2b. 1841213 Jaarprogramma 2021 Schiedam-Vlaardingen
Tekst van het document
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
Maart 2021
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
Colofon: Samenstelling Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen Voorzitter: drs. William van Deursen BPM Plv. voorzitter: dr. Rob Gilsing Lid: drs. Bianca Rook Lid: drs. Hans Démoed Secretariaat Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen: Postbus 1501 3100 EA Schiedam Secretaris Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen: Claudine Garama c.garama@schiedam.nl
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
2
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
Inhoud 1
2
De Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen (RKC) ............................................................... 4 1.1
Samenstelling RKC ................................................................................................................... 4
1.2
Wet versterking decentrale rekenkamers ............................................................................... 4
1.3
Onderzoeken ........................................................................................................................... 5
1.3.1
Soorten onderzoek .......................................................................................................... 5
1.3.2
Werkwijze ........................................................................................................................ 5
1.3.3
Verzoeken tot uitvoeren van een onderzoek .................................................................. 5
Onderzoeken in 2021 ...................................................................................................................... 6 2.1
2.1.1
Jeugdhulp en passend onderwijs .................................................................................... 6
2.1.2
Programmabegroting ...................................................................................................... 6
2.2
3
4
Onderzoeken gestart in 2020 .................................................................................................. 6
Onderzoeken te starten in 2021.............................................................................................. 7
2.2.1
Risicomanagement .......................................................................................................... 7
2.2.2
Afvalstoffenheffing .......................................................................................................... 7
2.2.3
Effectiviteit subsidies wijkbudgetten .............................................................................. 7
2.2.4
Aanpak huiselijk geweld .................................................................................................. 8
Overige activiteiten ......................................................................................................................... 9 3.1
Contact met de gemeenten..................................................................................................... 9
3.2
NVRR ........................................................................................................................................ 9
3.3
Algemene Rekenkamer ........................................................................................................... 9
Begroting 2021 .............................................................................................................................. 10 4.1
Toelichting op de begroting .................................................................................................. 10
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
3
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
1
De Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen (RKC)
De (RKC) is op grond van artikel 81o van de Gemeentewet ingesteld door de gemeenten Schiedam en Vlaardingen voor de uitoefening van de rekenkamerfunctie. De RKC ondersteunt de gemeenteraden in de kaderstellende en controlerende rol. In dit jaarplan geeft de RKC aan welke onderzoeken de commissie in 2021 wil gaan afronden of starten (hoofdstuk 2), welke activiteiten de commissie heeft gepland (hoofdstuk 3) en welke kosten de commissie begroot voor de werkzaamheden in 2021 (hoofdstuk 4). 1.1
Samenstelling RKC
Sinds december 2016 bestaat de RKC uit vier externe leden. De bezetting van de RKC in 2020 was als volgt: drs. William van Deursen BPM Voorzitter
drs. Bianca Rook Lid
dr. Rob Gilsing Plaatsvervangend voorzitter
drs. Hans Démoed Lid
William van Deursen en Bianca Rook zijn in 2020 herbenoemd. Vanwege de inwerkingtreding van de nieuwe wet is besloten hen niet voor een volledige periode te benoemen, waarbij wordt aangemerkt dat dan tevens van toepassing is Artikel 3 lid 5 van de verordening d.d. 21 april 2020 Wijzigingsverordening Rekenkamercommissie Schiedam -Vlaardingen 2015: "De leden worden benoemd voor een periode van maximaal vier jaar en kunnen één keer of vaker worden herbenoemd tot een maximale zittingsduur van acht jaar”. De zittingstermijn van de leden is als volgt: Rob Gilsing tot maart 2023 (herbenoeming niet mogelijk) Hans Démoed tot maart 2022 (herbenoeming mogelijk) Bianca Rook en William van Deursen tot januari 2022 (herbenoeming mogelijk). Indien het te herbenoemen lid dit wenst, zal de RKC tijdig een voorstel voor herbenoeming aan de gemeenteraden doen. Indien geen herbenoeming wordt gewenst, zal na overleg met de gemeenteraden worden overgegaan tot werving van een nieuw lid. Bovenstaande betekent dat de RKC eind 2021 aan de gemeenteraad kenbaar zal maken of Bianca Rook en William van Deursen voor herbenoeming in aanmerking willen komen. 1.2
Wet versterking decentrale rekenkamers
In oktober 2019 is aan de Tweede Kamer het voorstel voor de wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet en de Comptabiliteitswet 2016 in verband met het afschaffen van de decentrale rekenkamerfunctie en het uitbreiden van de bevoegdheden van de rekenkamers (Wet versterking decentrale rekenkamers) aangeboden. Indien de wet door zowel de Tweede als de Eerste kamer wordt aangenomen, betekent dit een wijziging voor de huidige RKC. Wanneer de behandeling door het parlement zal plaatsvinden is nog niet bekend.
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
4
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
1.3
Onderzoeken
De RKC plant minimaal twee onderzoeken per jaar. De onderzoeken van de RKC kunnen alle gemeentelijke beleidsterreinen beslaan en richten zich op doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid. Pas als bij een RKC-onderzoek de rechtmatigheid van wezenlijk belang wordt geacht, zal dit in het RKC-onderzoek worden betrokken. 1.3.1
Soorten onderzoek
De RKC onderscheidt de volgende soorten onderzoek: • Oriënterend onderzoek: kort onderzoek, waarin de RKC zich verdiept in de situatie op een specifiek beleidsterrein. Op basis van de bevindingen bepaalt de RKC welke stappen gezet zullen worden. • Quick scan: een in tijd en diepgang beperkt onderzoek. Een quick scan kan goed worden aangewend om te bepalen of en zo ja waarop een diepte-onderzoek kan worden uitgevoerd. • RKC onderzoek: een onderwerp wordt diepgaand onderzocht en het onderzoek leidt, na hoor en wederhoor, tot een reeks aanbevelingen. • Nazorgonderzoek: de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen en wat de gemeenteraad daarover besloten heeft wordt gevolgd. • Ex ante onderzoek: sinds 2013 probeert de RKC de gemeenteraden te ondersteunen in hun kaderstellende taak via dit soort onderzoek. 1.3.2
Werkwijze
Voor elk onderzoek wordt een onderzoeksplan opgesteld, waarin de onderzoeksvraag wordt gespecificeerd en de basis voor het eventueel te hanteren normenkader wordt gegeven. Bij de opzet van het onderzoek zal met het Kenniscentrum MSV worden afgestemd of er kwantitatieve of kwalitatieve gegevens aanwezig zijn die bij het onderzoek betrokken kunnen worden. Ook zal de planning van de onderzoeken worden afgestemd met de onderzoeken van het Kenniscentrum. Als een onderzoek onderhands wordt uitbesteed, worden minimaal drie offertes opgevraagd, waaruit een keuze wordt gemaakt. Eén van de leden treedt op als lid-rapporteur van een onderzoek, bijgestaan door een tweede lid-rapporteur. De lid-rapporteur begeleidt het onderzoek en presenteert de resultaten in de gemeenteraden. De resultaten van het onderzoek worden aan de ambtelijke organisatie voorgelegd voor feitencontrole. Na verwerking van dit wederhoor wordt de definitieve rapportage opgesteld, voorzien van conclusies en aanbevelingen. Het rapport wordt voorgelegd voor bestuurlijk wederhoor aan het college van burgemeester en wethouders. Deze reactie wordt integraal opgenomen in het rapport, voorzien van een nawoord van de RKC. Het complete rapport wordt aangeboden aan de gemeenteraden, die het rapport agenderen voor behandeling in de raadscommissie en gemeenteraad. 1.3.3
Verzoeken tot uitvoeren van een onderzoek
Ingevolge artikel 9, lid 1 van de Verordening Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen 2015 kunnen de gemeenteraden en de colleges van burgemeester en wethouders een gemotiveerd verzoek aan de RKC doen tot het verrichten van een onderzoek. Indien een dergelijk verzoek wordt ontvangen, besluit de RKC of en hoe aan het verzoek zal worden voldaan.
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
5
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
2
Onderzoeken in 2021
Door verschil in het beschikbare budget voor de RKC in Schiedam en Vlaardingen vinden niet alle onderzoeken in beide gemeenten plaats, per gemeente zal worden bekeken welk onderzoek zal worden uitgevoerd. Voor 2021 heeft de RKC zich georiënteerd op nieuwe onderzoeksonderwerpen op basis van de bestaande groslijst en suggesties van de auditcommissies/fractievoorzitters van beide gemeenten. Voor een aantal onderwerpen is vooronderzoek (documentenstudie en gesprekken met de ambtelijke organisatie) gedaan: is onderzoek van het onderwerp op dit moment opportuun en wat zou de onderzoeksvraag kunnen zijn? Vier mogelijke onderzoeksonderwerpen zijn kort uitgewerkt in een notitie en voorgelegd aan de auditcommissies. In afwachting van bespreking van de notitie over de betrokkenheid van de gemeenteraden bij de RKC en een evaluatie van de RKC door beide gemeenten is het overleg over onderzoeksonderwerpen wat vertraagd en besproken in de auditcommissies van februari 2021. Op basis van de resultaten van die overleggen heeft de RKC dit jaarprogramma opgesteld. 2.1
Onderzoeken gestart in 2020
2.1.1
Jeugdhulp en passend onderwijs
Het rapport “Samenwerking (passend) onderwijs en jeugdhulp in de gemeenten Schiedam en Vlaardingen” over het onderzoek van de RKC naar de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp is op 19 februari aan de gemeenteraden aangeboden. De RKC wil de gemeenteraden hiermee meer inzicht geven in hoe het onderwijs en de jeugdhulp in de gemeenten Schiedam en Vlaardingen met elkaar samenwerken en meer handvatten bieden qua sturing en beleid op de samenwerking tussen deze twee domeinen. Vanuit deze doelstelling is de volgende centrale vraagstelling voor het onderzoek geformuleerd: “In hoeverre is/wordt de samenwerking tussen (passend) onderwijs en jeugdhulp zo vormgegeven en gefaciliteerd dat kinderen in v(s)o en mbo die te maken hebben met problemen of ondersteuningsbehoeften die beide domeinen raken, passende en integrale hulp krijgen? Op welke wijze sturen de gemeenten op deze samenwerking en in hoeverre is deze sturing doeltreffend?” Het rapport wordt in de periode maart-april 2021 in de raadscommissies en de raadsvergaderingen besproken. 2.1.2
Programmabegroting
Met het onderzoek naar de programmabegroting ging de RKC na of de meerjarenbegrotingen van de gemeenten voldoen aan de wettelijke eisen en of ze voldoende kwaliteit hebben om de kaderstellende en controlerende rol van de raad mogelijk te maken. Vanuit deze doelstelling is de volgende centrale vraagstelling voor het onderzoek geformuleerd: “In hoeverre voldoet de meerjarenbegroting van de gemeente Vlaardingen aan de externe en interne regelgeving en stelt de daarin opgenomen informatie de raad in staat om de kaderstellende en controlerende rol goed uit te voeren?” In Schiedam is in oktober 2020 het onderzoek gestart, oplevering is te verwachten in mei 2021. In Vlaardingen is in juni 2020 gestart, in december heeft ambtelijk wederhoor plaatsgevonden en in januari 2021 bestuurlijk wederhoor. Het rapport “Zicht op inzicht” over het onderzoek van de RKC naar de informatiewaarde van de programmabegroting is in Vlaardingen op 19 februari aan de raad aangeboden en zal in de periode maart-april 2021 in de commissie en raadsvergadering besproken worden.
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
6
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
2.2
Onderzoeken te starten in 2021
Voor 2021 heeft de RKC, mede op basis van gesprekken met de auditcommissies van Schiedam en Vlaardingen haar keuze gemaakt voor de onderwerpen, vorm (quick scan of diepgaand) en richting van de (al dan niet gezamenlijke) onderzoeken in 2021. Deze staan hieronder in willekeurige volgorde uitgewerkt. 2.2.1
Risicomanagement
Het doel van dit onderzoek is de kwaliteit van het huidige risicomanagement in kaart te brengen en te beoordelen welke rol de gemeenteraad hierbij heeft. Hiermee wil de RKC inzicht geven in de mate waarin het risicomanagementsysteem geschikt is om risico’s te beheersen, welke verbeteringen nodig en mogelijk zijn en hoe de gemeenteraad de eigen positie binnen het risicomanagementsysteem optimaal kan invullen. Deze doelstelling is vertaald in de centrale onderzoeksvraag: “Hoe doelmatig en effectief is het risicomanagement binnen de gemeenten Schiedam-Vlaardingen en welke verbeteringen zijn mogelijk, specifiek ten aanzien van de rol van de gemeenteraad?” 2.2.2
Afvalstoffenheffing
Dit onderzoek ziet primair op de kosten van afvalinzameling, kostendekkendheid van de tarieven en de verhouding van de kosten in relatie tot de andere gemeenten. Daarmee kan het een quickscan zijn, door de RKC zelf uit te voeren. De opzet is om de kosten en kostendekkendheid van de afvalinzameling in beide gemeenten te onderzoeken, niet de doelmatigheid van het afvalbeleid en de uitvoering zelf. Dat vraagt namelijk een geheel ander type onderzoek, ook qua intensiteit. De centrale onderzoeksvraag luidt: “Hoe is de opbouw van de afvalstoffenheffing in de gemeenten Schiedam en Vlaardingen inclusief kostendekkendheid en hoe verhoudt dit lastenniveau zich tot vergelijkbare gemeenten (benchmark)?” 2.2.3
Effectiviteit subsidies wijkbudgetten
Voor financiering van initiatieven in de wijk hebben Schiedam en Vlaardingen verschillende werkwijzen. Schiedam verstrekt wijkbudgetten in de vorm van subsidies voor wijken met vooraf vastgestelde voorwaarden. Het wijkbudget is verdeeld over de negen wijken van Schiedam en de verdeling per wijk is gebaseerd op verschillende criteria, waaronder het aantal huishoudens. In Vlaardingen is een subsidieverordening bewonersinitiatieven van kracht waar een wijk een initiatief kan indienen dat ook aan bepaalde voorwaarden moet voldoen. Voor een initiatief dat voldoet kan een voucher van maximaal € 5.000,- worden verkregen. De centrale onderzoeksvraag luidt: “In hoeverre wordt gebruik gemaakt van de subsidies voor wijkbudgetten en hoe is de effectiviteit van de verleende subsidies? Kortom: in hoeverre worden de door de raad beoogde beleidsdoelen met de wijkbudgetten gerealiseerd?”
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
7
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
2.2.4
Aanpak huiselijk geweld
Huiselijk geweld, inclusief seksueel geweld, ouderenmishandeling en kindermishandeling zijn de meest voorkomende gevallen van geweld die in Nederland plaatsvinden. Ten aanzien van huiselijk geweld en kindermishandeling hebben gemeenten in ieder geval de volgende wettelijke taken: 1. Zorg te dragen voor een advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling 2. Maatregelen te nemen om kindermishandeling te bestrijden 3. Beleid te ontwikkelen ter voorkoming en signalering van huiselijk geweld en kindermishandeling 4. Er zorg voor te dragen dat en toezicht te houden op de naleving van het Besluit verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 5. Hulp en nazorg te bieden bij geweld in de privésfeer. Wat betreft de RKC richt het onderzoek zich in het bijzonder op: 1. Preventie van huiselijk geweld en kindermishandeling 2. De aansluiting tussen lokaal veld en regionale organisaties. Eind 2020 hebben zes vrouwelijke Schiedamse raadsleden een team opgericht dat zich, ondersteund vanuit de griffie, de komende jaren inzet voor een plan van aanpak1. Het lijkt de RKC voor de hand liggend om dit team in de voorfase van het onderzoek te betrekken, zodat zij kunnen meedenken over of reflecteren op doel- en vraagstelling van het onderzoek.
1
Bron: AD 23 dec 2020
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
8
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
3
Overige activiteiten
3.1
Contact met de gemeenten
De voorzitter overlegt periodiek met de griffiers van beide gemeenten om zaken af te stemmen. Daarnaast zijn er contacten met ambtenaren en bestuurders in het kader van lopende onderzoeken en afstemming van activiteiten. Daarnaast vindt er in Schiedam afstemmingsoverleg plaats over de onderzoeksagenda, waarbij mogelijke onderlinge versterking of knelpunten worden besproken. Deelnemers aan dit overleg zijn de burgemeester, concern controller, griffier en (plaatsvervangend) voorzitter van de auditcommissie van Schiedam, een vertegenwoordiger van Kenniscentrum MVS en de voorzitter en plaatsvervangend voorzitter van de RKC. 3.2
NVRR
De RKC is lid van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissie (NVRR) en neemt deel aan de activiteiten van de vereniging. De voorzitter woont de Algemene Ledenvergadering namens de RKC bij en ieder jaar wordt getracht een afvaardiging van de RKC op het jaarcongres aanwezig te laten zijn. De secretaris kan deelnemen aan de landelijke kenniskring voor secretarissen en onderzoekers. 3.3
Algemene Rekenkamer
De Algemene Rekenkamer organiseert in samenwerking met de NVRR activiteiten om de samenwerking tussen de Algemene Rekenkamer en de lokale rekenkamer(commissie)s te bevorderen. Afhankelijk van de aard van de activiteiten neemt (een afvaardiging van) de RKC deel aan de activiteiten.
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
9
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
4
Begroting 2021
Het budget voor de RKC in 2021 is € 155.000: bijdrage Schiedam: € 95.000 bijdrage Vlaardingen: € 60.000 Begroting RKC
Raming 2021
Schiedam
Vlaardingen
Secretariaat Kosten secretaris Vacatievergoeding leden Reiskosten Contributies Cursusgelden en seminars Overleg- en congreskosten Representatie Overige kosten
38.400 9.800 3.500 950 PM 4.600 500 100
19.200 4.900 1.750 475 PM 2.300 250 50
19.200 4.900 1.750 475 PM 2.300 250 50
Totaal 1
57.850
28.925
28.925
0
0
0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
5.966 1.000
2.983 500
2.983 500
Onderzoeken Armoede & schuldhulpverlening Inzet RKC Sportbeleid in Schiedam Kosten bureau Inzet RKC Informatieveiligheid Kosten bureau Inzet RKC Jeugdhulp en passend onderwijs Kosten bureau Inzet RKC Programmabegroting Inzet RKC Diverse (mogelijke) onderzoeken Kosten bureau + inzet RKC
8.000
4.000
4.000
82.184
58.592
23.592
Totaal 2
97.150
66.075
31.075
Totaal budget
155.000
95.000
60.000
4.1
Toelichting op de begroting
Budget 2021 De begroting is opgesteld aan de hand van de door beide gemeenten beschikbaar gestelde budget. Kosten secretaris Geraamd zijn de kosten van de nieuwe invulling van het secretariaat, zoals geraamd voor 2020. Het uurtarief voor de secretaris is gelijk aan dat van de RKC leden.
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
10
Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
Vergoedingen leden De Verordening Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen 2015 bepaalt in artikel 5, lid 2 dat “de vergoeding per 1 januari van elk jaar wordt gewijzigd op basis van het door het Centraal Bureau voor de Statistiek voor de maand september van het voorafgaande kalenderjaar vastgestelde indexcijfer CAO lonen overheid inclusief bijzondere beloningen.” Dit betekent dat voor 2021 het vacatiegeld met 2,9 % wordt verhoogd tot € 203,75 per vergadering, voor de voorzitter € 229,50. Voor 2021 worden 12 vergaderingen gepland. Conform eerdere notitie is het uurtarief na indexering €51,45,-- per uur. Reiskosten Conform de gemeentelijke vergoeding ontvangen de leden een reiskostenvergoeding van € 0,37 per km als zij een bijeenkomst van of namens de RKC bijwonen. Dit geldt vanzelfsprekend niet voor vergaderingen die digitaal plaats vinden. Contributies Betreft de contributie aan de NVRR. Overleg- en congreskosten De kosten van deelname aan het jaarlijkse congres van de NVRR, bijeenkomsten van de AR en overige vergaderingen, waarbij de RKC door de leden wordt vertegenwoordigd, worden hier geraamd. Onderzoeken Geraamd worden de kosten van de doorlopende onderzoeken uit 2020, zoals opgenomen in paragraaf 2.1. De rest van het beschikbare budget wordt aangewend voor uitvoering van de nieuwe onderzoeken per gemeente genoemd in paragraaf 2.2.
Jaarprogramma 2021 Rekenkamercommissie Schiedam-Vlaardingen
11