Vijfheerenlanden jaarstukken 2024 met getekende CV
Tekst van het document
Omgevingswet, -visie en -plan •
Uiterlijk 1 januari 2025 stellen we de gebiedsvisie Vianen vast. De gebiedsvisie Vianen is (in concept) gereed en is in september 2024 in de commissie ruimte, wonen en duurzaamheid besproken. De besluitvorming over de visie is uitgesteld om ruimte te geven aan de intentieovereenkomst met initiatiefnemer met betrekking tot de Beukenlaan en omgeving.
•
Op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving stellen wij in 2024 een uitvoerings- en handhavingsstrategie vast. Het analyseren van relevante beleidsdocumenten, het meten van de kwaliteit en kwantiteit van processen en medewerkers en het formuleren van SMART beleidsdoelen die voldoen aan de criteria van het Interbestuurlijk Toezicht hebben veel meer tijd gekost dan voorzien. Vaststellen van de uitvoerings- en handhavingsstrategie 2025-2028 door het college is doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2025.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
45
Een duurzame toekomst •
Het programmaplan duurzaamheid wordt uiterlijk 31 december 2024 opgeleverd. Vanwege de organisatieontwikkeling is de vaststelling van het Programmaplan Duurzaamheid ambtelijk aangehouden. Het wordt nu in het 2e kwartaal 2025 aangeboden aan het college en na vaststelling via een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad kenbaar gemaakt.
•
Samen met Waardlanden moderniseren wij in 2024 onze afvalbrengstations. Wij verbeteren daarbij de bereikbaarheid en beperken de wachtrijen door het verbeteren van de inrichting van de stations en het vergroten van de kringloopmogelijkheden. Het ruimtevraagstuk dat voortkomt uit het doel om de milieustraten te moderniseren is in 2024 niet opgelost. We zijn tot inzicht gekomen dat keuzes betreft de toekomst van de milieustraten niet los gezien kunnen worden van de toekomstvisie op de huisvesting van de wijkteams uitvoering. Voor zowel de locatie Vianen als Leerdam geldt dat de milieustraat grenst aan de gemeentewerf en dat het terrein gehuurd wordt door gemeenschappelijke regeling Reinigingsdienst Waardlanden. In Vianen zijn de milieustraat en gemeentewerf ook fysiek met elkaar verweven en worden faciliteiten gedeeld. Oftewel, keuzes over de toekomst van de één hebben impact op de ander. Het inzicht dat er een integrale visie op de modernisering van de milieustraten en de huisvesting van de wijkteams uitvoering moet komen biedt ook perspectief op het oplossen van het ruimtevraagstuk in 2025.
•
Uiterlijk 31 december 2024 is het beleid voor de kinderboerderijen vastgesteld. In verband met overleggen met de diverse betrokkenen heeft dit wat meer tijd gekost dan voorzien. Het wordt nu in het 3e kwartaal van 2025 aangeboden aan het college en na vaststelling via een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad kenbaar gemaakt.
•
We gaan in 2024 verder met het versnellingsprogramma ‘zon op dak’. Vanwege de positieve autonome ontwikkeling van het aantal zonnepanelen op daken ligt de actuele groei nog steeds ruim boven de minimumlijn om het RES-bod te realiseren. Dit gelet op de zonnemonitor (zie bijlage). Dat betekent dat de gemeente Vijfheerenlanden haar RES-bod zeer waarschijnlijk gestand zal doen en er vooralsnog geen reden is om het versnellingsprogramma Zon op Dak daadwerkelijk uit te voeren. Derhalve zal in 2026 opnieuw de afweging gemaakt moeten worden.
•
Uiterlijk 1 juli 2024 is het Beleidskader Energietransitie [BET] aangevuld. De aanvulling of aanpassing van het Beleidskader Energietransitie (BET) is uitgesteld. Daarom is de deadline voor de toezegging verplaatst naar 31 december 2025. Dan wordt ook duidelijk wat de impact is van de aanpassing van het BET, die dit najaar wordt vastgesteld. Eind 2024 is een 'nulsituatie' gedeeld met de gemeenteraad. Vanaf eind 2025 wordt elk jaar gecommuniceerd wat de gevolgen zijn van de aanpassing van het beleid.
•
In 2024 zijn de eerste concepten gereed van de twee wijkuitvoeringsplannen. Deze twee concept Wijkuitvoeringsplannen [WUP De Hagen en De Biezen en WUP Everdingen] zijn inmiddels gereed en aan de gemeenteraad is via een opiniërende nota gevraagd om richting te geven voor het vervolg.
Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar •
Wij stellen in 2024 een parkeerbeleidsplan op voor Vijfheerenlanden inclusief maatregelenplan.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
46
Binnen verkeer heeft er een herprioritering plaatsgevonden. Dit proces is gestart, inclusief brede participatie in de periode maart tot en met juni 2025. •
In 2024 wordt de fietsvisie inclusief uitvoeringsprogramma vastgesteld door de gemeenteraad. Binnen verkeer heeft er een herprioritering plaatsgevonden. De fietsvisie wordt een fietsbeleidsplan en schuift door naar 2025.
•
In 2025 wordt het verkeerscirculatieplan vastgesteld voor de kern Vianen inclusief maatregelenplan. Binnen verkeer heeft er een herprioritering plaatsgevonden. Dit resultaat schuift door naar 2026.
•
In 2024 wordt de Industrieweg aangepast in Leerdam. Momenteel moeten we wachten op de grondtransactie. Dit is belegd bij ons grondbedrijf en het Waterschap. De verwachting is te starten in 2025.
•
In 2024 wordt een gebiedsgerichte OV-visie/strategische OV-visie voor de Zuidlobgemeenten vastgesteld door de gemeenteraden. Binnen verkeer heeft er een herprioritering plaatsgevonden. De OV-visie wordt een OV-beleidsplan en schuift door naar 2027. Dit doen we in samenwerking met de Zuidlobgemeenten en de voorbereidingen hiervoor zijn opgestart. Van belang is dat we aansluiten op de termijn van de eerstvolgende OV-concessie.
Wat waren de kosten?
PROGRAMMA: D
Werkelijk
Begroting Begroting Werkelijk 2024 2024 (na 2024 (primair) wijziging)
Verschil 2024
2023 Lasten Baten Saldo
19.546 -15.161 4.385
28.826 -23.892 4.934
37.687 -35.167 2.520
32.581 -32.512 69
5.106 V 2.655 N 2.451 V
Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal reserves
1.640 -1.435 205
0 -75 -75
4.033 -1.443 2.590
3.673 -1.026 2.647
360 V 417 N 57 N
Resultaat
4.590
4.859
5.110
2.716
2.394 V
Programma D is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking tot beheer overige gebouwen en gronden, fysieke bedrijfsinfrastructuur, cultureel erfgoed, milieubeheer, ruimtelijk ordening, grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) en wonen en bouwen worden verantwoord. Hieronder worden de resultaten per taakveld toegelicht. Taakveld beheer overige gebouwen en gronden (29 V) Dit voordeel wordt verklaard door het feit dat het opstellen van de routekaart verduurzamen vastgoed minder heeft gekost dan geraamd. In de kostenraming was rekening gehouden met het aanvragen van DUMAVA (duurzaam maatschappelijk vastgoed) subsidies door een externe partij. De aanvragen van de DUMAVA-subsidies zijn
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
47
in 2024 ingediend door eigen personeel, waardoor de totale lasten lager waren dan geraamd (L, 29 V). Taakveld fysieke bedrijfsinfrastructuur (155 V) Op grondexploitaties waaronder fysieke bedrijfsstructuur worden vooral winstnemingen zichtbaar in de exploitatierekening. Baten en lasten worden overgeboekt naar de balans op de post Voorraden OHW (Onderhanden werken). In het onlangs vastgestelde Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) is een nadere duiding op deze post gegeven. Bij de grondexploitaties is sprake van lagere lasten als gevolg van minder uitgevoerde werkzaamheden (L, 3.369 V). Deze werkzaamheden zullen in de komende jaren alsnog uitgevoerd worden. De wel gerealiseerde lasten zijn overgeboekt naar de voorraadrekening Onderhanden werken en vallen goeddeels weg tegen de geboekte baten (L, 63 N). De gerealiseerde baten komen geheel overeen met de geplande ontvangsten. De gerealiseerde baten zijn overgeboekt naar de voorraadrekening Onderhanden werken en vallen weg tegen de geboekte lasten (B, 3.236 N). Vooral winst- en verliesnemingen komen wel in de exploitatierekening tot uitdrukking, maar daarbij vindt er een storting in of een onttrekking aan de Algemene Reserve Grondexploitaties (ARG), indien begroot. Bij de grondexploitatie Gaasperwaard is er sprake van een winstneming van 96. Dat is meer dan begroot (B, 56 V).
Ten slotte is er ook sprake van een nabetaling (B, 29 V) op de definitieve eindafrekening van de ROM-S.
Taakveld cultureel erfgoed (35 N) Er is een nadeel op de baten van het stadhuis Ameide (B, 27 N) doordat de aangevraagde DUMAVA subsidies zijn begroot op de exploitatie van de panden, terwijl deze conform het BBV in mindering moeten worden gebracht op de investeringen conform routekaart verduurzamen vastgoed. Taakveld milieubeheer (69 N) Het belangrijkste resultaat betreft het budget milieu (L, 70 N). De kosten van de Omgevingsdienst regio Utrecht ODrU zijn voor 2024 hoger geweest dan begroot. Deels omdat de ODrU meer uren nodig had voor de uitvoering van de milieutaken dan op basis van het uitvoeringsprogramma 2024 werd verwacht. Dat is vooral veroorzaakt door vraaggestuurde producten als meldingen. Daarnaast heeft de ODrU extra uren gemaakt voor specialistische dienstverlening op het gebied van archeologie. De budgetneutrale ramingen voor 'capaciteit decentrale overheden voor klimaat' (CDOKE), 'lokale aanpak isolatie' (LAI) en het 'Nationale isolatieprogramma' (NIP) bedroegen in 2024 in totaal 3.701. Hiervan is 1.915 daadwerkelijk uitgegeven. Het is als volgt opgedeeld, namelijk aan de lasten kant resteert een voordeel (L, 1.786 V) en aan de batenkant een nadeel (B, 1.785 N). Voor CDOKE wordt dit veroorzaakt doordat er nog geen programmaplan was. Voor het NIP wordt dit veroorzaakt, omdat er nog niet kon worden gestart met het isoleren.
Er waren nog geen ontheffingen verkregen in het kader van de Wet natuurbescherming. Voor LAI wordt dit veroorzaakt doordat de samenwerking binnen de U10 meer tijd heeft gekost dan was beoogd.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
48
Taakveld ruimtelijke ordening (394 V) Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel gerealiseerd door planomzetting. Voor 2024 was het doel vaststelling van woongebied Meerkerk. Dit deelgebied is in 2024 voorbereid, maar kon nog niet digitaal worden omgezet. (L, 251 V). Bij het vaststellen van de notitie grondbeleid is er een budget van 75 beschikbaar gesteld om eventuele voorstudiekosten te dekken. In 2024 is dit budget niet volledig benut en is er een voordeel ontstaan (L, 38 V). Daarnaast is de inzet bij bestemmingsplannen van de Omgevingsdienst Utrecht (ODrU) lager geweest (L, 35 V). Na de overgang naar de Omgevingswet zijn er minder plannen ingediend, waarvoor een procedure nodig is die inzet vraagt van de ODrU. Doordat er minder procedures zijn gestart, zijn er ook minder leges ontvangen (B, 32 N). Dit nadeel wordt gedempt doordat er minder uitgaven zijn gedaan dan geraamd op het budget RO algemeen (L, 41 V). Voor werkzaamheden in verband met anterieure overeenkomsten zijn kosten gemaakt (L, 250 N). Deze kosten zijn niet begroot omdat hier vergoedingen tegenover staan (B, 297 V).
Taakveld grondexploitaties (woningbouw) (1.815 V) Op grondexploitaties (woningbouw) worden vooral winstnemingen zichtbaar in de exploitatierekening. Baten en lasten worden overgeboekt naar de balans op de post Voorraden OHW (Onderhanden werken). In het onlangs vastgestelde MPG (Meerjaren Prognose Grondexploitaties) is een nadere duiding op deze post gegeven. Bij de grondexploitaties is sprake van lagere lasten als gevolg van minder uitgevoerde werkzaamheden (L, 5.158 V). Deze werkzaamheden zullen in de komende jaren alsnog uitgevoerd worden. De wel gerealiseerde lasten zijn overgeboekt naar de voorraadrekening Onderhanden werken en vallen weg tegen de geboekte baten (L, 7.241 N). De gerealiseerde baten zijn hoger uitgekomen (B, 2.075 V), als gevolg van hogere opbrengsten met name voor Broekgraaf en Voorzieningencluster. De gerealiseerde baten zijn overgeboekt naar de voorraadrekening Onderhanden werken. Daar staat een lager bedrag aan geboekte lasten tegenover (L, 2 N). Vooral winst- en verliesnemingen komen in de exploitatierekening tot uitdrukking, maar daarbij vindt er een storting in of een onttrekking aan de Algemene Reserve Grondexploitaties (ARG) plaats, indien begroot. Bij de grondexploitaties Broekgraaf, Voorzieningencluster en de Weide II is er sprake van een winstnemingen van 5.714. Dat is voor Broekgraaf en Voorzieningencluster meer dan voorzien (B, 2.049 V).
Bij de lasten is voorts nog sprake van een tweetal niet begrote posten. Dit betreft de gemaakte kosten voor werkzaamheden aan het Hazelaarplein ten behoeve van de afgesproken levering aan de Woningcorporatie (L, 224 N). Dit wordt conform eerdere besluiten verrekend met de Algemene Reserve. Taakveld bouwen en wonen (146 V) Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel gerealiseerd bij de vergunningentaak (Omgevingswet). Het aantal en de omvang van aanvragen is in de loop van het jaar gestegen ten opzichte van de op basis van extrapolatie berekende prognose voor de 2 e
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
49
bestuursrapportage 2024. Dit resulteert in een voordeel op de legesinkomsten (B, 213 V). Als gevolg van het inwerking treden van de Omgevingswet, inclusief de daarmee samenhangende Wet kwaliteitsborging zijn de kosten lager uitgekomen. Dit betreft vooral inhuurkosten voor de flexibele schil en advies-en onderzoekkosten (L, 108 V). Als gevolg van Verklaring Vergunningvrij, die in 2024 voor het eerst is toegepast, is er in 2024 een vermindering opgetreden op de geheven leges (B, 249 N). Daarentegen is voor welstand een voordeel gerealiseerd door meer leges te ontvangen dan geraamd (B, 33 V). Er zijn in 2024 meer aanvragen afgehandeld, waarbij advies van de commissie ruimtelijke kwaliteit en erfgoed (welstandscommissie) nodig was. Voor stimulering wonen en vitale kernen resteert een voordeel op de lasten (L, 36 V). Dit betreft enerzijds vooral de kosten die gemaakt worden voor het opstellen van de verschillende dorps(woon)visies en gebiedsvisies in de gemeente. Anderzijds is er ten behoeve van de begeleiding van deze dorps(woon)visies alsook voor de ondersteuning, gebruik gemaakt van inhuur. Met de komst van twee (vaste) medewerkers is in september de inhuur van personeel afgeschaald. Hierdoor zijn de kosten over het hele jaar lager uitgevallen.
Verrekening met reserves (57 N) Door lagere uitgaven voor routekaart verduurzamen vastgoed, plankosten uitvoeringsagenda wonen (UAW), planomzetting, invoering omgevingswet, bouw hazelaarplein en bouw achter de Van Zuilenstraat is er minder aan de reserve onttrokken (B, 417 N). Het voordeel bij de onttrekkingen wordt verklaard door een begrote storting in verband met winstnemingen op grondexploitaties (De Weide II en Gaasperwaard I). Deze storting is gedaan volgens de uitgangspunten van de nota Grondbeleid. In de 2 e bestuursrapportage 2024 is vermeld dat 3.705 gestort zal worden in de reserve, maar de werkelijke toevoeging bedraagt 3.345 als gevolg van lagere winstneming op De Weide II (L, 360 V).
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
50
Programma E: Ontplooiing Dashboard Bedragen x € 1.000
21 Bestuurlijke resultaten Lasten 24%
76%
Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
€ 12.000 € 11.000 € 10.000 € 9.000 € 8.000 € 7.000 € 6.000 € 5.000 € 4.000 € 3.000 € 2.000 € 1.000 €0 -€ 1.000 -€ 2.000 -€ 3.000 -€ 4.000 -€ 5.000 -€ 6.000 -€ 7.000 -€ 8.000
656
Baten
Reserves
1.033
475
Begroting 2024 (na wijziging)
Resultaat
-98
Werkelijk
Verschil
Wat wilden we bereiken? Elkaar ontmoeten Wij vinden het essentieel voor de leefbaarheid in de dorpen en wijken, dat er blijvend ruimte is voor ontmoeting. Er moet gelegenheid zijn voor inwoners om elkaar op een laagdrempelige wijze te ontmoeten en mee te doen in de maatschappij. Het ondersteunen van activiteiten voor sociale ontmoetingsplaatsen dient ter bevordering van een samenleving waarin inwoners meedoen, zich fit en vitaal voelen, voor zichzelf kunnen zorgen en zichzelf een leven lang ontwikkelen. Dan past het als overheid om dit te faciliteren waar het kan en nodig is, maar niet over te nemen. Het belang van de ontmoetingsplaatsen en hoe deze er in de toekomst uitzien hebben we voorgelegd aan het inwonersberaad. Deze groep heeft aanbevelingen geschreven hoe we deze plekken draaiende kunnen houden. Dit alles in goede samenwerking met de stichtingsbesturen, de welzijnsorganisatie en de lokale verenigingen. Kortom, het toekomstbestendig maken of houden van ontmoetingsplaatsen is een gedeelde verantwoordelijkheid. Sport en bewegen Wij sluiten met ons sportbeleid “Heel Vijfheerenlanden beweegt” nauw aan bij de doelstellingen uit de Sociaal Maatschappelijke Agenda. Het uitvoeren van de nationale, provinciale en lokale sportakkoorden helpt ons daarbij.
Hierbij richten wij ons op een inclusief en divers aanbod, leggen we een stevige bodem voor een actief beweegpatroon bij de jeugd, werken wij aan een sociaal veilige sportomgeving, zetten we in op duurzame en multifunctionele sportaccommodaties en hebben wij extra aandacht voor sportverenigingen in onze gemeente. Op deze wijze levert sport een stevige bijdrage aan de vele maatschappelijke uitdagingen.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
51
Rust, ruimte en recreatie Inwoners en bezoekers van Vijfheerenlanden moeten zich thuis voelen in onze gemeente en ons gebied. Wij willen hen inspireren en verleiden om er op uit te trekken. Wij streven ernaar dat ze trots zijn op alles dat Vijfheerenlanden te bieden heeft en vanuit deze trots zich verbonden voelen met het gebied tussen Lek en Linge. Inwoners en bezoekers zijn immers onze beste ambassadeurs om nieuwe bezoekers én herhaalbezoekers te enthousiasmeren onze gemeente te bezoeken. Daarbij willen wij rust en ruimte binnen onze gemeente behouden en stimuleren. Nu de basis, beleidsmatig, steeds meer op orde is, zetten wij in 2024 verder in op het ondersteunen van initiatieven en het verbeteren van de aanwezige voorzieningen. Kunst en cultuur Inwoners en bezoekers van Vijfheerenlanden moeten geraakt worden door alles wat wij op het gebied van kunst en cultuur te bieden hebben. In het bijzonder, brengen wij daarbij ook de plaatselijke geschiedenis onder de aandacht. Kunst en cultuur verrijken immers ons leven. Waar mogelijk leggen wij dan ook bij de uitvoering van ons kunst- en cultuurbeleid een inhoudelijke relatie met de economische, toeristische, duurzame en ruimtelijke ontwikkeling van onze steden, dorpen en het buitengebied.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Elkaar ontmoeten •
Voor 1 juli 2024 is het noodfonds dorpshuizen voor 2024 en 2025 vastgesteld. Het Noodfonds dorpshuizen 2024-2025 is vastgesteld. Een aantal dorpshuizen hebben hier in 2024 gebruik van gemaakt.
Sport en bewegen •
In 2024 geven wij uitvoering aan het sport- en sportaccommodatiebeleid. Op basis van de pijlers, professionele verenigingsondersteuning, sport- en beweegstimulering, multifunctionele en duurzame sportaccommodaties en transparante stimuleringssubsidies, werken wij aan de uitvoering van het sport- en sportaccommodatiebeleid.
•
Ter uitvoering van het sport- en sportaccommodatiebeleid werken wij aan het realiseren van multifunctionele en duurzame sportaccommodaties. In samenspraak met (potentiële) gebruikers werken wij in bijvoorbeeld Leerdam, Lexmond, Hei- en Boeicop en Vianen aan toekomstgerichte accommodaties. Daarnaast onderhouden wij actief contact met gebruikers van bestaande accommodaties om die op orde te houden.
•
In 2024 stellen we een visie op voor de binnensportaccommodaties in Leerdam. Het traject om te komen tot een toekomstvisie voor sportcentrum Berenschot en cultureel centrum het Dak in Leerdam is in volle gang. Halverwege 2024 heeft de gemeenteraad de voorkeur uitgesproken voor de huidige locatie en ons opdracht gegeven tot het uitwerken van toekomstscenario’s en het uitvoeren van een quickscan ten aanzien van de (on)mogelijkheden van een buitenbad. In de toekomstige voorstellen houden wij onder andere rekening met de capaciteit en spreiding van de overige binnensportaccommodaties in Leerdam.
•
Voor 1 januari 2025 is het voorbereidingskrediet multifunctionele accommodaties sportpark Blankensteijn vastgesteld. Het voorbereidingskrediet is beschikbaar en de voorbereidingen op het project lopen.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
52
Samen met meerdere maatschappelijke organisaties werken wij toe naar diverse multifunctionele club- en kleedgebouwen op sportpark Blankensteijn. •
Ter uitvoering van het GALA akkoord werken wij samen met het sociaal domein aan het stimuleren van bewegen, onderwijskansen, ontmoeting, welzijn en gezond leven. Door middel van opdrachten aan onze uitvoeringsorganisaties, stimuleren wij hun om door middel van sport- en beweegactiviteiten bij te dragen aan onze doelen vanuit het GALA akkoord. Enkele concrete voorbeelden hiervan zijn het aanbieden van valpreventie, ondersteuning bij de Gezonde Leefstijl Interventie, Oldstars en fitheidstesten.
•
Wij geven in 2024 uitvoering aan het opgestelde meerjarig beheer en onderhoudsplan sportvelden en sportparken. Samen met diverse sportverenigingen worden de sportparken op basis van het MJOP onderhouden. Daarnaast onderzoeken wij het huidige ondersteuningsaanbod (onder andere subsidies, materiaal en personele inzet) aan de verenigingen om te komen tot een eenduidige en transparante regeling voor de basissubsidies.
•
Wij voeren in 2024 het lokaal Sportakkoord uit. Samen met onze voornaamste partner, team Sportservice, werken wij aan de uitvoering van het Sportakkoord op basis van onderstaande vier leidende thema’s; 1. Inclusief sporten en bewegen; 2. Van jongs af aan vaardig in bewegen; 3. Duurzame sportinfrastructuur; 4. Vitale sport-/beweegaanbieders & Positieve sportcultuur.
Rust, ruimte en recreatie •
Voor 1 juli 2024 is het beleid voor toeristische bewegwijzering vastgesteld. Het beleid is op 9 juli door het college vastgesteld en op 17 juli gepubliceerd.
•
Uiterlijk 1 juni 2024 is de aankleding van Glasstad Leerdam afgerond. Het project is afgerond. In de eerste week van juni zijn alle borden met succes geplaatst en op 27 juni vond de feestelijke onthulling plaats samen met de wethouder.
•
Voor 1 augustus 2024 zijn de recreatieregels voor Put Middelwaard vastgesteld. Op 11 juni zijn de recreatieregels Put Middelwaard vastgesteld door het college.
Kunst en cultuur •
In 2024 wordt de invulling van de kerkenvisie vastgesteld en wordt bepaald hoe met de adviezen uit het rapport de visie verder uitgewerkt kan worden. Op basis van het opgestelde 'Vooronderzoek Kerkenvisie Vijfheerenlanden' wordt uitvoering gegeven aan de gegeven adviezen. Hiermee wordt invulling gegeven aan een kerkenvisievorm die recht doet aan waar behoefte aan is.
•
Voor 1 april 2025 zijn de twee kunstwerken in de openbare ruimte van Leerdam (project Marinus Boezem) en Vianen (project Lekbrug) geplaatst. Het beeldend kunstwerk van de Amsterdamse kunstenaar Matthias Oostrik voor onder de Lekbrug in Vianen is in december 2024 feestelijk geopend. Het beeldend kunstwerk van de in Leerdam geboren, internationaal befaamde, kunstenaar Marinus Boezem wordt niet voor 1 april 2025 maar voor 1 september 2025 geplaatst in de binnenstad van Leerdam. De oorzaak van de vertraging heeft te maken met de
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
53
langere levertijden van onderdelen van het kunstwerk. •
In 2024 stellen we de toekomstvisie voor party en cultureel centrum Het Dak vast. In het kader van het project ‘Sportcentrum Berenschot en Het Dak’ is de gemeenteraad op 11 juni 2024 akkoord gegaan met een voorstel over de toekomst van Berenschot en het Dak. De gemeenteraad heeft het college opdracht gegeven om scenario’s uit te werken voor de toekomst van ‘Sportcentrum Berenschot en Het Dak' en deze worden in 2025 opiniërend voorgelegd aan de raad. Bij de uitwerking van scenario’s voor cultuur heeft de gemeenteraad besloten uit te gaan van een multifunctionele accommodatie voor de huidig gevestigde culturele en maatschappelijke verenigingen in combinatie met sport en horecavoorzieningen.
•
We zetten ons in 2024 in om de relatie tussen de Glass Academy en glasblazerij De Oude Horn te versterken. Voor het 'behoud van het ambacht van glasblazen en glasslijpen in Leerdam' werken we samen met de stichting Leerdam Glas '22 (voorheen Glass Academy). De gemeente en deze Leerdamse stichting hebben goed contact met glasblazerij De Oude Horn. Alle genoemde partijen zijn betrokken geweest bij het evenement in Leerdam (Glas Leeft 2024) en het evenement in Novy Bor (IGS 2024).
•
In 2024 monitoren we de voortgang van de in 2021 gestarte ontwikkeling van de website www.kunstcultuurvhl.nl. De website www.KunstencultuurVHL.nl is ontwikkeld door de cultuurcoaches van stichting Bindkracht tot een website waar twee typen gebruikers terecht kunnen voor informatie over cultuureducatie. Scholen en Buitenschoolse opvangorganisaties gebruiken de website om te zien welke cultuureducatieprogramma's er in Vijfheerenlanden worden aangeboden. Inwoners (ouders van kinderen) kunnen de website raadplegen om de activiteiten van Doe Mee (naschoolse cultuureducatie activiteiten) te ontdekken. De website is uitontwikkeld in 2025.
Wat hebben we (nog) niet gedaan? Elkaar ontmoeten •
Voor 1 april 2025 ontwikkelen we het beleid sociale ontmoetingsplaatsen. Zoals vermeld in de 2e bestuursrapportage 2024, is per juni 2024 een beleidsadviseur sociale ontmoetingsplaatsen gestart met de uitvoering van acties die voortkomen uit het inwonersberaad. Daarnaast is er gestart met de beleidsontwikkeling. In de raadsinformatiebrief van 17 februari 2025 is een toelichting gegeven op de huidige stand van zaken.
Sport en bewegen •
In 2024 onderzoeken we de toekomst van het schoolzwemmen in onze gemeente. Als gemeente hebben wij de ambitie om alle kinderen in onze gemeente bij het verlaten van de basisschool te laten beschikken over minimaal het zwemdiploma A. Om dit te realiseren dienen wij onder andere met het onderwijs een aanpak te realiseren. Ter voorbereiding hierop hebben wij samen met het onderwijs de stand van zaken in beeld gebracht.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
54
Rust, ruimte en recreatie •
In 2024 herijken wij de vier waarderingssubsidies. In 2024 zijn gesprekken geweest met de twee organisaties die de pontjes exploiteren. De volgende stap is juridisch bekijken wat de mogelijkheden zijn voor een herijking. Dit proces is in gang gezet en wordt vervolgd in 2025, vandaar dat de deadline aangepast is.
•
Voor 1 januari 2025 is het beleidsplan havengebruik voor recreatieve ontwikkelingen vastgesteld. De zaken die spelen in de havens vragen niet om een nieuw beleid, maar om het inregelen van huidige afspraken en verlopen gedoogsituaties. Per haven wordt er nu integraal gekeken naar onder andere het opstellen van nieuwe overeenkomsten en contracten.
•
Uiterlijk 1 januari 2025 is het overnachtingsbeleid vastgesteld. Samen met een extern bureau is er gewerkt aan fase 1 waarbij er met name verdiepende gesprekken hebben plaatsgevonden met ondernemers en andere belanghebbende, dit gecombineerd met deskresearch zijn er uitgangspunten geformuleerd. Deze uitgangspunten zijn in fase 2 verder uitgewerkt wat geresulteerd heeft in een beleidskader verblijfsrecreatie Vijfheerenlanden. In het eerste kwartaal van 2025 wordt deze ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.
Wat waren de kosten?
PROGRAMMA: E
Werkelijk
Begroting Begroting Werkelijk 2024 2024 (na 2024 (primair) wijziging)
Verschil 2024
2023 Lasten Baten Saldo
11.351 -3.230 8.121
11.061 -2.697 8.364
11.826 -2.814 9.011
11.169 -3.290 7.880
656 V 475 V 1.131 V
Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal reserves
0 -695 -695
0 -291 -291
-450 -450
-352 -352
0 98 N 98 N
Resultaat
7.426
8.073
8.561
7.528
1.033 V
Programma E is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking tot Sportbeleid, sportaccommodaties, Cultuur, musea, media en samenkracht worden verantwoord. Hieronder worden de resultaten per taakveld toegelicht. Taakveld sportbeleid(68 V) Dit voordeel bij de lasten wordt vooral veroorzaakt doordat bij de raming rekening is gehouden met mogelijke extra taken die voortkomen uit het sportbeleid (L 36 V). Het voordeel op de batenkant wordt veroorzaakt door een te lage raming van de SPUK uitkering (B, 31 V).
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
55
Taakveld sportaccommodaties (576 V) Dit wordt grotendeel veroorzaakt door een voordeel bij de aanbesteding van de exploitatie van Berenschot (L, 64 V). Bij sport en cultuurcentrum Helsdingen resteert een voordeel. Helsdingen is overgestapt naar volledig gebruik van stroom (en dus gas-loos). Dit project is halverwege 2024 afgerond. De opbrengsten van Helsdingen stegen. Dat betrof onder meer de opbrengst op zwemmen, veroorzaakt door de extra inzet van 1 fte zwemonderwijzer om de wachtlijst zwemonderwijs te verkleinen (B, 151 V). Door een actievere acquisitie en goede dienstverlening wordt Helsdingen steeds beter gevonden door inwoners, bedrijven en instellingen met als gevolg hogere opbrengsten zaalverhuur (B, 54 V) en een hogere opbrengst van de Horecavoorziening (B, 141V). Daar tegenover staan ook hogere kosten voor de horeca (L, 91 N). Hier staan nog enkele nadelen tegenover door de stijgende prijzen van bouwmaterialen en de indexering van het geplande onderhoud (L, 42 N). Ook bij energiekosten ontstaat een nadeel door een stijging van het stroomgebruik (L, 40 N). Een nadeel op opbrengst overige is ontstaan door dalende inkomsten op reclame en SDE subsidies (B, 58 N). Bij gebouwen binnensport beheer resteert een voordeel. Dit wordt veroorzaakt mede doordat bij verschillende sportaccomodaties incidentele huren te laag begroot zijn (B, 82 V).
Voor SC Berenschot wordt het voordeel veroorzaakt door het beschikbaar stellen van een incidenteel instandhoudingsbudget waarvan de werkzaamheden nog niet konden worden uitgevoerd vanwege de lange looptijd van de aanbesteding (L, 423 V). Hiervoor volgt nog een restant budget bestedingsvoorstel naar 2025. Bij de oplevering van de kantine van Leerdam Sport is onduidelijkheid over de bijhorende huurovereenkomst. Hierdoor is er nog geen huur in rekening gebracht (B, 26 N). Het nadeel op Binnensport accommodaties beheer algemeen wordt voor een groot deel veroorzaakt door de toerekening van werkelijke kosten van De Linde aan samenkracht (L, 82 N). Bij de accommodaties resteert een nadeel. Dit wordt mede veroorzaakt doordat op sportpark Glaspark extra jeugdvoetbaldoelen zijn aangeschaft. Bij de realisatie van het sportpark is hier geen rekening mee gehouden. Ook hebben we extra, onvoorziene werkzaamheden aan enkele kunstgrasvoetbalvelden uit moeten voeren doordat deze niet bestand waren tegen extreme weersomstandigheden (L, 51 N). Er was onvoldoende capaciteit beschikbaar om alle uitbestede werkzaamheden tijdig uitgevoerd te krijgen (L, 37 V). Taakveld cultuur (251 V) Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een incidenteel beschikbaar gesteld instandhoudingsbudget voor Het Dak die nog niet is uitgevoerd vanwege een langer dan verwacht lopende aanbestedingsprocedure (L, 207 V).
Hiervoor volgt nog een restant budget bestedingsvoorstel naar 2025. Daarnaast is er een hogere huuropbrengst bij restaurant Berenschot doordat de geraamde huuropbrengst van restaurant Berenschot nog niet is afgestemd op de werkelijke huurovereenkomst voor gebruik van de bar en de zaal (B, 14 V). Ook is er een voordeel op de huuropbrengst van het theater te Vianen (B, 14 V) en de opbrengst van de bioscoop in Vianen (B, 16 V). Het jaar 2024 is het eerste jaar dat de bioscoopfunctie volledig heeft gedraaid. Taakveld media (4 V) Dit wordt veroorzaakt door een hogere last (L, 58 N) vanwege een verstrekking van subsidie ten behoeve van Informatiepunten Digitale Overheden aan Bibliotheek Lek en IJssel. Deze extra last is weer verrekend met de middelen die zijn ontvangen van het rijk (B, 58 V). Deze subsidie is hiermee budgetneutraal. Voorts is er een restitutie (L, 38 V)
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
56
ontvangen op de bijdrage voor het RAZU. Dit als gevolg van een positief saldo op de jaarrekening 2024 Taakveld samenkracht (239 V) Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat bij de Linde een nieuwe huurder in het pand zit. Hierdoor wordt een hogere huur ontvangen dan begroot (B, 25 V). Daarnaast vindt er jaarlijks een toerekening plaats op basis van het werkelijke gebruik van het pand. Deze toerekening zorgt voor een verschuiving van lasten naar de sportaccomodatie (L, 68 V). Bij de Sociale ontmoetingsplaatsen resteert een voordeel op het budget onderzoekskosten omdat de onderzoeken voor het nieuwe ‘sociale ontmoetingsplaatsen beleid’ nog niet zijn afgerond, deze worden voortgezet in 2025 (L 47 V). Het zelfde geldt voor het ‘Noodfonds Dorpshuizen 2024-2025’. Hier resteert nog een voordeel (L, 77 V). (zie ook verrekening met reserves). Verrekening met reserves (98 N) Het nadeel wordt grotendeels verklaard door de lagere onttrekking dan begroot aan de algemene reserve ten behoeve van het ‘Noodfonds Dorpshuizen 2024-2025’ (B, 77 N). Daarnaast is er een nadeel vanwege het verlagen van de kapitaallasten in de 2e bestuursrapportage waarbij de onttrekking uit de reserve dekking kapitaallasten niet zijn verlaagd (B, 22 N).
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
57
Programma F: Financieel gezond Dashboard Bedragen x € 1.000
25 Bestuurlijke resultaten
Lasten
4%
96%
Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
€ 140.000 € 130.000 € 120.000 € 110.000 € 100.000 € 90.000 € 80.000 € 70.000 € 60.000 € 50.000 € 40.000 € 30.000 € 20.000 € 10.000 €0 -€ 10.000
Baten
Reserves
Resultaat
1.510 -1.100
Begroting 2024 (na wijziging)
-1.992
-2.402 Werkelijk
Verschil
Wat wilden we bereiken? Financieel gezond Vanuit een verantwoord financieel beleid zorgen wij dat onze meerjarenbegroting op orde is en wij financieel voldoende weerbaar blijven. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting houden wij rekening met noodzakelijk geachte uitgaven, zodat wij deze lasten niet doorschuiven naar de toekomst. Daarbij blijven de gemeentelijke woonlasten op een niveau dat zich verhoudt tot die van de buurgemeenten. Economie en werken Een gezonde lokale economie is van belang voor het welzijn en welbevinden van onze ondernemers én inwoners. Ook de leefbaarheid in en de vitaliteit van onze gemeente profiteren daarvan. Werkgelegenheid (verkrijgen, behouden en versterken van) levert een belangrijke bijdrage aan de economie, zowel voor onze ondernemers als voor onze inwoners. De huidige arbeidsmarkt plaatst ons en onze partners daarbij voor grote uitdagingen, maar deze biedt tegelijkertijd kansen. Samen met onze lokale en regionale partners zetten wij in op die kansen die een bijdrage leveren aan de gezonde lokale economie voor iedereen. Bij het (her)inrichten van nieuwe en bestaande werklandschappen zetten wij in op duurzame inrichting in de brede zin, met aandacht voor klimaatadaptatie, energiebesparing- en duurzame opwek. In 2050 is de bedrijvigheid in Vijfheerenlanden zoveel mogelijk schoon en emissie loos.
Ook zetten we hierbij in op een gezonde omgeving met veel groen en gericht op duurzame mobiliteit.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
58
Wat hebben we daarvoor gedaan? Financieel gezond •
We houden de solvabiliteit in stand door het jaarlijks toevoegen van zich voordoende rekeningvoordelen aan de algemene reserve en/of bestemmingsreserves. We rapporteren in de paragraaf Weerstandsvermogen in de Jaarstukken 2024 over de solvabiliteit. Daarbij geven we een oordeel over de financiële positie van de gemeente.
•
In 2024 vernieuwen we de opzet van de Kadernota, Programmabegroting, Bestuursrapportage en Jaarstukken. Daarbij verbeteren wij de sturingsinformatie en bestuurlijke achtergrondinformatie voor gemeenteraad, college en organisatie. In 2022 is gestart met de doorontwikkeling van de gemeentelijke P&C cyclus. Doelstelling voor 2024 was het invoeren van kritische prestatie-indicatoren en het doorontwikkelen van programma’s en paragrafen. Daarbij moet ieder programma worden voorzien van in ieder geval één paragraaf, waarbij de bestuurlijk relevante sturingsinformatie in de programma’s is opgenomen en de relevante (en de soms ook wettelijk-verplichte) achtergrondinformatie in de paragrafen. Het invoeren en doorontwikkelen van de kritische prestatie-indicatoren heeft plaatsgevonden in 2024. De doorontwikkeling van programma’s en paragrafen is doorgeschoven naar 2025.
•
We hanteren een uitgangspunt van 100% kostendekkendheid voor leges en heffingen. Dat betreft in ieder geval de afvalstoffenheffing en de rioolheffing alsook de bouwleges. De verantwoording hiervan is opgenomen in de paragraaf Lokale Heffingen.
•
We indexeren jaarlijks de opbrengst van onze belastingen ter compensatie van loonen prijsontwikkelingen. Bij de begrotingsbehandeling op 7 november 2024 is besloten tot indexatie.
•
Voor 1 januari 2025 is de financiële verordening vastgesteld. Op 17 december 2024 is de financiële verordening vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Voor 1 augustus 2024 is de controleverordening vastgesteld door de gemeenteraad. De nieuwe Controleverordening is door de gemeenteraad vastgesteld in de vergadering van 26 september 2024.
•
Voor 1 december 2024 is de begroting 2025-2028 vastgesteld. Tijdens de raadsvergadering van 7 november 2024 is de begroting 2025-2028 vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Voor 1 december 2024 is de 2e bestuursrapportage 2024 vastgesteld. Tijdens de raadsvergadering van 7 november 2024 is de 2e bestuursrapportage 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Voor 1 januari 2025 is de belastingverordening vastgesteld. Op 17 december 2024 zijn de belastingverordeningen vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Voor 15 juli 2024 is de jaarrekening 2023 vastgesteld. De jaarrekening 2023 is op 9 juli 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
59
•
Voor 1 augustus 2024 is de 1e bestuursrapportage 2024 vastgesteld. Tijdens de raadsvergadering van 9 juli 2024 is de 1e bestuursrapportage 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Voor 1 augustus 2024 is de kadernota 2025-2028 vastgesteld. De kadernota 2025-2028 is op 9 juli 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Jaarlijks wordt het definitieve normenkader vastgesteld. Het voorlopig normenkader 2024 is door de gemeenteraad vastgesteld op 21 maart 2024. Het definitieve normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld op 17 december 2024.
•
Uiterlijk 1 april 2024 is de Nota Verbonden Partijen vastgesteld. In de raadsvergadering van 8 februari 2024 heeft de gemeenteraad de brede Nota Samenwerking vastgesteld. Doel van deze nota is het bieden van een toetsingskader voor de gemeenteraad: Waarom willen we samenwerken? Met wie, hoe en wanneer om wat te bereiken voor onze inwoners? Aan de hand van de nota kan het goede gesprek over de samenwerking in en sturing van alle verbonden partijen plaatsvinden.
Economie en werken •
Uiterlijk 1 juli 2024 is de vaststelling van de update beleidsvisie 5G gereed. Op 1 juli 2024 heeft Nederland de nieuwe 5G-frequenties geveild, waardoor snellere frequenties beschikbaar zijn. Het is essentieel om een samenhangend beleid te ontwikkelen om de uitrol van 5G soepel te laten verlopen, gezien de diverse verplichtingen en mogelijkheden. Op 17 september 2024 heeft het college de routekaart 5G vastgesteld. Met deze routekaart beschikt de gemeente over een goede basis om de landelijke uitrol van het 5G-netwerk te kunnen faciliteren.
•
Uitgifte kavels werklandschap Meerkerk IVa zal in 2026 gerealiseerd zijn. Netcongestie zorgde ervoor dat in 2024 niet tot uitgifte van de bedrijfskavels op Meerkerk IVa kon worden overgegaan. Met ondernemers, met externe adviseurs en met de provincie is gesproken over mogelijke oplossingsrichtingen. Eind 2024 is besloten in 2025 onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een energie hub. Doel is te bereiken dat de gezamenlijke ondernemers die zich vestigen op Meerkerk IVa zelfvoorzienend zijn in hun energievoorziening.
•
In 2024 realiseren we het werklandschap Gaasperwaard III voor de uitgifte van kavels voor bedrijven. De opzet voor 2024 was te komen tot een vastgesteld ruimtelijk kader waarmee de haalbaarheid van dit project is aangetoond en op basis waarvan realisatie van het regionaal werklandschap Gaasperwaard III mogelijk was. Daartoe is de ruimtelijke visie Gaasperwaard III opgesteld en ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Het geamendeerde raadsbesluit zorgde voor een heroverweging, waardoor de stedenbouwkundige uitwerking met beeldkwaliteit van het toekomstige regionale werklandschap is uitgesteld. Belangrijke aspecten die spelen tijdens het proces is beheersing van de problematiek netcongestie en grip houden op proces van ontwikkeling in relatie tot regionale en provinciale belangen van dit regionaal te ontwikkelen werklandschap.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
60
•
Wij streven een verdere verbetering van de organisatiegraad van ondernemers na in 2024. In lijn met de landelijke, provinciale en regionale doelstelling de organisatiegraad van de ondernemers te verbeteren zijn de inspanningen in 2024 gericht geweest op de doorstart van de opgerichte BIZ Nieuw Schaik en op de verkennende gesprekken met de ondernemersvereniging op het bedrijventerrein Meerkerk. Dat heeft geleid tot de vaststelling door de gemeenteraad op 17 december 2024 van de Verordening bedrijven-investeringszone Bedrijventerreinen Meerkerk 2025-2029. Na blijk van voldoende wettelijk draagvlak deze per 1 januari 2025 in werking te laten treden. In het eerste kwartaal van 2025 zal de ondernemersvereniging BIZ Meerkerk daarvoor met behulp van de Provincie Utrecht de draagvlakmeting uitvoeren. Ook het initiatief om te komen tot een overkoepelende Vereniging Ondernemend Vijfheerenlanden steunen wij. In december 2024 was het eerste bestuurlijke overleg. Daarin zijn afspraken gemaakt over een structurele samenwerking en die zal in 2025 verder vorm krijgen.
•
In 2024 verbeteren wij de dienstverlening aan ondernemers. In 2024 zijn de contacten met de ondernemers, actief en passief, analoog en digitaal, doorontwikkeld. De aanwezigheid bij diverse bijeenkomsten (ambtelijk en bestuurlijk), het coördineren van uiteenlopende vraagstukken die ondernemers bij de gemeente neerleggen, rechtstreekse contacten met lokale ondernemersverenigingen en de in 2024 opgerichte overkoepelende Vereniging Ondernemend Vijfheerenlanden zijn voorbeelden van de korte lijnen die bijdragen aan een beter wederzijds begrip en een verbetering van de dienstverlening. Digitaal zijn we goed zichtbaar op Social Media en vindbaar op de gemeentelijke website. De komende jaren werken we hieraan verder.
•
Wij gaan de komende periode de visie ‘van bedrijventerreinen naar werklandschappen’ verder brengen richting een uitvoeringsplan. Eind 2024 is in samenspraak met een extern adviesbureau een uitvoeringsplan opgesteld. De agenda die hieruit volgt heeft verschillende aanknopingspunten voor de onderzochte drie grootste terreinen binnen de gemeente. Deze punten leiden tot maatregelen, van beperkt tot uitgebreid, die in 2025 verder worden uitgewerkt in nauwe samenwerking met de desbetreffende ondernemers(organisaties).
•
Voor 1 januari 2025 wordt het ontwerpbesluit verklaring van geen bedenkingen afgegeven voor de aanvraag van de vestiging en uitbreiding van een niet-agrarisch bedrijf aan het Lakerveld in Lexmond. Op 17 december 2024 is het ontwerpbesluit verklaring van geen bedenkingen afgegeven voor de aanvraag van de vestiging en uitbreiding van een niet-agrarisch bedrijf aan het Lakerveld in Lexmond vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Voor 1 oktober 2024 is er een extra tariefstelling aan precariobelastingverordening vastgesteld. Met de vaststelling door de gemeenteraad op 17 december 2024 van de verordening precariobelasting is uitvoering gegeven aan de extra tariefstelling.
•
Voor 1 augustus 2024 is de ruimtelijke visie Gaasperwaard III vastgesteld. De gemeenteraad heeft op 9 juli 2024 de ruimtelijke visie Gaasperwaard III vastgesteld, inclusief de Nota van Beantwoording reacties op de conceptvisie.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
61
•
Voor 1 januari 2025 is de oprichting van een Bedrijven Investeringszone (BIZ) op het bedrijventerrein Meerkerk vastgesteld. Op 17 december 2024 heeft de gemeenteraad besloten de Verordening bedrijveninvesteringszone Bedrijventerreinen Meerkerk 2025-2029 vast te stellen en als er voldoende wettelijk draagvlak is deze BIZ per 1 januari 2025 in werking te laten treden. Daarvoor zal de zal de ondernemersvereniging BIZ Meerkerk met behulp van de Provincie Utrecht in het eerste kwartaal van 2025 de draagvlakmeting uitvoeren.
Wat hebben we (nog) niet gedaan? Economie en werken •
In 2024 volgt er een herijking van de afspraken uit het onderzoek afsluiting Noordplein Vianen. De herijking van de afspraken hangt samen met het opstellen van het verkeerscirculatieplan voor Vianen centrum. In afwachting van de vaststelling van de Gebiedsvisie Vianen en het afronden van het verkeerscirculatieplan continueren we de huidige afspraken rond de afsluiting van het Noordplein.
Wat waren de kosten? PROGRAMMA: F Begroting Begroting Werkelijk (inclusief 2024 2024 (na Vennootschapsbelasting) (primair) wijziging) 2023 Lasten Baten Saldo Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal reserves Resultaat
29.983 -131.132 -101.149
36.067 -132.395 -96.328
1.901 -7.464 -5.563
0 -5.731 -5.731
-106.712
-102.059
Werkelij k 2024
Verschil 2024
36.582 37.682 -140.284 -141.794 -103.702 -104.112
1.100 N 1.510 V 410 V
8.391 -17.950 -9.559
8.391 -15.548 -7.157
0 2.402 N 2.402 N
-113.261 -111.269
1.992 N
Programma F is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking tot de algemene dekkingsmiddelen en de gemeentelijke overhead worden verantwoord. Hieronder worden de resultaten per taakveld toegelicht. Aan het eind van dit programma volgt een toelichting op de vennootschapsbelasting. Het budget en de werkelijke uitgaven zijn wel opgenomen in bovenstaande tabel. Taakveld Overhead (703V) De gemeentelijke overhead betreft kosten die samenhangen met bijvoorbeeld huisvesting, automatisering en de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Ze zijn niet direct toe te rekenen aan het primaire proces, dus de overige programma’s, en maken daarom onderdeel uit van dit hoofdstuk. In de programma’s A tot en met E worden de kosten opgenomen van het primaire proces. Gemeentelijke organisatiekosten moeten immers zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten. Bij de salariskosten zijn in 2024 als
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
62
gevolg van krapte op de arbeidsmarkt vacatures tijdelijk niet ingevuld of geheel niet ingevuld. Als gevolg van het niet kunnen invullen van de vacatures heeft inhuur plaatsgevonden ten laste van deze vacatureruimte. Per saldo ontstaat een voordeel (L, 1.641 V). Daarnaast vindt er voor het uitvoeren van projecten en ondersteuning van processen extra inhuur plaats (L, 1.769 N). In de begroting 2024 is rekening gehouden met het doorbelasten van loon- en inhuurkosten op projectgelden (L, 721 N). Op de overige budgetten van HRM zoals opleidingsbudgetten, algemene kosten, adviesen onderzoekskosten is een voordeel behaald (L, 249 V). Daarnaast zijn ook gelden ontvangen voor vergoedingen vanuit de ziektewet en vanwege detacheringsvergoedingen (B, 886 V). Bij vervanging van software is het gebruikelijk om het oude en nieuwe pakket enige tijd naast elkaar te gebruiken tijdens de implementatieperiode wat zorgt voor dubbele licentiekosten (L, 52 N). Door slimme keuzes te maken is er bespaard op Licentiekosten (Software) (L, 106 V). Om de continuïteit te verbeteren zijn een aantal systemen met voorrang naar de Cloud verplaatst en is de beveiliging verbeterd wat heeft geleid tot meer kosten (L, 32 N). Er wordt een vergoeding ontvangen voor de geleverde gemeentelijke ICT-diensten en licenties voor het exploiteren van het Glasmuseum (B, 24 V).
Het voordeel wat is gerealiseerd op de gemeentehuizen wordt veroorzaakt door lagere onderhoudslasten (L, 130 V). Doordat het gemeentehuis Leerdam gesloopt gaat worden, is het geplande onderhoud geminimaliseerd. De kosten van de tijdelijke huisvesting van de gemeente lopen door in 2025 en daarom is het beschikbaar gestelde budget in 2024 niet geheel aangewend (L, 30 V). Algemene dekkingsmiddelen: Algemene dekkingsmiddelen zijn gemeentelijke inkomsten waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Dit betekent dat de gemeente deze vrij kan besteden, in tegenstelling tot de specifieke dekkingsmiddelen. Dit betreft de taakvelden algemene belastingen, de algemene uitkering en overige uitkeringen, het saldo financieringsfunctie (inclusief dividenden) en overige algemene dekkingsmiddelen. Taakveld Saldo Financieringsfunctie/treasury (2 V). Bij het saldo financieringsfunctie, ofwel de gemeente brede treasuryfunctie, is sprake van een betaalde beheersvergoeding (L, 40 N) aan de stichting SVN voor de starters- en duurzaamheidsleningen. Deze post is echter begroot op de taakvelden wonen en duurzaamheid. Daarnaast heeft er een restitutie op de betaalde bijdrage (L, 64 V) aan de aandeelhouderscommissie (AHC) plaatsgevonden. Dit betrof een naheffing BTW inzake de aandelenverkoop Eneco in 2020. Hiervoor is met succes bezwaar gemaakt. Er is een voordeel ontstaan op de renteontvangsten (B, 62 V).
Dit is enerzijds het gevolg van een hogere marktrente op ons aangehouden saldo bij de Rijksschatkist en anderzijds van een hoger gestald bedrag. Dit resultaat is aanmerkelijk beter dan dat bij de tweede bestuursrapportage 2024 kon worden voorzien. Door een wijziging in het BBV inzake rentetoerekening aan grondexploitaties is er minder doorbelast aan de grondexploitaties (B, 78 N). Taakveld belastingen (156 N). Bij de algemene belastingen is sprake van een per saldo nadeel van 156 bij de uitvoering van de belastingtaak. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de inhuur van een coördinator en ondersteuner voor de WOZ-uitvoering (L, 54 N). Daarnaast zijn er meer gegronde verzoeken geweest waardoor een kleine overschrijding op de proceskostenvergoeding ontstaat (L, 10 N). Ook is er een klein nadeel ontstaan bij de algemene kosten, (L, 9 N). Bij de opbrengst van de parkeerbelasting is een nadeel
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
63
ontstaan (B, 61 N). Hierbij is onder andere geconstateerd dat door de aanwezigheid van een nieuw (gratis) parkeerterrein de inkomsten zijn gedaald. Taakveld algemene uitkering (750 V). Bij de algemene uitkering is sprake van een per saldo voordeel van 750. Dit komt deels voort uit een (niet ingezette) lastenstelpost (L, 207 V) die als dekking dient voor lasten die elders in de begroting tot overschrijdingen kunnen leiden zoals bijvoorbeeld areaaluitbreiding. Er zijn ook drie voordelen aan de inkomstenkant. Na het laatste rapportagemoment, zijn de maatstaven van de oppervlakte bebouwing nog geactualiseerd. Deze is licht gestegen (B, 103 V). In de decembercirculaire 2024 is een aantal taakmutaties opgenomen (B, 220 V). Voor deze taakmutaties wordt, waar dat nodig is, een bestedingsvoorstel gedaan. Tot slot is er nog een positieve verrekening over het uitkeringsjaar 2022 ontvangen (B, 220 V). Dit heeft te maken met de definitieve verwerking van de aantallen nietwoningen, waardoor de maatstaven ozb-aftrek dalen. Taakveld overige algemene dekkingsmiddelen (989 N) Op deze post worden onder andere de stortingen in een aantal gemeentelijke voorzieningen verantwoord (L, 109 N). Tevens worden er de correcties BTWcompensatiefonds en de naheffingsaanslagen omzetbelasting verantwoord (L, 46 N). De post onvoorzien die verplicht is opgenomen in de begroting is in 2024 niet ingezet (L, 50 V).
Op het taakveld algemene dekkingsmiddelen wordt het nadeel van € 1.100 volledig verklaard door een negatieve lastenstelpost (L, 1.100 N). Deze negatieve lastenstelpost betreft de begrotingsraming van de in de begroting 2024 opgenomen bezuinigingstaakstelling op rentelasten (400), kapitaallasten (600) en overige technische posten (100). Deze bezuinigingen zijn gerealiseerd. Deze stelpost kan hierdoor worden opgeheven. Taakveld economische ontwikkelingen (50 V) Er resteert een voordeel van 50 op het budget economische ontwikkelingen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2024. Dit voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door hogere reclameopbrengsten (B, 35 V). Door een nieuw contract voor rotonde reclame en door een inhaalslag voor alle reclamecontracten inzake indexatie zijn er in 2024 extra facturen verstuurd. Taakveld economische promotie (57 V) Bij het taakveld economische promotie is sprake van een per saldo voordeel van 57 ten opzichte van de begroting 2024 na wijziging. Dit voordeel wordt onder andere verklaard doordat er dit jaar nauwelijks projecten en evenementen subsidies zijn aangevraagd en geen Toerisme Platform subsidies (L, 35 V). Verder heeft het onderhoud Klompenpad vertraging opgelopen en zijn een aantal onderhoudskosten lager uitgevallen of dit jaar niet van toepassing gebleken (zoals onderhoud steigers Liniepont, onderhoud OHW borden) (L, 92 V).
Een deel van de algemene kosten zijn ingezet om met een externe aan de slag te kunnen met de start van 3 projecten (toeristische informatieborden, Beleef Vianen en datagebruik) (L, 25 N). Op de opbrengst toeristenbelasting resteert een nadeel (B, 39 N). Dit wordt mede veroorzaakt doordat de bij raming voor de arbeidsmigranten in het hotel in Meerkerk hoger was dan de realisatie. Taakveld reserves (2.402 N) Bij de verrekeningen met reserves ontstaat een nadeel van in totaal 2.402. De geraamde stortingen vanuit programma F naar de reserves verlopen conform de ramingen. De geraamde bijdragen uit de reserves hoefden niet allemaal geboekt te worden. Vanuit
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
64
voorgaande meerjarenbegrotingen is een bedrag ter dekking van een geraamd begrotingstekort in 2024 opgenomen. Vanwege het positieve resultaat over 2024 komt deze onttrekking niet tot uitvoering (2.770 N). Vanuit de resultaatbestemming 2023 zijn de specifiek geoormerkte budgetten voor bijna de helft niet gebruikt in 2024 en vallen zodoende vrij in de exploitatie van 2024 (370 V).
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
65
Vennootschapsbelasting Inleiding Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht gemeenten om Vennootschapsbelasting (VPB) te vermelden in de programmabegroting en jaarstukken. Gemeenten die winst maken op ondernemingsactiviteiten (dus niet vanuit hun maatschappelijke rol) betalen hierover VPB. Met de VPB-winsttoets berekent de gemeente jaarlijks of er winstgevende ondernemingsactiviteiten zijn. Gemeenten worden volgens de wet belastingplichtig indien zij een onderneming drijven. Praktisch gezien betekent dit, dat alleen die activiteiten van de gemeente in de VPBheffing worden betrokken die als ‘zelfstandig onderdeel’ kunnen worden beschouwd en die voldoen aan de voorwaarden om als (belaste) onderneming te worden aangemerkt. Dit betreft de volgende cumulatieve voorwaarden: de activiteit kwalificeert als een duurzame organisatie van kapitaal en arbeid, die deelneemt aan het economische verkeer en die structureel fiscale winsten of overschotten beoogt of behaalt. Hierbij is sprake van deelname aan het economische verkeer bij een individualiseerbare prestatie aan een derde. Een derde is daarbij iedere andere persoon of organisatie, niet zijnde de gemeente zelf. Van een winstoogmerk is sprake wanneer een activiteit meer dan incidenteel een fiscale winst behaalt of wanneer er in concurrentie wordt getreden met private partijen.
In de wet is een drietal objectieve vrijstellingen vastgesteld voor winst die is behaald door overheidslichamen. Deze vrijstellingen komen pas aan de orde als er sprake is van een belastingplichtige activiteit. Dit betreft een vrijstelling voor diensten ten behoeve van de eigen gemeente (dus geen deelname aan het economische verkeer); een vrijstelling voor overheidstaken (mits niet in concurrentie met private partijen wordt getreden) en een samenwerkingsvrijstelling (die de samenwerking tussen overheden beoogt vrij te stellen. Wat waren de kosten ? PROGRAMMA: Vennootschapsbelasting Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Saldo Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal reserves Resultaat
Werkelijk 2023
Begroting 2024 (primair)
Begroting 2024 (na wijziging)
Werkelijk 2024
Verschil 2024
448 0 448 0 325 -325 123
100 0 100 0 0 0 100
-242 0 -242 250 220 30 -272
-491 0 -491 250 220 30 -521
249 0 249 0 0 0 249
Het voordeel op de vennootschapsbelasting van 249 is het gevolg van het verwerken van de aangifte 2023 (L. 322 V) en een herrekening van het te betalen bedrag over 2021 (L, 73 N). Na het verwerken van de slotwijziging is ook nog de aangifte vennootschapsbelasting gedaan. Hieruit zal een nihil aanslag volgen, wat heeft geleid tot een voordeel op de lasten. Dit voorschot was onttrokken aan de algemene reserve grondbeleid. Via het bestemmingsvoorstel zal worden voorgesteld dit bedrag weer terug in de reserve te storten. Bij de berekening van het te betalen bedrag aan vennootschapsbelasting over 2021, zoals opgenomen in de 2e bestuursrapportage, was rekening gehouden met de
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
66
verliescompensatie van 2022 over het gehele belastbare bedrag 2021. Later is gebleken dat deze berekening niet juist was en niet het gehele bedrag achterwaarts gecompenseerd mag worden.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
67
Restantkredieten Inleiding Per ultimo 2024 was er sprake van circa 130 nog openstaande gemeentelijke investeringskredieten. Hiervan kan 80% nog niet worden afgesloten (deze zijn dus nog in uitvoering). Voor het overzicht wordt verwezen naar het overzicht restantkredieten in de bijlagen. Van verreweg de meeste van deze nog niet af te sluiten investeringskredieten wordt verwacht, dat ze uiteindelijk binnen het budget kunnen worden afgesloten c.q. worden gedekt door nog te ontvangen inkomsten. Bij sommige kredieten is dat niet het geval. •
•
•
•
Op het voorbereidingskrediet van de Noachschool wordt een overschrijding verwacht doordat het plan gecompliceerder is dan gedacht: er heeft uitbreiding van het programma plaatsgevonden, het blijkt een archeologische vindplaats te zijn waardoor afgravingen gedaan moeten worden en watercompensatie. De verschillende partijen hebben overeenstemming bereikt over een schetsontwerp, rekening houdend met de archeologische waarden dat nu verder uitgewerkt wordt en op basis waarvan in de tweede helft van 2023 de planologische procedure is gestart. Met het bestemmingsplan is de gemeente in een afrondende fase met de beantwoording van de zienswijzen. Verwacht wordt dat het bestemmingsplan in juni 2025 ter goedkeuring in de gemeenteraad gebracht wordt. De gemeente verwacht ook het definitieve kredietvoorstel in de raadsvergadering van juni 2025 voor kunnen te leggen. De school zal als bouwheer optreden. Middels het krediet Vianen Aanpassen busstation is een uitbreiding van de fietsenstalling gerealiseerd en de oude busbaan bij de Sparrendreef is verwijderd. Het project is uitgebreid met een kunstwerk onder het viaduct en het aanpassen van voorzieningen voor mensen met een beperking. Het busstation is gereed en de subsidie afhandeling loopt nog.
Voor de Inrichting Schoolplein KC Broekgraaf en Inrichting gymzaal KC Broekgraaf zijn de kredieten overschreden, maar de overschrijdingen worden onder meer gedekt door een bijdrage uit de post onvoorzien uit het krediet Nieuwbouw Broekgraaf. Het krediet voor de uitbreiding van het parkeerterrein aan de Stationsweg in Leerdam is overschreden vanwege meerdere factoren. Door bezwaren is er vertraging in het vergunningsproces geweest, waren er tegenslagen met hoge stikstofmetingen en was de openbare verlichting niet opgenomen in de raming.
Voortgang belangrijkste investeringskredieten Een specificatie van alle afzonderlijke investeringsprojecten is in de bijlagen opgenomen. Van een aantal grotere projecten waarvan het restant investeringskrediet meer dan € 250.000 bedraagt, treft u in deze paragraaf een nadere toelichting aan. Spoorse kwesties Merwede Lingelijn: In de raadsvergadering van 10 juni 2021 is besloten tot aanpassing van de overgang Koenderseweg en het maken van een langzaam verkeer tunnel in het verlengde van de Spiegellaan naar de Bruininxdeelsekade. Uitvoering vindt plaats in periode tot (en met) 2026. Parkinfrastructuur Leerdam Sport: Het sportcomplex is gerealiseerd en de afronding vindt plaats in 2025. Hazelaarplein: Project loopt door in 2025 en naar verwachting wordt dit project in 2026 afgerond.