Bestemmingsplan Floris de Vijfdelaan - bijlage 2
Tekst van het document
BIJLAGEN PROJECT
Floris de Vijfdelaan te Vlaardingen
STATUS
vastgesteld
PROJECTNUMMER
NL.IMRO.0622.0300bpFlVijf2020-0020
DATUM
17 september 2021
Mees Ruimte & Milieu | Postbus 854 | 2700 AW Zoetermeer
info@meesruimteenmilieu.nl | www.meesruimteenmilieu.nl | IBAN NL94ABNA0587770562 | KvK 34237628
COLOFON Mees Ruimte & Milieu | Postbus 854 | 2700 AW Zoetermeer 085 - 744 08 38 085 - 744 08 37 Mees Ruimte & Milieu | Floris de Vijfdelaan te Vlaardingen
Pagina | 2
Inhoudsopgave
Bijlagen
5
Bijlage 1
Integraal Programma van Eisen (IPvE)
6
Bijlage 2
Archeologisch vooronderzoek
32
Bijlage 3
Watersleutel
83
Bijlage 4
Onderzoek stikstofdepositie
86
Bijlage 5
Akoestisch onderzoek
110
Bijlage 6
Verkennend bodemonderzoek
146
Mees Ruimte & Milieu | Floris de Vijfdelaan te Vlaardingen
Pagina | 3
Mees Ruimte & Milieu | Floris de Vijfdelaan te Vlaardingen
Pagina | 4
Bijlagen
Mees Ruimte & Milieu | Floris de Vijfdelaan te Vlaardingen
Pagina | 5
Bijlage 1
Integraal Programma van Eisen (IPvE)
Mees Ruimte & Milieu | Floris de Vijfdelaan te Vlaardingen
Pagina | 6
FLORIS V LAAN NOORD
INTEGRAAL PROGRAMMA VAN EISEN GEMEENTE VLAARDINGEN
WATERWEG WONEN
september 2018
Deze ontwikkelingen vormen dan ook de basis voor het nieuwe centrumplan dat op de volgende pagina’s wordt toegelicht. Het Integraal Programma van Eisen voor het gedeelte Floris V Noord is onderdeel van dit centrumplan.
uitsnede centrumgebied
september 2018
LUCHTFOTO WESTWIJK
integraal programma van eisen
De ontwikkeling van het winkelbestand in de Westwijk kent twee gezichten: aan de ene kant loopt het winkelbestand in de winkelstrips terug. De winkelstrip aan de Floris V laan is inmiddels gesloopt, de winkelstrip aan de van Baerlestraat wordt deels voor maatschappelijke doeleinden gebruikt. Aan de andere kant zijn twee supermarkten verhuisd naar nieuwe panden aan de Wiardi Beckmansingel. Daar is nu de concentratie van het winkelbestand in combinatie met het recentelijk opgeleverde Plein West.
N O O R D
De Westwijk heeft ongeveer 12.500 inwoners. Er staan circa 6500 woningen waarvan 75% gestapeld en 25% grondgebonden. Deels zijn de woningen bezit van de woningbouwcorporatie Waterweg Wonen. De laatste jaren zijn, met name in de voorzieningenstroken, nieuwbouwprojecten opgeleverd. Dit als onderdeel van een grootschalig herstructureringsprogramma tot aan 2030 in het kader van het Actieplan Wonen.
V
De Westwijk is een na-oorlogse wederopbouwwijk aan de westkant van Vlaardingen. De wijk is ontworpen door Willem van Tijen en wordt gekenmerkt door een heldere buurtopbouw. Er zijn vier buurten rondom een centraal middengedeelte. Elke buurt bestaat uit twee grote woonvelden ter weerszijde van een voorzieningenstrook. Elke voorzieningenstrook wordt beëindigd met een groot appartementenblok waarin een winkelstrip op de begane grond is opgenomen.
F L O R I S
1. Introductie Westwijk
Floris V Noord
Dirk III
Heemtuin
In opdracht van Waterweg Wonen is in samenwerking met de gemeente Vlaardingen door KuiperCo een studie gemaakt naar het centrum van de Westwijk. Het ruimtelijke model dat uit deze studie is voortgekomen vormt de onderlegger voor dit Integraal Programma van Eisen.
Erasmusplein
Plein West
van Baerlestraat
sloop CENTRUMPLAN WESTWIJK deelgebieden en te slopen bebouwing
september 2018
deelgebied
integraal programma van eisen
Voor de korte termijn (de eerste 5 jaar) zal de nadruk van de aanpak liggen op ontwikkeling van het Erasmusplein (de Stelcolocatie) en planvorming op de locatie van de Valkenhof gebouwen, de Westwijk sporthallen en de winkelstrip met woningen aan de Floris V laan. Deze aanpak, te samen met een visie op het gebruik van de Heemtuin en de winkelstrip met woningen aan de Dirk III laan vormt het Centrumplan Westwijk
N O O R D
In september 2013 heeft het college kennis genomen van het Strategisch Programma / Visie Westwijk 2020. Mede door de crisis stagnerende projecten gaat dat programma uit van een verschuiving van de (resterende) woningbouwprojecten van het APW naar latere jaren.
V
Floris V Zuid
De ruimtelijke visie op de Westwijk is in de loop der tijd neergelegd in diverse beleidsstukken en op hoofdlijnen gericht op herstructurering van de oorspronkelijke, verouderde woonwijk. Deze visie is allereerst opgenomen in het (Structuurvisie & Stedenbouwkundig) Plan Westwijk 2005 (uit 1995) en sindsdien ook opgenomen in het Actieplan Wonen (APW) en de bijbehorende Gebiedsvisie West 2030 (uit 2008 / 2009).
F L O R I S
2. Inleiding/aanleiding Centrumplan Westwijk
Floris V Noord
Heemtuin
Om de verblijfskwaliteit van het nieuwe Erasmusplein en Plein West te garanderen is het noodzakelijk de verkeersituatie aan te passen en een knip aan te brengen in de Wiardi Beckmansingel. De verbinding tussen het noordelijk en zuidelijk deel van de Westwijk wordt verlegd naar het Spinozastraat, de oude toegangsweg naar de Willibrorduskerk. Deze weg zal worden aangepast en krijgt een nieuwe aansluiting op de Dirk III laan.
Erasmusplein
Plein West
van Baerlestraat
bouwvlak CENTRUMPLAN WESTWIJK deelgebieden en bouwvlakken
september 2018
deelgebied
integraal programma van eisen
Voor de afronding van het nieuwe centrum van de Westwijk is het wenselijk om een Erasmusplein te realiseren met verblijfskwaliteit. Verplaatsing van één van de twee sporthallen naar het Erasmusplein wordt gezien als een kans om een bijdrage te leveren aan programma, gewenste wandvorming en levendigheid aan dat nieuwe plein. Ook het toegankelijker maken van de huidige Heemtuin is wenselijk.
N O O R D
Dirk III
V
Floris V Zuid
De opgave is om het nieuwe centrum van de Westwijk, gevormd door het Plein West en het Erasmusplein, stedenbouwkundig af te ronden door het Erasmusplein te begrenzen met bebouwing aan de westzijde gecombineerd met een verblijfsplein. Dit gebied moet ruimtelijk verbonden worden met de winkelstrook aan de Dirk III-laan en met de Heemtuin en het Marnixplantsoen. Daarnaast komen locaties beschikbaar voor woningbouw bij de Valkenhof en de twee te verplaatsen sporthallen. Deze woningbouwlocatie moet in de uiteindelijke realisatie een stedenbouwkundige eenheid vormen met de woningbouw, welke de winkelstrip met woningen aan de Floris V laan zal vervangen.
F L O R I S
3. Opgave Centrumplan Westwijk
F L O R I S
4. Bestaande situatie
V N O O R D integraal programma van eisen
vogelvlucht en locatie
september 2018
SITUATIE FLORIS V NOORD
De westzijde van de locatie wordt gevormd door de Dirk III laan. Hieraan ligt een markant appartementengebouw van 14 lagen hoog dat visueel de beëindiging van de Floris V laan is. De zuidzijde is de Floris de V laan met een een kenmerkend driehoekig voorterrein dat deels als parkeerterrein is ingericht en deels met groen en bomen. Het groene karakter van dit voorterrein wordt in de nieuwe situatie versterkt. Op de locatie bevinden zich nog drie vrijstaande pavilioens die ook als winkelruimte en horeca in gebruikt zijn (geweest). Alledrie de pavilioens zullen worden gesloopt. luchtfoto 2017
na oplevering
voor de sloop
tijdens de sloop
september 2018
SITUATIE FLORIS V NOORD
integraal programma van eisen
Aan de noordzijde bevindt zich een garagebedrijf. Hoewel er een wens is dit bedrijf te verplaatsen naar een andere locatie zijn hier nog geen concrete stappen voor gezet en wordt er in de planvorming rekening gehouden met de nabijheid van dit bedrijf. De milieutechnische aspecten hiervan worden hier later in dit IPvE toegelicht.
N O O R D
Aan de oostzijde ligt een pleintje met een grid van kastanjebomen. Dit pleintje blijft in de nieuwe situatie gehandhaafd, maar herinrichting kan, in samenspraak met omwonenden, worden overwogen.
V
Het appartementenblok met op de begane grond winkelruimte aan de Floris V laan vormt de afsluiting van de woonbuurt Wetering Noord. De woningen en winkels zijn gesloopt in de eerste helft van 2018. Het gebouw was 6 lagen hoog en opgetrokken in gele baksteen. Kenmerkend is de gevelopbouw van de twee maisonette-lagen die horizontaal gespiegeld zijn.
F L O R I S
4. Bestaande situatie
F L O R I S
4. Oude situatie
V
bestaande bebouwing
N O O R D
bebouwing te slopen/gesloopt
integraal programma van eisen
bestaande en te slopen bebouwing
september 2018
SITUATIE FLORIS V NOORD
F L O R I S
4. Oude situatie
V N O O R D integraal programma van eisen
foto’s bestaande bebouwing d.d. februari 2018
september 2018
SITUATIE FLORIS V NOORD
•
MILIEU
R/U/A
WATER
R/U/A
•
GROEN/ECOLOGIE/OPENBARE RUIMTE
R/U/A
ARCHEOLOGIE/CULTUURHISTORIE
R/U/A
De matrix voor het Integraal Programma van Eisen is onderverdeeld in een aantal omgevingsaspecten (die gaan over de plek van de ontwikkeling), programmatische aspecten (die gaan over wàt er op die plek gaat komen) en ruimtelijke aspecten (die gaan over hóe die ontwikkelingen er gaan komen).
R/U/A
Per aandachtsgebied zijn in dit IPvE tekst en zonodig ook tekeningen en foto’s opgenomen om de eisen verder te verduidelijken en vast te leggen.
PROGRAMMATISCHE ASPECTEN •
WONINGBOUWPROGRAMMA
ONTSLUITING EN PARKEREN
R/U/A
• •
DUURZAAMHEID
R/U/A
•
PLANOLOGIE
R/U/A
RUIMTELIJKE ASPECTEN BEELDKWALITEIT WESTWIJK
R/U/A
•
RELATIE MET OMGEVING
R/U/A
•
KLEUR- en MATERIAALGEBRUIK
R/U/A
FLORIS V NOORD opzet Integraal Programma van Eisen
september 2018
•
integraal programma van eisen
•
De verschillende eisen zijn gekenmerkt als randvoorwaarde, uitgangspunt of aanbeveling.
N O O R D
•
Dit IPvE biedt een ruimtelijk kwalitatief kader voor de herontwikkelingslocatie Floris V. Het IPvE biedt een set van randvoorwaarden, uitgangspunten en aanbevelingen die zorgen voor een transparant en breed gedragen kader voor de planuitwerking. Het IPvE zal door het college worden vastgesteld.
V
•
5. Opzet Integraal Programma van Eisen
F L O R I S
OMGEVINGSASPECTEN
30 m
A B
C
• Indien hogere grenswaarden voor geluid noodzakelijk zijn geldt voor de betreffende woningen: De woningen moeten beschikken over een geluidluwe zijde of loggia (volgens de definitie van het hogere waardenbeleid) De meeste slaapkamers moeten worden gesitueerd aan de geluidluwe zijde. Er moet een geluidluwe buitenruimte aanwezig zijn.
C
omgevingsaspecten Milieu
september 2018
FLORIS V NOORD
integraal programma van eisen
Uitgangspunten • Om een goed woon- en leefklimaat te bewerkstelligen moet een afstand van 30 meter in acht worden genomen tot het garagebedrijf aan de Dirk de Derdelaan. B
N O O R D
• Uit het oogpunt van externe veiligheid vanwege Rotterdam-The Hague Airport moet het plangebied tenminste uit twee verschillende richtingen bereikbaar zijn voor hulpdiensten. (zie ook de verkeersaspecten) • Olietank aangetroffen tpv de voormalige entree van het woongebouw, saneren wordt opgepakt door WaterwegWonen.
V
Randvoorwaarden • Om de bestaande rechten (milieuruimte) van het garagebedrijf aan de Dirk de Derdelaan te waarborgen, mogen geen woningen op kortere afstand worden gerealiseerd dan de oorspronkelijke bebouwing. A
F L O R I S
6. Omgevingsaspect Milieu
september 2018
omgevingsaspecten Water
integraal programma van eisen
FLORIS V NOORD
N O O R D
Uitgangspunten • De gemeente hanteert een streefwaarde voor de grondwaterstand onder maaiveld (de ontwateringsdiepte). Er is sprake van een structureel hoge grondwaterstand indien de representatieve hoogste grondwaterstand (RHG) voor een gebied tijdens een periode van minstens drie aaneengesloten jaren hoger is dan de streefwaarde van 0,7 meter onder openbare ruimtes (of uit grondwateronderzoek blijkt dat dit het geval zal zijn). Als representatieve hoogste grondwaterstand (RHG) geldt de meetwaarde die 10% van de tijd wordt overschreden. • Ten behoeve van de onderbouwing is het wenselijk om meer inzicht in de lokale grondwatersituatie te krijgen. Het gemeentelijke grondwatermeetnet is uitgebreid, maar geeft op deze locatie onvoldoende inzicht in de grondwaterstanden. Voor het verkrijgen van een goed beeld van de grondwatersituatie en de GHG dient over minimaal één hydrologisch jaar hoog frequent (min: 1 meting per uur) gemeten te worden. • Er dient onderzocht te worden of het openbaar groen gecombineerd kan worden met waterberging
V
Randvoorwaarden • Aan de hand van het grondwaterbeleidsplan wordt gestreefd om nieuwbouw en de inrichting van de openbare ruimte zoveel mogelijk bestand te maken tegen de hydrologische situatie in Vlaardingen (zakkende polder met hoge grondwaterstanden) en de gevolgen van klimaatverandering (hevige neerslag, toename van kwel, droogte) en maaivelddaling. • De ontwikkelende partij dient een onderbouwing voor het vloer- en bouwpeil aan te leveren. • Hemelwater van woningen, bergingen en tuinen dient tijdelijk vastgehouden of op eigen terrein verwerkt te worden. Hierdoor wordt de riolering, het transportsysteem en de waterzuiveringssysteem ontlast. Daarnaast neemt de klimaatbestendigheid van het totale gebied toe.
F L O R I S
7. Omgevingsaspect Water
26-7-2018
Watersleutel
Bemaling polder/boezem gemaalcapaciteit
26/07/2018
VOOR
NA
Stedelijk bebouwd
Stedelijk bebouwd
m²
13250
13250
29,4
29,4
1,23
1,23
N O O R D
type gebied
V
Floris V Laan Noord
Projectnaam en datum
oppervlakte plangebied
• Omdat de footprint van de bebouwing in de proefverkaveling niet vergroot wordt is er door het invullen van de watersleutel in het beleid van het Hoogheemraadschap gebleken dat er geen waterberging gerealiseerd hoeft te worden.
polder Vlaardingen-west mm/etmaal mm/u
Oppervlakteverdeling verhard infrastructuur/bebouwing
m²
12503
10337
verhard doorlatend incl. bergingscoefficient
m²
0
0
verhard glas onverhard
m² m²
0
0
m²
747 0
2913
huidig aanwezig water
gemiddeld maaiveld
m NAP
-1,80
-1,80
maatgevend peil gemiddelde drooglegging
m NAP m
-2,70
-2,70 0,90
toelaatbare peilstijging
m
Waterberging benodigde compenserende berging
m³
0,90
0%
0
integraal programma van eisen
Gebiedskenmerken
0,40
0 Grafieken dienen alleen ter verduidelijking van de principes.
Vasthoudmaatregelen / alternatieve waterberging geplande waterberging
m³
Oppervlaktewater te realiseren extra berging te realiseren extra wateroppervlak huidig aanwezig water totaal te realiseren wateroppervlak
m³ m² m² m²
0
0
0 0 0 0
Opmerking
Versie sep 2014
1/1
FLORIS V NOORD omgevingsaspecten Water
september 2018
https://watertoetsportaal.hhdelfland.nl/watersleutel/index.htm
F L O R I S
7. Omgevingsaspect Water
V N O O R D
Randvoorwaarden: • A Het hoofduitgangspunt voor de hoeveelheid groen in een ontwerp is gesteld op 20% van de openbare ruimte voor ontwerpen in de groenstedelijke gebieden van Vlaardingen. • Groenontwerp afstemmen op andere deelgebieden die in ontwikkeling zijn in de wijk. • Bij de boomkeuze moet gebruik worden gemaakt van de Boommonitor van het handboek Bomen (bijgevoegd). • De bomenstructuur langs Floris de Vijfdelaan handhaven, indien de toekomstige aanleghoogte dit toestaat. • Richtlijn Boombescherming op bouwlocaties volgen (Vereniging Stadswerk Nederland). • B Bomen in verharding dienen minimaal in een boomgat van 3,0 bij 3,0 m te staan. Indien de berm te smal is om deze afmetingen te halen, kan dit aangepast worden aan een rechthoekige vorm met gelijke oppervlakte
F L O R I S
8. Omgevingsaspect Groen
groen
B
Uitgangspunt:
C
groen
A
groen
Perkje met de kastanjebomen/bomenplantsoen aan de oostzijde van het perceel. Bij het bouwrijp maken moet de verharding tussen de bomen zoveel mogelijk vervangen worden voor groen. Een wadi-achtige structuur, al dan niet met halfverharding, is hier wenselijk.
FLORIS V NOORD omgevingsaspecten Groen/Openbare Ruimte
september 2018
min. 20 % groen = 4650 m2
integraal programma van eisen
C
september 2018
omgevingsaspecten Openbare Ruimte
integraal programma van eisen
FLORIS V NOORD
N O O R D
Uitgangspunten: • Beheersmatig en onderhoudsvriendelijk ontwerpen zodat de beheerskosten laag blijven, voorkomen versnippering in materialen, eenheden zo groot mogelijk houden. • Zoveel mogelijk hergebruik bestratingsmaterialen. • Verlichting achterpaden d.m.v. armatuur aan de bergingen, aangesloten op de woning. • Geen rijbaan of trottoir tussen parkeerplaats en woning indien het gewenst is om elektrische auto’s op te laden vanuit de woning. • Openbare verlichting. Op basis van het Voorlopig Ontwerp kan extern een verlichtingsplan gemaakt worden. De gemeente toetst of het verlichtingsplan voldoet aan het beleidsplan openbare verlichting Vlaardingen (vastgesteld 18-9-2014) en de aan de Aanbevelingen Openbare Verlichting NPR 13201-1/ROVL 2011. • Verlichtingsplan afstemmen met boomontwerp Toestemming pas na afstemming.
V
Randvoorwaarden: • Standaard Uitvoerings Voorwaarden april 2015 (SUV) van de gemeente Vlaardingen is van toepassing • Visie Openbare Ruimte toepassen. • Zettingseis: de zetting mag maximaal 20 cm in 30 jaar bedragen. • 75 meter afstand van de ingang/ voordeur tot de afvalcontainer (uitzonderingen tot 125 m). Maar ook maximaal 30 huishoudens per container • Brandkranen. https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/ brandkranen_definitief.pdf
F L O R I S
9. Omgevingsaspect Openbare Ruimte
omgevingsaspecten Kabels en Leidingen
september 2018
FLORIS V NOORD
integraal programma van eisen
Aanbeveling: • Het aanleggen van een gescheiden stelsel enkel voor deze locatie, ziet de gemeente op dit moment niet als doelmatig, tenzij gekoppeld kan worden met het nieuw te leggen stelsel voor de locatie Floris V Zuid. Dit is mede afhankelijk van de fasering van de deelprojecten van het Centrumplan Westwijk.
N O O R D
Uitgangspunt: • Indien er niet buiten de uitgiftegrens wordt gebouw hoeft er waarschijnlijk niet worden omgelegd en kan de bestaande infra indien deze voldoet gebruikt worden voor nieuwe aansluitingen.
V
Randvoorwaarden: • Conform het Bouwbesluit, dienen de waterstromen (vuil- en schoon) op gebouwniveau gescheiden aangeboden te worden. • Kabels en leidingen van nutsbedrijven mogen niet in uitgegeven grond liggen. • Aansluitingen op het riool worden per woning gemaakt en zijn aangesloten dmv een inlaat minimaal 160 mm. Diameters van aansluitingen mogen niet groter zijn dan het riool waarop aangesloten wordt. De rioolbuizen worden voorzien van inspectieputten met deksel van 610 bij 610 mm. • De inspectieputten van het diepriool moet bereikbaar zijn voor vrachtwagens. • Er mogen geen bomen boven een riool worden geplaatst en er mag geen water binnen een bereik van 1 meter boven een diepriool worden ontworpen. • Voor kabels en leidingen dient minimaal een strook (bij voorkeur voetpad) zonder obstakels van 1.80m breed gereserveerd worden voor nieuwe en bestaande kabels en leidingen.
F L O R I S
9. Omgevingsaspect Openbare Ruimte Kabels en Leidingen
N O O R D
randvoorwaarde cultuurhistorie: • het driehoekige voorterrein voor het oorspronkelijke appartementenblok dat in de Cultuurhistoriche Waardebepaling van SteenhuisMeurs als stedenbouwkundig waardevol is gekenmerkt is ook in de nieuwe situatie onbebouwd en blijft daardoor een ruimtelijk herkenbaar element. Verder volgt een nieuwe verkavelingsopzet zoveel mogelijk de footprint en bebouwingsrichting van de oorspronkelijke bebouwing.
V
randvoorwaarde archeologie: • Voor rekening en risico van Waterweg Wonen zullen de voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor het bouwen van het programma noodzakelijke archeologische onderzoeken worden gedaan dan wel – indien dat op basis van deze onderzoeken noodzakelijk is – de archeologische werkzaamheden binnen het bouwterrein worden verricht.
F L O R I S
10. Omgevingsaspect Archeologie/Cultuurhistorie
integraal programma van eisen omgevingsaspecten Cultuurhistorie en Archeologie
september 2018
FLORIS V NOORD
Beeldende kunst: • in het plangebied staat het beeld ‘de Heier’ van de beeldhouwer Han Rehm (1908-1970).
september 2018
omgevingsaspecten Cultuurhistorie en Archeologie
integraal programma van eisen
FLORIS V NOORD
N O O R D
randvoorwaarde: • het beeld moet teruggeplaatst worden in het gebied. Hiervoor dient overleg gevoerd te worden met de gemeente. Voordat de sloop start contact opnemen met Kunstwacht indien het beeld nog in de openbare ruimte staat. https://kunstwacht.nl/ contact/
V
Dit standbeeld dateert van 1965 en is een waardig eerbetoon aan de bouwers die de naoorlogse wederopbouw (waar de Westwijk een voorbeeld van is) hebben gerealiseerd.
F L O R I S
10. Omgevingsaspect Archeologie/Cultuurhistorie
N O O R D
randvoorwaarden proefverkaveling: • footprint en bebouwingsrichting van de oorspronkelijke bebouwing hanteren • 3-laagse woningen aan het plein
V
randvoorwaarden woningbouwprogramma: • het te realiseren programma omvat 62-64 grondgebonden woningen waarvan 12-14 grondgebonden huur- of koopwoningen (Niet-DAEB) en 50 grondgebonden sociale huurwoningen (DAEB), met bijbehorende parkeerplaatsen. • in de proefverkaveling zijn de 14 koop/ huurwoningen gemaatvoerd op 5.1x10 meter en drie lagen hoog. Een beukmaat van 5.40 meter is ook mogelijk. De 50 huurwoningen zijn gemaatvoerd op 5.1x10 meter en twee lagen hoog.
F L O R I S
11. Programmatisch aspect Woningbouwprogramma en proefverkaveling
integraal programma van eisen programmatische aspecten Woningbouwprogramma
september 2018
FLORIS V NOORD
P P
50 won. norm 1.6
in totaal 50x 1,6 + 12-14 x 2,0 = 108 pp waarvan 62-64 op eigen terrein • •
P P
Afmetingen van de parkeerplaatsen uitvoeren conform de NEN2443. Straten uitvoeren als een 30km-zone.
uitgangspunten parkeren: • Vakmarkering voor parkeerplaatsen, • Parkeren op matjes niet toepassen, zodat er grotere waterberging op straat mogelijk is. aanbeveling parkeren: • Fietsparkeren. Goede toegankelijkheid van de berging door een (sociaal) veilige maatvoering te gebruiken voor de fiets/voetgangers infra in de wijk.
FLORIS V NOORD programmatische aspecten Verkeer
september 2018
100-120 won. norm 2.0
integraal programma van eisen
12-14 won. norm 2.0
N O O R D
randvoorwaarden parkeren: • De parkeernorm conform parkeerbeleid gemeente is van toepassing. Uitgegaan wordt van 1,6 parkeerplaatsen per huurwoning en 2,0 parkeerplaatsen voor koopwoningen.
V
randvoorwaarde ontsluiting: • drie van de vier bestaande ontsluitingen van de kavel blijven gehandhaafd. De vierde (zuidwest) vervalt ten behoeve van de groeninrichting voor de woningen. Deze ontsluiting wordt vervangen door een nieuwe ontsluiting aan de Dirk III laan.
F L O R I S
12. Programmatisch aspect Verkeer, ontsluiting en parkeren
N O O R D
aanbeveling: • Bezonning en schaduw van omliggende gebouwen in verband met zonnepanelen bekijken.
V
randvoorwaarde: • Waterweg Wonen zal het gehele Programma aardgasvrij en de DAEB-woningen als Nul op de meter woning realiseren. Voor de Niet-Daeb woningen zal Waterweg Wonen zich inspannen deze eveneens als Nul op de meter woning te realiseren, mits in redelijkheid financieel haalbaar. Daarmee wordt invulling gegeven aan het door de gemeenteraad aangenomen amendement van 30 maart 2017 om nieuwbouw in Vlaardingen aardgasvrij en Nul op de meter te realiseren realiseren en aan de ter uitvoering hiervan op 7 november 2017 vastgestelde Nota Duurzame Nieuwbouw, incl. raadsmemo.
F L O R I S
13. Programmatisch aspect Duurzaamheid
integraal programma van eisen
programmatische aspecten Duurzaamheid
september 2018
FLORIS V NOORD
V N O O R D
randvoorwaarden: • Planschade risico ligt bij Waterweg Wonen. • Participatie, vroegtijdige betrokkenheid van omgeving. • Ontwerp bestemmingsplan Westwijk: art. 39.7 Wetgevingzone - wijzigingsgebied 4 (Floris V) Burgemeester en wethouders zijn bevoegd de bestemming van de gronden ter plaatse van de aanduiding ‘wetgevingzone - wijzigings bevoegdheid 4’ te wijzigen in de bestemming Wonen - Uit te werken ten behoeve van de realisatie van woningen.
F L O R I S
14. Programmatisch aspect Planologische Procedures
integraal programma van eisen programmatische aspecten Planologische Procedures
september 2018
FLORIS V NOORD
13,0 m
m
43,0 m
133,0
6,0 m
wonen
45-55 won.
72,0 m 10-15 won. max. 3 lagen
162,7
m
uitgangspunt: maatvoering bebouwingsvlak vanaf het trottoir naast het garagebedrijf is een strook van 13 m. aangegeven (rijbaan 6 m., parkeren 5m. en trottoir 2 m.) Vanaf daar begint het bebouwingsvlak van 43 meter diep . Aan de zuidzijde van de bebouwing ligt een strook van 12 meter voor parkeren en ontsluiting. De totale lengte van het bouwvlak is 163 meter. Vanaf de oostelijke bebouwingsgrens langs het pleintje op de gevellijn van de voormalige bebouwing is een kaveldiepte van 23.7 meter aangegeven. De lengte van het bouwvlak hier is 72 meter.
FLORIS V NOORD ruimtelijke aspecten
september 2018
aanbevelingen: kleur- en materiaalgebruik: • kleur- en materiaalgebruik kan refereren aan het te slopen maisonettegebouw op deze locatie even als het gevelbeeld • de woningen hebben een terughoudende verschijningsvorm. Het project Samuel Esmeijer II vormt een goede referentie op dit gebied • de derde laag van het blok met koopwoningen kan refereren aan de dakobouwen die in de Westwijk op vele manieren zijn gerealiseerd op de tweelaagse eengezinswoningen Op de volgende pagina zijn deze aspecten verbeeld.
integraal programma van eisen
12,0 m
max. 3 lagen
N O O R D
23,7 m
relatie met omgeving: • de bebouwing volgt de hoofdrichtingen van de oorspronkelijke bebouwing; deze is gelijk aan de richtingen van de wegenstructuur in Wetering Noord, de woonbuurt van de Westwijk waar dit plangebied deel van uitmaakt. • aan het ‘Kastanjepleintje’ staat de bebouwing met de voorzijdes daarheen gericht. • de erfafscheidingen aan de achterzijde van een aantal woningen uit dit blok liggen aan de straatzijde. Deze erfafscheidingen moeten in het bouwplan worden mee-ontworpen.
V
randvoorwaarden: beeldkwaliteit Westwijk: het plan dient te passen in het ruimtelijke en stedenbouwkundige karakter van de Westwijk. Gebaseerd op eerder gerealiseerde projecten en op Welstandsuitspraken betekent dit een orthogonale planopzet, eigentijdse vormgeving die aansluit op de jaren 50 architectuur en aandacht voor detaillering.
F L O R I S
15. Ruimtelijke aspecten
V
N O O R D integraal programma van eisen
ruimtelijke aspecten
september 2018
FLORIS V NOORD
F L O R I S
15. Ruimtelijke aspecten
V
N O O R D integraal programma van eisen
ruimtelijke aspecten
september 2018
FLORIS V NOORD
F L O R I S
15. Ruimtelijke aspecten
F L O R I S
16. Plankaart
representatieve gevel
P
N O O R D
30 m
V
P
50 won. norm 1.6 wonen
45-55 won.
bebouwingsrichting
groen
max. 3 lagen
P
max. 3 lagen
ontsluitings locatie
P
groen
55-65 won.
groen
programma en bouwhoogte
max. 3 lagen
bebouwingsvlak
maatvoeringslijn
september 2018
min. 20 % groen = 100-120 won. 4650 m2 norm 2.0
integraal programma van eisen
12-14 won. norm 2.0 10-15 won.
Bijlage 2
Archeologisch vooronderzoek
Mees Ruimte & Milieu | Floris de Vijfdelaan te Vlaardingen
Pagina | 32
Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen Ruimtelijk advies op basis van bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (verkennende fase)
Rapportnummer:
V1678
Projectnummer:
V18-3859
ISSN:
1573 - 9406
Status en versie:
Concept, versie 1.0
In opdracht van:
Waterweg Wonen
Rapportage:
C.A. Visser, F.P.J. van Puijenbroek
Plaats en datum:
Amersfoort, 8 oktober 2018
Niets uit dit werk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook, daaronder mede begrepen gehele of gedeeltelijke bewerking van het werk, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Vestigia BV Vestigia BV Spoorstraat 5 3811 MN Amersfoort telefoon 033 277 92 00 info@vestigia.nl
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Documentbeheer
Versie
Status
Datum
Toelichting
Autorisatie
1.0
Concept
8 oktober
Eerste concept ter goedkeuring opdrachtgever
R.M. van Heeringen
Initiatief Toponiem / locatie Plaats Gemeente Provincie Opdrachtgever
Contactpersoon Aanleiding Oppervlakte onderzoeksgebied Diepte grondwerkzaamheden Huidig grondgebruik Onderzoeksmelding Soort onderzoek RD-hoekcoördinaten van het onderzoeksgebied (x/y) Kaartblad (1:25.000) Uitvoerder en documentatie Projectleider/Senior archeoloog Projectmedewerkers Uitvoering booronderzoek Bevoegd gezag (in het kader van de Omgevingsvergunning) Deskundige namens het bevoegd gezag
Projectgegevens Herontwikkeling (sloop en nieuwbouw) Floris de Vijfdelaan 114-302 Vlaardingen Vlaardingen Zuid-Holland Waterweg Wonen Postbus 3 3130 AA Vlaardingen Mark Bekink, projectleider nieuwbouw en renovatie Omgevingsvergunning Ca. 0,75 hectare Nog niet precies bekend Bebouwd, laagbouw (winkels/woningen) 4622121100 (bureauonderzoek) 4623986100 (booronderzoek) Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van boringen (verkennende fase) Xmin 081.358 Ymin 436.689 Xmax 081.533 Ymax 436.766 37D Brielle Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie dr. R.M. (Robert) van Heeringen drs. C.A. (Caroline) Visser MA (senior BO archeoloog) F.P.J. (Florens) van Puijenbroek MSc (prospector in opleiding) 28 september 2018 Gemeente Vlaardingen Postbus 1002 3130 EB Vlaardingen Vlaardings Archeologisch Kantoor (VLAK)
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
2
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Inhoudsopgave Samenvatting en advies ........................................................................................................................................................... 5 Onderbouwing advies .............................................................................................................................................................. 7 1 Projectomgeving .............................................................................................................................................................. 7 1.1 Afbakening plangebied en consequenties toekomstig gebruik (LS01) .................................................... 7 1.2 Onderzoeksdoel en -methode ............................................................................................................................ 7 2 Beleidskader ...................................................................................................................................................................... 9 2.1 Wettelijk kader ....................................................................................................................................................... 9 2.1 Gemeentelijk beleid (LS01) .................................................................................................................................
9 3 Verwachtingsmodel ....................................................................................................................................................... 11 3.1 Natuurlijk landschap (LS04) .............................................................................................................................. 11 3.2 Historisch landschap (LS02, LS03, LS04) ....................................................................................................... 11 3.3 Archeologische waarden (LS04) ...................................................................................................................... 14 3.4 Gespecificeerde archeologische verwachting (LS05) ................................................................................ 17 4 Inventariserend Veldonderzoek ................................................................................................................................ 19 4.1 Doelstelling ............................................................................................................................................................ 19 4.2 Toegankelijkheid van het onderzoeksgebied ...............................................................................................
19 4.3 Onderzoeksmethode ........................................................................................................................................... 19 4.4 Resultaten veldonderzoek................................................................................................................................. 20 4.5 Conclusie veldonderzoek .................................................................................................................................. 20 5 Advies vervolgonderzoek (LS05) ............................................................................................................................... 23 Literatuur................................................................................................................................................................................... 25 Digitale bronnen ......................................................................................................................................................................26 Bijlagen en kaarten ................................................................................................................................................................. 27
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
3
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Afbeelding 1.Luchtfoto van het plangebied. Bron: Luchtfoto 2017 Ortho 25cm RGB, Landelijke Voorziening Beeldmateriaal.
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
4
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Samenvatting en advies In opdracht van Waterweg Wonen heeft Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie een archeologisch
bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd voor een plangebied aan de Floris de Vijfdelaan 114 t/m 302 te Vlaardingen, gemeente
Vlaardingen. Het plangebied was tot voor kort bebouwd (flat met winkels) en heeft een oppervlakte van ca. 0,75 hectare. Binnen het plangebied is nieuwbouw voorzien. Voorafgaand aan de nieuwbouw dient in kaart te worden gebracht of zich binnen het onderzoeksgebied behoudenswaardige archeologische resten (zouden kunnen) bevinden, die tegen de achtergrond van de bodemingrepen gevaar lopen. De opdrachtgever heeft overleg gevoerd met dhr. R. Terluin van de gemeentelijke archeologische dienst (VLAK). Op basis van dit overleg is overeengekomen om eerst een bureauonderzoek uit te voeren en na fase 1 van de sloop, een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen, met als belangrijke onderzoeksvraag wat de diepte is van een eventueel ophogingspakket. Tijdens fase 1 van de sloop is de bestaande bebouwing gesloopt tot en met de funderingsbalken en zijn de kelders verwijderd. De bestaande heipalen bleven staan. Uit het bureauonderzoek is gebleken dat tijdens het Neolithicum bewoning plaats heeft kunnen vinden op de oeverwallen van de oudere kreken. Deze worden echter verwacht buiten het plangebied. Archeologische waarden uit de IJzertijd en Romeinse tijd worden echter verwacht in de top van het veen langs veenkreken. Voor het plangebied geld een hoge verwachting voor deze periode.
In de Late Middeleeuwen kon bewoning plaatsvinden op de verlande kreken (getij-inversieruggen). Hier kunnen ook huisplattegronden uit de Nieuwe Tijd worden aangetroffen. De kans hierop is laag vanwege de afwezigheid van bebouwing op historisch kaartmateriaal. Op het veen kunnen verder sporen worden verwacht van het ontginning van het veengebied in de Late Middeleeuwen (greppels, toemaakdek). Bij het verkennend booronderzoek is een relatief dun ophoogdek aangetroffen met daaronder slappe getijdeafzettingen (Laagpakket van Walcheren). De top van de klei laat geen sporen van bodemvorming zien. Vermoedelijk is de oorspronkelijke top van de afzettingen afgegraven ten behoeve van de bouw van de inmiddels gesloopte bebouwing. Naar onderen toe werden deze afzettingen steeds veniger met een scherpe overgang naar Hollandveen op een diepte van 3,7 meter beneden maaiveld. De top van het Hollandveen is niet intact. Binnen 4 meter beneden maaiveld zijn geen afzettingen uit het Laagpakket van Wormer aangetroffen. Op basis daarvan kan geconcludeerd worden dat zich binnen het plangebied geen getij-inversieruggen in de ondergrond bevinden. Advies Op basis van de resultaten van het booronderzoek, kan de archeologische verwachting voor het plangebied voor alle archeologische perioden naar beneden worden bijgesteld tot ‘laag’.
Vervolgstappen in het kader van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) worden dan ook niet noodzakelijk geacht. Het is aan het bevoegd gezag, de gemeente Vlaardingen, om een besluit te nemen ten aanzien van het beëindigen van het onderzoeksproces. Ook wanneer het bevoegd gezag op basis van de resultaten van het van archeologisch vooronderzoek besluit dat het plangebied wordt vrijgegeven voor de voorgenomen ontwikkelingen, blijft de meldingsplicht archeologische toevalsvondst of waarneming van kracht (Erfgoedwet, artikel 5.10 Archeologische toevalsvondst). Aangezien het nooit volledig is uit te sluiten dat tijdens eventueel grondverzet een archeologische ‘toevalsvondst’ wordt gedaan, is het wenselijk de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht om hiervan zo spoedig mogelijk melding te doen bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en het bevoegd gezag, de gemeente Vlaardingen.
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
5
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
6
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Onderbouwing advies 1 1.1
Projectomgeving Afbakening plangebied en consequenties toekomstig gebruik (LS01)
In opdracht van Waterweg Wonen heeft Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie een archeologisch
bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd voor een plangebied aan de Floris de Vijfdelaan 114 t/m 302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen (kaart 1, afbeelding 1 en afbeelding 2). Het plangebied was tot voor kort bebouwd (flat met winkels) en heeft een oppervlakte van ca. 0,75 hectare. Binnen het plangebied is nieuwbouw voorzien. Voorafgaand aan de nieuwbouw dient in kaart te worden gebracht of zich binnen het onderzoeksgebied behoudenswaardige archeologische resten (zouden kunnen) bevinden, die tegen de achtergrond van de bodemingrepen gevaar lopen. De opdrachtgever heeft overleg gevoerd met dhr. R. Terluin van de gemeentelijke archeologische dienst (VLAK). Op basis van dit overleg is overeengekomen om eerst een bureauonderzoek uit te voeren en na fase 1 van de sloop, een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen, met als belangrijke onderzoeksvraag wat de diepte is van een eventueel ophogingspakket. Tijdens fase 1 van de sloop is de bestaande bebouwing gesloopt tot en met de funderingsbalken en zijn de kelders verwijderd. De bestaande heipalen bleven staan. 1.2
Onderzoeksdoel en -methode
Doel van het archeologisch vooronderzoek was vast te stellen of er in het onderzoeksgebied sprake is (of kan zijn) van archeologische resten die door de ingrepen verstoord dreigen te worden en, indien mogelijk, uitspraken te doen over de waarde hiervan in termen van fysieke en inhoudelijke kwaliteit zoals zeldzaamheid en gaafheid. Hiertoe is een bureauonderzoek verricht, waarbij voor het onderzoeksgebied een specifiek archeologisch verwachtingsmodel is opgesteld. Vervolgens is deze verwachting in het veld getoetst door middel van een verkennend booronderzoek. Op basis van de resultaten van het onderzoek is tenslotte een advies geformuleerd in het kader van de cyclus van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). Het onderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.0), protocol 4002 Bureauonderzoek en protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek. Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie is binnen BRL 4000 gecertificeerd voor alle werkprotocollen op het gebied van archeologisch (voor)onderzoek en het opstellen van Programma’s van Eisen.
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
7
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Afbeelding 2 Matenplan (suggestie 2, 10 juli 2018). Bron: Waterweg Wonen/Waalpartners 2018.
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
8
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
2
Beleidskader
2.1
Wettelijk kader
De zorgplicht voor het archeologisch erfgoed is uitgewerkt in de Monumentenwet 1988 en in de wijziging hierop; de Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz, 2007). Een deel van de Monumentenwet is per 1 juli 2016 opgegaan in de Erfgoedwet. Het overige deel zal ter zijner tijd opgaan in de Omgevingswet. Tot die tijd blijven die artikelen die niet zijn overgegaan naar de Erfgoedwet van kracht zoals ze in de Monumentenwet van 1988 zijn benoemd. De Wamz vormde de implementatie van het Verdrag van Malta dat in 1992 door diverse Europese lidstaten is ondertekend. Hierin wordt gesteld dat het streven is archeologisch erfgoed in de bodem te beschermen en daarmee te behouden. Om dit te kunnen doen moet archeologisch erfgoed ingepast worden in de ruimtelijke ordening. Een ander uitgangspunt is dat indien behoud in de bodem ( in situ) niet mogelijk is, de verstoorder onderzoek naar de archeologische waarden moet betalen. In de praktijk zijn dit de kosten voor de archeologische monumentenzorg cyclus (AMZ-cyclus). Met de invoering van de Wamz werden gemeenten verplicht om archeologiebeleid te ontwikkelen omdat artikel 38a van de Monumentenwet 1988 bepaalde dat de gemeenteraad bij de vaststelling van een bestemmingsplan en bij de bestemming van de in het plan begrepen grond rekening houdt met de in de grond aanwezige dan wel te verwachten monumenten.
Met invoering van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro, 2008) werd de archeologie definitief verankerd in de ruimtelijke ordening. Bepaald werd dat gemeenten na maximaal 10 jaar een bestemmingsplan moeten herzien of vernieuwen (daarbij rekening houdend met de archeologie op grond van de Monumentenwet 1988). Op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo, 2010) zijn burgemeester en wethouders bevoegd gezag in het kader van de omgevingsvergunning. Op grond van de Ontgrondingenwet zijn Gedeputeerde Staten bevoegd gezag in het kader van de ontgrondingsvergunning, voor andere gronden dan bij ministeriële regeling aan te wijzen rijkswateren. De minister van Infrastructuur en Waterstaat is bevoegd gezag ten aanzien van de bodem en oevers van rijkswateren op grond van de Waterwet. 2.1
Gemeentelijk beleid (LS01)
In het ontwerpbestemmingsplan Westwijk (2018) ligt het plangebied in een zone met een archeologische dubbelbestemming: Waarde – Archeologie – 4 (afbeelding 3). In gebieden met deze dubbelbestemming geldt dat alle ingrepen dieper dan 100 cm beneden maaiveld en met een oppervlak van 100 m2 of meer vergunningplichtig zijn vanuit de archeologie. Dit houdt verband met de hoge archeologische verwachting ten aanzien van sporen uit het Neolithicum, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Middeleeuwen, vanwege de vermoede aanwezigheid van kreekafzettingen in de ondergrond. Voorafgaand aan de ontwikkeling van de Westwijk is het gebied opgehoogd. De overgang van het ophogingspakket naar de onderliggende natuurlijke afzettingen wordt verwacht op ca. 70-100 cm beneden maaiveld.
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
9
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Afbeelding 3 Ligging van het plangebied (bij benadering aangegeven met blauwe cirkel) op de kaart met archeologische verwachtingsgebieden uit de paragraaf Archeologie in het Ontwerpbestemmingsplan Westwijk (2018). Bron: Gemeente Vlaardingen, maart 2018.
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
10
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
3 3.1
Verwachtingsmodel Natuurlijk landschap (LS04)
Het onderzoeksgebied ligt in het zuidwestelijk zeekleigebied met het maaiveld rond de 1,9 meter beneden NAP. Hiervan is minimaal de bovenste 50 centimeter kunstmatige ophoging uit de jaren 50 van de vorige eeuw.1 De afzettingen uit het Holoceen (vanaf 10.000 jaar geleden tot nu) kunnen een dikte van 15 meter hebben bereikt in dit gebied. In het onderzoeksgebied worden vooral (peri-)mariene afzettingen verwacht uit een wadden- en lagunesysteem bestaande uit zand, klei en veen.2 De diepste holocene afzettingen werden afgezet in een marien getijdemilieu. Door de getijdenwisseling werden gelaagde sedimenten van klei en zand afgezet. In de geulen was de stroomsnelheid het hoogst en werd vooral zand afgezet. De afzettingen buiten de geulen kenmerken zich vooral door klei met humeuze lagen3. Deze afzettingen worden gerekend tot de Formatie van Naaldwijk. Hier is een verdere differentiatie te vinden met het Wormer Laagpakket onder en het Walcheren Laagpakket boven het ingeschakelde Hollandveen (Formatie van Nieuwkoop).4 Door inklinking van de klei- en veengebieden konden de geulen, wiens zandige sedimenten minder inklonken, relatief stijgen ten opzichte van de omgeving. Hierdoor ontstonden getij-inversieruggen. Deze lagen hoger in het landschap waardoor permanente bewoning hierop mogelijk was.5 De stad Vlaardingen ontstond op een getij-inversierug.
Vanuit de hoger gelegen gedeeltes werd het omliggende land in de Late Middeleeuwen ontgonnen voor menselijk gebruik.6 Het plangebied ligt ca. 50 meter ten noorden van een verlaten riviersysteem (kaart 2a). Het gaat hier om de Pijnacker stroomrug. Binnen het plangebied kunnen vooral komafzettingen van deze stroomrug worden aangetroffen. Deze afzettingen zullen een datering hebben van tussen de 7.400 en 6.000 voor Chr., tijdens het Mesolithicum. De diepte waarop deze afzettingen zich kunnen bevinden ligt lager dan 7,5 meter beneden maaiveld.7 Op de geomorfologische en bodemkaart is het plangebied niet gekarteerd vanwege de ligging in de bebouwde kom (kaart 2b en 2d). De oorspronkelijke geomorfologie was waarschijnlijk een ontgonnen veenvlakte of vlakte van getij-afzettingen. Eventueel zouden er nog elementen van een getij-inversierug kunnen worden aangetroffen. De oorspronkelijke bodems onder de opgebrachte grond zullen waarschijnlijk poldervaaggronden, drechtvaaggronden of waardveengronden zijn. Poldervaaggronden zijn kleigronden met weinig kenmerkend van bodemvorming, uitsluitend een dunne A-horizont. Drechtvaaggronden hebben eveneens weinig bodemvorming ondergaan, maar gaan over in een veenlaag tussen de 40 en de 80 cm beneden maaiveld. In de meeste gevallen is de top van dit veenpakket geoxideerd. Bij waardveengronden is de dikte van het kleidek minder dan 40 cm dik. 8 3.2
Historisch landschap (LS02, LS03, LS04)
Historisch-geografische ontwikkeling (LS03) Op de kaart van het Hoogheemraadschap van Delfland van de gebroeders Kruikius uit 1712 ligt het plangebied buiten de stad Vlaardingen in de Aalkeet Buitenpolder ( afbeelding 4).
http://www.geschiedenisvanvlaardingen.nl/verhalen/wijken/westwijk De Mulder et al. 2003. 3 Berendsen 1996. 4 De Mulder et al. 2003. 5 Berendsen 1996; Verhart 2010. 6 De Ridder/Van Loon 2007. 7 Cohen et al. 2012. 8 De Bakker/Schelling 1989. 1
2
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
11
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Afbeelding 4 Ligging plangebied op de kaart van het Hoogheemraadschap van Delfland van Nicolaas en Jacobus Kruikius uit 1712. Bron: Nationaal Archief / Kaartcollectie Binnenland Hingman.
Op de kadastrale minuut 1811-1832 (minuutplan Vlaardinger Ambacht, Zuid-Holland, sectie C, blad 01) is binnen het onderzoeksgebied geen bebouwing aanwezig (afbeelding 5). De percelen ter hoogte van het plangebed zijn op dat moment in gebruik als weiland. Het plangebied ligt op het minuutplan even ten noorden van een weg die ook op de kaart van de gebroeders Kruikius al staat afgebeeld: de Groeneweg. Deze weg blijft herkenbaar in het kaartbeeld tot aan de aanleg van Westwijk in de jaren 60 van de 20 e eeuw (kaart 4). Ergens tussen 1940 en 1962 verschijnt bebouwing binnen het plangebeid ( kaart 4). In het kaartbeeld van 1963 heeft deze bebouiwng echter alweer plaatsgemaakt voor de huidige bebouwing aan de Floris de Vijfdelaan en is de omgeving van het plangebied rigoreus veranderd ( kaart 4). Bouwhistorische waarden (LS04) Voor bouwhistorische waarden zijn de volgende bronnen geraadpleegd: het rijksmonumentenregister;9 de lijst van beeldbepalende panden in Vlaardingen; 10 de kadastrale minuut 1811-1832;11 de MIP-objecten;12 de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG). 13
https://cultureelerfgoed.nl/monumentenregister. https://www.vlaardingen.nl/Inwoners/Bouwen_en_wonen/Monumenten. 11 http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/. 12 https://data.overheid.nl/data/dataset/monumenten-inventarisatie-project-mip-objecten. 9
10
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
12
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Binnen het plangebied zijn geen rijksmonumenten, beeldbepalende panden of MIP-objecten gelegen. Op de kadastrale minuut 1811-1832 (minuutplan Vlaardinger Ambacht, Zuid-Holland, sectie C, blad 01) is binnen het plangebied geen bebouwing aanwezig (afbeelding 5). De huidige bebouwing binnen het plangebied dateert van 1960.14 Binnen het plangebied zijn geen (ondergrondse of bovengrondse) bouwhistorische waarden bekend.
Afbeelding 5 Ligging plangebied op de kadastrale minuut 1811-1832 (minuutplan Vlaardinger Ambacht, Zuid-Holland, sectie C, blad 01). Bron: Beeldbank RCE.
Huidig gebruik (LS02) Het plangebied is bebouwd. Binnen het plangebied ligt een laagbouwflat met winkelruimten op de begane grond en woningen daarboven. Het gebouw is gerealiseerd in 1960. 15 Mogelijke verstoringen (LS03) Voor informatie over mogelijke verstoringen is de digitale verstoringsbronnenkaart van de RCE geraadpleegd.16 De kaart is een selectie uit het bestand 'Vergraven Gronden', van WUR. In 2012 is er door Alterra een GIS-bestand samengesteld met een overzicht van grondbewerkingen, ophogingen en afgravingen, waarbij de opbouw van het bodemprofiel tot ten minste 40 cm diepte is gewijzigd. 17 Hiervoor is informatie opgevraagd bij instanties en organisaties die werkzaamheden (laten) uitvoeren
https://bagviewer.kadaster.nl/. https://bagviewer.kadaster.nl/. 15 https://bagviewer.kadaster.nl/. 16 https://rce.webgispublisher.nl/Viewer.aspx?map=Verstoringsbronnenkaart. 17 Brouwer/Van der Werff 2012. 13
14
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
13
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
en/of administreren in verband met vergunningverlening en instanties die landgebruik in kaart brengen. Op deze kaart zijn geen verstoringen gekarteerd binnen het onderzoeksgebied. Ook bij het Bodemloket is voor het onderzoeksgebied geen relevante informatie geregistreerd. 18 Met de bouw van de Westwijk is in 1955 begonnen. Voorafgaand aan de bouw is het gebied opgehoogd met zand. Op het kaartbeeld van 1940 is de maaiveldhoogte in het plangebied 1,5 meter beneden NAP (kaart 4). De huidige maaiveldhoogte in het plangebeid is 1,6 tot 1,8 meter beneden NAP. In de omgeving van het plangebied zijn in het DINOloket enkele boringen geregistreerd. 19 De datering van deze boringen is echter niet bekend en de kwaliteit van de beschrijving van de lithologie matig tot slecht (kwaliteitscode C-E). In boring B37G1778 (circa 30 meter ten zuiden van het plangebeid) bestaat de bovenste meter van het bodemprofiel uit grof zand. Daaronder komt klei voor tot circa 1,9 meter beneden maaiveld. Daaronder bevindt zich veen tot circa 4,3 meter beneden maaiveld. Tot 5,7 meter beneden maaiveld bestaat het bodemprofiel weer uit klei. Maaiveldhoogte ten tijde van de boring bedroeg 1,5 meter beneden NAP. In boring B37G1792 (circa 70 meter ten zuidoosten van het plangebied) is geen sprake van een zandpakket aan de bovenzijde van het profiel. Het profiel bestaat tot circa 1,9 meter beneden maaiveld uit klei.
Daaronder komt veen voor tot een diepte van circa 4,0 meter beneden maaiveld. Tot 5,7 meter beneden maaiveld bestaat het profiel weer uit klei. Maaiveldhoogte ten tijde van de boring bedroeg ook hier 1,5 meter beneden NAP. Ten behoeve van de bestaande bebouwing in het plangebied zijn in het verleden 659 palen geslagen, waarvan 187 betonpalen ter hoogte van de hoogbouw en 472 houten palen ter hoogte van de laagbouw. De palen reiken tot een diepte van ca. 20,5 meter beneden NAP. Daarnaast is er een cv-kelder aanwezig met een oppervlakte van ca. 120 m2 en een kelder met een olietank. Het is niet bekend tot welke diepte de bodem geroerd is ter hoogte van de kelder. Daarnaast is er een ondergrondse olietank aanwezig. Ook hiervoor geldt dat de omvang van de verstoring die met de aanleg ervan gepaard is gegaan niet bekend is. 3.3
Archeologische waarden (LS04)
Voor de archeologische gegevens omtrent het onderhavige onderzoeksgebied is het Archeologisch Informatiesysteem (Archis) geraadpleegd, dat alle geregistreerde archeologische monumenten, onderzoeken en vondstlocaties bevat (kaart 3). Archeologische monumenten zijn terreinen met een (hoge/zeer hoge) archeologische waarde, die ofwel fysiek (wettelijk en juridisch) beschermd worden, ofwel een planologische bescherming hebben waarbij in het bestemmingsplan voorschriften voor het gebruik zijn opgenomen. Vondstlocaties zijn locaties waar archeologische vondsten zijn gedaan. Deze zijn al dan niet gekoppeld aan een archeologisch onderzoek. Binnen een straal van 500 meter rondom het plangebied liggen geen terreinen van ((zeer) hoge) archeologische waarde. In de wijdere omgeving zijn wel verschillende terreinen met bewoningssporen uit het Neolithicum, de IJzertijd, de Romeinse tijd en de Late Middeleeuwen aanwezig. Binnen een straal van 500 meter rondom het plangebied zijn in Archis 21 onderzoeken geregistreerd (tabel 1). Het gaat hierbij om 4 bureauonderzoeken, 13 booronderzoek, 1 archeologische begeleiding en 3 proefsleuvenonderzoeken. Geen van deze onderzoeken heeft (tot dusver) tot een opgraving geleid. Van sommige onderzoeken is (nog) geen onderzoeksrapport openbaar gemaakt.
18 19
http://bodemloket.nl/. https://www.dinoloket.nl/ondergrondgegevens.
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
14
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Arc his3 zaakID
Arc his2 OMG
Jaar
To po niem
Onderzo ekstype
Rappo rt
2042425100
5423
2003
Westwijk
pro efputten/ pro efsleuven
-
2093667 100
13554
2005
Plangebied Maratho nweg
bo o ro nderzo ek
van Klaveren 2005
2108027 100
13553
2005
Plangebied Maratho nweg
bo o ro nderzo ek
van Klaveren 2005
2121927 100
17 7 16
2006
Hugo de Vriesstraat
pro efputten/ pro efsleuven
-
21497 19100
21669
2007
Van der Werffstraat
bo o ro nderzo ek
Kruidho f 2007
2180247 100
26057
2008
Jan de Ro o ijstraat
bo o ro nderzo ek
Leuvering 2008
2190023100
27 428
2005
Plangebied Maratho nweg
bureauo nderzo ek
To rrem ans/ de Ridder 2005
2313954100
447 14
2011
Erasm usplein
bo o ro nderzo ek
Isendo o rn/ van Dasselaar 2011
2331344100
46998
2011
pro efputten/ pro efsleuven
Hazen 2013
237 1391100
52297
2012
Hugo de Vriesstraat Dr Wiardi Bec km ansingel / Marnixlaan
bo o ro nderzo ek
Isendo o rn/ van Dasselaar 2012
237 387 0100
52610
2012
Leiding o ver No o rd
bureauo nderzo ek
237 867 4100
53221
2012
Leiding o ver No o rd
bo o ro nderzo ek
To lsm a/ Nijdam / Vo ssen 2012 van Bo stelen/ To lsm a/ So phie 2013
2392865100
55085
2013
Leiding o ver No o rd
bo o ro nderzo ek
van Bo stelen/ So phie 2013
24187 93100
58436
2013
Blankenburgverbinding
bureauo nderzo ek
Wilbers/ Mo erm an 2013
242307 7 100
58988
2014
Leiding o ver No o rd
arc heo lo gisc he begeleiding
Ilso n 2016
247 07 13100
65047
2015
bo o ro nderzo ek
Sprangers 2015
4016882100
-
2016
Maratho nweg-No o rd BO en IVO-O drinkwaterleiding Rijksweg A20
bo o ro nderzo ek
-
4039619100
-
2017
A20 vo lkstuinen
bo o ro nderzo ek
-
45527 7 9100
-
2017
Claudius Civilislaan 40
bureauo nderzo ek
-
4553361100
-
2017
Claudius Civilislaan 40
bo o ro nderzo ek
-
4559907 100
-
2017
Centrum plan Westwijk
bo o ro nderzo ek
Bec kers 2018
Tabel 1 In Archis geregistreerde onderzoek binnen een straal van 500 meter rondom het plangebied. Bron: RCE/Archis3.
Bij het booronderzoek aan de Dr. Wiardi Beckmansingel 4 is een ophogingspakket aangetroffen tot ten minste 150 cm beneden maaiveld. Op 230-360 cm beneden maaiveld werd een oude bouwvoor aangetroffen. De top van het onderliggende veen en het eventuele Vlaardingendek zijn vermoedelijk in de oude bouwvoor opgenomen. Aan de basis van het veenpakket werd op 370-470 cm beneden maaiveld een 30 cm dikke kleilaag aangetroffen, komafzettingen van een nabijgelegen kreek uit het Vlaardingstelsel. Deze kreek was actief in de Late IJzertijd of Romeinse tijd. Het beeld dat uit de resultaten van het booronderzoek naar voren komt is dat van een kweldergebied dat geleidelijk een veengebied is geworden.20 Bij het booronderzoek aan de Jan de Rooijstraat zijn getijdeafzettingen uit het Laagpakket van Wormer aangetroffen, onder te verdelen in kreekafzettingen (zandige afzettingen) en wadafzettingen (kleiige afzettingen). Tevens is daarbij de aanwezigheid van een getij-inversierug vastgesteld, waarvan de top binnen 4 meter beneden maaiveld ligt. De afzettingen worden afgedekt door een veenpakket (Hollandveen), waarvan de top op een diepte van 195 tot 185 cm beneden maaiveld ligt. Het veenpakket heeft ene dikte van 0,8 tot 3,0 meter en wordt afgedekt door een kleiig pakket (Laagpakket van Walcheren). Daarboven ligt een opgebracht en geroerd pakket van gemiddeld 75 tot 100 cm dik.
21 Bij een proefsleuvenonderzoek in het kader van nieuwbouw van woningen aan de Hugo de Vriesstraat, zijn geen archeologische sporen aangetroffen of vondsten gedaan. Wel is in het gebied een kreek aangetroffen. De basis van de geulvulling is gedateerd in de IJzertijd. De kreek is actief geweest in de Late bronstijd of de Vroege IJzertijd.22
Beckers 2018. Leuvering 2008. 22 Hazen 2013. 20 21
VESTIGIA Archeologie & Cultuurhistorie, rapport V1678, concept, versie 1.0, d.d. 8 oktober 2018
15
V18-3859 Archeologisch vooronderzoek in voorbereiding op de herontwikkeling van de Floris de Vijfdelaan 114-302 te Vlaardingen, gemeente Vlaardingen
Binnen een straal van 500 meter rondom het plangebied zijn in Archis 11 vondstlocaties geregistreerd (tabel 2). Arc his3 zaakID 2331344100
28337 48100
Arc his2 waarnem ing 437 590
24547
Jaar 2011
1962
To po niem Hugo de Vriesstraat II
Westwijk-Bejaardentehuis De Wetering
Vo ndst
Datering
kreek
IJzertijd
slo o t
Nieuwe tijd C
aardewerk
Late Middeleeuwen A - Nieuwe tijd B
aardewerk
Midden IJzertijd - Late IJzertijd
dierlijk bo t
Midden IJzertijd - Late IJzertijd
ho uten paal Midden IJzertijd - Late IJzertijd 2857 821100
28480
1990
16.7 7 Aalkeet Buitenpo lder
2857 838100
28481
1990
16.7 8 Aalkeet Buitenpo lder
3222093100
408912
1964
3223624100
408666
1990
06.121 van Leeuwenho ekstraat 2 Vo o rm alig AMK-terrein M10417 / CMA37 G-048: Westwijk; Drs.Stijkelstraat
3225058100
408987
1967
06.006 Jac o ba van Beijerenlaan 17
aardewerk
Ro m einse tijd
aardewerk
Ro m einse tijd
dierlijk bo t
Ro m einse tijd
do lk
Late Middeleeuwen B
o nbekend
Middeleeuwen - Nieuwe tijd
aardewerk
IJzertijd
dierlijk bo t
o nbekend
ho ut(sko o l) o nbekend 3225099100
408998