Bijlage Verslag gesprekken verkenner met alle fracties (25 maart 2022)

Verslagen gesprekken verkenner met alle fracties Datum gesprekken: vrijdag 25 maart 2022 Verkenner: dhr. I.W. Opstelten Aanwezige griffier: dhr. J. Mimpen (verslag) Locatie: Koffiekamer, Stadhuis Vlaardingen, Markt 11, Vlaardingen

Vooraf Alle lijsttrekkers/fractievoorzitters zijn uitgenodigd voor een gesprek met de verkenner op 25 maart jl. waarbij zij allen iemand mee konden nemen om hen bij te staan. Alle fracties hebben van de uitnodiging gebruik gemaakt. Van de gesprekken is een kort verslag gemaakt dat is geaccordeerd door alle lijsttrekkers/fractievoorzitters. Verslag gesprek met Stadsbelangen Vlaardingen (SBV) Aanwezig: mw. Kalf-Müller (lijsttrekker/fractievoorzitter) SBV heeft grote moeite met de onduidelijkheid van de financiële staat van Vlaardingen en vindt het spijtig dat het college niet voorafgaand aan de verkiezingen met een overdrachtsdossier is gekomen. SBV ziet dat de ombuigingen uit het Herstelplan nog niet zijn gehaald of als onhaalbaar zijn gekwalificeerd. Daarnaast vindt SBV het spijtig dat de kosteloze begrotingsscan van de provincie door het college is ontraden. De gemeenteraad had beter in positie gebracht moeten worden. Vanwege de financiële onzekerheid en het verzuimen van het doen van voorwerk, is SBV geen voorstander van een raadsprogramma. SBV is vanwege de incidenten in de afgelopen periode geen voorstander van voortzetting van de huidige coalitie aangevuld met een partij, maar vindt het wel te verantwoorden als de 5 partijen met elk 4 zetels (VVD, GroenLinks, ONS Vlaardingen, SP, VV2000/Leefbaar Vlaardingen) een coalitie gaan vormen.

SBV vindt het prima als er tijdens het proces van coalitievorming ruimte wordt geboden aan de overige partijen om inbreng te geven maar dat zal de partij ook al in het duidingsdebat doen. Voor SBV zijn er op voorhand geen inhoudelijke breekpunten, maar er wordt grote waarde gehecht aan de manier van samenwerken waarbij juist niemand wordt uitgesloten. Verslag gesprek met Beter voor Vlaardingen (BVV) Aanwezig: dhr. Van Unen (lijsttrekker/fractievoorzitter) BVV is voorstander van spoor 3, een coalitieakkoord op hoofdlijnen met een klein beetje raadsakkoord. Gelet op de versnippering, kan het meerwaarde hebben om alle partijen de kans te geven inbreng te leveren. De overeenstemming in de analyse van de verkiezingsprogramma’s kan hiervoor als uitgangspunt dienen. BVV denkt dat niet alle 5 grote partijen met 4 zetels in aanmerking komen voor coalitiedeelname. Ook deelname van het CDA is hierbij niet uitgesloten. BVV denkt dat er in de vorige periode te veel is gebeurd voor deelname van de SP aan de coalitie. Voor BVV zelf zijn er geen inhoudelijke breekpunten. Verslag gesprek met Heel de Stad Aanwezig: dhr. Boers (lijsttrekker/fractievoorzitter) & dhr. Thiel (steunraadslid) De fractie Heel de Stad geeft aan dat een groot deel van de bevolking zich niet gehoord voelt en daardoor niet is gaan stemmen.

Daardoor worden de gevestigde partijen met een vaste achterban groter en voelen mensen zich de volgende keer nog minder gehoord. Het enige dat je hieraan kunt doen, is een raadsakkoord, spoor 2. Als het spoor 2 niet wordt, dan is spoor 3, de combinatie, het beste alternatief. Als je kiest voor een raadsakkoord, maakt het niet zo veel uit van welke partijen de wethouders zijn, dit kunnen ook goede externen zijn. Belangrijk is dat de wethouders gekwalificeerd zijn, lef hebben en grip hebben op de organisatie. De fractie Heel de Stad bestaat uit zelfbenoemde verbinders en sluit niemand uit. Ook zijn er op voorhand geen inhoudelijke breekpunten. Verslag gesprek met Denk Aanwezig: dhr. Akça (fractievoorzitter) Denk vindt spoor 1, een traditioneel coalitieakkoord, op dit moment het meest geschikt voor de stad, ook al is Denk eigenlijk een voorstander van spoor 3, de combinatie. Het zou wel mooi zijn om ook op 1

te schrijven waar de raad het als geheel over eens is. Volgens Denk zouden de 5 grootste fracties met 20 zetels in totaal de coalitie moeten gaan vormen. Denk sluit zelf niemand uit. Ook zijn er voor Denk geen inhoudelijke breekpunten. Denk vindt het wel een goed idee als de informateurs ook tussentijds rapporteren aan de raad en de gelegenheid geven om inbreng te hebben. Verslag gesprek met Algemeen Ouderen Verbond (AOV) Aanwezig: dhr. Kloosterman (lijsttrekker/fractievoorzitter) & mw. De Jong (raadslid) Het AOV was vier jaar geleden niet gecharmeerd van een raadsakkoord en denkt nog steeds dat er hiervoor op dit moment te weinig onderling vertrouwen is. Op dit moment kiest het AOV daarom voor een coalitieakkoord, maar wel met ruimte om als raad procesafspraken te maken en samen te werken aan vertrouwen. Daarnaast moet duidelijkheid over de financiële staat en het financieel herstel van de gemeente de basis zijn. Op de vraag wie dan moet gaan starten met de gesprekken om te komen tot een nieuw college geeft het AOV aan dat er 5 partijen zijn met 4 zetels en 1 met 3 zetels. Van deze partijen vindt het AOV het verkiezingsprogramma van de SP wel erg afwijkend. Daarnaast maken ook de gebeurtenissen rondom het vertrek van de wethouder in de vorige periode, dat het AOV het lastig zou vinden om de SP in de nieuwe coalitie te zien.

Het AOV sluit zelf echter niemand uit en heeft geen inhoudelijke breekpunten. Verslag gesprek met PvdA Aanwezig: mw. Solleveld (lijsttrekker/fractievoorzitter) & mw. Ottervanger (raadslid) De PvdA geeft er de voorkeur aan om nu niet verder te gaan met een raadsakkoord, maar om gewoon te gaan werken aan een coalitieakkoord. Het raadsakkoord is vier jaar geleden niet goed bevallen. De tijd is hiervoor nog niet rijp. De PvdA is daar niet principieel op tegen maar als je dat zou doen, zou je dat ook goed moeten doen en wethouders uit de samenleving moeten halen. Op dit moment is de PvdA echter echt een voorstander van een coalitieakkoord op inhoud. Als er overigens iets van een raadsakkoord in gang zou worden gezet, werkt de fractie daar wel aan mee. De PvdA vindt dat de winnaars van de verkiezingen (VVD, GroenLinks en VV2000/Leefbaar Vlaardingen) aan zet zijn en hun mogelijke coalitiepartners uit zouden moeten kiezen. Wat de PvdA betreft worden er echter geen partijen uitgesloten. Op de vraag of er ook inhoudelijke breekpunten zijn, geeft de PvdA aan dat de vluchtelingenboot dat zou zijn, maar dat is nu niet meer aan de orde. Verslag gesprek met VV2000/Leefbaar Vlaardingen Aanwezig: mw. Somers-Gardenier (lijsttrekker) & mw. Molenaar (fractievoorzitter) VV2000/Leefbaar Vlaardingen geeft aan dat het op dit moment het beste is om een coalitieakkoord te sluiten.

Voor de onderlinge verhoudingen zou het overigens wel goed zijn om ook te kijken naar goede ideeën van de overige fracties en deze te steunen. Het zou op zich ook niet verkeerd zijn om op een rij te zetten waar alle fracties het over eens zijn, zoals ook uit de analyse van de verkiezingsprogramma’s blijkt, maar een aantal van die zaken kost geld. Voor VV2000/Leefbaar Vlaardingen is financiële deugdelijkheid en duidelijkheid wel het vertrekpunt. Alleen dan zal de fractie ergens een handtekening onder zetten. De fractie kan zich goed vinden in het idee van een coalitieakkoord op hoofdlijnen zodat er ook voldoende vrije kwesties zijn met wisselende meerderheden. Er moet dan wel helder afgesproken worden wat die vrije ruimte is. Tussentijds inbreng vragen van de gehele raad zou kunnen, maar het is volgens de fractie in beginsel aan de grootste fractie om de lijnen hierin uit te zetten. VV2000/Leefbaar Vlaardingen is voorstander van voortzetting van de goede samenwerking binnen de huidige coalitie van VVD, GroenLinks, VV2000/Leefbaar Vlaardingen, CDA en D66 aangezien zij de afgelopen 3 jaar samen aan de lat hebben gestaan om Vlaardingen weer gezond te maken. Als deze huidige coalitie doorgaat, zou deze aangevuld kunnen worden met ONS Vlaardingen, AOV, ChristenUnie-SGP of de PvdA.

De partij heeft hierin geen specifieke voorkeur omdat zij met alle partijen goed kunnen samenwerken en programmatische overlap hebben. Samenwerking met de SP ziet de fractie als problematisch en niet goed denkbaar, ook al wordt in beginsel niemand uitgesloten. Inhoudelijk zou het enige breekpunt zijn als het Herstelplan wordt losgelaten want er moet wel financiële degelijkheid en helderheid zijn. Verslag gesprek met D66 Aanwezig: dhr. Kegel (lijsttrekker/fractievoorzitter) en dhr. Vleeschhouwer (steunraadslid)

2

D66 stelt een hoofdlijnenakkoord voor dat ruimte laat voor de raad als geheel. Processen voor de onderlinge samenwerking zijn hierbij essentieel en de financiële kaders leidend. Daaruit blijkt dan ook helder wat de ruimte is voor de raad als geheel. Alles buiten het hoofdlijnenakkoord zou dan ook aan de raad gelaten kunnen worden. D66 ziet het wel als denkbaar dat er tijdens het formatieproces ook inbreng opgehaald wordt bij de gehele raad, maar de raad kan ook een eigen proces doorlopen waarbij wordt gesproken over bijvoorbeeld de onderlinge omgangsvormen. De collegevormende partijen geven de financiële kaders aan maar wat D66 betreft blijft er wel ruimte over voor de raad als geheel. Op de vraag of er ook overeenstemming gevonden kan worden op de punten die op basis van de analyse van de verkiezingsprogramma’s brede steun krijgen, geeft D66 aan dat dit welllicht mogelijk is voor de zaken die weinig of geen geld kosten maar veel zaken kosten wel geld en dan moeten er keuzes gemaakt worden waarmee het lastiger wordt. D66 vindt de huidige coalitiepartners vanwege de goede samenwerking een goede basis voor een nieuwe coalitie. Om weer een meerderheid in de raad te hebben, moet hier echter een partij aan toegevoegd worden, en wat D66 betreft zou dat ChristenUnie-SGP kunnen zijn, met name vanwege de constructieve manier van politiek bedrijven in de afgelopen periode.

Wat D66 betreft worden er echter op voorhand geen partijen uitgesloten en zijn er ook geen breekpunten. Verslag gesprek met ChristenUnie-SGP Aanwezig: dhr. De Reus (lijsttrekker/fractievoorzitter) & dhr. Van Pienbroek (raadslid) ChristenUnie-SGP ziet geen heil in een raadsprogramma. Vier jaar geleden was de fractie hier al geen voorstander van omdat er hiervoor te weinig vertrouwen is. Een raadsprogramma werkt alleen als er 100 procent vertrouwen in elkaar is en men elkaar wat gunt. ChristenUnie-SGP geeft een voorkeur aan een akkoord dat tussen een traditioneel coalitieakkoord en een coalitieakkoord op hoofdlijnen ligt. Dat zal in de gesprekken afgetast moeten gaan worden. De basis moet in eider geval stevig neergezet worden met een financieel kader. ChristenUnie-SGP geeft er wel de voorkeur aan om ook de oppositie wat meer ruimte te geven, zowel financieel als qua uitvoering. Het risico van een traditioneel coalitieakkoord is dat de oppositie niet serieus wordt genomen. Voor de fractie zouden VVD en GroenLinks sowieso onderdeel uit moeten gaan maken van de nieuwe coalitie en het is dan ook hen om aan te geven met wie ze samen zouden willen werken. Op voorhand geeft de fractie aan dat zij niemand uitsluiten. Qua breekpunten geeft de fractie aan dat ChristenUnie-SGP een aantal principiële kernwaarden heeft die wat de fractie betreft niet aangetast mogen worden.

Verslag gesprek met SP Aanwezig: dhr. Hoekstra (lijsttrekker/fractievoorzitter) en dhr. De Man (raadslid) De SP heeft een voorkeur voor een oppositie-coalitiemodel. Wat de SP betreft, moet het mogelijk zijn om met 5 partijen een coalitie te vormen. Dat is een werkbaar aantal. Vier jaar geleden is er geëxperimenteerd met een raadsprogramma en dat is faliekant mislukt. De SP ziet geen aanleiding om het nu nog eens te proberen. De partij staat wel open voor een akkoord op hoofdlijnen. Je zult echter wel in gesprek moeten met elkaar om te bespreken wat er dan aan de raad wordt overgelaten. Een coalitieakkoord op hoofdlijnen betekent voor de SP dat er vrije ruimte is voor partijen om wanneer gewenst andere keuzes te maken. De partij vindt dat het college voorstellen moet doen en dat de raad moet kaderstellen en controleren. De SP heeft geen vertrouwen in een vorm van een raadsakkoord. Wat de SP betreft zouden de 5 grootste partijen met elk 4 zetels in gesprek moeten gaan met elkaar om een coalitie te vormen. Uit de formatie moet dan blijken of dit ook gaat lukken. Indien het niet zou lukken, vindt de SP dat als eerste naar CDA en D66 gekeken moet worden, op volgorde van grootte dus. De SP sluit zelf geen partijen uit en heeft geen absolute breekpunten, het gaat om het totaalresultaat. Verslag gesprek met ONS Vlaardingen Aanwezig: dhr.

Hoogendijk (lijsttrekker/fractievoorzitter), dhr. Van Haren (raadslid) & mw. Hogewoning (raadslid) Vier jaar geleden was ONS Vlaardingen de winnaar van de verkiezingen. De partij heeft toen gepleit voor het werken met een raadsprogramma. Uiteindelijk is dat niet gelukt. De partij denkt dat het nu niet realistisch is om spoor 2, een raadsakkoord, op tafel te leggen. De tussenvariant, spoor 3 waarbij een combinatie wordt gemaakt van een raadsakkoord en een coalitieakkoord op hoofdlijnen, is een realistischer alternatief. Spoor 2, een raadsakkoord, blijft voor de partij wel het ideaal, maar is nu niet realistisch. We hebben daar nu ook de voorbereidingen niet voor getroffen. Spoor 3, de combinatie, 3

geeft enerzijds de stabiliteit van een coalitieakkoord, maar daarnaast ook de sfeer van samen met elkaar optrekken van een raadsakkoord. Vanuit democratisch perspectief zouden de 5 grootste partijen een coalitie van 20 zetels moeten gaan vormen. Vanuit politiek perspectief heb je nu een blok van 4 partijen (VVD, GroenLinks, VV2000/Leefbaar Vlaardingen, CDA) waar je een partij bij zou kunnen doen. Dat zou de SP of ONS Vlaardingen kunnen zijn. ONS Vlaardingen vindt het niet logisch dat dit de SP zou zijn, gezien de gebeurtenissen in de afgelopen periode. Daarmee is voor ONS Vlaardingen een coalitie van VVD, GroenLinks, VV2000/Leefbaar Vlaardingen, CDA en ONS Vlaardingen het meest realistisch. Door 2 lokale partijen op te nemen in de coalitie doe je daarmee ook de lokale partijen voldoende recht. ONS Vlaardingen geeft tot slot aan niemand uit te sluiten en op voorhand geen inhoudelijke breekpunten te hebben. Verslag gesprek met VVD Aanwezig: dhr. Bikkers (fractievoorzitter/lijsttrekker) & dhr. Van de Zande (raadslid) De VVD vindt het van belang dat het college kan rekenen op een stabiele meerderheid in de raad. Het is daarbij wel van belang dat ook de oppositie voldoende ruimte heeft de komende vier jaar. De VVD stelt voor een coalitieakkoord op hoofdlijnen op te gaan stellen met strakke financiële kaders aangevuld met grote stadsprogramma’s.

Dit kunnen grote projecten zijn waar de komende vier jaar aan gewerkt gaat worden. Voor al het andere is er ruimte voor samenwerking in de raad, maar dat moet dan wel dienend zijn aan deze grote projecten. De VVD is er voorstander van voor om eerst een coalitieakkoord op hoofdlijnen op te stellen en dan te bezien welke ruimte er is voor de raad als geheel. De VVD kan het zich voorstellen dat er tijdens het onderhandelingsproces input opgehaald wordt bij de gehele raad waarmee nader invulling gegeven kan worden aan de programma’s. De VVD kiest voor stabiliteit en heeft de voorkeur voor een coalitie van VVD, GroenLinks, VV2000/Leefbaar Vlaardingen, CDA en D66, met ChristenUnie-SGP als aanvulling. Hiermee kan de ingeslagen koers worden voortgezet. Deze partijen hebben blijk gegeven van constructieve samenwerking in het ombuigingsproces. Gezien de gebeurtenissen rondom het vertrek van de wethouder van ONS Vlaardingen, heeft de VVD niet vanzelfsprekend vertrouwen in samenwerking met deze partij. Voor wat betreft de SP zijn er dermate inhoudelijke verschillen dat ook samenwerking met hen niet voor de hand ligt. Van de fracties met 2 zetels heeft AOV grote vraagtekens bij het ombuigingsplan en zijn er ook met de PvdA grote inhoudelijke verschillen. ChristenUnie-SGP is kritisch maar stabiel, waardoor de voorkeur naar deze fractie uitgaat.

De VVD benadrukt dat er geen principiële bezwaren zijn om samen te werken met sommige partijen maar dat er bij sommige partijen wel bedenkingen zijn die samenwerking minder vanzelfsprekend maken. Er zijn geen inhoudelijke breekpunten benoemd maar als er een volledig andere koers gevaren gaat worden, zal de VVD hieraan niet deelnemen. Verslag gesprek met CDA Aanwezig: mw. Silos-Knaap (lijsttrekker/fractievoorzitter) & dhr. Van Rijn (partijvoorzitter) Het CDA vindt een stabiel gemeentebestuur erg belangrijk. Het CDA wil daarbij graag daadkracht laten zien. De fractie is voorstander van een coalitieakkoord op hoofdlijnen. Daarnaast moeten we ook met de raad als geheel iets doen om het gevoel te creëren dat we er met zijn allen voor staan. Dan moet je ook ruimte geven voor een zinvolle bijdrage van de oppositiepartijen. Er zijn verschillende manieren om dat te organiseren. Een manier om dat te doen is om de raad tijdens het formatieproces de gelegenheid te geven om input te geven. Het CDA heeft prettig samengewerkt met de huidige coalitiepartijen (VVD, GroenLinks, VV2000/Leefbaar Vlaardingen, CDA en D66). De partij zou wel voorkeur hebben voor een coalitie van 5 partijen maar deze partijen hebben nog geen meerderheid.

Gezien de gebeurtenissen rondom het vertrek van de wethouder van ONS Vlaardingen in de vorige periode heeft samenwerking met deze partij niet de voorkeur van het CDA. Samenwerking met de SP in plaats van D66 zou wel onderzocht kunnen worden maar met de SP zijn er wel inhoudelijke verschillen en ook het vertrek van de wethouder van de SP in de vorige periode is niet gewaardeerd. De andere optie die onderzocht kan worden, is de optie met ChristenUnie-SGP als aanvulling op de huidige coalitiepartijen. Het CDA geeft daarnaast aan dat op voorhand geen partijen worden uitgesloten en dat er geen inhoudelijke breekpunten zijn, ook al zijn de inhoudelijke verschillen met de SP op het gebied van sociale woningbouw wel erg groot. Verslag gesprek met GroenLinks Aanwezig: dhr. Voorburg (lijsttrekker/fractievoorzitter) & mw. Van Kalken (wethouderskandidaat)

4

In 2018 is in Vlaardingen een poging gedaan om met een raadsakkoord te werken en dat was in de ogen van GroenLinks niet echt een succes. GroenLinks is echter wel blij dat er nu een spoorboekje ligt. GroenLinks kiest in ieder geval niet voor spoor 1, een traditioneel coalitieakkoord. Spoor 2 of 3 zou het mooiste zijn. De tussenvariant, spoor 3, lijkt wat GroenLinks betreft in Vlaardingen het meest haalbare. GroenLinks hoopt echt dat het een akkoord op hoofdlijnen wordt. Een vergaand raadsakkoord zou voor meer wantrouwen kunnen zorgen, maar een procesakkoord zou wel waardevol kunnen zijn, waarbij ingegaan kan worden op de omgangsvormen in de raad en de verhoudingen tussen college en raad. Daarnaast zou in een tussenstadium in het formatieproces input opgehaald kunnen worden bij de gehele raad. In de ogen van GroenLinks is de huidige coalitie stabiel gebleken in een roerige periode. Als motorblok van een nieuwe coalitie zou dan ook als eerste naar VVD, GroenLinks, VV2000/Leefbaar Vlaardingen, CDA en D66 gekeken moeten worden. GroenLinks geeft aan dat als mogelijke aanvulling op deze partijen gekeken kan worden naar SP, PvdA of ChristenUnie-SGP. De partij staat er voor open om hiermee het gesprek aan te gaan. Inhoudelijk staat de partij verder af van ONS Vlaardingen. Er zijn echter geen partijen die GroenLinks echt uitsluit.

Als breekpunt wordt genoemd dat bezuinigen op groen voor de partij geen optie is.

5