Vijfheerenlanden jaarstukken 2024 met getekende CV
Tekst van het document
p
Jaarstukken 2024
Jaarstukken 2024 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ................................................................................................ 3 Leeswijzer .......................................................................................................... 5 DEEL 1: Het jaarverslag 2024 ............................................................................. 8 Hoofdstuk 1: De programmaverantwoording ...................................................... 9 Programma A: Bestuur, dienstverlening en organisatie .................................... 11 Programma B: Beheer en gebruik openbare ruimte .......................................... 17 Programma C: Sociaal Domein .......................................................................... 22 Programma D: Ruimtelijke ontwikkeling .......................................................... 36 Programma E: Ontplooiing................................................................................ 51 Programma F: Financieel gezond ...................................................................... 58 Hoofdstuk 2: De paragrafen..............................................................................
72 Paragraaf 1: Lokale Heffingen .............................................................73 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen .......................................................79 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen .............................................91 Paragraaf 4: Financiering ...................................................................98 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering ............................................................. 107 Paragraaf 6: Verbonden partijen ........................................................ 118 Paragraaf 7: Grondbeleid .................................................................. 132 Paragraaf 8: Woo ............................................................................ 141 DEEL 2: De jaarrekening 2024 ........................................................................ 142
Hoofdstuk 3: Overzicht van baten en lasten en de toelichting ............. 143 Overzicht van baten en lasten ........................................................... 145 Incidentele baten en lasten ............................................................... 148 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ....... 151 Begrotingsrechtmatigheid ................................................................. 151 Wet normering topinkomens .............................................................. 158
Hoofdstuk 4: De balans en de toelichting ............................................ 161 Balans per 31 december 2024 ........................................................... 162 Waarderingsgrondslagen balans ......................................................... 164 Toelichting op de balans ................................................................... 170 Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen (garanties) .......... 194 Niet uit de balans blijkende verplichtingen (overige verplichtingen) ......... 195 Gebeurtenissen na balansdatum ........................................................ 198 Bijlagen .......................................................................................................... 199 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................... 199 Overzicht verplichte beleidsindicatoren en toelichting ............................ 203
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
1
Bijlage overzicht restant kredieten ..................................................... 208
SISA Verantwoording .......................................................................... 212 Lijst van afkortingen ....................................................................... 225
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
2
Aanbiedingsbrief Geachte leden van de raad, Voor u liggen de Jaarstukken 2024 van de gemeente Vijfheerenlanden. Deze worden behandeld in uw raadsvergadering van 3 juli 2025. In de Jaarstukken wordt een inhoudelijke en financiële verantwoording gegeven van het gevoerde beleid in het afgelopen jaar. De Jaarstukken zijn opgesteld aan de hand van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). In het Jaarverslag verantwoorden we de inhoudelijke resultaatafspraken 2024 en de financiële resultaten van elk programma. •
•
•
•
•
•
Voorbeelden van belangrijke inhoudelijke resultaten in 2024 zijn onder meer noemen de voortvarende uitvoering van het proces van dorpswoonvisies en gebiedsvisies is voortvarend uitgevoerd. Uw raad heeft al veel van deze visies vastgesteld. We verwachten dat eind 2025 de visies voor alle dorpen en steden zijn vastgesteld. De visies zijn tot stand gekomen met een belangrijke inbreng van de inwoners. Ze vormen de inhoudelijke onderlegger voor de invulling van onze woningbouwopgave van 3.000 woningen in de periode 2026-2040. Uw raad heeft de toekomstige locatie gekozen voor het Multifunctioneel Centrum (MFC) Hagestein. Daarnaast is het Kindcentrum Broekgraaf in gebruik genomen en was de nieuwbouw van Eben-Haëzerschool in Leerbroek eind 2024 bijna klaar. De nieuwe Spreidingswet is van kracht geworden. De verplichting die hieruit volgt, hebben we ingevuld met een crisisnoodopvanglocatie aan de Lage Biezenweg 1 in Vianen. De opvanglocatie biedt voor vijf jaar onderdak aan 100 mensen Uw raad heeft ingestemd met het realiseren van een vernieuwde huisvesting in Leerdam voor de bibliotheek, de raad en de gemeentelijke organisatie. Begin december zijn alle medewerkers van de bibliotheek en de gemeentelijke organisatie tijdelijk verhuisd naar andere locaties. Er is een start gemaakt met de doorontwikkeling van de gemeentelijke organisatie.
Belangrijke doelstellingen hierbij zijn het verlagen van de werkdruk en het bereiken van meer resultaat. Dit willen we realiseren door versterking van de interne sturing. Onze gemeente bestond in 2024 vijf jaar. Dit werd gevierd met allerlei activiteiten, zoals de ontwikkeling van dé Vijfheerenlandenlekkernij het Vijfje, een jubileumfietstocht en lasergamen in het gemeentehuis in Leerdam. Ook hebben er verschillende inwonersinitiatieven plaatsgevonden in het kader van het vijfjarig bestaan.
In de Jaarrekening worden de financiële resultaten en de gevolgen daarvan voor onze financiële positie nader toegelicht. De Jaarrekening wordt afgesloten met een positief resultaat van circa € 6,46 miljoen. Winstnemingen op grondexploitaties, zoals blijkt uit het vorige maand vastgestelde MPG 2025, verklaren € 2,49 miljoen van het resultaat. Het resultaat uit de normale exploitatie komt daarmee op € 3,97 miljoen. Dit, afgezet tegenover het begrote resultaat van € 2,72 miljoen (na de slotwijziging), laat zien dat we de jaarlijkse afwijkingen steeds beter kunnen inschatten.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
3
Het jaar 2024 stond financieel ook in het teken van het naderende ravijnjaar. Miljardenbezuinigingen van het Rijk op het Gemeentefonds en stijgende (jeugd)zorgkosten zetten de begrotingen van alle gemeenten vanaf 2026 onder grote druk. Samen met uw raad is een zorgvuldig proces opgesteld om te komen tot een weloverwogen pakket aan ombuigingen. Hierover neemt uw raad bij de Kadernota 2026 (dus medio 2025) een besluit. Met dit pakket waarborgen we een meerjarig sluitende begroting behoudt, een gezond weerstandsvermogen en een lokale lastendruk die vergelijkbaar is met omliggende gemeenten. Het ravijnjaar 2026 vraagt om veerkracht en creativiteit van zowel onze organisatie als onze inwoners. De opzet en inrichting van deze Jaarstukken is gelijk aan de inrichting van de Programmabegroting 2024 die door uw raad op 9 november 2023 is vastgesteld. In de leeswijzer wordt uitgebreid toegelicht waar welke informatie terug te vinden is. De Jaarstukken 2024, en dan vooral de Jaarrekening 2024, zijn in opdracht van de gemeenteraad gecontroleerd door ETL Assurance & Overheidsaccountants. Hierbij doet de accountant ook een uitspraak over de rechtmatigheidsverklaring (en de toelichting daarop) van ons college, die dit jaar voor de tweede keer, conform wet- en regelgeving, in deze jaarrekening is opgenomen. We zullen u voor uw vergadering van 3 juli 2025 een controleverklaring voorleggen.
Wij wensen u een constructieve behandeling van deze Jaarstukken 2024 toe.
Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Vijfheerenlanden de secretaris, de burgemeester,
W.J. (Judith) de Jonge
Jaarstukken 2024
S. (Sjors) Fröhlich
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
4
Leeswijzer Inleiding De jaarstukken vormen een omvangrijk boekwerk. Hieronder volgt een leeswijzer aan de hand waarvan bepaald kan worden welke informatie is opgenomen in de verschillende onderdelen van de jaarstukken. Het is onvermijdelijk, dat in de jaarstukken gebruik gemaakt wordt van vaktaal. Wat betreft de financiële vaktaal is ernaar gestreefd om dit te beperken tot het “jargon” dat ook in de wet wordt gebruikt: Het “Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten” (BBV) is daarbij het wettelijk relevante kader. In veel teksten in deze jaarstukken zijn afkortingen opgenomen. Alhoewel bij veel afkortingen de betekenis is aangegeven, is als bijlage een lijst met nagenoeg alle gebruikte afkortingen en de betekenis hiervan opgenomen. Verder staan in deze jaarstukken natuurlijk veel bedragen. De jaarstukken 2024 bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Alle getallen zijn opgenomen in duizendtallen en staan voor € 1.000 per duizendtal, tenzij anders vermeld. Het jaarverslag Hoofdstuk 1 De programmaverantwoording In de programmaverantwoording wordt per programma beleidsinhoudelijk en budgettair verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid. De in de programmaverantwoording genoemde doelstellingen en maatregelen zijn op de programmabegroting gebaseerd.
Er wordt per programma antwoord gegeven op vier kernvragen: ‘Wat wilden we bereiken?’, ‘Wat hebben we daarvoor gedaan?’, ‘Wat hebben we (nog) niet gedaan? ‘ en ‘Wat waren de kosten?’. De gemeente Vijfheerenlanden hanteert zes programma’s. De programmaverantwoording begint met een visuele weergave die in één blik de voortgang van de bestuurlijke resultaten en de financiën laat zien. Het verschil ten opzichte van voorgaande jaren met betrekking tot de financiële programma-verantwoording is dat het accent bij het analyseren van de verschillen tussen begroting en werkelijkheid ligt op hoofdlijnen, namelijk op programmaresultaat. Dit brengt de leesbaarheid van de financiële verantwoording ten goede. Daarnaast worden niet alle mutaties die in de baten en lasten voorkomen toegelicht wanneer deze weggestreept kunnen worden tegen de mutaties in de reserves. Dat komt omdat deze mutaties budgetneutraal zijn, wat betekent dat deze mutaties geen invloed hebben op het uiteindelijke resultaat van het programma. Indien de budget neutrale mutaties wel relevant zijn om te vermelden, worden deze wel opgenomen in de toelichting. De belangrijkste verschillen worden per taakveld toegelicht, geringe afwijkingen worden niet genoemd. Taakvelden zonder noemenswaardig resultaat worden dan ook niet benoemd en kan er een verschil zitten tussen de benoemde verschillen en het resultaat van het programma.
Per programma wordt een aantal afkortingen gehanteerd, te weten L = lasten; B= baten; V = voordeel en N = nadeel. De getallen zijn opgenomen in duizendtallen en staan voor € 1.000 per duizendtal. Hoofdstuk 2 De paragrafen Het is een wettelijke eis dat elke gemeente een aantal verplichte paragrafen in het jaarverslag opneemt. Deze paragrafen vormen een dwarsdoorsnede van het jaarverslag op een specifiek terrein. De volgende paragrafen zijn in het jaarverslag opgenomen:
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
5
1.
De paragraaf lokale heffingen: niets is voor niets. Om activiteiten te kunnen betalen heft de gemeente Vijfheerenlanden diverse belastingen en heffingen. In deze paragraaf wordt hierop ingegaan. Ook is de score van de gemeente Vijfheerenlanden en omliggende gemeenten op de ranglijst woonlasten opgenomen.
2.
De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing: de gemeente Vijfheerenlanden wordt met (financiële) risico’s geconfronteerd. Zijn de te verwachten verplichtingen of verliezen die uit de risico’s voortvloeien redelijkerwijs in te schatten dan dient de gemeente hiervoor een voorziening te treffen. De belangrijkste overige risico’s worden in deze paragraaf toegelicht en gerelateerd aan de beschikbare algemene reserves. Ten slotte zijn in deze paragraaf ook de wettelijk voorgeschreven kengetallen opgenomen.
3.
De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen: de gemeente Vijfheerenlanden heeft veel geïnvesteerd in wegen, openbare verlichting, riolering, groen, speelvoorzieningen, gebouwen en dergelijke. Dit worden kapitaalgoederen genoemd. In deze paragraaf wordt per onderdeel toegelicht, op welke wijze het onderhoud (instandhouding) van de gemeentelijke kapitaalgoederen gewaarborgd is.
4.
De paragraaf financiering: als de gemeente Vijfheerenlanden voor forse investeringen staat, dan heeft ze daarvoor het geld meestal niet op de bank staan. Er moet dan een lening worden aangetrokken. Dit hoofdstuk beschrijft de wijze waarop met de financieringsbehoefte van de gemeente wordt omgegaan.
5.
De paragraaf bedrijfsvoering: deze paragraaf gaat in op de ontwikkelingen binnen de gemeentelijke organisatie, die erop gericht zijn een zo goed mogelijke dienstverlening aan de inwoners te kunnen garanderen en op een zo zorgvuldig mogelijke besluitvorming. Tevens is hier ook de toelichting op de voorgeschreven rechtmatigheidsverantwoording door het college opgenomen.
6.
De paragraaf verbonden partijen: de gemeente Vijfheerenlanden werkt samen met andere partijen om gezamenlijke doelen te bereiken. Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij. In deze paragraaf worden de belangrijkste partijen waarmee de gemeente een band heeft nader toegelicht.
7.
De paragraaf grondbeleid: de gemeente Vijfheerenlanden hanteert situationeel grondbeleid. Kopen en verkopen van gronden, waar nodig en faciliterend als dat kan om de gestelde doelen te bereiken. Zo zijn gronden aangekocht ten behoeve van de realisatie van Broekgraaf. De gemeente is dan producent van bouwrijpe grond. Soms lukt het niet om zelf grond uit te geven, omdat de grond in handen van een derde is. Er wordt dan samenwerking gezocht met marktpartijen zoals aannemers en projectontwikkelaars. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Hoef en Haag. In deze paragraaf wordt dieper op (de uitvoering van) het grondbeleid van de gemeente ingegaan.
8.
De paragraaf Wet Open Overheid (Woo): Sinds 1 mei 2023 is de Wet Open Overheid (Woo) van kracht. In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open Overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
6
De jaarrekening Hoofdstuk 3 Overzicht van baten en lasten en toelichting Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten schrijft voor dat het gerealiseerde totaal van het saldo van baten en lasten (= resultaat exclusief de dotaties en onttrekkingen aan reserves) en het gerealiseerde resultaat (= het resultaat inclusief de dotaties en onttrekkingen aan reserves) wordt gepresenteerd. Stortingen en onttrekkingen aan een reserve kunnen slechts worden gedaan op basis van een raadsbesluit dan wel op basis van het door de gemeenteraad genomen instellingsbesluit met betrekking tot de reserve. In dit hoofdstuk vindt u het gerealiseerde saldo van baten en lasten en het gerealiseerde resultaat terug. Tevens wordt het gerealiseerde resultaat vergeleken met het begrote resultaat en worden de belangrijkste oorzaken voor het geconstateerde verschil toegelicht – voor zover deze toelichting nog niet was gegeven in de programmaverantwoording. In dit hoofdstuk komen tevens de ontwikkelingen op het gebied van verstrekte kredieten, incidentele baten en lasten en de Wet normering topinkomens aan de orde. Hoofdstuk 4 De balans met toelichting In dit hoofdstuk wordt begonnen met het toelichten van de waarderingsgrondslagen die gehanteerd zijn bij het samenstellen van de balans.
Vervolgens wordt de balans per 31 december 2024 gepresenteerd en worden de activa en passiva apart toegelicht. Daarnaast treft u ook het vaststellingsbesluit van de gemeenteraad aan. Bijlagen bij de jaarstukken De bijlagen van de jaarstukken 2024 bestaan uit de verantwoordingsinformatie over lasten en baten per taakveld, specifieke uitkeringen (SISA), beleidsindicatoren, restantkredieten en een lijst met gebruikte afkortingen.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
7
DEEL 1: Het jaarverslag 2024
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
8
Hoofdstuk 1: De programmaverantwoording Dashboard Bedragen x € 1.000
219 Bestuurlijke resultaten
Lasten 16%
84%
Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
€ 215.000 € 202.500 € 190.000 € 177.500 € 165.000 € 152.500 € 140.000 € 127.500 € 115.000 € 102.500 € 90.000 € 77.500 € 65.000 € 52.500 € 40.000 € 27.500 € 15.000 € 2.500 -€ 10.000
Baten
Reserves
3.739
2.687
3.755 Begroting 2024 (na wijziging)
Resultaat
-2.702 Werkelijk
Verschil
In de hiernavolgende programma’s zijn teksten opgenomen uit de programmabegroting 2024. De programmaverantwoording 2024 borduurt hierop voort. Op basis van die uitgangspunten wordt in deze programmaverantwoording het in 2024 gerealiseerde beleid geschetst aan de hand van vier kernvragen: “Wat wilden we bereiken?”, “Wat hebben we daarvoor gedaan?”, “Wat hebben we (nog) niet gedaan?” en “Wat waren de kosten?”. Voor het antwoord op de kernvragen “Wat wilden we bereiken?”, “Wat hebben we daarvoor gedaan” en “Wat hebben we (nog) niet gedaan?” zijn de voorgenomen doelstellingen en actiepunten voorzien van een actuele stand van zaken per ultimo 2024. Af en toe is daarbij ook een doorkijkje opgenomen naar het eerste kwartaal van 2025. Aanvullend is in de bijlagen ook per programma een overzicht gegeven van de actuele meetgegevens 2024 van de zogenaamde wettelijke indicatoren. De programmaverantwoording begint altijd met een visuele weergave (dashboard) die in één blik de voortgang van de bestuurlijke resultaten laat zien samen met de financiële situatie per programma (zoals hierboven op totaalniveau van alle zes de programma’s tezamen). Het antwoord op de kernvraag: “Wat waren de kosten?” wordt beantwoord in de vorm van een tabel. Deze tabel bevat per programma: de begrote baten en lasten, de werkelijke baten en lasten en het verschil daartussen.
Het accent bij het analyseren van de verschillen tussen begroting en werkelijkheid ligt op de hoofdlijnen. Daarom worden alleen de belangrijkste oorzaken van de geconstateerde verschillen toegelicht en is ervoor gekozen om niet alle verschillen in detail toe te lichten. De toelichting is daarbij gericht op het programmaresultaat na verrekening met reserves. Dit in tegenstelling tot eerdere jaren, waar zowel de toelichting op lasten, op baten als op reserves apart weergegeven werd. Daarnaast worden niet alle mutaties die in de baten en lasten voorkomen toegelicht wanneer deze weggestreept kunnen worden tegen de mutaties in
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
9
de reserves. Dat komt omdat deze mutaties budgetneutraal zijn, wat betekent dat deze mutaties geen invloed hebben op het uiteindelijke resultaat van het programma. Indien de budgetneutrale mutaties wel relevant zijn om te vermelden, worden deze wel opgenomen in de toelichting. Als laatste zijn er meerdere voordelen behaald door capaciteitsproblemen in het ambtelijk apparaat. Door tekort aan personeel konden niet alle werkzaamheden plaatsvinden, waardoor voordelen ontstaan ten opzichte van de begroting. Dit zal meerdere keren vermeld worden in de desbetreffende programmaverantwoordingen.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
10
Programma A: Bestuur, dienstverlening en organisatie Dashboard 23 Bestuurlijke resultaten
Bedragen x € 1.000 Lasten
Baten
Reserves
Resultaat
0
145
€ 20.000 € 15.000
22%
€ 10.000 € 5.000 78%
532
€0 -€ 5.000
-387
-€ 10.000 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
-€ 15.000 Begroting 2024 (na wijziging)
Werkelijk
Verschil
Wat wilden we bereiken? De inwoners centraal Een leefomgeving die aansluit bij de behoefte van onze inwoners. We betrekken onze inwoners en ondernemers in een zo vroeg mogelijk stadium bij onze projecten en beleidsontwikkeling (inwonersparticipatie) en zetten daarbij in op goed verwachtingenmanagement en heldere communicatie. We respecteren de verschillen tussen alle dorpen en wijken. Maatwerk is in alle gevallen de standaard, waarbij we alle belangen meewegen. Onze inwoners worden gestimuleerd eigen initiatieven te ontplooien in hun buurt of wijk en worden daarbij, als dat nodig is, gefaciliteerd door de gemeente (overheidsparticipatie). Dienstverlening In 2024 geven we uitvoering aan ons herijkte dienstverleningsconcept VHL – Volwaardig, Helder en Laagdrempelig - vanuit de bijhorende uitvoeringsagenda. Hiermee sluiten we nog beter aan bij de verwachtingen van onze inwoners en ondernemers en verbeteren we onze klantgerichte processen en dienstverlenende cultuur. We stellen een duidelijke ontwikkelagenda op waarmee we onze digitale dienstverlening structureren en verbeteren. We monitoren de tevredenheid over onze dienstverlening zodat we aansluiten op de behoefte van onze inwoners. Communicatie We zijn zichtbaar en benaderbaar voor onze inwoners. We communiceren helder en laagdrempelig over onze dienstverlening, onder meer via onze website.
Onze gemeente is herkenbaar en vindbaar in woord en beeld, online en buiten. Onze social media breiden we uit naar Instagram. Op tijd communiceren, passend bij de doelgroep, in duidelijke
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
11
taal en in de juiste toon is ons uitgangspunt. We zoeken onze inwoners en ondernemers op. Daarbij is het belangrijk om niet alleen te zenden, maar vooral ook te luisteren en te verbinden. We gaan met hen in gesprek via ontmoetingen, maar ook via onze social media. Hierbij richten we ons op thema’s die inwoners en ondernemers belangrijk vinden, sluiten we aan bij hun informatiebehoefte en betrekken hen bij visies, beleid en projecten. We werken nauw samen met de Servicecentra om ervoor te zorgen dat informatie actueel is voor zowel inwoners als medewerkers. Veiligheid Wij zetten ons elke dag in voor een veiliger Vijfheerenlanden: voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Wij zijn beschikbaar en in directe verbinding met hen én onze samenwerkingspartners. Een veiliger Vijfheerenlanden bereiken wij namelijk niet alleen. Integrale samenwerking staat voorop: binnen de organisatie, onze gemeente én in de regio. Deze integraliteit is onderhevig aan het dynamische werkveld, net zoals een hoge mate van flexibiliteit. Organisatie De gemeente Vijfheerenlanden werkt volgens onze vijf kernwaarden (de ‘vijf van Vijfheerenlanden’), zoals deze zijn vastgesteld bij de start van Vijfheerenlanden in 2018: wendbaar, verbindend, betrouwbaar, resultaatgericht en duurzaam.
In de paragraaf bedrijfsvoering wordt meer integraal inzicht gegeven in de in 2024 te bereiken resultaten op het gebied van de organisatie en onze bedrijfsvoering.
Wat hebben we daarvoor gedaan De inwoners centraal •
In 2024 verbeteren we de bekendheid van het budget inwonersinitiatieven. Op verschillende momenten en platforms zijn in 2024 de inwonersinitiatieven gepromoot. In Het Kontakt hebben verschillende artikelen gestaan waarbij inwonersinitiatieven werden uitgelicht. Er is een flyer ontwikkeld die begin 2024 huis aan huis verspreid is in alle dorpen van Vijfheerenlanden.
•
Uiterlijk 1 januari 2025 is het participatiebeleid vastgesteld door de gemeenteraad. Op 26 september 2024 is het participatiebeleid gemeente Vijfheerenlanden (Denkwijzer) vastgesteld door de gemeenteraad.
Dienstverlening •
Alle medewerkers met baliecontacten van de teams burgerzaken (1ste lijn en 2de lijn) worden in 2024 gecertificeerd op de basismodule identiteit en identiteitsdocumenten. Er staat voor 2 medewerkers nog een examen ingepland en de andere medewerkers zijn gecertificeerd. Verder is certificering geïmplementeerd bij het aannemen van nieuw personeel.
•
Structureel monitoren wij onze dienstverleningsprocessen in 2024 en rapporteren onze prestaties in een jaarverslag. In 2024 hebben wij ons ingezet om onze dienstverleningsprocessen structureel te monitoren. De resultaten van deze monitoring worden gerapporteerd in ons jaarverslag. Dit verslag biedt een transparant overzicht van onze prestaties. Het jaarverslag dient niet alleen als verantwoording naar onze inwoners en ondernemers, maar ook als een waardevol instrument voor interne evaluatie en toekomstige planning. Gemiddeld waardeerden onze inwoners en ondernemers onze dienstverlening in 2024 met een 8.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
12
Communicatie •
Ontwikkeling website. Eind 2024 is fase 2 van de doorontwikkeling van de website gestart. Hierin worden per dorp en stad landingspagina’s gemaakt op www.vijfheerenlanden.nl. Daarnaast starten we een nieuwsbrief met het nieuws per dorp en stad gegroepeerd. Deze fase verwachten we in kwartaal 2 2025 af te ronden. In 2025 onderzoeken we de mogelijkheden van een participatieplatform.
•
In 2024 stellen we een jaarplan op voor Duidelijke Taal. We voeren de actiepunten uit het jaarplan uit. Er is een aanjaagteam opgezet met medewerkers uit verschillende teams. Op die manier willen we continu aandacht aan dit onderwerp geven. Ook de coördinator VNverdrag Handicap (Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden) is lid van het aanjaagteam. We trekken samen op omdat ook het gebruik van duidelijke taal bijdraagt aan een toegankelijke overheid. Het aanjaagteam heeft een jaarplan voor 2024 opgezet. Zo is in februari 2024 de applicatie Klinkende Taal ingevoerd in de organisatie. Hiermee kunnen medewerkers makkelijk teksten beoordelen. Zo zien ze of teksten van bijvoorbeeld hun brieven in duidelijke taal geschreven zijn.
•
Vanaf 2025 wordt er een kinderburgemeester benoemd. Er is een voorstel voor de invoering van een kinderburgemeester aan de gemeenteraad voorgelegd. Hierop is een positief besluit genomen. De wervingscampagne en selectieprocedure heeft in het najaar plaatsgevonden, zodat in de eerste raadsvergadering van 2025 een kinderburgemeester benoemd kan worden.
Veiligheid •
In 2024 geven we uitvoering aan het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026. De uitvoering van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 verliep volgens planning en budget.
•
In 2024 voeren we de evaluatie van de integrale aanpak in de wijk De Hagen in Vianen uit. De evaluatie van de wijkaanpak is afgerond. 9 juli 2024 is de gemeenteraad per brief geïnformeerd.
•
Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken en begroting Veiligheidsregio Utrecht vastgesteld. Op 4 juli 2024 zijn de jaarstukken en begroting van Veiligheidsregio Utrecht vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Vanaf 1 januari 2025 gaat gemeente Vijfheerenlanden over van Gemeentelijke Crisisbeheersing 2.0 naar Bevolkingszorg 3.0, conform Inrichtingsplan Bevolkingszorg 3.0. Op 17 december 2024 is de overgang van Gemeentelijke Crisisbeheersing 2.0 naar Bevolkingszorg 3.0 vastgesteld door het college. Vanaf 1 januari 2025 gaat gemeente Vijfheerenlanden werken conform Inrichtingsplan Bevolkingszorg 3.0
Organisatie •
In het eerste kwartaal van 2024 wordt het definitief ontwerp van de nieuwe huisvesting Vijfheerenlanden ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Tijdens de raadsvergadering op 25 april 2024 heeft de gemeenteraad het definitieve ontwerp en kredietaanvraag gemeentehuis Vijfheerenlanden vastgesteld.
•
In 2024 nemen wij actief deel aan de strategische ontwikkeling van een e-depot (digitale archiefbewaarplaats). In samenwerking met het Regionaal Archief Zuid Utrecht (RAZU) hebben we een
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
13
basis voor ons e-depot opgezet. Het e-depot is een belangrijke stap binnen ons meerjarenplan archiefbeheer. Dit resultaat is hiermee gereed. •
Uiterlijk 1 januari 2025 leveren we de visie op automatisering op. Deze wordt integraal onderdeel van de visie op ICT De visie op automatisering is opgeleverd als onderdeel van de visie op ICT. Deze is in december 2024 in de routing gebracht naar de gemeenteraad. In de paragraaf bedrijfsvoering wordt meer integraal inzicht gegeven in de in 2024 bereikte resultaten op het gebied van ICT.
•
In 2024 starten we met de planontwikkeling van de twee achterblijflocaties in Meerkerk en Vianen. In 2024 hebben we een belangrijke stap gezet in de ontwikkeling van de achterblijflocaties in Meerkerk en Vianen. De gebiedsvisie voor Meerkerk is op 25 april 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Hiermee zijn we gestart met de programmatische uitwerking van de plannen. Daarnaast zijn verkennende gesprekken gevoerd met belangstellende marktpartijen om de mogelijkheden verder te onderzoeken. Voor de achterblijflocatie in Vianen is besloten om in 2025 verder te gaan met de herbestemming.
•
In 2024 vernieuwen we onderdelen van de gemeentelijke netwerkinfrastructuur met aandacht voor bedrijfscontinuïteit, veiligheid en beschikbaarheid, om een betrouwbaar systeem te waarborgen. De basisinfrastructuur is conform planning en binnen budget vernieuwd. Deze zal stapsgewijs in gebruik genomen worden. Daarmee is dit resultaat afgerond.
•
We vervangen de hardware op de werkplek in 2024. De werkzaamheden zijn conform planning en binnen budget afgerond.
•
Gemeenschappelijke regeling Regio Archief Zuid-Utrecht vastgesteld. De definitieve gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Zuid-Utrecht, de zienswijze op het ontwerp-jaarrekening 2023, de zienswijze op het ontwerpbegrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 van Regionaal Archief ZuidUtrecht zijn op 5 juni 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
Wat hebben we (nog) niet gedaan? De inwoners centraal •
Voor 1 april 2025 volgt het herziene programma wijk- en dorpsgericht werken. Participatie heeft een plek gekregen in de organisatie. In 2024 lag de nadruk op het maken van de dorpswoonvisies. Daarnaast zijn er 64 inwonersinitiatieven voor een deel betaald uit het budget Inwonersinitiatieven. In de kernen Leerbroek en Zijderveld is een dorpsraad opgericht. In Hei- en Boeicop is een start gemaakt om een dorpsraad op te richten. In Samen Verder Bouwen krijgt het wijk- en kerngericht werken en de verschillende soorten participatie een plek in onze dienstverlenende cultuur. We maken daarom geen apart programma wijk- en dorpsgericht werken.
•
Voor 1 september 2024 is het Gemeentewet artikel 213a onderzoek naar efficiency en effectiviteit wijk- en dorpsbeleid en budget inwonerinitiatieven afgerond. Het onderzoek naar de efficiency en effectiviteit van het wijk- en dorpsbeleid en het budget voor inwonerinitiatieven is vertraagd. De vertraging komt door personeelswisselingen, ziekteverzuim en de prioritering van andere werkzaamheden. Wij verwachten de onderzoeksresultaten te kunnen presenteren voor 1 juli 2025.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
14
Dienstverlening •
Uiterlijk 1 april 2025 is het uitvoeringsplan dienstverlening VHL - Volwaardig, Helder en Laagdrempelig opgesteld. Voor het uitvoeringsplan richten we ons op de drie opgaven die zijn benoemd in het (herijkt) dienstverleningsconcept. Deze opgaven betreffen het beter kunnen aansluiten op de behoeften van onze inwoners, bedrijven/ondernemers of instellingen, het ontwikkelen van een dienstverlenende cultuur en het werken met een ontwikkelhorizon en prioritering op het gebied van digitale dienstverlening en procesaanpassingen. Voor een stand van zaken met betrekking tot deze opgaven wordt verwezen naar de paragraaf bedrijfsvoering.
Communicatie •
Corporate story De landelijke intocht van sinterklaas vergde veel capaciteit van team communicatie. Daarom is ervoor gekozen om dit project door te schuiven naar 2025.
Veiligheid •
Voor 1 januari 2025 wordt het Preventie- en Handhavingsplan alcohol vastgesteld. Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol is eind 2024 ter besluitvorming aangeboden voor de raadsvergadering van 6 februari 2025 en vervolgens vastgesteld. Met dit besluit is dit bestuurlijk resultaat behaald.
Wat waren de kosten?
PROGRAMMA: A
Werkelijk
Begroting Begroting Werkelijk 2024 2024 (na 2024 (primair) wijziging)
Verschil 2024
2023 Lasten Baten Saldo Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal reserves Resultaat
13.511 -1.855 11.656
12.410 -1.203 11.207
13.946 -1.693 12.253
14.334 -2.226 12.108
387 N 532 V 145 V
0 -9 -9
0 0 0
0 -370 -370
0 -370 -370
0 0 0
11.647
11.207
11.883
11.738
145 V
Programma A is het programma waar de budgetten van de taakvelden bestuur, burgerzaken en beheer overige gebouwen, gronden, crisisbeheersing en brandweer en openbare orde en veiligheid worden verantwoord. Hieronder worden resultaten per taakveld toegelicht. Taakveld bestuur (268 V) Dit is grotendeels veroorzaakt doordat er jaarlijks per balansdatum een herberekening plaatsvindt van de voorziening wachtgeld wethouders. Het saldo van de voorziening wordt onder andere gevormd door de werkelijke uitkering aan wachtgelden in 2024 en door de raming van de toekomstige verplichtingen. De werkelijke uitkering wachtgelden kan beïnvloed worden door de ontvangst van neveninkomsten. In 2024 is er minder wachtgeld uitgekeerd dan waarmee rekening is gehouden in de voorziening. Dit samen
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
15
met de herberekening van de wachtgeldverplichting resulteert in een vrijval van de voorziening (B, 295 V). Daarnaast zijn er diverse kleinere mutaties zoals onder andere de aanpassing salarislast wethouders door de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) Rijk 2024-2025, een overschot op de uitgaven voor opleidingsbudget en representatiekosten voor het college en de berekening van de algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers (APPA) gelden en afsluiten van verzekeringen voor oud-bestuurders die resulteren in een nadeel (L, 27 N). Taakveld Burgerzaken (80 V) Dit wordt mede veroorzaakt doordat de gemeente bij dit taakveld afhankelijk is van de vraag van onze inwoners. Er zijn meer leges ontvangen in 2024 (B, 236 V). Veruit de belangrijkste oorzaak is de piek in het aantal afgegeven reisdocumenten. Ook heeft de trend van toename van het aantal huwelijken zich in 2024 doorgezet zodat hier ook meer leges zijn ontvangen. De uitgaven overschrijden ook maar minder dan de inkomsten. Met name de uitgaven voor reisdocumenten overschrijden fors (L, 116 N). Dat komt omdat er meer moet worden afgedragen aan het Rijk als we meer reisdocumenten uitgeven. Daarnaast heeft de verhuizing van Leerdam naar Vianen extra geld gekost zodat ook de algemene kosten van burgerzaken overschrijden (L, 27 N).
Taakveld beheer overige gebouwen en gronden (115 N) Een belangrijk deel van dit nadeel wordt verklaard door de aanschaf en implementatie van een nieuw systeem voor het klein onderhoud van het gemeentelijk vastgoed (L, 66 N). De huursituatie is gewijzigd in het ABN gebouw wegens tijdelijke huisvesting van de bibliotheek, die halverwege het jaar is ingegaan. Dit resulteert in lagere opbrengsten (B, 34 N). Taakveld crisisbeheersing (79 N) Doordat er onderhoud noodzakelijk was zijn de kosten in 2024 hoger uitgevallen (L, 76 N). Taakveld openbare orde en veiligheid (9 N) Dit saldo wordt onder andere veroorzaakt door de inhuur van een coördinator voor toezicht en handhaving openbare orde (L, 21 N) en een bijdrage van derden voor buurtbemiddeling (B, 15 V).
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
16
Programma B: Beheer en gebruik openbare ruimte Dashboard 15 Bestuurlijke resultaten
Bedragen x € 1.000 Lasten
Baten
Reserves Resultaat
€ 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000 100%
€ 10.000 € 5.000
529
€0
-30
-€ 5.000 Conform planning, budget en capaciteit Te rapporteren afwijkingen
873
374
-€ 10.000 Begroting 2024 (na wijziging)
Werkelijk
Verschil
Wat wilden we bereiken? Beheer openbare ruimte De openbare ruimte is een belangrijk visitekaartje van onze gemeente. Wij zorgen voor een openbare ruimte die veilig, groen en leefbaar is. Een openbare ruimte zonder achterstallig onderhoud en met een toekomstgericht beheer. Daarmee bedoelen wij dat bij het beheer en de inrichting van de openbare ruimte rekening houden met maatschappelijke, economische, technologische en klimatologische ontwikkelingen. We streven naar een groene leefomgeving die aantrekkelijk, gezond en klimaatbestendig is. Water en groen benoemen wij als leidend principe bij de (her)inrichting van gebieden. We hebben nadrukkelijk oog voor klimaatadaptie (inclusief het voorkomen van hittestress) bij het inrichten van de openbare ruimte. Beheer gebouwen Wij staan voor klimaat adaptief bouwen en geven als gemeente daarin het goede voorbeeld met onze gemeentelijke en onderwijsgebouwen. Hierin volgen we gemaakte afspraken zoals vastgelegd in het convenant duurzaam bouwen en Klimaat adaptief Bouwen van de Provincie Utrecht.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Beheer openbare ruimte •
Wij voeren het vastgestelde bomenbeleid uit in 2024. Eind januari 2025 heeft het college de Groene Kaart met beschermde houtopstand samengesteld. De beleidsuitgangspunten uit het Bomenbeleidsplan hanteren wij doorlopend in het beheer van de bestaande gemeentelijke houtopstand. Voor het
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
17
planten van een nieuwe boom voor elk pasgeboren kind en nieuwgebouwde woning, hebben wij enkele locaties benut. Het tekort hebben wij opgevangen door op 15 maart 2025 bomen uit te delen aan particulieren. •
In 2024 vervangen we circa 60 verouderde lichtmasten en circa 600 verouderde armaturen. De uitvoering van vervangingsplan 2024 is gestart in december 2024 en is afgerond in het 1ste kwartaal van 2025. Na afronding bestaat het verlichting areaal voor 58% uit ledverlichting.
•
In 2024 wordt een nieuw beleid-, beheer- en vervangingsplan openbare verlichting opgesteld voor de periode 2025-2028. Op 14 november 2024 is het nieuwe beleid-, beheer- en vervangingsplan openbare verlichting voor de periode 2025-2028 vastgesteld door de gemeenteraad.
•
In 2024 voeren wij het meerjarig onderhoudsplan speelplaatsen uit. Het meerjarig onderhoudsplan speelplaatsen is uitgevoerd binnen het budget en volgens de planning van jaarschijf 2024.
•
Wij voeren het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2025 uit. Er is minder riool dan gepland vervangen omdat een deel van de beoogde vervanging is gerenoveerd. Een ander deel van de werkzaamheden heeft vertraging opgelopen doordat de vervanging van het riool is gecombineerd met benodigde werkzaamheden van nutsbedrijven. Positief effect hiervan is dat alle werkzaamheden in één werkgang zijn afgerond met minder overlast als gevolg. Er is conform planning in 2024 3,3 kilometer riool gerenoveerd.
•
De gemeente Vijfheerenlanden wil jaarlijks 500 meter aan “harde” oevers omvormen naar natuurvriendelijke en natuurlijke oevers. De doelstelling vanuit het oeverbeleidsplan om 5 kilometer aan natuurvriendelijke oever aan te leggen voor 2030 ligt op schema. Totaal is nu 2.5 kilometer aangelegd.
•
In 2022 tot en met 2025 wordt overbodige verharding omgevormd naar ecologisch groen. Zo streven we ernaar dat elk jaar 1.800 m2 verharding omgevormd wordt naar groen. Wij hebben ons ingespannen om zowel de openbare ruimte als particuliere terreinen te vergroenen. Wij hebben tegels vervangen door groen op gemeentelijke gronden. Met het NK-tegelwippen hebben wij particulieren aangemoedigd om verharding om te zetten naar groen op particuliere gronden. Met deze gezamenlijke ambities, hebben wij 1.800 m2 omvorming van verharding naar groen gerealiseerd.
•
In 2024 vergroenen we het bedrijventerrein Vianen. De fases uit het vergroeningsplan 'Revitaliseren Openbaar Groen Bedrijventerrein de Hagen en de Biezen' is gerealiseerd. Ook is de groenstrook ten oosten van het bedrijventerrein Gaasperwaard opgewaardeerd door dode bomen te vervangen en extra bosplantsoen te planten.
•
Tot 1 januari 2025 werken we aan de aanleg van ecologische bermen. Dit is uitgevoerd volgens planning en binnen het gestelde budget. Daarnaast hebben we 25 extra bomen aangeplant in de berm langs de Hoefslag in Hagestein en met de toevoeging van inheemse struikvormers de biodiversiteit over een lengte van circa 500 meter verhoogd. Ook langs de Biezenweg in Hagestein zijn extra bomen geplant, waarmee we bijdragen aan een groenere en meer ecologische leefomgeving.
•
In 2024 is de controle op juistheid en volledigheid van de data opgenomen in het beheersysteem afgerond. Dit resultaat is in 2024 grotendeels behaald en blijft een structurele taak. Het op
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
18
orde brengen van de data voor openbaar groen is voor ongeveer 85% gereed. De data zal eind 2025 volledig zijn opgenomen in het beheersysteem waarbij vooral de wijken Broekgraaf en Hoef- en Haag nog aandacht nodig hebben. Daarnaast volgt ook een check op de juistheid van de data van bestaande plantvakken. •
Voor 1 juli 2024 wordt de definitieve herziene tekst van de gemeenschappelijke regeling Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede vastgesteld. Op 5 juni 2024 is de definitieve herziene tekst van de gemeenschappelijke regeling Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede vastgesteld door de gemeenteraad.
•
Voor 1 januari 2025 is het Programma Openbare Ruimte (POR) vastgesteld. Op 12 november 2024 is het Programma Openbare Ruimte (POR) vastgesteld door het college.
Beheer gebouwen •
Voor 1 januari 2025 is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed opgesteld. Op 14 november 2024 is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed vastgesteld door de gemeenteraad.
•
In 2024 is het nieuwe meerjarig onderhoudsplan gebouwen 2025-2028 vastgesteld. Op 14 november 2024 is het beheerplan vastgoed 2025-2028 vastgesteld door de gemeenteraad.
•
In 2024 geven we uitvoering aan het meerjarig onderhoudsplan gebouwen 20202024. Het afgelopen jaar is uitvoering gegeven aan het meerjarig onderhoudsplan gebouwen jaarschijf 2024. De geplande uitvoeringswerkzaamheden zijn voor het overgrote deel uitgevoerd. Daar waar nodig zijn werkzaamheden doorgeschoven naar 2025 omdat er een betere aansluiting is gevonden met het nieuwe beheerplan vastgoed wat in november 2024 is vastgesteld. In overeenstemming met de installateur is het jaarlijks onderhoud uitgevoerd aan diverse installaties van het gemeentelijk vastgoed.
Wat waren de kosten?
PROGRAMMA: B
Werkelijk
Begroting Begroting Werkelijk 2024 2024 (na 2024 (primair) wijziging)
Verschil 2024
2023 Lasten Baten Saldo
26.908 -18.888 8.020
28.091 -18.311 9.780
29.048 -18.722 10.326
28.519 -19.096 9.423
529 V 375 V 903 V
Toevoeging reserves Onttrekking reserves Totaal reserves
27 -496 -469
0 -2 -2
384 -32 352
384 -2 382
0 30 N 30 N
Resultaat
7.551
9.778
10.678
9.805
873 V
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
19
Programma B is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking tot het beheer overige gebouwen en gronden, verkeer en vervoer, parkeren, recreatieve havens, openbaar vervoer, openbaar groen, afvalinzameling, riolering en begraafplaatsen worden verantwoord. Hieronder worden resultaten per taakveld toegelicht.
Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden (43 V) De hogere erfpachtopbrengsten in 2024 zijn het gevolg van enkele transacties met betrekking tot het vestigen van een recht van opstal waarvoor een uitkering ineens betaald is voor het gebruik van de grond (afkoop retributie) (B, 25 V). Ook zijn er hogere inkomsten. Deze vloeien voort uit nieuwe erfpachtopbrengsten. Voor het gebruik van gemeentegrond is de gebruiker een vergoeding, ook wel canon genoemd, verschuldigd. Deze is structureel van aard en wordt jaarlijks geïndexeerd (B, 12 V). De hogere huuropbrengsten in 2024 zijn het gevolg van indexatie welke niet eerder in de begroting was opgenomen (B, 48 V). In 2024 heeft een aantal grotere grondverkooptransacties plaatsgevonden (B, 90 V). De publiekrechtelijke heffingen voor gronden vallen hoger uit als gevolg van een herinventarisatie van BSR waardoor met terugwerkende kracht heffingen (L, 58 N) aan Vijfheerenlanden voor gronden zijn opgelegd. Ook is er een bedrag gestort in de voorziening voor immateriele vaste activa met een looptijd langer dan 5 jaar (conform BBV) inzake het voorbereidingskrediet herontwikkeling Killesteijnstraat (L, 66 N). Taakvelden Verkeer en vervoer en Openbaar Vervoer (333 V) Op wegen hebben we een gunstige aanbesteding kunnen doen. Daarnaast zijn we later gestart met de uitvoering dan gepland.
Dit levert een voordeel op, op uitbestede werkzaamheden en algemene benodigdheden (L, 137 V). De indexatie van de vergoeding die we betalen aan het Waterschap voor de onderhoud van de wegen in het buitengebied is pas sinds oktober 2024 bekend en valt hoger uit dan begroot (L, 52 N). De vooraf ingeschatte kosten op Openbaar Vervoer zijn lager uitgevallen, omdat minder ondersteunende inhuur heeft plaatsgevonden. Er is in 2024 geen inhuur geweest terwijl dit wel gepland was (L, 39 V). Er zijn hogere inkomsten (B, 25 V) leges kabels en leidingen door meer vergunningsaanvragen, extra aanleg glasvezelnetwerk en extra kabelwerkzaamheden t.b.v. aansluiten nieuwe traforuimtes i.v.m. netcongestie. Hierdoor zijn er ook hogere inkomsten degeneratiekosten (B, 157 V). Daarnaast wordt de vergoeding van het Waterschap jaarlijks uitgekeerd, waarbij gerekend wordt met een gemiddeld aantal strooiacties over 10 jaar. In 2023 zijn de rekenkundige componenten kritisch bekeken en (met als motivatie grote kostenstijgingen de afgelopen 5 jaar) extra geïndexeerd. Dit zorgt voor een voordeel (B, 22 V). Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie (65 N) Door prijsstijging in coronatijd is er teveel begroot in 2024 op energiekosten. Dit levert een voordeel op (L, 48 V).
Door de natte weersomstandigheden heeft het aanplanten van inboet bomen vertraging opgelopen (L, 30 V) en is dit deels begin 2025 uitgevoerd. Werkzaamheden met betrekking tot het onderhoud en de inrichting van het buitengebied (ecologische zones) heeft geleid tot hogere uitgaven (L, 155 N). Er is een onverwachte stijging van de inkomsten door uitkering van schadebedragen aan groen, interne mutaties inzet collega’s wijkteams voor andere afdelingen en gestegen inkomsten reclameopbrengsten rotondes (B, 25 V).
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
20
Taakveld Riolering (76 V) Door het afkoppelen van regenwaterafvoer op het riool zijn energiekosten op de gemalen lager uitgevallen. De afrekening van energiekosten van 2023 is in 2024 verwerkt (L, 87 V). Taakveld Afval (544 V) Er is een voordeel door het niet volledig aanspreken van het budget extra inzet. Extra inhuur voor modernisering milieustraten en evaluatie strategienota is uitgesteld of anders ingevuld, waardoor er minder kosten zijn gemaakt in 2024 (L, 34 V). Er is een afrekening ontvangen van Waardlanden (L, 510 V) voor de verwerkingskosten van het aangeleverde afval, vanwege lagere afvalstromen. Taakveld Begraafplaatsen en crematoria (28 N) Er is een voordeel op energiekosten (L, 12 V). Er zijn minder grafrechten verleend (L, 28 N). Op de bijdragen van derden bestaat een nadeel doordat subsidie Joods Genootschap wel begroot en ontvangen is, maar nog niet volledig ingezet is (L, 11 N). Verrekeningen met reserves (30 N) De geraamde bijdrage uit de algemene reserve is niet gerealiseerd. Dit gaat om de reserve aanplant bomen pasgeboren kind. Door de natte weersomstandigheden heeft het aanplanten van inboet bomen vertraging opgelopen (B, 30 N).
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
21
Programma C: Sociaal Domein Dashboard 51 Bestuurlijke resultaten
Bedragen x € 1.000 Lasten
12%
88%
Conform planning, budget en capaciteit
€ 110.000 € 100.000 € 90.000 € 80.000 € 70.000 € 60.000 € 50.000 € 40.000 € 30.000 € 20.000 € 10.000 €0 -€ 10.000 -€ 20.000 -€ 30.000 -€ 40.000 -€ 50.000 -€ 60.000 -€ 70.000 -€ 80.000 -€ 90.000
Te rapporteren afwijkingen
Baten
Reserves
2.450 -1.049
Begroting 2024 (na wijziging)
Resultaat
1.286 -115
Werkelijk
Verschil
Wat wilden we bereiken? Sociaal domein algemeen Ons doel is een vitale samenleving. Inwoners moeten kunnen meedoen in de samenleving, ongeacht leeftijd, geslacht, religie of cultuur. Zij zijn aan het werk, doen vrijwilligerswerk, zorgen voor partner of kind, gaan naar school, naar een sportclub en zijn lid van een (geloofs-)gemeenschap. Iedereen doet naar vermogen volwaardig mee, op zijn of haar eigen wijze en wordt daarvoor gewaardeerd. Vanuit eigen kracht of binnen het netwerk worden vraagstukken opgepakt. Op een laagdrempelige manier geven wij vorm aan preventie. Zo heeft meedoen een positieve invloed op het persoonlijk welbevinden en versterkt het de vitale samenleving. Gezondheid We streven ernaar dat iedere inwoner mentaal en fysiek gezond opgroeit en een positieve gezondheid ervaart, waardoor hij/zij zo lang mogelijk kan functioneren in de samenleving. De kwaliteit en inrichting van de leefomgeving draagt daarbij bij aan een gezonde leefstijl. Een leven lang ontwikkelen Iedere inwoner moet een kansrijke start krijgen en de mogelijkheid worden geboden om een leven lang te ontwikkelen. Armoede en schulden Iedere inwoner moet kunnen voorzien in de directe levensbehoeften en mee kunnen doen aan onze samenleving. We zetten daarbij in op het verminderen en voorkomen van armoede en schulden.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
22
Wonen en zorg Een vitale samenleving draagt ook zorg voor passende huisvesting voor inwoners en voor toekomstige inwoners. We willen daarom een passende plek voor alle inwoners, ook als ze een ondersteuning- of zorgbehoefte hebben. De norm wordt: zelf als het kan; thuis als het kan en digitaal als het kan (programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen WOZO). Vijfheerenlanden werkt daarom actief aan de opgaven op het gebied van onder meer beschermd wonen en de huisvesting van statushouders (mensen met een verblijfsvergunning). Het uitvoeren van deze opgave raakt zowel ruimtelijke aspecten (de realisering van huisvesting) alsook sociale aspecten (opvang, begeleiding, werk en inkomen en meedoen) Regionale samenwerking We zetten ook in 2024 in op regionale samenwerking in het Lekstroomgebied om het belang van Vijfheerenlanden in de regio goed te behartigen en nemen daarin bestuurlijk en strategisch nadrukkelijk positie in. Zicht op kosten Zorg moet duurzaam betaalbaar blijven en de door het Rijk opgelegde taakstellingen moeten inhoudelijk en financieel worden gerealiseerd. Hierbij is het uitgangspunt dat de beschikbare middelen zo doelmatig mogelijk worden uitgegeven. Dat wil zeggen: daar waar ze het hardste nodig zijn.
Een ander speerpunt is de inzet op preventie van gezondheidsproblemen “aan de voorkant” om zo op termijn de behoefte aan specialistische zorg en de daarmee gekoppelde hoge kosten te beheersen. Deze landelijke agenda wordt vanaf 2023 uitgevoerd middels het Integraal Zorg Akkoord (IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Hervormingsagenda Jeugd.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Sociaal domein algemeen •
Vanaf 2022 tot en met 2026 wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van een dashboard sociaal domein. In 2024 is er verder gewerkt aan de ontwikkeling van een dashboard sociaal domein. Voor Jeugd is het dashboard gereed en deze wordt naar behoefte uitgebouwd. Het dashboard geeft inzicht in de uitgaven in relatie tot het hulp- en ondersteuningsgebruik.
•
Uiterlijk 1 juli 2024 wordt Kindcentrum Broekgraaf in Leerdam opgeleverd. Het Kindcentrum Broekgraaf is in 2024 opgeleverd.
•
Wmo-meldingen bij het Sociaal Loket worden binnen de wettelijke termijn van 6 weken in behandeling genomen door de Wmo-consulenten of medewerkers van het Sociaal Loket. In het afgelopen jaar hebben we de wachtlijst binnen de Wmo deels weten terug te dringen. De gemiddelde wachttijd in 2024 was 8,5 weken. Dit was mogelijk door een uitbreiding van de formatie in 2024. Echter, door het afschalen van externe inhuur en het gestaag aannemen van vast personeel (dat ingewerkt moet worden) lopen de wachttijden tegen het einde van 2024 weer wat op. Hierdoor blijft het een uitdaging om meldingen binnen de gestelde termijn van zes weken op te pakken.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
23
•
In 2024 stellen we een plan van aanpak op voor het op orde maken en versterken van ons hoofdveld (voorheen voorliggend veld/sociale basis genoemd. In 2024 is een plan van aanpak opgesteld voor het versterken van de sociale basis. De eerste fase van het plan - het ontwikkelen van een gedragen beleidsvisie met een gedeelde definitie, in samenspraak met inwoners en professionals - is eind 2024 afgerond. De tweede fase - van visie sociale basis naar praktijk – wordt uitgevoerd in 2025 zoals beschreven in de beleidsvisie.
•
Samen met de gefuseerde welzijnsorganisaties, nu gezamenlijk onder de naam: Bindkracht, bekijken we voor 2024 hoe we de samenwerking met diverse onderdelen van de gemeente, zorgpartners, Avres en informele zorg kunnen verbeteren. Het Plan van Aanpak “Verbetering toegang tot Mantelzorgregelingen” is vastgesteld in 2023. De uitvoering van de actiepunten loopt door in 2024. Ook in 2024 is het Plan van Aanpak 'Verbeter de Toegang tot Mantelzorgregelingen' verder uitgevoerd. Zo is op het gebied van respijtzorg uitvoering gegeven aan het ‘Actieplan Respijtzorg’ dat door de werkgroep respijtzorg is opgesteld. Het Mantelzorgpunt neemt het grootste deel van de uitvoering voor haar rekening. Onderdelen daarvan zijn onder meer het vergroten van de bekendheid van de regelingen en uitvoering van de pilot ‘budget respijtzorg’ waarbij het laagdrempelig inzetten van respijtzorg zonder indicatie mogelijk wordt. Ook op het gebied van jonge mantelzorg is met een pilot gestart.
•
In 2024 maken we heldere prestatieafspraken met voorliggende voorzieningen en welzijnsorganisaties. In 2024 hebben we concrete prestatieafspraken gemaakt met voorliggende voorzieningen en welzijnsorganisaties over de bijdrage die zij leveren aan onze beleidsdoelen binnen het sociaal domein. Deze afspraken richtten zich onder andere op de kwaliteit, toegankelijkheid en doelmatigheid van de ondersteuning. We hebben de voortgang en resultaten van deze afspraken regelmatig gemonitord, zodat we waar nodig konden bijsturen.
•
Wij nemen samen met de betrokken maatschappelijke (externe) partners en de Lekstroomgemeenten preventieve maatregelen om complexe echtscheidingen waar mogelijk te voorkomen. In samenwerking met de Lekstroomgemeenten is het regionale Echtscheidingsaanbod opgezet. Dit aanbod is deels toegankelijk voor de gehele regio en behelst onder andere voorlichting, ondersteuning en een maatjesproject voor kinderen én ouders. Eind 2024 is in Vijfheerenlanden gestart met een inloopspreekuur voor relatie- en echtscheidingsvragen.
•
Voor 1 januari 2025 is de Verordening Jeugd en maatschappelijke ondersteuning 2024 vastgesteld. De verordening is in werking getreden op 1 oktober 2024. Op 1 december is ook de leesvriendelijke publieksversie gepubliceerd op de website en gedeeld.
•
In 2024 hebben we een concreet opgavenplan sociaal domein opgesteld. De programma's die hier onder vallen zitten elk in een andere fase van uitvoering. De verschillende onderdelen van de Sociaal Maatschappelijke Agenda (SMA) zijn vertaald in een concreet opgavenplan Sociaal Domein. Ze komen terug in deze paragraaf in de thema’s ‘Een leven lang ontwikkelen’, ‘Armoede en Schulden’, ‘Wonen en Zorg’ en ‘Gezondheid’.
•
Wij voldoen aan de Wet Hersteloperatie Toeslagen, en bieden brede ondersteuning aan gedupeerden. Ook in 2024 heeft de gemeente Brede Ondersteuning aan gedupeerden van de
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
24
kinderopvangtoeslagaffaire geboden op 5 leefgebieden (financiën, wonen, zorg, gezin, werk). De gemeente heeft in 2024 17 nieuwe aanmeldingen van gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire ontvangen. Met de nog lopende casussen heeft de gemeente in 2024 23 betroffen inwoners ondersteuning geboden. Gezondheid •
Wij geven samen met onze inwoners en professionals invulling aan het “Lokaal Gezondheidsbeleid in Vijfheerenlanden 2022-2027; op weg naar positieve gezondheid in een gezonde leefomgeving.” Dit doen wij in verbinding met de lokale uitwerking van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In 2024 is verdere invulling gegeven aan de doelstellingen uit het Lokaal Gezondheidsbeleid. Dit is gedaan in samenhang met de doelstellingen op de ketenaanpakken uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Door een tekort aan ambtelijke capaciteit zijn er minder projecten uitgevoerd dan aan het begin van het jaar verwacht.
•
In 2024 wordt de notitie ‘Samen dementievriendelijk in Vijfheerenlanden’ opgesteld. In 2024 is een Startnotitie 'SamenDementievriendelijk in VHL' uitgewerkt. In 2025 wordt verder uitvoering gegeven aan de notitie 'Samen Dementievriendelijk in VHL'.
•
De lokale uitwerking van het GALA wordt uitgevoerd samen met (externe) partners en inwoners. Deze lokale uitwerking van het GALA komt in plaats van het lokaal preventieakkoord. Daarnaast zal er een kerngroep GALA worden samengesteld in plaats van een kerngroep Positieve Gezondheid. Dit resultaat loopt volgens planning. Een kerngroep GALA is samengesteld en hierin vindt samenwerking en afstemming over invulling van de lokale onderdelen binnen GALA plaats met de gestelde doelen uit het lokaal gezondheidsbeleid.
•
Voor 1 juli 2024 is de intrekking voorbereidingsbesluit tabaksspeciaalzaken vastgesteld. De gemeenteraad heeft in de raadsvergadering van 5 juni 2024 een unaniem besluit genomen om het voorbereidingsbesluit tabaksspeciaalzaken in te trekken.
Een leven lang ontwikkelen •
In de periode van 2022 tot en met 2026 wordt de geconcretiseerde huisvestingsagenda uit de oplegger DIHPO 2021-2036 uitgevoerd. Het Duurzaam Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (DIHPO) wordt via jaarlijkse programma's onderwijshuisvesting uitgevoerd. Ook in 2024 is dit gebeurd. Alle voorzieningen die daarop geplaatst waren zijn uitgevoerd en/of in gang gezet. Het blijft een uitdaging om binnen de gestelde kaders qua tijd en geld te blijven. Ruimtelijke procedures duren vaak langer dan verwacht en de budgetten staan door prijsstijgingen voortdurend onder druk. Het Programma onderwijshuisvesting voor 2025 is op 10 december 2024 vastgesteld in het college van Burgemeester en wethouders.
•
De komende jaren, in ieder geval tot en met 2025, geven wij verdere uitvoering aan "Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden". In 2024 is de verbindende lijn vanuit Opgroeien doorgezet. Externe partners en ambtenaren zijn betrokken bij (elkaars) nieuwe plannen, initiatieven en projecten die de opgroeiende jeugd en ouders/verzorgers raken. Door deze integrale samenwerking is het aanbod beter op elkaar afgestemd. In 2024 zijn conferenties georganiseerd waar thema's als jonge mantelzorg, kinderarmoede en de OKOaanpak (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) centraal stonden.
Jaarstukken 2024
Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
25
•
In 2024 vervolgen we het proces nieuwbouw Christelijke school Eben-Haëzer in Leerbroek. Door de langer dan geplande bestemmingsplanprocedure is de nieuwbouw van de school vertraagd en zijn we geconfronteerd met extra werk, wijzigingen in wet- en regelgeving en sterk veranderde markt- en prijsontwikkelingen. Gevolg daarvan is dat het eerder verstrekte uitvoeringskrediet onvoldoende is. Begin februari 2024 heeft de gemeenteraad extra krediet ter beschikking gesteld. Begin juni zijn de uitvoeringswerkzaamheden gestart door de aannemer. De school wordt in het eerste kwartaal van 2025 opgeleverd.
•
In 2024 continueren we de inzet van de projectcoördinator Opgroeien om de bestaande netwerken met elkaar te verbinden zodat zij elkaar versterken en een goede basis in de samenleving vormen (onderwijs, kinderopvang, (jeugd)gezondheidszorg, jeugdhulp, sport, cultuur en geloofsgemeenschappen). In 2024 is aan dit resultaat uitvoering gegeven. Er zijn binnen de Rijke Schooldag activiteiten op scholen aangeboden om deze verbinding tot stand te brengen en te werken aan de talentontwikkeling van kinderen. In de eerste helft van 2025 zullen deze activiteiten doorlopen. Daarna stoppen de NPO-gelden die de gemeente ontvangt om deze activiteiten te financieren. Gedurende deze periode kunnen scholen bij het Rijk subsidie aanvragen om de activiteiten voort te zetten. De gemeenteraad wordt in 2025 geïnformeerd over de borging van het programma en de opbrengsten ervan.