Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
Tekst van het document
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024 2034 Fotograaf: Michelle Willemse
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Colofon Groenbeleid gemeente Vlaardingen [Datum vaststelling] Dit Groenbeleidsplan is opgesteld door idverde Advies in opdracht van de gemeente Vlaardingen.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
Literatuur
Bijlagen
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
Voorwoord De natuur kruipt waar hij niet gaan kan. Schiet tevoorschijn op de meest onwaarschijnlijke – en soms ook minder wenselijke – plekken. Maar zo snel als sommige plantensoorten opschieten, bloeien en weer vergaan, zo veel tijd kost het soms om te bouwen aan groenstructuren, beplanting volwassen te laten worden of de plek van verloren gegane bomen in te vullen. Een groene stad voor nu en straks, vraagt dan ook niet alleen om ‘handen uit de mouwen’, maar ook om een visie en ambities. In Vlaardingen zoeken we altijd naar ruimte: plek om te spelen, om je auto neer te zetten, plek om te wonen, je afval weg te brengen, te fietsen, te winkelen, te sporten…. En naast al die dingen die een plekje nodig hebben in onze stad, willen we ook nog eens een groene stad zijn. Hoewel ‘willen’? Ik noem het liever ‘moeten’. Want groen brengt onze stad leven. “Zonder groen geen Vlaardingen, ” schreef mijn voorganger Jan Robberegt al in het voorwoord van het vorige groenbeleidsplan. En die opmerking is nog net zo raak als toen. In een groene stad is het fijner spelen, sporten, ontspannen, ontmoeten en wonen. Groen is onmisbaar voor onze gezondheid en ons welzijn. Daarnaast hebben we groen hard nodig om beter bestand te
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
zijn met hevige regenval, droogte en hitte die door klimaatverandering steeds meer voorkomen. En niet alleen wij hebben groen nodig; wat te denken van onze stadsnatuur? Vlinders, bijen, egels, kikkers en vogels genieten mee van de beschutting, de nestgelegenheid en de voedselbronnen die het groen in onze stad ze biedt. Groen brengt onze stad leven. En dus gaat dit groenbeleidsplan niet alleen over onderhouden wat we hebben, maar gaan we voor extra ambitie. Tegenover de uitdagingen van de beperkte ruimte en allerlei ontwikkelingen in de stad, zetten wij de ambitie om het groen te behouden, te verbeteren en uit te breiden. We gaan voor de 3-30-300 regel zodat iedereen toegang heeft tot groen in de buurt. We gaan voor meer diversiteit voor de stadsnatuur. We gaan voor een mooiere kwaliteit om bij te dragen aan de uitstraling van onze wijken en buurten. We gaan voor een betere verbinding tussen de groene structuren in en om de stad. Zo maken we de acties die we nu doen, onder andere in het kader van stadsprogramma Groen Vlaardingen, onderdeel van beleid waarin we bouwen aan een stad waar het nog fijner toeven is voor de Vlaardingers, voor bezoekers en voor de natuur. Lianne van Kalken Wethouder
3
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Inhoudsopgave 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding 1.2 Werkwijze 1.3 Thema’s 1.4 Leeswijzer
5 6 7 7 8
2. VERTREKPUNT 2024 2.1 Overkoepelend relevant beleid 2.2 Analyse van de wijken
9 10 12
3. GROENVISIE 3.1. Leefbaarheid 3.2 Identiteit 3.3 Biodiversiteit 3.4 Klimaatadaptatie 3.5 Circulariteit
17 18 20 20 20 21
4. GROENSTRUCTUUR 4.1 Groenstructuur 4.2 Ecologische structuur 4.3 Stadspark 4.4 Buurtpark
22 23 23 24 24
5. GROENE AMBITIES EN DOELEN 5.1 Overstijgende ambities en doelen 5.2 Leefbaarheid 5.3 Identiteit 5.4 Biodiversiteit 5.5 Klimaatadaptatie 5.6 Circulariteit
27 28 29 31 34 35 37
6. BOMEN 6.1 De waarde van bomen 6.2 Ambities en doelen 6.3 Boom afweging 6.4 Groencompensatie 6.5 Hinder en overlast
39 40 40 42 43 43
7. GROENE ROUTEKAART 7.1 Vervolgstappen 7.2 Vervolgonderzoeken 7.3 Samenwerking
44 45 46 46
LITERATUUR
47
BIJLAGE 1. RESULTATEN BEWONERSENQUÊTE 48 BIJLAGE 2. WIJKEN
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
52
4
Inhoudsopgave
1
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Inleiding Vlaardingen is een unieke, groene stad en dat willen we graag zo houden. Voor u ligt het nieuwe Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034, met thema’s die aansluiten op de belangrijkste functies van het groen in onze stad: leefbaarheid, identiteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulariteit. Dit hoofdstuk beschrijft waarom het Groenbeleidsplan is opgesteld, wie er aan hebben bijgedragen en waar we het voor gaan gebruiken.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
5
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
1.1 AANLEIDING
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Vinkenhof
Groen maakt Vlaardingen aantrekkelijk om te wonen, te werken en te ontspannen. Een stad als Vlaardingen is echter altijd in beweging. Ontwikkelingen gaan snel en de druk op de boven- en ondergrondse ruimte neemt toe, onder andere door de grote woningbouwopgave van ongeveer 5.000 nieuwe woningen en de overgang naar duurzame energie. Daarnaast verandert het klimaat, wat de omgeving op verschillende manieren beïnvloedt. Het is daarom belangrijk dat de gemeente Vlaardingen een ambitieus Groenbeleidsplan heeft, met een goede visie, duidelijke spelregels en haalbare doelen. Om klaar te zijn voor de uitdagingen van nu en die van de toekomst is een nieuw Groenbeleidsplan opgesteld in 2023/2024. Het resultaat is het Groenbeleidsplan 20242034. Vlaardingen is een stad met een eigen en uniek karakter. Een stoere stad met doeners die samen hun schouders eronder zetten, ook voor het groen in de stad. Vlaardingen is trots op wat met groen is bereikt. Het belang van groen voor Vlaardingen en de Vlaardingers staat niet ter discussie. Jarenlang heeft de gemeente hard gewerkt om de stad groen te maken en won daar in het verleden prijzen mee: de groenste stad van Nederland in 2009 en de groenste stad van Europa in 2010. Met het vorige Groenbeleidsplan wilde de gemeente het groen op prijswinnend niveau houden. Weliswaar zijn bijvoorbeeld boomstructuren verdwenen door
6. Bomen
Fotograaf: Arend van der Salm.
boomziektes of maatschappelijke ontwikkelingen, maar deze zijn daarna weer zoveel mogelijk herplant met een divers sortiment. Een deel van de ambities uit het vorige plan is buiten ook echt zichtbaar geworden, waaronder de wens om Rondom West ecologisch te beheren (de ecologische structuur in het noorden van de Westwijk). Gezien de toekomstige ontwikkelingen in een veranderende maatschappij is een ambitieus Groenbeleidsplan van groot belang. De ambitie is om het groene karakter van Vlaardingen te behouden en verder te versterken. Het beschermen van flora en fauna is een belangrijk onderwerp, het ecologisch maaibeleid
en de natuurwaardenkaart staan hoog op de agenda. De groenontwikkelingen staan niet stil en er is altijd ruimte voor verbetering. Sinds 2023 heeft Vlaardingen een stadsecoloog, hierdoor wordt meer aandacht geschonken aan de flora en fauna binnen de gemeente. Het geactualiseerde Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034 geeft kaders voor de inrichting, het gebruik en het beheer van groen in de gemeente Vlaardingen. Het is een toetsingskader voor plannen op het gebied van de ruimtelijke ontwikkeling en inrichting. We leggen hiermee de basis voor een duurzame, functionele, inclusieve en gezonde groenstructuur.
6
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
Het Groenbeleidsplan is niet alleen opgesteld voor het openbaar groen in Vlaardingen, er is ook aandacht voor het groen in bezit van bedrijven en particulieren. Het Groenbeleidsplan is het kader voor het uitwerken van beheerplannen en het opstellen van een natuurwaardenkaart. Daarnaast worden de groenstructuren uit dit document onderdeel van de Omgevingsvisie (Omgevingswet) en vervolgens van het Omgevingsplan.
1.2 WERKWIJZE Om tot een volledig Groenbeleidsplan te komen, dat aansluit bij de wensen van de gemeente, haar bewoners en andere belanghebbenden, droegen verschillende partijen bij aan het proces. • Beleidsmedewerkers van de gemeente Vlaardingen stelden het Groenbeleidsplan op, in samenwerking met idverde Advies. • Bewoners van Vlaardingen adviseerden vooraan in het proces via een digitale vragenlijst over de inhoud van het Groenbeleidsplan en wat zij hierin belangrijk vinden (zie bijlage 1). • Tijdens verschillende bijeenkomsten is het college van B&W en de raad meegenomen in de vorming van dit Groenbeleidsplan. • Een aantal belangrijke groene stakeholders hebben input gegeven op de visie van de vijf thema’s en de conceptversie van het plan.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
1.3 THEMA’S Het Groenbeleidsplan beschrijft hoe Vlaardingen met het groen in de gemeente omgaat, zowel bij de inrichting als het beheer. We kijken daarbij naar vijf belangrijke thema’s van het groen in de stad: • Leefbaarheid: De gebruiksmogelijkheden voor bewoners, ondernemers en bezoekers. • Identiteit: De ruimtelijke identiteit en de structurerende betekenis. • Biodiversiteit: De ecologische (verbindings) waarde. • Klimaatadaptatie: Het verzachten van de gevolgen van extreem weer. • Circulariteit: Het (her)gebruik van materialen en duurzaam omgaan met reststromen.
7
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
1.4 LEESWIJZER Om alle ideeën en wensen tot een leesbaar geheel samen te voegen is gekozen voor de volgende gestructureerde opzet: Vertrekpunt 2023 > Waar komen we vandaan? Groenvisie en groenstructuur > Hoe denken we erover? Groene ambities en doelen > Wat willen we en wat betekent dat? Hierna volgt een hoofdstuk over hoe we willen omgaan met onze bomen. Hiervoor is de Bomenverordening Vlaardingen 2023 de leidraad. Tot slot gaan we in op de vervolgstappen die we willen nemen in de groene routekaart.
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Deel
Korte inhoudsomschrijving
1. Inleiding
Achtergronden en opbouw van het Groenbeleidsplan.
Bijlagen
Beschrijving van het overkoepelend relevant beleid. 2. Vertrekpunt 2023
Een beknopte beschrijving van de verschillende stadsdelen en het groen. De gemeentelijke groenvisie en basisregels die we aanhouden.
3. Groenvisie en groenstructuur
Uitwerking van de vijf basisthema’s waarmee we ontwikkelingen in het groen sturen: leefbaarheid, identiteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulariteit. De verschillende groenstructuren in de gemeente met ambitieniveaus per thema. Beschrijving van de basisambities en -doelen die van toepassing zijn op alle thema’s waarmee we ontwikkelingen in het groen sturen.
4. Groene ambities en doelen Beschrijving van wat we willen bereiken in concrete ambities en doelen per thema. 5. Bomen
6. Groene routekaart
Uitwerking van hoe we met onze bomen willen omgaan, wat we in de toekomst willen bereiken en welke zaken we daarin belangrijk vinden en willen beschermen. Vervolgstappen Vervolgonderzoeken Samenwerking
Literatuur
Gebruikte literatuur en relevante beleidsstukken. 1. Een samenvatting van de resultaten van de inwonersenquête.
Bijlagen
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
2. Een uitgebreide beschrijving van de verschillende stadsdelen en het groen. 8
Inhoudsopgave
2
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Vertrekpunt 2024 Het Groenbeleidsplan staat niet op zichzelf. De thema’s in dit Groenbeleidsplan komen ook terug in andere beleidsdocumenten. We beschrijven hoe deze documenten raakvlakken hebben met het groen in Vlaardingen en elkaar versterken. Daarna gaan we in op het unieke karakter van het groen in de Vlaardingse wijken.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
9
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
2.1 OVERKOEPELEND RELEVANT BELEID Groen is niet het enige onderdeel van de openbare ruimte waar de gemeente zich mee bezig houdt. We verzamelden de belangrijkste bestaande beleidsdocumenten die een raakvlak met groen hebben en keken hoe ze zich verhouden tot de thema’s in dit Groenbeleidsplan. Daarbij maken we onderscheid tussen ‘dragers’ en ‘kaders’: • Dragers: ruimtelijke en inhoudelijke plannen die het groen een rol geven en kansen bieden. • Kaders: nota’s die voorwaarden en grenzen stellen aan de rol van groen. Dragers • Groei en bloei voor Vlaardingen – Coalitieakkoord 2022-2026 • Visie Openbare Ruimte (2014) • Toekomstvisie Vlaardingen 2020-2040 • Gebiedsvisie Broekpolder 2040 • Strategie Klimaatadaptatie Vlaardingen 2021-2024 • Klimaatadaptatie Vlaardingen (2022) (ondersteunend document bij de Strategie Klimaatadaptatie) • Woonvisie 2021-2030 (2021) • Gebiedsvisie Rivierzone Vlaardingen (2022) • Transitievisie Warmte Vlaardingen 2022-2026 • Beheervisie Broekpolder 2024-3034
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
Kaders • Bomenverordening Vlaardingen 2023 • Mobiliteitsagenda 2021-2023 • Programma Stedelijk Water 2024 -2027 (concept) • Beheerplan Wegen 2021-2025 • Collectieplan Kunst, Cultuur en Erfgoed 2019-2021 • Kadernota Erfgoed Vlaardingen (2019) • Vlaardings Erfgoed, Nota (2017) • Kadernota Sport & Bewegen (2019) Als we samenvatten hoe deze plannen spreken over het groen, valt op dat ze zonder uitzondering het groen in Vlaardingen een zeer positieve rol toekennen. Per thema wordt er kort op ingegaan wat terugkomt in de verschillende beleidsdocumenten.
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
belangrijk. Waar nodig wordt de identiteit versterkt. Hierdoor wordt de plek minder gevoelig voor vandalisme en vervuiling. Biodiversiteit Uit verschillende beleidsdocumenten blijkt de waarde van een rijke biodiversiteit. Vooral het versterken van de groene verbindingen is daarvoor belangrijk. Het groen in Vlaardingen is een stapsteen in verschillende natuurnetwerken en draagt daardoor bij aan de biodiversiteit in de regio en Nederland. De gemeente gebruikt o.a. ecologisch beheer en natuurinclusief bouwen om de biodiversiteit te versterken.
Leefbaarheid Vlaardingers vinden groen belangrijk. Het is één van de redenen waarom mensen graag in de stad wonen. De toekomstvisie voor 2040 beschrijft een Vlaardingen waar het groen de stad een nog fijnere plek maakt en waar veel ruimte is om te spelen, bewegen, ontmoeten en recreëren. Daarom werken we graag samen met bewoners. Identiteit In 2040 wil Vlaardingen dat het historisch verleden van de stad nog zichtbaarder is, waardoor de identiteit van de stad wordt versterkt. Het groen draagt bij aan de identiteit van Vlaardingen en is daarom erg
10
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
Klimaatadaptatie Groen is een onmisbaar onderdeel van een klimaatadaptieve inrichting. We richten de stad klimaatadaptiever in, op basis van de Strategie Klimaatadaptatie. Groen is hierin één van de belangrijkste pijlers om de stad te koelen op hete dagen en wateroverlast te verminderen. De gemeente wil hiervoor samenwerken met bewoners, bedrijven en woningcorporaties. Daarbij zetten we in op Natuurinclusief bouwen.
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Beplanting van tuin bij Hollandia gebouw
Circulariteit De gemeente Vlaardingen houdt rekening met het duurzaam werken in het groen. We gebruiken waar mogelijk materialen die weinig onderhoud nodig hebben en we onderhouden het groen in de gemeente op een duurzame manier.
Fotograaf: Arend van der Salm.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
11
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
2.2 ANALYSE VAN DE VLAARDINGSE WIJKEN
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
Het Vinkenhof, een initiatief van inwoners om een grasveld om te vormen tot een mooie tuin.
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Groenstructuurplan Centrum
Hieronder beschrijven we het groen in de verschillende wijken van Vlaardingen. Een uitgebreidere beschrijving is te vinden in bijlage 2. Centrum en Oostwijk De oude stadswijken Centrum en Oostwijk zijn het kloppend hart van Vlaardingen, mede door de monumentale stadskern. De kerk in het centrum van Vlaardingen is rond het jaar 700 gebouwd. Rond het jaar 1600 werden de eerste huizen gebouwd in de Oostwijk en sinds 1830 is de wijk onderdeel van de gemeente Vlaardingen. De wijken hebben een hoge bebouwingsdichtheid en bevatten weinig groen en open water. Het groen staat onder druk door andere functies in de stad, zoals parkeren en het toevoegen van woningen en ondergrondse infrastructuur. Dit leidt onder andere tot het verdwijnen van groen, wortelopdruk in verharding, aanrijschade bij bomen tussen parkeervakken en intensief gebruik van het gras. Daarnaast zijn er locaties waar bomen zijn geplaatst op een ongeschikte plek. Een groot deel van de woningen in deze wijken is niet onderheid. Hierdoor kampen zij het snelste met wateroverlast vanwege daling van de ondergrond. Veel particulier bezit is grijs, doordat kleine tuinen verhard zijn.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
Groenstructuurplan Oostwijk
In de wijken Centrum en Oostwijk staan relatief veel monumentale en waardevolle houtopstand, die een grote impact hebben op het leefklimaat in de wijken. Deze bomen verdienen goede zorg. Enkele grote groenelementen in deze wijken zijn park ’t Hof,
Oranjepark, de Maassluissedijk, de Parkweg en het plantsoen aan het Mendelssohnplein. De Oude Haven met aan weerszijden platanen verbindt het Centrum met de Oostwijk. Zowel door de Oostwijk als de Vettenoordse Polder loopt een ecologische structuur.
12
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
‘t Nieuwlant park in Vlaardingen Ambacht
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Natuurspeeltuin ‘t Nieuwlantpark
Groenstructuurplan Vlaardinger-Ambacht
Vlaardinger-Ambacht Vlaardinger-Ambacht was van 1817 tot 1941 een aparte gemeente en is sinds 1941 onderdeel van de gemeente Vlaardingen. In de wijk Vlaardinger-Ambacht heeft het groen in bezit van bewoners en van woningcorporaties invloed op het groene karakter van de wijk. Het groen biedt sfeer, beleving, ecologische waarde en recreatiemogelijkheden. Straatbomen staan onder
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
druk doordat er ruimte nodig is voor onder andere parkeerplaatsen en vuilcontainers. Grote groenelementen in deze wijk zijn park ’t Nieuwelant (waaronder de “Groene wiggen”), begraafplaats Emaus, het Landje van Chardon, het groen langs de Westlandseweg en de Burgemeester Heusdenslaan, en het groen langs de Vaart.
13
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
Holy Zuid & Holy Noord Holy Zuid bestaat sinds 1963. De wijk kenmerkt zich door flats met woonvelden langs de groene hoofdwegen en daarachter buurten met rijtjeshuizen. De straten hebben over het algemeen een groene uitstraling door het openbaar groen, de tuinen en velden. Daarnaast is de wijk omringd door groene zones, langs de A20, de A4 en de Broekpolder. Vanaf 1968 werden in Holy Noord huizen gebouwd. De wijk is opgezet als een ‘bloemkoolwijk’ en bevat veel groen, zowel openbaar als particulier. De kronkelige straten en woonerven bevatten ‘snippergroen’ (kleine stroken openbaar groen). Daarnaast is er veel oppervlaktewater. De wijk ligt aan de rand van Vlaardingen, tegen de Holierhoekse Polder aan. Hierdoor is het buitengebied dichtbij en snel bereikbaar, vooral voor langzaamverkeer. De grotere groenelementen zijn onderdeel van de ecologische structuur. Holy Noord is een zettingsgevoelig gebied. De wijk moet ongeveer om de 25 jaar worden opgehoogd en dat heeft gevolgen voor het groen.
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
Groenstructuurplan Holy Zuid & Holy Noord
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Wandelpad door Wijkpark Holy Noord
Takkenril in Wijkpark Holy Noord
De hoofdwegen in Holy Noord en Holy Zuid hebben een robuuste boomstructuur. Enkele grote groenelementen zijn de Vlaardingse Vaart, Wijkpark Holy Noord, Holysingel, Lepelaarsingel, Park Achterlangs aan de zuid- en oostrand en het groene lint langs de trambaan/fietsroute.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
14
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
Rondom West
Groenstructuurplan Westwijk
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Wadi in de Westwijk
Westwijk In 1954 werd gestart met bouwen in Westwijk. De bouwstijl was voor die tijd architectonisch heel bijzonder. De wijk kenmerkt zich door de structuur die in de vier buurten terugkomt: zogenaamde stempelbouw met flats, binnentuinen of woonvelden en woningen met tuinen. De tuinen en ‘half openbare’ woonvelden bepalen het groene karakter van de wijk. De komende jaren worden in deze wijk woningen verbeterd, gesloopt en vervangen door nieuwbouw, en komen er mogelijk woningen bij.
De wijk ligt aan de westrand van Vlaardingen, tegen de polders aan. Hier ligt ook het recreatiegebied het Krabbepark en het historische lint van de Zuidbuurt. Vanuit de wijk is het buitengebied goed bereikbaar voor langzaamverkeer. In de wijk is de grondwaterstand relatief hoog en er is veel oppervlaktewater. Water en groen zijn in Westwijk nauw met elkaar verbonden. Op een aantal plekken zijn wadi’s aangelegd die bijdragen aan de groenbeleving en de waterhuishouding. Grote groenelementen zijn Rondom West, de Marathonweg, het Heempark en het Marnixpark.
15
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
Vettenoordse Polder In het begin van de 17e eeuw werden in Vettenoordse Polder de eerste huizen gebouwd. De Vettenoordse Polder ligt zowel buiten- als binnendijks. De wijk bestaat tegenwoordig vooral uit bedrijventerrein, met zowel zware als lichte industrie. Op het bedrijventerrein is weinig groen aanwezig, terwijl groen juist kan bijdragen aan een fijne werkomgeving. Rivierbeleving is een belangrijke kwaliteit. Delen van de Maasboulevard overstromen regelmatig bij hoogwater. Momenteel wordt gewerkt aan een
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
hoogwatervoorzieining. Dit biedt ook kansen voor het doortrekken van de groenstructuur van de Oosthavenkade. In de directe omgeving van de Maasboulevard worden veel woningen gebouwd, wat de stad nog meer samenbrengt met de rivier. De belangrijkste ecologische structuur ligt langs de spoorlijn en Deltaweg-Maassluissedijk. Deze groenstructuur bestaat vooral uit (ecologische) bloemrijke bermen en dijken. Andere belangrijke groenstructuren zijn het Maaspark en Park Zuidbuurt. Groenstructuurplan Vettenoordse Polder
Het Maaspark
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
De ecologische structuur bij de Industrieweg
16
Inhoudsopgave
3
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Groenvisie Met groen zetten we in op een gezonde, prettige en klimaatbestendige leefomgeving. We zijn trots op het groene imago van Vlaardingen en willen dit de komende jaren behouden en versterken. Om dit te bereiken ontwikkelen we het groen vanuit de vijf thema’s. Daarnaast gaan we in op de aanwezige waarden van verschillende groenstructuren binnen de vijf thema’s.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
17
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
3.1 VISIE We hechten veel waarde aan een groene leefomgeving. Groen maakt de gemeente Vlaardingen niet alleen mooier om te zien, maar het heeft vele andere functies voor de stad en haar bewoners. Het groen draagt bij aan een prettige woon- en werkomgeving, nodigt uit tot verblijven, ontmoeten, spelen en recreëren. Het openbaar groen vormt de longen van de stad en draagt bij aan de gezondheid van bewoners. We willen een aantrekkelijke groene woon- en werkomgeving blijven bieden aan alle bewoners. Ook zorgt het groen ervoor dat de stad aantrekkelijk is voor bedrijven om te vestigen. Het biedt een prettige werkomgeving voor werknemers en zorgt ervoor dat het vastgoed meer waard worden. Het groen draagt bij aan de identiteit van de stad. Vlaardingen is een stad in het drukke en dichtbevolkte westen van het land. Ondanks de ‘drukte’ die daarbij hoort, is het een groene stad. We zijn trots op de groene Vlaardingse identiteit. Het groen in de wijken en in het buitengebied wordt door veel Vlaardingers en bewoners uit omliggende steden gewaardeerd. Ecologisch groen is essentieel voor planten en dieren. Vlaardingen wil de groene structuren en verbindingen behouden en versterken, waaronder de verbinding met de Broekpolder. Een gevarieerd
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
aanbod van zowel inheemse als uitheemse planten draagt bij aan de biodiversiteit en verhoogt de beleving van groen in de stad. Doordat het klimaat verandert wordt groen steeds belangrijker in het opvangen van de gevolgen van extreem weer. Vlaardingen zet groen in om bij extreem weer een veilige en prettige leefomgeving te kunnen bieden. De gemeente werkt aan het op een duurzame manier inrichten en onderhouden van het groen. We gebruiken daarom geen gif, we werken als het kan met elektrisch materieel en we hergebruiken materialen. Zo kunnen we een prettige woon- en werkomgeving blijven bieden.
Nu wordt het onderhoud op beeldkwaliteitsniveau B uitgevoerd en wordt met nieuwe aanplant rekening gehouden met versterken van de biodiversiteit. Met dit Groenbeleidsplan bewaken en verbeteren we de kwaliteit van het groen nu en in de toekomst. Onze missie is daarom:
Vlaardingen is een groene stad waar het goed wonen en werken is. Je vindt er vogels, vlinders en bijen, in wijken waar je je thuis en veilig voelt.
18
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
In het Groenbeleidsplan is gekozen om de vijf belangrijkste thema’s met betrekking tot groen uit te werken in een visie. Een korte omschrijving van de thema’s: 1. Leefbaarheid: Het groen is aangenaam om in te verblijven, bewegen en elkaar te ontmoeten. 2. I dentiteit: Het groen draagt bij aan het karakter van onze stad, aan de herkenbaarheid van de wijk en van de buurt. 3. Biodiversiteit: Het groen is van essentieel belang voor de natuur. 4. Klimaatadaptatie: Het groen ondervangt en verzacht de gevolgen van extreem weer (zoals regenbuien, droogte en hittestress). 5. C irculariteit: We werken aan het groen op een duurzame manier, waarbij we materialen hergebruiken en verantwoord omgaan met reststromen. In de volgende paragrafen werken we de vijf thema’s verder uit in deelvisies. Voor ieder thema zijn uitgangspunten opgesteld voor hoe we kijken naar groen in relatie tot het betreffende thema. 3.1 Leefbaarheid Het groen in de gemeente speelt een belangrijke rol in de leefbaarheid van de openbare ruimte. Groen draagt bij aan de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Mensen komen tot rust in het groen en het biedt mogelijkheden tot bewegen, ontmoeten, sporten en spelen (BOSS). Uit onderzoek blijkt dat mensen die in groene wijken wonen
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
en werken meer bewegen, productiever zijn en minder stress ervaren dan mensen die in versteende wijken wonen. Kortom, groen is waardevol voor de leefbaarheid en moet toegankelijk zijn voor iedereen. Groen biedt waarde voor de bewoners van Vlaardingen op de volgende manieren: Gezondheid: Groen biedt ruimte om te recreëren in de woonomgeving. Ontspanning en inspanning: sporten, spelen, wandelen, fietsen, rusten, picknicken, etc.. Daarnaast heeft groen een positief effect op het welzijn van mensen. Ontwikkeling: Groen biedt unieke belevingsmogelijkheden in de woonomgeving: het ervaren van natuur, landschap, kunst, cultuur, historie, etc. Welvaart: Groen verbetert het vestigingsklimaat. Het is aantrekkelijker om er te werken of om een bedrijf te vestigen. Woningen grenzend aan groen/water zijn meer waard. Betrokkenheid: Groen biedt gelegenheid tot ontmoeten en meedoen. Actieve participatie van bewoners draagt bij aan het samen medeverantwoordelijk voelen voor de openbare ruimte en elkaar. Beleving: Groen en de manier waarop dit is ingericht heeft veel invloed op hoe de openbare ruimte wordt ervaren: veilig, gezellig, rustgevend, herkenbaar, etc. Schoon: Groen draagt bij aan een schone uitstraling van de stad.
19
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
3.2 Identiteit Groenvoorzieningen dragen sterk bij aan de identiteit en de structuur van de stad. Een heldere en herkenbare opbouw zorgt ervoor dat bewoners en bezoekers zich kunnen oriënteren. Het gemak waarmee delen van de stad worden herkend, wordt ook wel de ‘afleesbaarheid’ van de stad genoemd. Het beeld dat iemand van een stad heeft, wordt gevormd door paden (lijnen), randen, vlakken, knooppunten of bijzondere plekken en oriëntatiepunten. Een herkenbare groenstructuur draagt hier aan bij. Bomen spelen hierin een hoofdrol. Dit kan zowel gaan om laanbeplantingen, als om boomgroepen en solitaire bomen.
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
De rol van groen: Structuur dragen: Groen deelt de stad op in herkenbare, aparte delen. Grote groengebieden die als lobben de stad in reiken zijn hiervan een goed voorbeeld (bijvoorbeeld de wiggen). Structuur versterken: Groen accentueert lijnen en randen in de structuur van de stad, bijvoorbeeld met laanbeplantingen. Herkenningspunten: Opvallende groenelementen zoals parken en bijzondere bomen fungeren als oriëntatiepunt in de stad. Hier dragen kunstwerken in het groen ook aan bij. Historie zichtbaar maken: Groen geeft de ontstaansgeschiedenis en identiteit weer, door aan te sluiten bij de landschappelijke, historische en stedenbouwkundige kenmerken. In de stad als geheel, maar ook in de afzonderlijke stadsdelen, wijken en buurten. Kunst en cultuur kunnen hier ook in meegenomen worden. Verbinden: Groen versterkt het netwerk van de stad door een uniform en continu principe toe te passen. Dit kan verbonden zijn met een netwerk voor langzaamverkeer. 3.3 Biodiversiteit Groen brengt natuur in de stad. Planten en dieren kunnen zich vestigen, waardoor de biodiversiteit toeneemt. Het gaat hierbij niet alleen om zeldzame
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
soorten, maar ook om alledaagse natuur die een kans krijgt. Weloverwogen cruciale ecologische structuren verbinden de stadsnatuur zodat flora en fauna zich door de stad heen kunnen verplaatsen. De ecologische waarde van het groen in de stad ligt in: Leefomstandigheden: Groen schept de leefomstandigheden voor een zo rijk en divers mogelijke planten- en dierenwereld. Verbinden: Groen legt verbindingen voor migratie van flora en fauna binnen de stad en tussen stad, land en water. Natuurbeleving: Groen brengt de bewoners van de stad in contact met de natuur en bijbehorende natuurlijke processen. Leefmilieu: Door de variatie in bebouwd gebied ontstaan vestigingsplekken voor bijzondere flora en fauna. 3.4 Klimaatadaptatie Klimaatadaptie is het aanpassen van de fysieke leefomgeving, zodat deze een bijdrage levert aan het opvangen van het veranderend klimaat. Groen speelt een belangrijke rol in het verbeteren van het microklimaat in de stedelijke omgeving. Het verzacht de gevolgen van extreme weersomstandigheden, bijvoorbeeld door water op te vangen en
20
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
beschutting te bieden tegen zon en wind. Daarnaast draagt groen positief bij aan de luchtkwaliteit (opvangen fijnstof ). Groen verzacht de gevolgen van extreem weer door: Verkoelen: Groen verlaagt de gevoelstemperatuur door verdamping en schaduwwerking van bomen en bosplantsoen. Daarnaast kan een strategisch ingerichte groene leefomgeving energie besparen door een vermindering van het gebruik van airconditioning. Water opvangen: Groen zorgt voor minder wateroverlast bij hevige regenval doordat water de bodem in kan zakken. Bij hevige piekbuien bergen we water liever in groenvoorzieningen dan op straatoppervlakken. Water vasthouden: Groen vermindert wateroverlast door water op te vangen en vast te houden bij hevige regenval. We gebruiken de bodem als spons.
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
We dragen met groen bij aan circulariteit door: Hergebruik van materialen: Bij de aanleg van groen of voorzieningen in het groen hergebruiken we zo veel mogelijk materialen uit de gemeente. Duurzaam omgaan met reststromen: We verwerken vrijgekomen materialen die niet kunnen worden hergebruikt op een duurzame manier. Duurzame inzet van materieel: Bij de inrichting en het beheer van groen maken we gebruik van duurzame (bij voorkeur elektrisch) apparatuur. We zorgen daarnaast voor een zo klein mogelijke transportafstand. Duurzaam inkopen: Beplanting wordt bij een biologische leverancier ingekocht.
3.5 Circulariteit Bij de inrichting van groen hebben we te maken met het inzetten en vrijkomen van materialen. Door vrijgekomen materialen te (her)gebruiken binnen de gemeente verminderen we de afvalstroom en de koolstofdioxide-uitstoot. Hierbij is het belangrijk dat we ook duurzame vervoersmiddelen en ander materieel inzetten.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
21
Inhoudsopgave
4
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Groenstructuur Vlaardingen kenmerkt zich door de groenstructuren die door de gemeente heen lopen. Deze groenstructuren zorgen ervoor dat het groen behouden wordt en beschermd blijft. In de groenstructuurkaart is te zien waar de verschillende structuren liggen en waar deze behouden en beschermd moeten worden.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
22
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
De groenstructuren worden in hoofdlijnen onderverdeeld in: de ecologische structuur, de groenstructuur, stadsparken en buurtparken. De structuren zijn weergeven op de groenstructuurkaart. Deze kaart laat de hoofdgroenstructuren in de gemeente zien waar Vlaardingen trots op is en die we in stand willen houden. Binnen deze hoofdgroenstructuren mag niet gebouwd worden, tenzij er zwaarwegende maatschappelijke belangen zijn. Zwaarwegende maatschappelijk belangen kunnen bijvoorbeeld ontwikkelingen zijn met betrekking tot de woningbouwopgave en de energietransitie. Minimaal via een collegebesluit
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
dient besloten te worden of sprake is van een zwaarwegend maatschappelijk belang. Als bouwen toch noodzakelijk is, moet natuurinclusief gebouwd worden. De kaart bevat niet de nevenstructuren van het groen in de gemeente. De nevenstructuren worden later uitgewerkt (geen onderdeel van dit Groenbeleidsplan). Hiernaast gaan we per groenstructuur in op welke thema’s van belang zijn en welke kansen er liggen. Ieder thema heeft vier ambitieniveaus: ++++ Het thema heeft een zeer hoge prioriteit. +++ Het thema heeft een hoge prioriteit. ++ Het thema heeft een matige prioriteit. + Het thema heeft een lage prioriteit. 4.1 Groenstructuur De groenstructuur van Vlaardingen is zeer belangrijk voor de leefbaarheid van de gemeente. Binnen de groenstructuur is leefbaarheid het belangrijkste thema. Onder de groenstructuur vallen een aantal belangrijke toegangswegen met bomenrijen, entrees tot de stad en de wijken, de stadsranden, sportvelden en volkstuinen.
++++
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
+++
+++
+++
++
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Leefbaarheid
Identiteit
Biodiversiteit
Klimaatadaptatie
Cirulariteit
4.2 Ecologische structuur De ecologische structuur verbindt de groenstructuur, de parken en de buitengebieden met elkaar. Hierdoor kunnen dieren zich verplaatsen en kunnen planten zich verspreiden naar de verschillende groene gebieden en zich hier vestigen. Daarnaast biedt deze structuur bewoners de mogelijkheid om dichtbij huis natuur te beleven.
23
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
4.3 Stadspark De stadsparken zijn bedoeld voor het welzijn van de bewoners van Vlaardingen. Mensen ontmoeten elkaar hier en kunnen spelen, bewegen en tot rust komen. De grotere parken dragen daarnaast bij aan de groene identiteit van de gemeente Vlaardingen. Stadsparken in Vlaardingen zijn het Oranjepark, Park ’t Hof, Wijkpark Holy Noord, Marnixpark, Maaspark, ‘t Nieuwelant en begraafplaatsen Holy en Emaus.
++++
De ecologische structuur is ook een prettige plek om in te verblijven en ontspannen. Door de stedelijke groenstructuren en parken met de buitengebieden te verbinden worden deze ook aantrekkelijker voor bewoners om te bezoeken.
+++
++
++++
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
+++
+++
++++
+++
+++
+
4.4 Buurtpark Net als stadsparken zijn buurtparken vooral belangrijk voor het welzijn van bewoners. Het zijn de belangrijkste groene plekken in de buurt. Mensen kunnen hier bewegen, spelen, tot rust komen en elkaar ontmoeten. De buurtparken dragen ook bij aan de identiteit van de buurt. Daarnaast zijn ze belangrijk voor de betrokkenheid van bewoners, doordat ze in de buurt liggen en gemakkelijk te bereiken zijn. Voorbeelden van buurtparken in de Vlaardingen zijn het Mendelsohnplein en de Kindervallei.
++++
+++
+++
+++
+
24
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
25
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
26
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
Fotograaf: Michelle Willemse
5
Groene ambities en doelen Als gemeente willen we ons groene karakter behouden en versterken. Zo zien we groen als een basisbehoefte. Met ambities en doelen per thema (leefbaarheid, identiteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en circulariteit) brengen we het groen naar een hoger niveau.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
27
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
5.1 OVERSTIJGENDE AMBITIES EN DOELEN Om de groene visie na te streven, volgt de gemeente Vlaardingen zes overstijgende ambities: 1. Groen is een basisbehoefte. 2. We integreren het Groenbeleidsplan in de Omgevingsvisie. 3. Participatie is maatwerk. 4. Veiligheid staat voorop. 5. We richten ons op al het groen in Vlaardingen. 6. We zetten in op de kwaliteit van het groen. Hieronder gaan we dieper in op deze ambities en de doelen die we daarin stellen. Groen is een basisbehoefte. Een groene omgeving is belangrijk voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. We zien dit als een basisbehoefte. Bij afwegingen in ruimtelijke ontwikkelingen nemen we groen daarom mee als een gelijkwaardige factor naast andere basisbehoeften, zoals water, mobiliteit en nutsvoorzieningen. We zorgen dat alle bewoners van Vlaardingen toegang hebben tot een groene plek op korte afstand van hun woon- en werkomgeving. • We streven naar het realiseren van de 3–30–300 regel. Dit houdt in dat: iedere bewoner vanuit huis 3 bomen moet kunnen zien;
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
iedere wijk voor 30% in de schaduw valt van bomen; iedere bewoner van Vlaardingen binnen 300 meter vanuit huis of werkplek beschikking heeft tot een groene zone (ten minste 1 hectare). We integreren het Groenbeleidsplan in de Omgevingsvisie. We integreren het Groenbeleidsplan Vlaardingen 20242034 in de Omgevingsvisie. Groenstructuren en de Lijst met bijzondere houtopstand worden opgenomen in het Omgevingsplan. Participatie is maatwerk. Uit de bewonersenquête blijkt dat een groot deel van de bewoners graag meer informatie krijgt over werkzaamheden in het groen. Daarom streven we ernaar om bewoners en andere belanghebbenden zoveel mogelijk mee te nemen in de keuzes die we maken in het groen. Per ontwikkeling bepalen we aan de hand van de Participatieladder Pröpper welk participatieniveau het meest geschikt is: raadplegen, adviseren, coproduceren, meebeslissen of zelf organiseren. Door dit van te voren te bepalen voorkomen we frustraties bij de betrokken partijen. We hebben als ambitie om betrokken partijen zo veel mogelijk te laten participeren. Door goed te communiceren over de ontwikkelingen in - en de meerwaarde van - het groen, stimuleren we zoveel mogelijk bewoners en bedrijven om zelf ook te vergroenen.
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
• P er project kijken we hoe we bewoners kunnen betrekken. • Wanneer bewoners zelf een initiatief aandragen, dan toetsen we dit op de volgende punten: passend in de openbare ruimte, vergroten sociale cohesie, vergroten biodiversiteit, bijdrage klimaatadaptatie en financiële haalbaarheid. • We inspireren met goede voorbeelden en delen informatie over de voordelen van een groene omgeving. Bijvoorbeeld door te laten zien op welke manier je een tuin of bedrijventerrein kunt vergroenen. • We stellen een digitale kaart beschikbaar met locaties van grote groenprojecten en wanneer hieraan wordt gewerkt. Veiligheid staat voorop. Bij de inrichting van groen in de gemeente of bij het beheer van bestaand groen blijft veiligheid de eerste prioriteit. We houden altijd rekening met de veiligheid van mensen die bij het groen in de buurt wonen, het groen gebruiken of passeren. Het gaat daarbij aan de ene kant over fysieke veiligheid, zoals vlakheid/beloopbaarheid van voetpaden, uitzichthoeken bij inritten/kruispunten en het onderhoud aan de bomen. Aan de andere kant gaat het over sociale veiligheid. Dit bepalen we aan de hand van het ZETA-principe: zichtbaarheid, eenduidigheid, toegankelijkheid en aantrekkelijkheid.
28
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
We richten ons op al het groen in Vlaardingen. Om echt impact te kunnen maken met groen op verschillende thema’s, richten we ons niet alleen op het groen dat in het bezit is van de gemeente. We stimuleren daarnaast woningcorporaties, VvE’s, onderwijsinstellingen, bewoners en bedrijven om hun terreinen groen in te richten en samen met ons de positieve effecten van groen op onze leefomgeving te vergroten. • We gaan in gesprek met woningbouwcorporaties, onderwijsinstellingen en bedrijven om hun terrein en vastgoed groener in te richten. • We bieden subsidies aan voor het vergroenen van particulier terrein, waaronder tuinen, schoolpleinen, daken, gevels en bedrijventerreinen. We zetten in op de kwaliteit van het groen. Waar mogelijk zorgen we dat het groenareaal in de gemeente niet afneemt. Als er toch keuzes worden gemaakt waarbij het groenareaal afneemt, dan zorgen we dat de kwaliteit van het groen dat overblijft omhoog gaat. Hierdoor bewaken we de kwaliteit van het groen. Als we woningen realiseren binnen het huidige groenareaal, nemen we groen mee in het ontwerp. Het Convenant Klimaatadaptief Bouwen geeft hier handvatten voor. • We maken inzichtelijk hoe we groen op waarde schatten (beeldbepalende waarde, waarde voor de leefbaarheid, natuurwaarde, cultuurhistorische waarde) en gebruiken deze criteria om te bepalen
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
hoe te verwijderen groen gecompenseerd moet worden. • Bij het bouwen, renoveren en herstructureren van woningen wordt altijd Natuurinclusief gebouwd.
5.2 LEEFBAARHEID Het groen in de gemeente Vlaardingen draagt bij aan de fysieke en mentale gezondheid van bewoners. Mensen voelen zich beter in het groen en kiezen bij bewegen, ontmoeten, spelen, sporten en ontspannen eerder voor een groene plek dan voor een grijze omgeving. Groen heeft verschillende functies in de gemeente. Stadsparken en buurtparken hebben een belangrijke functie als ontmoetings- en verblijfplek voor mensen in de wijk. Met name in wijken met veel hoogbouw heeft het openbaar groen een extra functie als ‘gemeenschappelijke tuin’. Daarnaast daagt groen kinderen uit tot spelen en bewegen, maar ook om andere kinderen te ontmoeten. ‘Buiten spelen’ kan vorm krijgen in een formele speelplek (met toestellen), maar ook als informele speelplek (wadi’s, ruige bermen, grasvelden, bosjes om in te verstoppen). Natuurlijke elementen op een speelplek leiden tot allerlei soorten spel. Bij natuurlijk spelen zijn het groen en de aanwezige natuurlijke materialen het onderwerp en de omgeving van het spel. Het groen is dus niet alleen
decor zoals in het verleden groen werd toegepast. De speelplek daagt uit tot creativiteit en ontdekken: kinderen scheppen hun eigen fantasiewereld en gaan op ontdekkingstocht. Een voorbeeld van een natuurlijke speelplek binnen de gemeente Vlaardingen is het Klauterwoud in de Broekpolder en de speelplek bij ‘t Nieuwelantpark. Hier combineren we informeel en formeel spelen. Uit de bewonersenquête blijkt dat bewoners gemiddeld gezien tevreden zijn over de hoeveelheid groen in de buurt. Vooral aanleidingen om te spelen, bewegen en sporten zijn er vaak voldoende. Plekken om tot rust te komen of elkaar te ontmoeten zouden ze wat meer willen zien in het groen.
29
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
Om te zorgen dat het groen in de gemeente blijft bijdragen aan een leefbaar Vlaardingen, zetten we in op de volgende ambities: 1. We stellen het gebruik van groen voorop. 2. We maken groen beleefbaar. 3. We werken samen aan het groen, voor kwaliteit en hoge biodiversiteit. In de volgende alinea’s gaan we dieper in op deze ambities en de doelen die we daarbij stellen. We stellen de functie van groen voorop. Het gebruik van groen is een belangrijk element voor de leefbaarheid van Vlaardingen. We stimuleren bewoners om het groen te gebruiken door te zorgen
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
dat dit goed bereikbaar is in de directe leefomgeving en door activiteiten te organiseren in het groen. De activiteiten kunnen zowel door de gemeente als bewoners zelf worden georganiseerd. Bij nieuwe ontwikkelingen besteden we veel aandacht aan de aanwezigheid en bereikbaarheid van groen en de gebruiksfuncties daarvan. We vernieuwen indien nodig de inrichtings- en beheereisen voor het groen voor verschillende doelgroepen en vormen van gebruik. Dit gebeurt in overleg met de verschillende betrokken disciplines. • We richten speelplekken zoveel mogelijk natuurlijk in, bijvoorbeeld door hoogteverschillen in het maaiveld en de beplanting. Groen zorgt hierbij voor beschutting tegen wind, zon, regen en kou. Groen sluit aan op de doelgroep en het gebruik. • Bij ontmoetings- en verblijfsplekken biedt groen beschutting tegen wind, zon, en regen, maar mag groen de zichtbaarheid niet ernstig verminderen. Er moeten zichtlijnen zijn door bosschages rondom de speelplek. • Voor het houden van evenementen is een vergunning nodig. Hieraan zijn voorwaarden verbonden m.b.t. het gebruik en de duur van het evenement. Bij evenementen dient geluidsoverlast, schade aan de openbare ruimte en kans op vervuiling zoveel mogelijk te worden beperkt, als de evenementen plaatsvinden in Park ‘t Hof, Wijkpark Holy Noord, Heemtuin in Westwijk en in de ecologische hoofdstructuur. Deze plekken
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
zijn te gevoelig voor schade en verstoring van flora en fauna. We maken hiervoor een natuurwaardenkaart, waar extra zorgvuldig moet worden omgegaan met het groen. We maken groen beleefbaar. In het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van groen besteden we extra aandacht aan de kwaliteit van groen om groenelementen beleefbaar te maken en een fijne omgeving te creëren. We bepalen per locatie welke rol het groen speelt in de beleefbaarheid. Groen kan geborgenheid bieden en representatieve plekken extra accentueren. Op andere plekken kan groen bepaalde activiteiten of elementen juist van het oog afschermen of zorgen voor veiligheid door een fysieke scheiding te vormen bij wegen en water. Initiatieven van bewoners zijn daarbij welkom: zij zijn het die de ruimte gebruiken. • We zorgen dat het beheer van groen rondom speelplekken, ontmoetingsplekken en sportlocaties op orde is. Dit houdt in dat het voldoet aan de beeldkwaliteitseisen die gelden. • Per locatie bepalen we of groen geborgenheid geeft, accentueert, afschermt van het oog of zorgt voor veiligheid. • Braakliggende terreinen krijgen als het kan een tijdelijke functie als groene ruimte, bijvoorbeeld als trapveld of tijdelijke natuur. Hierbij houden we rekening met de wensen van bewoners en de tijdsduur van de tijdelijke invulling.
30
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
We werken samen aan het groen, voor kwaliteit en hoge biodiversiteit. We stemmen de inrichting van het groen in Vlaardingen af op hoe bewoners het graag gebruiken. Bij groene projecten betrekken we daarom actief bewoners en samenwerkingspartners om de functies van groen optimaal af te stemmen op de gebruikerswensen. Dit vergroot de sociale cohesie en de levenskansen van openbare groenelementen. Daarbij kunnen bewoners wijkdeals sluiten. Op deze manier kunnen ze groen toevoegen in de straat of een stuk groen zelf beheren, bijvoorbeeld door het adopteren van een boomspiegel of het realiseren van een geveltuintje. • Initiatiefnemers betrekken huidige/toekomstige bewoners en de gemeente aan de voorkant van hun project. • Bewoners kunnen initiatieven aandragen bij de buitenruimtecoördinator.
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
Om de identiteit van Vlaardingen te behouden en versterken, zetten we in op de volgende ambities: 1. We richten de openbare ruimte zo in dat het past bij het karakter van Vlaardingen, waarbij we kunst een prominente plek bieden. 2. We versterken de groenstructuren en sluiten aan bij kansen van andere ontwikkelingen. 3. We koesteren bomen als dragers van de groenstructuur. 4. We laten groen en water elkaar versterken. 5. We koppelen de groenstructuur zoveel mogelijk aan de routestructuur. 6. We zorgen dat iedere nieuwe straat in de gemeente groen bevat. In de volgende alinea’s gaan we dieper in op deze ambities en de doelen die we daarbij stellen.
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
We richten de openbare ruimte zo in dat het past bij het karakter van Vlaardingen, waarbij we kunst een prominente plek bieden. Groen beïnvloedt hoe mensen de openbare ruimte ervaren. We gebruiken als het kan groen dat past bij de cultuurhistorie van de stad of het stadsdeel. Hierbij kijken we naar de geschiedenis van de plek en welke groeninvulling er vroeger was. Bestaand groen dat de identiteit van Vlaardingen versterkt, behouden we zoveel mogelijk. Daarnaast besteden we extra aandacht aan het groen bij de entrees van de stad. • We kiezen voor beplanting die past bij de identiteit van de wijk of buurt. • Veelgebruikte entrees van de stad richten we in met aantrekkelijk groen.
5.3 IDENTITEIT Onze identiteit maakt de gemeente uniek. Keuzes in het groen van verschillende wijken kunnen de beleving, oriëntatie, lokale cultuur en historie versterken. Het groen draagt bij aan hoe bewoners de gemeente ervaren, beleven en herkennen. Iedere wijk heeft zijn eigen identiteit. Het openbaar groen werkt mee aan het behoud en de versterking hiervan. In sommige wijken kunnen we dit nog verbeteren.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
31
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
We versterken de groenstructuren door aan te sluiten bij andere ontwikkelingen. Bij nieuwe plannen maken we een afweging in het ruimtegebruik voor verschillende functies. Groen is daarbij net zo belangrijk als andere beleidsdisciplines, zoals verkeer, water en spelen. We behouden de bestaande groenstructuur en versterken deze waar dat kan. Hierbij stemmen we gebruik, inrichting en beheer van het groen op elkaar af. Nieuw groen leggen we duurzaam aan en mogelijke knelpunten in gebruik, inrichting en beheer lossen we op. We investeren in groen, zodat het minimaal 40 jaar in stand gehouden kan worden. • Bij nieuwe plannen is groen net zo belangrijk als andere beleidsdisciplines, zoals verkeer, water en spelen. • We stemmen gebruik, inrichting en beheer van het groen op elkaar af. We koesteren bomen als dragers van de groenstructuur. We behandelen en verzorgen bomen met extra zorgvuldigheid, zowel bij laanbeplantingen als boomgroepen en solitaire bomen. Dit geldt niet alleen voor monumentale en waardevolle bomen, maar ook voor de jongere generatie bomen. We besteden extra aandacht aan die delen van de bestaande boomstructuur die mede door slechte groeiplaatsomstandigheden worden bedreigd door uitval en ziekte. We richten ons
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
op een toekomstbestendige inrichting van het bomenbestand, met een diversiteit in soorten en leeftijden van bomen. • We actualiseren de lijst met bijzondere houtopstand minimaal iedere 3 jaar. • Bij de aanplant van bomen kiezen we voor een diversiteit aan soorten. • We houden bij de soortkeuze rekening met het veranderende klimaat. • We planten de juiste boom op de juiste plaats zodat de boom minimaal 40 jaar kan worden (hiervan kan alleen afgeweken worden in overleg).
We laten groen en water elkaar versterken. Bij het ontwerp van de openbare ruimte zoeken we altijd naar ruimte om water en groen te combineren om het gebruik, de beleving en natuurwaarde van de omgeving te vergroten. • Waar mogelijk realiseren we natuurvriendelijke oevers. • We richten wadi’s waar mogelijk op een ecologische manier in.
32
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
We koppelen de groenstructuur zoveel mogelijk aan de routestructuur. Om de beleving van groen te bevorderen sluiten we het groen zoveel mogelijk aan bij de (veel gebruikte) routes in de gemeente. Dit versterkt de herkenbaarheid van de routes, waardoor mensen zich makkelijker in Vlaardingen oriënteren. • We verbeteren de herkenbaarheid van routes door deze met verschillende soorten groen te begeleiden passend voor de locatie. We zorgen dat iedere straat in de gemeente groen bevat. We streven ernaar dat iedere straat groen bevat, zowel op gemeentelijke gronden als op particulier terrein. Bij nieuwe ontwikkelingen maken we altijd ruimte voor groen. We nemen groen daarom voorin het planproces mee. Bij herontwikkelingen hebben we aandacht voor de inpassing van het bestaand groen en ruimte voor nieuw groen. • Iedere straat in Vlaardingen bevat groen, op gemeentelijke gronden en/of op privéterrein (minimaal 20% - 30% openbaar groen). De invulling van groen bepalen we per locatie (gevelgroen, dakgroen, bomen, heesters, etc.). • We maken altijd ruimte voor groen bij nieuwe inrichting en bij herontwikkelingen.
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
33
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
een positief effect op de gezondheid. Het combineren van verschillende groenfuncties is mogelijk. Uit de bewonersenquête bleek dat het grootste deel van de bewoners het niet erg vindt als het groen er minder strak uitziet, als dit beter is voor de natuur. Bewoners vinden biodiversiteit een belangrijk thema.
5.4 BIODIVERSITEIT Vlaardingen hecht veel waarde aan de ecologische groenstructuren, die een belangrijke bijdrage leveren aan zowel het regionale als het lokale ecosysteem. Het behouden en vergroten van de biodiversiteit is belangrijk voor de veerkracht van de groenstructuren op de lange termijn. De gemeente blijft zich daarom inzetten voor ecologisch en biodivers groen op plekken waar het kan. Vlaardingen heeft een grotendeels aaneengesloten ecologisch netwerk van brongebieden en linten en zet zich in op natuurinclusieve woningbouw. De bewoners waarderen ecologisch groen. Groen heeft
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
Om de biodiversiteit in Vlaardingen te behouden en vergroten, zetten we in op de volgende ambities: 1. We zetten in op het vergroten van de biodiversiteit. 2. We versterken de ecologische structuren. 3. We zetten in op het combineren van het water en groen. 4. We zetten in op ecologisch beheer. 5. We communiceren ecologische waarden. In de volgende alinea’s gaan we dieper in op deze ambities en de doelen die we daarbij stellen. We zetten in op het vergroten van de biodiversiteit. Om de biodiversiteit zoveel mogelijk te vergroten, maken we keuzes voor de langere termijn. We kiezen bijvoorbeeld veel voor inheemse planten, die een grotere diversiteit aan inheemse diersoorten aantrekken. Bij nieuwe plannen, renovaties en reconstructies kijken we hoe we ecologisch groen kunnen inpassen om de biodiversiteit op de lange termijn te kunnen vergroten. Bewoners kunnen een grotere diversiteit aan planten waarderen, blijkt uit de bewonersenquête. Mensen geven aan vooral meer diversiteit in bloeiende planten te willen zien.
6. Bomen
7. Groene routekaart
Literatuur
Bijlagen
• B ij de inrichting van het groen gebruiken we wanneer wenselijk inheemse soorten, bijvoorbeeld op ecologisch waardevolle plekken en kansrijke plekken. • We streven naar zaden, bollen, planten en bomen te halen bij een biologisch verantwoorde leverancier. • We streven ernaar om een zo lang mogelijke bloeiboog te realiseren in verschillende groenstructuren. • We waarderen en beschermen de natuurwaarden binnen de gemeente Vlaardingen. Met een natuurwaardenkaart maken we inzichtelijk waar waardevolle ecologische structuren liggen. Aan de hand van een natuurkansenkaart maken we inzichtelijk welke locaties we kunnen omvormen tot ecologisch waardevolle structuren. We versterken de ecologische structuren. Om planten en dieren de kans te geven zich te vestigen in Vlaardingen, zorgen we dat groenstructuren met elkaar verbonden zijn. We halen het buitengebied naar binnen via de ecologische structuren, met de water- en groenstructuur als aanknopingspunt. Door de verbindingen naar het groen en naar de buitengebieden te versterken, worden deze ook aantrekkelijker voor bewoners om te bezoeken. De verbindingen maken ook genetische uitwisseling tussen populaties van flora en fauna mogelijk. Dit zorgt voor vitale populaties en de instandhouding van soorten.
34
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Vertrekpunt 2024
3. Groenvisie
• W e versterken de ecologische verbindingen naar de vier buitengebieden: Volksbos, Krabbepark, Holiërhoekse Polder en de Broekpolder. • We zorgen er voor dat de ecologische structuren een beschermde status krijgen binnen de bebouwde kom van de gemeente Vlaardingen (opgenomen in de groenstructuurkaart). • We brengen de kwaliteit van het ecologische structuren terug op hoog niveau. Dit bereiken we onder andere door op meer plekken ecologisch te maaien. We zetten in op het combineren van het water en groen. We verbinden groene en blauwe structuren door de grenzen tussen land en water zo natuurlijk mogelijk in te richten. Bijvoorbeeld door minder beschoeiing toe te passen, oevers anders te beheren en rekening te houden met aanwezige diersoorten. • Waterpartijen grenzend aan een ecologische zone richten we zoveel mogelijk natuurlijk in door middel van natuurvriendelijke oevers. • Oevers met een ecologisch karakter beheren we als natuurvriendelijke oever. • Wanneer een natuurvriendelijke oever niet mogelijk is, plaatsen we (indien noodzakelijk) een FUP (faunauittredingsplaats) volgens algemene richtlijnen. We zetten in op ecologisch beheer. De ecologische hotspots in Vlaardingen beheren we ecologisch. We stemmen dit beheer af op het
Groenbeleidsplan Vlaardingen 2024-2034
4. Groenstructuur
5. Groene ambities en doelen
vergroten van de biodiversiteit, bijvoorbeeld door verschraling toe te passen. Wadi’s richten we als het kan natuurlijk in zodat er ruig gras staat en kruidengroei kan ontwikkelen. Dit vergroot de biodiversiteit en geeft een kleurrijk beeld. Sinds 1985 passen we geen chemische bestrijdingsmiddelen meer toe in het groen en op de verharding. • We brengen ecologische hotspots en ontbrekende schakels in kaart. Deze leggen we vast in de natuurwaardenkaart. Biodiversiteitsbehoud maken we op deze plekken een prioriteit. • Wadi’s in de gemeente richten we als het kan natuurlijk in en beheren ze ook natuurlijk. Mocht er een speelplek in de buurt zijn, maken we ook de combinatie met natuurlijk spelen.