Bijlage 2 - Rapport Schiedam
Tekst van het document
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Tweede tussenevaluatie Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
26 februari 2025
1
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Inleiding De gemeente Schiedam heeft een schone stad aangemerkt als één van de prioriteiten. Het stadsbestuur heeft hiervoor extra middelen vrijgemaakt. In 2023 is het uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’ vastgesteld. Dit uitvoeringsprogramma beschrijft het pakket aan maatregelen om Schiedam schoner te krijgen. Sinds 2023 zijn we samen met de stad aan de slag voor een schoner Schiedam. De activiteiten en resultaten in 2023 zijn geëvalueerd in de eerste tussenevaluatie. Deze tweede tussenevaluatie beschrijft de voortgang van de zes deelprojecten van het uitvoeringsprogramma in 2024.
2
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Inhoudsopgave Deelproject 1: Vaker schoonmaken
4
Deelproject 2: Meer en slimmer inzamelen
5
Deelrpoject 3: Meer bewustwording
9
Deelrpoject 4: Vaker handhaven
11
Deelproject 5: Pilot openstellen ondergrondse containers
13
Deelproject 6: Upgraden afvalbakken
14
Financiën
16
3
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Deelproject 1: Vaker schoonmaken Inzet in het weekend Doordeweeks maakt Irado de stad met een basisbezetting schoon (o.a. prullenbakken legen, zwerfvuil verwijderen). In het weekend reinigt Irado met een lagere bezetting alleen de specifieke locaties zoals het centrum, bij winkelcentra en hotspots. Sinds januari 2023 is deze weekendinzet geïntensiveerd. Deze extra weekendinzet is in 2024 gecontinueerd.
Aanvullende inzet barbecuevelden Vanwege de grote hoeveelheden afval tijdens het barbecueseizoen in het Prinses Beatrixpark en op de Maasboulevard, moest Irado de volledige weekendploeg inzetten om deze parken weer schoon te krijgen. Dat ging ten koste van de inzet elders in de stad, waardoor de vuilgraad op die plekken tijdens het barbecueseizoen toenam. In 2024 is daarom in de zomerperiode een extra ploeg ingezet op de barbecuevelden. Tijdens weekenden met mooi weer is er op zaterdag en zondag van 6.00 tot 10.00 uur in het Prinses Beatrixpark en van 10.00 tot 15.00 uur op de Maasboulevard gereinigd. In totaal heeft Irado in het weekend op negentien dagen extra mensen ingezet in het Prinses Beatrixpark en op 21 dagen op de Maasboulevard. De barbecuevelden bleven daardoor schoner. Een knelpunt is wel dat sommige vroege barbecueërs agressief reageren op Irado-medewerkers die de barbecuevelden opruimen. Om vervuiling te voorkomen zijn er in 2024 extra kliko’s en speciale bakken voor barbecuekolen in het Prinses Beatrixpark en op de Maasboulevard geplaatst. Deze voorzieningen worden goed gebruikt. Wel laten barbecueërs nog steeds ander afval (o.a. ballonbogen en tafels met stoelen) achter. Het effect van deze maatregelen op de vervuilingsgraad van de barbecuevelden wordt nog, in combinatie met de maatregelen tegen andere vormen van barbecueoverlast, geëvalueerd.
Weekendinzet op hotspots De weekendinzet in het centrum en woon- en winkelgebieden met een hoge vervuilingsgraad (hotspots) is nu dus losgeweekt van de weekendinzet op de barbecuevelden. Op zaterdag en zondag reinigt Irado de hotspots in de stad: zwerfvuil verwijderen, prullenbakken legen, vegen en grofvuil verwijderen.
Iets schonere stad Uit beeldkwaliteitsmetingen blijkt Schiedam in zijn geheel schoner zijn. De verbetering zit hem vooral in de stijging van het aantal ‘schone plekken’ (beeldkwaliteit A) ten opzichte van het aantal ‘redelijk schone plekken’ (beeldkwaliteit B). Het aandeel ‘vervuilde plekken’ (beeldkwaliteit C/D) is vrijwel gelijk gebleven (5%). De aanvullende inzet van Irado in de parken en de startinzet naar de winkelcentra en hotspots in het weekend hebben dus tot een positief resultaat geleid.
4
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Deelproject 2: Meer en slimmer inzamelen Extra inzet Doordeweeks leegt Irado de afvalcontainers met een basisbezetting. In het weekend leegt Irado alleen specifieke locaties waar nodig om volle containers te voorkomen. De intensivering van de restafvalinzameling en de klachtenwagen (dumpingen van vuilniszakken en grofvuil) in het weekend en van de papierinzameling in het kader van Schiedam Schoon is in 2024 gecontinueerd.
Resultaat De beschikbaarheid van de restafvalcontainers wordt getoetst aan de hand van het criterium dat 95% van de containers een vulgraad van minder dan 95% moet hebben. Over het algemeen slaagt Irado erin om aan deze norm te voldoen. Het gemiddelde aandeel containers met een vulgraad onder de 95% bedroeg in 2024 95,7%. De aanwezigheid in de stad van oude en nieuwe ondergrondse restafvalcontainers zorgt vanwege een ander opnamesysteem wel voor wat logistieke uitdagingen voor Irado.
% beschikbaarheid Ondergrondse containers Schiedam 2024 105% 100% 95% 90% 85% 80% 75% 1
3 5 7 9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 %
Norm
Percentage containers met een vulgraad minder dan 95%
Effect Uit beeldkwaliteitsmetingen blijkt dat de extra weekendinzet onvoldoende helpt om Schiedam schoon te krijgen wat betreft bijplaatsingen (zakken naast containers). Het aandeel containerlocaties met bijplaatsingen (13%) en/of grofvuildumpingen (17%) is in 2024 nog steeds hoog. Ondanks het feit dat Irado het afval vaker en sneller weghaalt.
Verbetering inzameling Buiten de extra logistieke inzet worden diverse maatregelen onderzocht om het voor Schiedammers makkelijker te maken om hun afval kwijt te kunnen en het plaatsen van afval op straat tegen te gaan. Hieronder wordt de voortgang van de verschillende oplossingsrichtingen beschreven. Zakken naast de containers:
Vernieuwing ondergrondse containers Tussen 2023 en 2026 worden de circa 1000 containers in Schiedam vernieuwd. Hierdoor verbetert het aangezicht van de containers. In 2023 zijn de containers in Nieuwland en de half-ondergrondse restafvalcontainers vervangen. In 2024 zijn de containers in de wijken
5
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Oost en West en alle PMD-containers vervangen. In 2025 zijn de wijken Zuid en Centrum aan de beurt. Tenslotte krijgen ook de wijken in Schiedam-Noord in 2025 en 2026 nieuwe containers.
Zwerfafvalklep Per containercluster wordt minimaal één container uitgerust met een zwerfvuilklep. Inwoners en bezoekers kunnen daardoor kleine hoeveelheden afval in de container gooien, zonder gebruik van een afvalpas. Daarmee zijn prullenbakken bij de containerlocaties overbodig. Uit visuele inspecties blijkt dat de zwerfvuilklepjes goed worden gebruikt. Om het de vindbaarheid en het gebruik verder te bevorderen komen er stickers op.
Nulstorters In 2024 zijn inwoners die hun afvalpas langere tijd niet hebben gebruikt, oftewel nulstorters, actief benaderd. Doel was dat alle huishoudens beschikken over een afvalpas, weten hoe ze deze moeten gebruiken en geen afval naast containers plaatsen. Daartoe is een uitdraai gemaakt van adressen waarvan de afvalpas die langer dan negen weken niet is gebruikt. Deze bijna driehonderd adressen zijn aangeschreven. Na ontvangst van de brief zijn 34 procent van de aangeschrevenen de pas gaan gebruiken. Degenen die dat niet deden zijn bezocht door een afvalcoach. Adressen waar niemand thuis was worden in 2025 nogmaals bezocht.
Extra inzet weekenden In de strijd tegen bijplaatsingen en grofvuildumpingen heeft Irado extra mensen en materieel ingezet tijdens de weekenden. Op zaterdag rijden er twee klachtenwagens door de stad en één op zondag. Deze wagens rijden op basis van meldingen van inwoners en controleren ondergrondse containers op bijplaatsingen en dumpingen.
Verklemming van containers Verklemming in ondergrondse containers leidt vaak tot bijplaatsingen. Tot nu toe was de werkwijze als volgt: Irado haalt eerst de bijplaatsingen weg en vervolgens wordt de container zo snel mogelijk geleegd. De verklemming werd dan bij de lediging verholpen. Vanwege logistieke beperkingen zat hier een tijdspanne tussen. Sinds eind 2024 zijn de chauffeurs van klachtenwagen toegerust om, na het verwijderen van de bijplaatsingen, verklemmingen meteen zelf te verhelpen.
6
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Detectie van bijplaatsingen met kunstmatige intelligentie Sinds eind oktober 2024 zijn twee voertuigen van Irado en één van Toezicht en Handhaving uitgerust met cameradetectie. Deze voertuigen rijden door de stad en signaleren vuilniszakken. Bij signalering van een vuilniszak, wordt daar automatisch een melding van gemaakt in het systeem van Irado. Vervolgens stuurt Irado een klachtenwagen naar de betreffende plek. Het systeem is AVG-proof en zelflerend. Uiteindelijk moet het systeem ook buiten de ondergrondse containers bijplaatsingen op straat kunnen herkennen. Groot voordeel van dit systeem is, dat Irado de hotspots in datavorm in beeld krijgt en daar nog beter op kan acteren.
Karton naast containers:
Kartonklep/kartonscheurder Nieuwe ondergrondse papiercontainers worden uitgerust met een kartonscheurder en een kartonklep. Het ondergrondse deel van de containers is veel breder dan de containerzuil. Door de kartonklep aan de onderzijde van de zuil te plaatsen, verdwijnt het karton meteen in het bredere ondergrondse deel van de container en wordt verklemming tegengegaan. Met de kartonscheurder kunnen inwoners karton snijden. Zo is het makkelijker om het karton klein te maken.
Extra papiercontainer Sinds begin 2024 maken inwoners van de laagbouw voor hun restafval gebruik van kliko’s in plaats van een ondergrondse containers. Op één van de vrijkomende containerlocaties is een papiercontainer geplaatst.
7
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Grofvuildumpingen:
Extra inzet weekenden In de strijd tegen bijplaatsingen en grofvuildumpingen heeft Irado extra mensen en materieel ingezet tijdens de weekenden. Op zaterdag rijden er twee klachtenwagens door de stad en één op zondag. Deze wagens rijden op basis van meldingen van inwoners en controleren ondergrondse containers op bijplaatsingen en dumpingen.
Treintje grofvuil Met ingang van december 2024 rijden de klachtenwagen en een grofvuilvoertuig in konvooi. Irado kan daardoor afvalstromen die gescheiden moeten worden ingezameld toch in één keer meenemen. Grof vuil en vuilniszakken in de ene auto en ijzer, matrassen en witgoed in de andere. Door achter elkaar aan te rijden, kan Irado een locatie met één bezoek helemaal schoonmaken.
Mobiele grofvuilinzameling De mobiele grofvuilinzameling in de wijken Oost en Zuid is in 2024 voortgezet. Inwoners van Oost hebben hun grofvuil in 2024 op negen maandagavonden tussen 18.00 en 20.00 uur op een centrale plek in de wijk kunnen inleveren. In Zuid konden inwoners dat op negen donderdagmiddagen tussen 16.00 en 18.00 uur doen. Naast de vaste inzet in de wijken Oost en Zuid zijn er in 2024 op diverse plekken in Schiedam incidentele mobiele grofvuilinzamelacties georganiseerd. Dit betreft maatwerkacties op verzoek van en in samenwerking met schoonambassadeurs (o.a. containeradoptant, Woonplus). Zo zijn er inzamelacties geweest in de wijken Centrum, Nieuwland, Groenoord en West. De mobiele grofvuilinzameling heeft een duidelijke signaalfunctie en is bevordert de zichtbaarheid van Irado in de wijken.
Extra openstelling Milieustraat Met ingang van mei 2024 is de Milieustraat ook op woensdagen geopend. Ook al zijn nog geen cijfers beschikbaar van het aantal bezoekers, duidelijk is wel dat mensen nu ook op woensdag naar de Milieustraat komen. Het is weliswaar minder druk dan op andere dagen, maar er is een stijgende lijn te bespeuren.
Vooruitgang circulair ambachtscentrum De Cirkel Het loket aan de milieustraatzijde van het circulair ambachtscentrum is een succes. Mensen komen steeds vaker elektronica brengen, waarvan het merendeel goed verkoopbaar is in Het Goed. Om de werkplek te verbeteren wordt de ingang voorzien van een pergola. Zo staan de spullen droog en is de medewerker van dienst niet blootgesteld aan de elementen. Momenteel worden de mogelijkheden voor het circulair ambachtscentrum om hout in te zamelen onderzocht.
Conclusie Bijplaatsingen en grofvuildumpingen blijven een zorg. Zelfs als containers niet vol zijn, staan er toch vaak zakken naast. Onderzocht is of het pasloos toegankelijk maken van de restafvalcontainers hier verbetering in brengt. Hierover in paragraaf 5 meer. Ook de dumping van grofvuil gaat onverminderd door. Om de overlast die hierdoor ontstaat is eind 2024 gestart met het treintje grofvuil. Met deze nieuwe werkwijze worden dumplocaties in een keer helemaal opgeschoond. In 2025 wordt bezien of deze werkwijze doorgetrokken kan worden naar grofvuil-afspraken.
8
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Deelproject 3: Meer bewustwording Samen werken we aan een schone stad. Met communicatiecampagnes laten we zien wat de gemeente en Irado zelf al doen, wat inwoners en organisaties uit de stad al doen en wat inwoners hier zelf aan kunnen bijdragen. Wat hebben we in 2024 gedaan en wat zijn de plannen voor 2025? Terugblik communicatie 2024:
Empoweren containeradoptanten In 2024 zijn weer 60 containeradoptanten geworven, wat het totale aantal op 190 brengt. In oktober 2024 heeft ook de eerste ondernemer zich aangemeld als containeradoptant. Containeradoptanten adopteren een container in hun buurt en lossen problemen bij de container op of maken er melding van. Zij krijgen hierbij ondersteuning in de vorm van een nieuwsbrief, trainingsaanbod en materialen. Ook hebben zij korte lijnen met de afvalcoaches om in te schakelen bij problemen. Om de containeradoptanten in het zonnetje te zetten, is in maart 2024 in het Wennekerpand een evenement georganiseerd. Diverse afvalambassadeurs vertelden wat zij doen om hun buurt schoon te houden en de containeradoptanten kregen informatie over Schiedam Schoon. Ze konden stemmen op de nieuwe afvalbak van hun keuze en gingen met elkaar in gesprek. Op 27 januari 2025 zijn de containeradoptanten opnieuw uitgenodigd voor een informatieve en gezellige bijeenkomst.
Afvalcoaches zichtbaar aanwezig In 2024 heeft Irado 2 parttime afvalcoaches aangesteld. Deze afvalcoaches zijn inmiddels aangewezen als toezichthouder. Het team van afvalcoaches bestaande uit de eigen afvalcoaches en een schoonbrigade heeft in 2024 zo’n 5000 bezoekers gesproken in parken, op evenementen en in winkelgebieden. Zij zijn 21 dagen zichtbaar geweest in de parken, 6 dagen in winkelgebieden en 5 dagen bij evenementen. De afvalcoaches waren zichtbaar aanwezig op hotspotlocaties zoals het Schuttersveld en de Jozef Oreliosingel. Ze gingen de wijken in met spelletjes om kinderen op een leuke manier iets te leren over de negatieve gevolgen van zwerfvuil. Ook waren de afvalcoaches aanwezig tijdens barbecuedagen in de parken, bij de Brandersfeesten en het buurtfeest in Oost. Zij waren daar om schoon te maken en prikstokken uit te delen. Zo maakten ze bezoekers enthousiast om een handje te helpen. Het team maakte ook een ronde langs ruim honderd winkeliers op hotspotlocaties en plakte stickers op hun gevel. Daarmee laten de winkeliers zien dat ze ambassadeur zijn van Schiedam Schoon.
Schiedam Schoon-festival Op 21 september is het Schiedam Schoon-festival op het Stadserf georganiseerd. Hier konden kinderen allerlei spellen doen rondom het thema afval. De Kleine Ambassade deed er de kick-off van Afval the Game. Er kwamen circa 250 kinderen op het festival af.
9
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
De kleine en de grote kinderen genoten volop van de grote stormbaan, hebben zich laten schminken en hebben geknutseld met zwerfvuil. Bij een volle stempelkaart mochten de kinderen deze inruilen voor een afvaldoeboek. Bij een koffietafel gingen de aanwezige afvalcoaches in gesprek met Schiedammers.
Diverse communicatiemiddelen Er zijn verschillende communicatiemiddelen ontwikkeld rondom de Schiedam Schoonacties zoals stickers ter ondersteuning van de andere deelprojecten en meertalige folders. Ook is een folder gemaakt waarin mensen via een overzichtelijke visual zien hoe ze een afspraak maken om hun grofvuil op te laten halen. Deze folder krijgen de afvalcoaches mee, wordt ingezet bij wijkevenementen en op hotspots en Woonplus zorgt dat hun huurders een exemplaar in de brievenbus vinden. Bekeken wordt of de folder ook ingevouwen kan worden in de verschillende wijkmagazines.
Welkom in Oost Dit is een bewonersinitiatief, waarbij inwoners van Oost sinds begin 2024 nieuwe medebewoners verwelkomen. Zij krijgen van de gemeente het adres door waar nieuwe mensen zijn komen wonen, gaan ernaar toe om persoonlijk kennis te maken en geven een tasje met informatie over activiteiten, instanties en contacten in de buurt. In de tas zitten o.a. flyers over de mobiele grofvuilinzameling, het voorkomen van rattenoverlast en instructies voor het melden van problemen in de buitenruimte. Tijdens de gesprekken wordt aandacht geschonken aan de milieupas, containeradoptie en plandelen.
Afval van ondernemers Ondernemers moeten zelf de afvoer van hun afval regelen. Ze zijn daarbij vrij in de keuze van inzamelaar. In Schiedam kunnen ondernemers waarvan het afval qua aard en samenstelling op huishoudelijk afval lijkt tegen betaling van reinigingsrecht gebruik maken van de voorzieningen voor inwoners. Of zij kunnen hun afval van maandag t/m zaterdag op afroep gescheiden laten ophalen door Team Zero (Irado). Hier is en wordt meer bekendheid aan gegeven.
10
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Deelproject 4 : Vaker handhaven Om de stad schoner te krijgen, is meer nodig dan alleen goede reiniging, inzameling en communicatie over goed afvalgedrag. Het sluitstuk van de aanpak is handhaving. Mensen die zich niet aan de regels houden, worden aangesproken en krijgen zo nodig een boete.
Resultaten onderzoek vuilniszakken In 2024 zijn 4101 vuilniszakken doorzocht, 623 adressen gevonden en 431 bestuursdwangbeschikkingen opgemaakt. Deze aantallen zijn fors hoger dan in 2023. In 2023 zijn er 3055 vuilniszakken doorzocht en 321 bestuursdwangbeschikkingen opgemaakt. Het aandeel doorzochte vuilniszakken waarin adresgegevens worden aangetroffen is gedaald naar 10,5 %. In 2022 en 2023 was dit aandeel nog 14 respectievelijk 15%. Het doorzoeken van vuilniszakken op adressen is erg arbeidsintensief, omdat veel zakken wel afval maar geen adresgegevens bevatten.
Resultaten grofvuilonderzoek In 2024 zijn ongeveer tien grofvuilonderzoeken uitgevoerd. Slechts één keer lukte het de opruimkosten te verhalen op de overtreder en drie keer lukte het om de overtreder de rommel zelf op te laten ruimen. Bij de overige zes onderzoeken werd de veroorzaker niet achterhaald. Ten behoeve van buurtonderzoeken is een kaartje gemaakt, dat bij inwoners in de brievenbus wordt gedaan. Hierop staat de tekst ‘Er is grofvuil gedumpt in uw wijk’ met een uitleg hoe mensen kunnen aangeven of ze iets gezien hebben. Tot nu zijn er op deze manier weinig meldingen gedaan, want inwoners geven niet zo snel hun buren aan. Naar verwachting gaat er wel een preventieve werking van uit.
Samenwerking met afvalcoaches Team Toezicht en handhaving en de afvalcoaches van Irado werken regelmatig samen. Zo is er samen opgetrokken bij het benaderen van 0-storters, grofvuilonderzoeken en meldingen van woonoverlast. Deze samenwerking wordt verder geïntensiveerd. Door gezamenlijk op te trekken wordt er een duidelijk signaal aan de inwoners afgegeven dat er wordt opgetreden tegen bijplaatsingen/dumpingen van afval.
11
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Pilot Registratie Niet-ingezetenen (RNi) Begin 2024 is de gemeente Schiedam gestart met deze landelijke pilot om de tijdelijke verblijfsadressen van niet-ingezetenen in de stad te registreren. In deze pilot werken Burgerzaken en het interventieteam Woonoverlast nauw samen. Vanuit het Rijk zijn 1100 namen doorgegeven van niet-ingezetenen die hebben aangegeven een verblijfsadres in Schiedam te hebben. Daarvan zijn 250 adressen via een huisbezoek gecontroleerd. Daarvan bleken er 19 daadwerkelijk op het aangegeven adres te wonen en 7 daarvan zijn geholpen zich bij de gemeente in te schrijven. Deze mensen krijgen bij hun inschrijving ook een afvalpas. Van 40 andere personen is bekend waar zij wel verblijven, van de overige personen is het verblijfsadres onbekend.
12
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Deelproject 5 : Pilot openstellen containers Om te onderzoeken of het pasjessysteem bij afvalcontainers bijplaatsing in de hand werkt is in het najaar van 2024 een proef uitgevoerd met het openstellen van containers. Met deze proef is het effect van het openstellen van de containers op de hoeveelheden bijplaatsingen, zwerfvuil en afval in de containers in beeld gebracht.
Opzet proef Een extern bureau heeft geadviseerd over de opzet van de proef. De proef is uitgevoerd in grote delen van de wijken Oost en Nieuwland en een aantal containerlocaties in West. In deze gebieden zijn de hoeveelheden bijplaatsingen, zwerfvuil en afval in de containers door Irado en door middel van beeldkwaliteitsmetingen van begin september tot eind november 2024 gemonitord. Eerst vier weken bij afgesloten containers. En vervolgens acht weken bij opengestelde, pasloos toegankelijke containers. De bewoners in de betrokken gebieden zijn schriftelijk geïnformeerd over de proef. Op basis van voorlopige positieve uitkomsten van de proef, het ongemak voor inwoners bij het steeds opnieuw moeten wennen aan veranderingen en de operationele kosten van het afsluiten van de containers is er lopende de proefperiode voor gekozen om in afwachting van besluitvorming over het al dan niet permanent openstellen van de containers de containers open te laten staan.
Resultaten proef De systematische monitoring door Irado laat zien dat het aandeel containerclusters met bijplaatsingen na het openstellen van de containers is gedaald van 7,3% naar 2,6%. Ook in de beleving van de chauffeurs van Irado, containeradoptanten en inwoners is het aantal bijgeplaatste zakken en het bijbehorende zwerfvuil afgenomen. Er is geen invloed op de bijplaatsingen van grofvuil. De uitkomsten van de beeldkwaliteitsmetingen door een extern bureau laten hetzelfde beeld zien. Na het openstellen van de containers zijn er in de wijken Nieuwland en Oost minder bijplaatsingen bij de containers dan in de andere wijken. Het aantal grofvuildumpingen in Nieuwland en Oost is en blijft juist hoger dan in de overige wijken. Het is niet mogelijk gebleken om met de pilot betrouwbare gegevens te genereren over de mate waarin dit gebeurt.
Kosten beëindigen toegangscontrole Door keuze voor het beëindigen van de toegangscontrole ontstaan een aantal financiële effecten: Besparingen op jaarlijkse afvalbeheerkosten €90.000 Na 7 jaar een besparing op jaarlijkse afvalbeheerkosten van € 100.000 door vrijval kapitaalslasten Bij openstelling van de containers kan sluikstort door bedrijven en/of niet-Schiedammers ontstaan. De pilot heeft hierover geen betrouwbare gegevens opgeleverd.
Conclusie De pilot laat zien dat het openstellen van de restafvalcontainers een positief effect heeft op het aantal bijplaatsingen en het zwerfvuil. Dit effect is er niet voor het aantal dumpingen.
13
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Deelproject 6 : Upgraden afvalbakken Nieuwe type afvalbak In de zoektocht naar nieuwe afvalbakken zijn drie prototypes ontwikkeld. De nieuwe modellen zijn goedkoper dan die de huidige leverancier aanbiedt en beter bestand tegen vogel- en vuurwerkoverlast. Bovendien zijn ze opgebouwd uit los te vervangen onderdelen, waardoor bij een defect niet altijd de hele bak vervangen hoeft te worden. Deze prototypes zijn getest tijdens een tournee langs verschillende winkelcentra in de stad. Daarbij hebben inwoners kunnen stemmen op de bak van hun voorkeur. Daarnaast hebben de bakkenlegers van Irado de bak getest op werkbaarheid en heeft de brandweer getest hoe hufterproof de bak is. Uit dit alles is een nieuwe afvalbak gekozen: een smalle bak die goed bestand is tegen vogel- en vuurwerkoverlast, modulair opgebouwd en relatief gunstig geprijsd is. De eerste 300 nieuwe afvalbakken worden in het eerste kwartaal van 2025 verwacht.
Zwerfvuilklepje op containers Het zwerfvuilklepje zit bij bovengrondse containers bovenin en bij ondergrondse containers aan de onderkant. Op basis van bevindingen van de ledigers kunnen we concluderen dat de klepjes goed worden gebruikt. Om ervoor te zorgen dat de luikjes nog beter worden gebruikt, komen er stickers op. Daarmee wordt het klepje extra benadrukt. Bij containers met zwerfvuilklepjes zijn afvalbakken overbodig. Voordat de afvalbakken worden weggehaald worden Schiedammers met een sticker met de tekst ‘Ik ga hier weg’ en een korte uitleg geïnformeerd. Als inwoners het verzoek doen een afvalbak te mogen behouden wordt dit verzoek beoordeeld. In de wijken Nieuwland, Oost en West zijn de afvalbakken al weggehaald. In de wijken Centrum en Zuid gebeurt dit binnenkort.
14
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Doneerring Eind 2023 zijn 24 doneerringen aan de afvalbakken geplaatst: ijzeren beugels waarin mensen hun statiegeldflessen en -blikjes kunnen zetten. Na afgelopen zomer is het effect van de doneerringen op het zwerfvuil rond afvalbakken geëvalueerd. Op één plek na bleken de doneerringen nergens in de stad succesvol. Op die ene plek blijven de doneerringen gehandhaafd, maar het project wordt niet verder uitgebreid. Op de andere locaties blijven de doneerringen aan de afvalbakken hangen, zolang de afvalbakken voldoen. Bij vervanging komen er geen doneerringen meer, tenzij een persoon of groep daar specifiek om vraagt.
Voorzieningen barbecuevelden In het Prinses Beatrixpark en op de Maasboulevard zijn meer en nieuwe bakken voor barbecuekolen ingezet om de afvaloverlast tegen te gaan. Deze bakken zien er mooi uit en worden goed gebruikt, wat bijdraagt aan een nettere aanblik. Later zijn daar opstellocaties voor kliko’s voor restafval bijgekomen, waardoor de openbare ruimte een nog rustiger beeld geeft.
15
Tweede tussenevaluatie – Uitvoeringsprogramma ‘Schiedam Schoon: samen pakken we ’t op!’
Financiën In de meerjarenbegroting is een versnellingsbudget van € 800.000 opgenomen voor fysieke maatregelen en communicatie gericht op een schoner Schiedam. In 2024 is het versnellingsbudget ingezet voor de volgende maatregelen: Meer schoonmaakwerkzaamheden in het weekend Vaker legen ondergrondse containers restafval (weekend) en papier Kortere wachttijd grofvuilinzameling op afroep Uitbreiding mobiele grofvuilinzameling Communicatie en educatie Afvalcoaching Beeldkwaliteitsmetingen weekend
16
€ 360.000 € 138.000 € 69.000 € 30.000 € 139.000 € 73.000 € 13.000