26-31 RV Verlenging pilot nachtopvang Hofsingel 84

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Datum besluit B&W Portefeuillehouder

EMBARGO tot en met 10 juni 2026 : 1085077 : 9 juni 2026 : A.J. Proos

Raadsvoorstel tot verlening pilot openstelling nachtopvang Hofsingel 84 Vlaardingen, 9 juni 2026 Aan de gemeenteraad. Welk besluit moet genomen worden? De pilot nachtopvang voor dak- en thuislozen aan de Hofsingel 84 Vlaardingen vanaf 1 augustus tot en met 31 oktober 2026 verlengen. Wat is samenvattend de kern van dit advies? De MVS-regio biedt haar dak- en thuislozen gedurende de winterperiode (1 november tot 1 april) permanente opvang. In deze periode geldt tevens de landelijke winterkouderegeling (WKR), die centrumgemeenten verplicht om ook niet-regiogebonden dak- en thuislozen onderdak te bieden. Vlaardingen vervult binnen de MVS-regio de rol van centrumgemeente en is verantwoordelijk voor de uitvoering hiervan. Hiervoor zijn 30 extra slaapplaatsen gerealiseerd in het pand aan de Hofsingel 84, waarmee de totale capaciteit is gegroeid van 28 naar 58 plekken. Op 24 maart jl. hebben wij besloten de openstelling van de daklozenopvang aan de Hofsingel 84 ten behoeve van de nachtopvang als pilot voor drie maanden te verlengen. Dit besluit was nodig om te voorkomen dat cliënten per 1 april geen slaapplaats meer hadden. Tegen de achtergrond van de gemeenteraadsverkiezingen gold de verlenging tot 1 juli.

Op die manier wilden wij een nieuw college de mogelijkheid bieden om, op basis van de resultaten, te beslissen óf en zo ja onder welke voorwaarden de nachtopvang aan de Hofsingel structureel ook gedurende de maanden buiten de periode november–april open zou kunnen. Gezien het feit dat het formatieproces nog niet is afgerond en er tijdig duidelijkheid moest worden geboden aan cliënten en de uitvoeringsorganisatie, hebben wij 9 juni jl. besloten de pilot met nog één maand te verlengen tot en met 31 juli. Wij vinden het echter niet binnen het mandaat van het huidige college passen om voor een langere periode te beslissen. Het besluit om de pilotperiode te verlengen tot en met 31 oktober leggen wij daarom voor aan uw gemeenteraad. De verlenging vanaf 1 april is positief ontvangen door omwonenden en samenwerkingspartners in zorg en veiligheid. Cliënten veroorzaken geen overlast, mede dankzij duidelijke afspraken en actief toezicht door beveiliging. Gezien deze positieve ervaringen is het voorstel de pilot verder te verlengen tot en met 31 oktober 2026. Vanaf 1 november gaat de reguliere winterregeling weer in, die duur tot 1 april 2027. Eind 2026 wordt de pilot geëvalueerd.

Het volgende college zal, op basis van de pilotresultaten, een besluit nemen over de eventuele structurele openstelling van de nachtopvang aan de Hofsingel buiten de periode november–april, alsmede over de daaraan te verbinden voorwaarden. Wat is de aanleiding voor dit advies? 1. Ontstane problematiek en verlenging openstelling Hofsingel 84 Na de sluiting van de opvang aan de Hofsingel op 1 april 2025 ontstond in de MVS-regio een tekort aan opvangplekken, wat leidde tot onrust onder de cliënten. Het alternatief, de maatschappelijke opvang gevestigd aan de Nijverheidsstraat 26 – De Elementen, bood met 28 plaatsen onvoldoende capaciteit. Hierdoor kwamen veel dak- en thuislozen op een wachtlijst terecht en belandden uiteindelijk op straat. Dit had negatieve sociaal-maatschappelijke gevolgen: betrokkenen raakten uit beeld bij hulpverlening en begeleiding, en de overlast in de openbare ruimte nam toe.

Wij wilden een dergelijke situatie voorkomen en besloten daarom op 24 maart 2026 de opvang aan de Hofsingel – bij wijze van pilot – open te houden tot 1 juli 2026. Het besluit breidde de opvangcapaciteit tijdelijk uit van 28 naar 58 plaatsen. Oorspronkelijk was het voornemen om een besluit over eventuele verlenging van de pilot over te laten aan een nieuw te vormen college. Gezien het feit dat het formatieproces nog niet is afgerond en er tijdig duidelijkheid moet worden geboden aan cliënten en de uitvoeringsorganisatie, ligt de besluitvorming hierover nu toch nog bij het zittende college. Wij vinden het echter niet meer passend binnen ons mandaat om voor een langere periode een besluit te nemen. Daarom hebben wij besloten de pilot nogmaals te verlengen tot 31 juli en laten wij aan uw gemeenteraad het besluit over om aansluitend te verlengen tot en met 31 oktober. Daarna gaat de reguliere winteropvangregeling weer in. Gedurende de pilot monitort de gemeente de situatie nauwlettend en onderhoudt zij actief contact met omwonenden en samenwerkingspartners. De eerste resultaten van de pilot zijn positief. Meer dak- en thuislozen hebben toegang tot onderdak, zorg en begeleiding, en het aantal buitenslapers is afgenomen. Omwonenden tonen begrip voor de opvang en geven aan geen overlast te ervaren van de cliënten.

De aanwezige beveiliging en begeleiding worden bovendien positief beoordeeld vanwege hun proactieve inzet. Indien men toch overlast ervaart blijkt dit te worden veroorzaakt door overige parkbezoekers en niet door cliënten. Gelet op deze positieve ervaringen en het aanwezige maatschappelijk draagvlak is het voorstel de pilot verder te verlengen tot 1 november 2026, waarna de reguliere winterperiode weer ingaat. 2. Sociale context, wettelijke verantwoordelijkheid en opvangvoorzieningen MVS-regio Dak- en thuisloosheid is een complex maatschappelijk vraagstuk dat samenhangt met onder meer armoede, sociale isolatie en gezondheidsproblematiek. De Ethostelling van april 2025 laat zien dat in de MVS-regio 690 dak- en thuislozen verblijven, wat de druk op de opvangvoorzieningen benadrukt. Het Uitvoeringsprogramma beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang 2024 2027 richt zich daarom op het voorkomen en verminderen van dakloosheid. Gemeenten zijn op grond van de Wmo 2015 verantwoordelijk voor maatschappelijke opvang, waarbij Vlaardingen als centrumgemeente de regierol vervult binnen de MVS-regio. Naast de reguliere opvang wordt gedurende winterperiode aanvullende opvang geboden, inclusief toepassing van de winterkouderegeling (WKR).

Stichting Naut (voorheen Stichting Onder Een Dak, Stoet) voert binnen de MVS-regio de maatschappelijke opvang uit op twee locaties: De Elementen (28 opvangplekken, met begeleiding en basisvoorzieningen) en de Hofsingel 84 (30 extra plekken in de winterperiode). Dit voorziet in zowel structurele opvang als aanvullende capaciteit in piekperioden. 3. Voorstel verlenging pilot Bovenstaande leidt tot het voorstel om de pilot te verlengen tot 1 november 2026, gevolgd door de reguliere winterperiode tot 1 april 2027. De gemeente blijft de situatie gedurende deze periode monitoren en evalueert onder meer de mate van overlast, de bezettingsgraad en de ervaring van omwonenden. Uiterlijk in februari besluit het nieuwe college op basis van deze evaluatie over de structurele voorzetting van de opvang aan de Hofsingel 84. Wat is het beoogde resultaat in relatie tot beleid, toezeggingen en moties? 1. Het openhouden van de nachtopvang aan de Hofsingel 84, tot 1 november 2026 (en daarmee effectief tot 1 april 2027). 2. Het voorkomen dat dak- en thuisloze mensen gedurende die periode op straat belanden, zorg en begeleiding beschikbaar stellen en overlast voorkomen. 3. Het hiermee verhogen van de bestaande opvangcapaciteit van 28 naar 58 plaatsen. Welke argumenten zijn er voor dit advies? 1.

Ervaringen met de pilot en draagvlak De pilot laat zien dat sprake is van een positief verloop en maatschappelijk draagvlak. Sinds de verlengde openstelling in april/mei is het aantal opvangplekken toegenomen en hebben meer dak- en thuislozen toegang tot onderdak, zorg en begeleiding. Overlast blijft uit; omwonenden zijn actief betrokken en zien geen belemmering in het verder verlengen van deze vorm van opvang. Mede omdat zij de inzet van beveiliging en begeleiding als proactief en positief ervaren. Dit bevestigt dat de opvang goed functioneert en uitbreiding maatschappelijk acceptabel is.

2. Noodzaak tot besluitvorming op korte termijn De huidige pilot liep eerst tot en met 30 juni 2026. Oorspronkelijk was onze opzet de besluitvorming over een eventuele voortzetting over te laten aan een nieuw college. Gelet op het nog lopende formatieproces en het belang van tijdige duidelijkheid voor cliënten en de uitvoeringsorganisatie, waren wij genoodzaakt de pilot nog met één maand te verlengen tot en met 31 juli 2026. Hiermee voorkomen wij dat opnieuw een capaciteitsprobleem ontstaat met wachtlijsten en buitenslapers tot gevolg. Gezien ons beperkt mandaat vinden wij het niet langer passend binnen onze verantwoordelijkheid om een besluit te nemen voor de periode tot 1 november. Om duidelijkheid aan alle betrokkenen te kunnen bieden, vragen wij aan uw gemeenteraad te besluiten tot verdere verlenging van de piot. 3. Wettelijke zorgplicht en vastgesteld beleid Gemeenten hebben op grond van de Wmo 2015 de verantwoordelijkheid voor maatschappelijke opvang, met Vlaardingen als centrumgemeente binnen de MVS-regio. Daarnaast biedt de regio in de winterperiode aanvullende opvang vanuit humanitaire en gezondheidsredenen, aangevuld met de WKR. Uit de vastgestelde regiovisie volgt dat uitbreiding van de opvangcapaciteit noodzakelijk is en dat behoefte bestaat aan een permanente opvang.

De gemeenteraad ondersteunt deze behoefte door aangenomen moties (‘Geen wachtlijsten’, ‘Fijne nachtrust’ en ‘Warm de winter door’). 4. Beperken van buitenslapers en overlast Een tekort aan opvangplekken leidt direct tot meer buitenslapers, zoals eerder bleek na sluiting van de permanente opvang. Dit vergroot niet alleen het persoonlijke leed, maar zorgt ook voor overlast en het uit beeld raken van mensen bij zorginstanties. De verlengde openstelling van de Hofsingel voorkomt dit door het aantal beschikbare plekken te verhogen van 28 naar 58, waardoor meer mensen toegang krijgen tot onderdak, begeleiding en zorg. Dit werkt preventief en voorkomt hogere maatschappelijke kosten op de langere termijn. 5. Positief advies Adviesraad Sociaal Domein Vlaardingen De Adviesraad Sociaal Domein Vlaardingen heeft op 27 mei 2026 aan ons een ongevraagd advies uitgebracht. De Adviesraad adviseert ons de opvang aan de Hofsingel structureel en jaarrond open te stellen. Daarbij wordt het belang benadrukt van continuïteit, stabiliteit en meerjarige zekerheid voor zowel cliënten als uitvoerende partijen. Ook adviseert de Adviesraad de locatie te positioneren als startpunt binnen de ketenaanpak, gericht op stabilisatie, toeleiding naar zorg en doorstroom naar wonen, en deze ontwikkeling te verbinden aan de ambitie om dakloosheid richting 2030 te beëindigen. 6.

Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis De pilot en voorgestelde uitbreiding sluiten aan bij het Nationaal Actieplan Dakloosheid 2023–2030, dat inzet op het structureel terugdringen van dakloosheid. Centraal daarin staat het principe dat een stabiele woonplek, gecombineerd met passende ondersteuning, de sleutel is tot duurzame oplossingen. Ook het voorkomen van dakloosheid is als inzet daarin opgenomen, wat in lijn is met de Europese ambitie om dakloosheid in 2030 te beëindigen. 7. Geschiktheid en beschikbaarheid van het pand Het pand aan de Hofsingel is planologisch geschikt voor maatschappelijke doeleinden, waardoor aanpassingen van het bestemmingsplan of een omgevingsvergunning niet nodig is. Daarnaast voorkomt gebruik als opvanglocatie leegstand, waardoor het risico op illegale bewoning en vandalisme afneemt. Het pand is daarmee zowel praktisch als beleidsmatig geschikt voor (mogelijke) structurele inzet. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? 1. De gebruikers van de opvang worden vanaf De Elementen gezamenlijk vervoerd naar de Hofsingel. Een belangrijke randvoorwaarde is dat zij bij aankomst direct naar binnen gaan en op het terrein blijven. Aan omwonenden is nadrukkelijk toegezegd dat cliënten zich niet in de wijk ophouden.

Uit de praktijk blijkt dat men zich aan de gemaakte afspraken houdt, behoudens individuele gevallen die, in het kader van werk en regie, zelfstandig naar de Hofsingel komen. Hierdoor is een kleine kans dat deze afspraken niet strikt worden nageleefd.

2. Het is niet uit te sluiten dat gebruikers van de nachtopvang (ook uit Maassluis of Schiedam), overdag in Vlaardingen blijven. Mede met behulp van de in de opvang aanwezige begeleiding en beveiliging en de medewerkers van Toezicht en Handhaving zullen wij blijven toezien op de ontwikkeling van een mogelijke toestroom van dak- en thuislozen in bijvoorbeeld het Hof/Oranjepark 3, Ondank de inspanningen rondom participatie en communicatie zijn niet alle omwonenden bereikt of aanwezig geweest bij bijeenkomsten. Het kan niet worden uitgesloten dat er onder een deel van de omwonenden nog bezwaren of zorgen leven over de verlengde openstelling, die zich op een later moment kunnen uiten. Participatie Voor de start van de verbouwing van het pand aan de Hofsingel 84 zijn ongeveer 100 huishoudens in de directe omgeving per brief over de plannen geïnformeerd. Gedurende de verbouwing vonden twee bijeenkomsten plaats, waar omwonenden, politie, gebieds- en wijkmanager aanwezig waren. Op verzoek van omwonenden is de informatieve brief breder verspreid onder 350 huishoudens. Dit heeft niet geleid tot extra aanwezigen bij de bijeenkomsten voor omwonenden. Omwonenden waren op uitnodiging aanwezig bij de opening van de locatie, waar ook de portefeuillehouder bij aanwezig was.

Tijdens deze bijeenkomst is afgesproken maandelijks een bijeenkomst te organiseren voor het met elkaar bespreken van knelpunten. Tot op heden zijn geen knelpunten gedeeld en vindt het overleg nu eens per zes weken plaats. Omwonenden van de opvanglocatie zijn via een brief geïnformeerd en uitgenodigd voor een bijeenkomst op 22 juni. De gemeente geeft tijdens de bijeenkomst meer informatie over de op 9 juni genomen besluiten en geeft gelegenheid tot het stellen van vragen. NB: De brief aan omwonenden wordt uiterlijk woensdag 10 juni verspreid. Tot dat moment rust een embargo op dit besluit en de bijlagen Duurzaamheid N.v.t. Waar moet rekening mee worden houden? Financiële gevolgen: De beraamde totale kosten voor 2026 bedragen € 1.630.520,-, opgebouwd uit: Exploitatiekosten

Bedrag

Van 1 november 2025 tot 1 april 2026

€ 504.200,-

Van 1 april 2026 tot 1 november 2026

€ 630.000,-

Beveiligingskosten

€ 496.320,-

Totale kosten

€ 1.630.520

De berekening van de werkelijke kosten vindt plaats op basis van nacalculatie, met een te verwachten positieve indicatie. Het is op dit moment niet mogelijk de evaluatiekosten in te schatten. Deze kosten komen boven op de werkelijke kosten.

De kosten voor de pilot nachtopvang voor dak- en thuislozen wordt gedekt uit de decentralisatieuitkering voor Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang. De gemeente Vlaardingen beheert dit budget als centrumgemeente, mede namens Schiedam en Maassluis. De kosten van de pilot komen bovenop de kosten voor de reguliere activiteiten voor de uitvoering van de winter- en nachtopvang en gaan niet ten koste van andere activiteiten binnen de regionaal gemaakte afspraken. De regionale middelen bieden voldoende ruimte om ook het totale bedrag voor deze pilot te dekken. Een eventuele aanspraak op de reserve centrummiddelen van de Gemeente Vlaardingen is niet aan de orde. De verwachting is dat aan het einde van het jaar minder gedoteerd zal worden aan de reserve vanwege een lager overschot. Juridisch Voor de pilot in de periode van 1 augustus tot 1 november 2026 is het noodzakelijk Beleidsregels tijdelijke nachtopvang Hofsingel 84 Vlaardingen vast te stellen. Deze beleidsregels bevatten dezelfde uitgangspunten als de Beleidsregels tijdelijke nachtopvang Hofsingel 84 Vlaardingen, die gelden tot 31 juli (zie bijlage 1). Deze zijn op hun beurt weer gebaseerd op de Beleidsregels Winteropvangregeling Maassluis, Vlaardingen en Schiedam. Het is een collegebevoegdheid deze Beleidsregels vast te stellen.

Dit is onder het expliciete voorbehoud van uw besluit om de pilot vanaf 1 augustus tot en met 31 oktober 2026 te verlengen.

Bijlagen 1. Beleidsregels tijdelijke nachtopvang Hofsingel 84 Vlaardingen tot en met 31 oktober. 2. Beleidsregels tijdelijke nachtopvang Hofsingel 84 Vlaardingen tot en met 31 juli 2026 3. Ongevraagd advies Adviesraad Sociaal Domein inzake structurele openstelling opvang

Burgemeester en wethouders van Vlaardingen, De secretaris,

De burgemeester,

drs. E. Stolk

E.F.A. Zevenbergen