen verschillende voorbeelden van vergunningsaanvragen geweest waarbij inwoners zich onvoldoende vertegenwoordigd voelden door de gemeenteraad en zich onvoldoende gehoord voelden door initiatiefnemers. Omdat bij deze voorbeelden de raad geen bindend adviesrecht had, heeft de gemeenteraad geen mogelijkheid gehad om deze inwoners te vertegenwoordigen en de belangen volgens de kaders van de Omgevingswet te toetsen. 2. Ten tijde van het eerdere besluit van 10 november 2021, en gedurende de voorbereiding hiervan in de (duale) werkgroep, was de praktische uitwerking van de Omgevingswet nog onbekend.

Inmiddels blijkt uit de praktijk dat er behoefte is vanuit de gemeenteraad om bij meer bopaaanvragen betrokken te worden. 3. Met het besluit van 10 november 2021 werd beoogd een beleidsneutrale overgang te realiseren van de oudere wetgeving naar de Omgevingswet. Met de praktische uitwerking van de Omgevingswet blijkt dat inwoners en raadsleden ervaren dat zij minder betrokken worden bij omgevingsaanvragen dan voorheen, wat niet het beoogde doel is van de Omgevingswet. Met dit voorstel wordt participatie en vertegenwoordiging beter en breder mogelijk, en wordt het doel om een beleidsneutrale overgang te realiseren zo veel mogelijk bereikt. 4. In het raadsvoorstel behorende bij het besluit uit 2021 is opgenomen dat de lijst met categorieën wordt gemonitord en, indien hiervoor aanleiding is, wordt geactualiseerd. Hoewel monitoring is uitgebleven is er, zoals hiervoor genoemd, een duidelijke aanleiding voor actualisatie. 5. In verhouding tot andere gemeenten heeft de gemeenteraad van Vlaardingen momenteel een zeer beperkt aantal categorieën van bopa’s aangewezen.

6. Met de beoogde aanvullingen beperkt de gemeenteraad zich tot de relevante bopa-aanvragen waarbij een groter maatschappelijk belang kan optreden, zonder dat het voor initiatiefnemers onduidelijk is waaronder hun aanvraag valt. Wat zijn tegenargumenten of wat zijn risico’s? 1. Bij de verschillende processen van de vergunningsaanvraag en -verlening binnen de nieuwe Omgevingswet moet rekening worden gehouden met harde deadlines. De Omgevingswet gaat uit van de reguliere procedure. Dat vraagt 8 weken na aanvraag om een beslissing, met een verdagingsmogelijkheid van 6 weken. Het feit dat de gemeenteraad advies moet uitbrengen is op zichzelf geen reden om de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure te gaan volgen. Desalniettemin kan, mede door de complexiteit van een aanvraag, door het college worden besloten om de uitgebreide procedure te doorlopen. Dit betekent tevens dat er om een bindend advies van de gemeenteraad kan worden gevraagd buiten de reguliere vergadercycli van de gemeenteraad om. Het kan nodig zijn dat de gemeenteraad buiten de reguliere vergadercycli samenkomt om een bindend advies uit te brengen. 2. Naast de werkdruk van de gemeenteraad zal ook de ambtelijke werkdruk toenemen met het uitbreiden van de lijst categorieën van bopa-aanvragen.

In dit voorstel is hiermee rekening gehouden door de uitbreiding van de lijst te beperken tot categorieën van bopa-aanvragen die voor inwoners en de gemeenteraad mogelijk van groot belang kunnen zijn. 3. Ook met deze aanvullingen is de lijst categorieën niet uitputtend. Er blijft een kans bestaan dat er een omgevingsvergunning verleend wordt waarvan achteraf kan worden gezegd: ‘hiervoor had de gemeenteraad advies moeten geven'. Hiertegenover staat dat op deze manier, in de geest van de Omgevingswet, (maatschappelijke) initiatieven beter mogelijk gemaakt worden en de processen helder blijven voor initiatiefnemers. Participatie In meerdere gesprekken met bewoners en betrokkenen is gebleken dat de behoefte aan vroegtijdige, transparante en betekenisvolle participatie groot is. Tegelijkertijd is duidelijk geworden dat het college een actievere rol moet spelen in het stellen van duidelijke randvoorwaarden aan participatieprocessen. Die participatie moet onder verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer plaatsvinden, maar binnen kaders die door het gemeentebestuur worden bewaakt. Dit versterkt de positie van inwoners, verhoogt de voorspelbaarheid voor initiatiefnemers, en sluit aan bij de uitgangspunten van de Omgevingswet.

Waar moet rekening mee worden gehouden? Er moet rekening gehouden worden met de eventuele vraag naar extra inzet van de gemeenteraad zoals omschreven in het eerste tegenargument hierboven. Financiële consequenties Het uitbreiden van de lijst categorieën volgens dit voorstel heeft geen directe gevolgen voor de gemeentelijke begroting. Wel kan, bij het niet tijdig beslissen over een omgevingsaanvraag, de initiatiefnemer een beroep doen op de Wet Dwangsom.

Bijlage: Verseonnummer 1. Raadvoorstel tot het goedkeuren van het nieuwe adviesrecht, zoals voortvloeiend uit de bepalingen van de Omgevingswet 2. Kaart bebouwde kom Vlaardingen

1866431

Namens de fracties ONS. Vlaardingen en PvdA,

F.G.C. Hoogendijk

J. van Rij

RAADSBESLUIT Registratienummer

: 2038916

Datum raadsvergadering

: 30 oktober 2025

Besluit van de gemeenteraad van Vlaardingen

De gemeenteraad van Vlaardingen, Gelezen het voorstel van de fracties ONS. Vlaardingen en PvdA van 3 september 2025; Gelet op Artikel 16.15 a en 16.55 lid 7 van de Omgevingswet; Het raadsbesluit met registratienummer 1866431 van de gemeenteraad van Vlaardingen van 10 november 2022; Besluit: 1. De bestaande lijst met categorieën waarvoor advies van de gemeenteraad nodig is (conform artikel 16.15a onder de Omgevingswet) voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit wordt als volgt aangevuld: d) Wonen binnen de bebouwde kom Het realiseren van meer dan 20 woningen binnen de bebouwde kom, tenzij het een ontwikkeling betreft die concreet is benoemd in de Omgevingsvisie, de Woonvisie, of de in de gemeenteraad besproken ontwikkelingen onder het Woningbouwprogramma zoals deze luiden op het moment van aanvraag. Het wijzigen of realiseren van gebouwen ten behoeve van logies, nachtopvang of kortdurende zorg, alsmede maatschappelijke functies ten behoeve van hulp en ondersteuning aan specifieke doelgroepen. e) Hoogbouw Het realiseren van gebouwen hoger dan 20 meter, danwel het optoppen van bestaande gebouwen tot een hoogte van meer dan 20 meter, met uitzondering van bouwplannen op bedrijventerreinen genoemd in de geldende Visie Bedrijventerreinen of Omgevingsvisie.

f) Commerciële functiewijzigingen Het wijzigen van het gebruik van bestaande gebouwen ten behoeve van horeca, detailhandel en kantoren met een bruto vloeroppervlakte groter dan 3.000 m². g) Zonnepanelen Het realiseren en wijzigen van weiden groter dan 1 hectare met zonnepanelen buiten de bebouwde kom. h) Energievoorziening

Het realiseren en uitbreiden van biomassa- en energiecentrales. i) Infrastructuur De aanleg en of verbreding van rijkswegen en spoorwegen.

2.

Conform artikel 16.55 lid 7 van de Omgevingswet de gevallen als genoemd onder beslispunt 1 ook aan te wijzen als de gevallen waarvoor het uitvoeren van participatie verplicht wordt gesteld.

3. Dat het adviesrecht en de gevallen waarvoor participatie verplicht wordt gesteld na bekendmaking in werking treedt.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de gemeenteraad van Vlaardingen, gehouden op 30 oktober 2025, De griffier,

De voorzitter,

I.L.J.C. Konings

B. Wijbenga - van Nieuwenhuizen