VCP Leerdam versie 27 juni 2023

3.3.1

Parkeerregimes

In de huidige situatie zijn er drie verschillende parkeerregimes in de binnenstad van Leerdam: 1. Betaald parkeren in en aan de randen van de binnenstad; 2. Vergunninghoudersparkeren, bedoeld voor bewoners in de binnenstad; 3. Parkeerschijfzone, primair bedoeld voor kort bezoek aan de binnenstad en de supermarkten.

27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

32

Projectgerelateerd

Figuur 3-5 parkeerterreinen binnenstad Leerdam en parkeerregime

Voor bewoners binnenstad zijn er momenteel plannen om extra parkeergelegenheid te creëren rond de Stationsweg. Dit kan gebruikt worden om de vervallen parkeergelegenheid in Kerkstraat te compenseren en om bewoners van de binnenstad een grote zekerheid op een beschikbare parkeerplaats te geven. Parkeren Kerkstraat opheffen Het is niet gewenst om op de Kerkstraat nog parkeerplaatsen aan te bieden met het regime van de parkeerschijfzone. In feite worden bezoekers die in de schil van de binnenstad parkeren, boodschappen doen en daarna nog de binnenstad te voet bezoeken “gestraft” door hiervoor te moeten betalen terwijl in de binnenstad men nog gratis kan kortparkeren met de parkeerschijf. Hierbij dient wel rekening gehouden te worden met de positie van mindervalide die per auto de binnenstad te bezoeken. Geadviseerd wordt dit af te stemmen met het platform gehandicaptenbeleid Vijfheerenlanden. Aanbevelingen parkeerbeleid 2024 Voor het op te stellen parkeerbeleid in 2024 worden in aanvulling op de voorgestelde VCP maatregelen, de volgende suggesties meegegeven: • Parkeerschijfzone in de binnenstad niet langer toepassen en parkeerplaatsen opheffen, zodat ruimte gecreëerd kan worden voor andere doeleinden (bijv. breder trottoir voetganger, fietsparkeren, terras, groen).

Wel (gereguleerd) kort parkeren rondom supermarkt faciliteren voor bezoekers van de supermarkt en eventueel een kort bezoek aan de binnenstad. • Mogelijk heroverwegen betaald parkeren in de schil rond de binnenstad.

27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

33

Projectgerelateerd

3.3.2

Parkeerverwijzing

De parkeerterreinen aan de rand van de binnenstad worden momenteel niet voldoende bewegwijzerd. Alleen op de Zuid-Hollandweg staat nu een parkeerverwijzingsbord Centrum West en nabij rotonde ZuidHollandweg met Parallelweg staat een bord parkeerverwijzing Centrum Oost. Dit wordt verder niet herhaald en is daarmee niet nuttig.

Figuur 3-6 Huidige parkeerverwijzing met matig zichtbare bebording (1 bord aanwezig)

Er dient een bewegwijzeringsplan opgesteld en geïmplementeerd te worden, waarin de grotere parkeerterreinen (randen) centrum en schil worden aangegeven. Daarbij moet vooraf nagedacht worden over de te verwijzen langparkeerterreinen, zoals Voorwaartsveld, het parkeerterrein bij de glasfabriek en het nieuw te realiseren parkeerterrein/ parkeergarage aan de Stationsweg. Voor de minder bekende bezoeker is alleen aan de westzijde van de binnenstad voldoende langparkeercapaciteit beschikbaar. Het is dan ook aan te bevelen om uitsluitend naar deze parkeerterreinen te verwijzen voor langparkeren. De gemeente Vijfheerenlanden is verder voornemens om een extra parkeerterrein/parkeergarage langs de Stationsweg te realiseren. De functie van dit parkeerterrein wordt waarschijnlijk aanvullende parkeergelegenheid voor langparkeerders, parkeercapaciteit voor bewoners binnenstad en parkeercapaciteit voor het nieuwe stadskantoor. Ook kan dit worden gezien als compensatie voor het vervallen van parkeerplaatsen in de Kerkstraat. Een aanzet voor de parkeerterreinen, parkeerverwijzing en looproutes is gegeven in Figuur 3-7. Maatregel parkeerverwijzing • Opstellen en implementeren parkeerverwijzingsplan waarin langparkeerders zoveel mogelijk worden verwezen naar de langparkeerterreinen aan de randen van de binnenstad en kortparkeerders naar de schil van de binnenstad.

27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

34

Projectgerelateerd

3.3.3

Objectbewegwijzering

In de Binnenstadsvisie en op basis van onze analyse is vermeld dat de vindbaarheid van de langparkeerterreinen (waar gratis en zonder verdere tijdsvensters geparkeerd kan worden), beperkt is. Met parkeerverwijzing dient dit te worden geoptimaliseerd. Nadat men met de auto geparkeerd heeft, dient de bezoeker vervolgens te worden geïnformeerd over de looproute naar het centrum en de looptijd in minuten.

Figuur 3-7 Voetgangersverwijzing en parkeerverwijzing bezoekers (huidig parkeerregime is afgebeeld)

Maatregel objectbewegwijzering: • Opstellen en implementeren objectbewegwijzeringsplan vanaf de langparkeerterreinen en de parkeerterreinen aan de rand van de binnenstad om de bezoekers vanaf deze parkeerterreinen te verwijzen naar centrum binnenstad met daarbij ook de loopafstand in minuten.

3.3.4

Fietsparkeervoorzieningen.

In de Binnenstadsvisie is een hoog ambitieniveau neergelegd voor het fietsparkeren, Hierin is onder andere een gratis bewaakte fietsenstalling voorgesteld. Gezien de omvang van het kernwinkelgebied zullen fietsers toch dichtbij de betreffende winkel willen parkeren en na het winkelbezoek verder willen fietsen of nog een andere winkel aandoen. Een bewaakte fietsenstalling wordt vaak goed gebruikt als de verblijfsduur langer is. Denk hierbij aan een stationsomgeving en een grotere binnenstad als Gorinchem, Nieuwegein en Utrecht. Bewaakte fietsenstallingen kunnen alleen werken, wanneer dit direct aan de randen van de voetgangerszone wordt gerealiseerd. Gezien de fietsstructuur, is er echter geen één logisch punt waar de fietsers af te vangen zijn. Het is dan ook beter om het fietsparkeren te monitoren en daar waar fietsen worden geparkeerd, deze te faciliteren door kleine clusters fietsparkeervoorzieningen aan te brengen.

27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

35

Projectgerelateerd

Een fietsparkeervoorziening met bijvoorbeeld een fietspomp kan wel nuttig zijn om de fietsende bezoekers beter te faciliteren en ook een fietsvriendelijk imago te creëren. Een locatie rond het Kerkplein is hier geschikt voor. In de binnenstad Leerdam wordt een type fietsvoorziening toegepast welke voldoet aan de Fietsparkeur 2. Dat houdt in dat de hele voorvork en niet alleen de band in het rek wordt geplaatst en dat er een tweede aanbindmogelijkheid is. Met de komst van verschillende andere (elektrische) fietsen, zoals bakfietsen en fietsen met bredere banden, neemt het effectief gebruik van deze rekken af. Men parkeert dan veelal naast of voor de voorziening. Het is een optie om daar waar nieuwe locaties gewenst zijn fietsnietjes te plaatsen, zoals bijvoorbeeld ook op de Voorstraat in Vianen is gedaan. De parkeercapaciteit van de nietjes is wel minder, maar ze worden goed gebruikt en zorgen ervoor dat het fietsparkeren gestructureerd plaatsvindt.

Figuur 3-8 Fietsroutes en stallingsplaatsen

Maatregel fietsparkeervoorzieningen • In overleg met wijkraad en LOV, het inventariseren van de fietsparkeerdruk en aanvullende locaties bepalen voor fietsparkeervoorzieningen. Er komt ruimte vrij in de Kerkstraat, door het opheffen van de auto parkeerplaatsen. Deze ruimte kan omgevormd worden tot fietsparkeerplaatsen. • Overgaan tot verwijderen van de bestaande type fietsparkeervoorzieningen en vervangen door zogenaamde fietsnietjes, zoals zijn toegepast op de Voorstraat in Vianen.

2 FietsParKeur is de norm die garandeert dat u een hoogwaardig en kwalitatief fietsparkeersysteem aanschaft met een hoge mate van gebruiksgemak en duurzaamheid. 27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

36

Projectgerelateerd

3.4

Uitbreiding voetgangerszone

In de huidige situatie wordt de voetgangerszone onderbroken door de Meent, Noordwal, Bergstraat, Kerkstraat en Hoogstraat. Met de wijzigingen zoals in de verkeerscirculatiemaatregelen zijn beoogd, zal het aantal autobewegingen worden geminimaliseerd. Het is dan ook mogelijk en gewenst om een aaneengesloten voetgangerszone te creëren.

27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

37

Projectgerelateerd

4

Draagvlak maatregelen

Het draagvlak van de maatregelen is getoetst onder inwoners en ondernemers. Op 22 februari 2023 en 5 april 2023 zijn klankbordgroepbijeenkomsten georganiseerd waarin de plannen zijn voorgelegd. Op de eerste avond lag de nadruk op de analyse van de huidige verkeerscirculatie, de wensen en knelpunten uit de enquêtes en werd een aanzet voor maatregelen gepresenteerd. Ook heeft de Leerdamse OndernemersVereniging (LOV) de plannen aan haar achterban voorgelegd tijdens een door hen belegde informatiebijeenkomst hierover. Samenvattend is als volgt gereageerd op het VCP. Bewoners Op de klankbordgroepavonden is de Leerdamse Wijkraad Centrum (LWC) binnenstad aanwezig geweest met een aantal bewoners. Bewoners van de binnenstad zijn over het algemeen positief over de plannen. De ervaren overlast moet daarmee verminderd worden. Een autoluwe binnenstad is positief voor het woongenot. Dat daarbij een mindere bereikbaarheid ontstaat en dat loopafstanden van parkeerplaats tot de woning toe kan nemen, lijkt te worden geaccepteerd. Uiteraard is er sprake van een bewonersafvaardiging en zijn niet alle bewoners geconsulteerd over de plannen. Gezien de gehouden enquête onder bewoners waarin de bewoners ook aangaven hinder te ervaren van hardrijdend verkeer door de binnenstad, kan wel gesteld worden dat er draagvlak voor een autoluwe binnenstad is.

Enkele andere opmerkingen van bewoners: • Aanvullende maatregelen op de Meent zijn gewenst • Denk aan maatregelen om de overlast op de Hoogstraat tegen te gaan • Bergstraat/ Nieuwstraat plannen zijn erg goed om doorgaand verkeer te weren Verder willen enkele bewoners graag inspreken in de bestuurlijke behandeling van dit VCP dat de gemeente Vijfheerenlanden haast maakt met de uitvoering van de voorgestelde maatregelen. Voor de maatregelen per straat, wordt geadviseerd om dan direct aanwonenden en andere belanghebbenden te consulteren om de exacte locatie voor de maatregel te bepalen. Ondernemers Een afvaardiging van de LOV is geïnformeerd over de voorgestelde maatregelen op de klankbordavonden en zij staan ook positief tegenover de plannen en wil nauw betrokken blijven. Er is wel een kleine groep ondernemers die vreest voor omzetderving. De ervaring van andere binnensteden is wel dat wanneer de auto minder dominant wordt, men meer bezoekers trekt, welke langer blijven en ook meer uitgeven. De LOV wil de Kerkstraat al eerder afsluiten op de vrijdag, indien dit mogelijk is. Standpunt van de LOV voor de Kerkstraat is wel dat het verdwijnen van de 36 parkeerplaatsen gecompenseerd moet worden. De gemeente Vijfheerenlanden is voornemens om dit te compenseren en aanvullende parkeergelegenheid te realiseren op het braakliggende terrein tussen de Stationsweg en het spoor.

Hulpdiensten De gemeente heeft de plannen uit het voorliggend VCP getoetst bij de hulpdiensten. Zij gaven aan positief tegenover de maatregelen te staan. Kerken De kerken zijn door de gemeente geïnformeerd over de voorgenomen maatregelen. Over het algemeen staan de kerken positief tegenover het VCP en een autoluwe binnenstad. Zij hebben aangegeven dat de bereikbaarheid van de kerken op zondag wel een aandachtspunt is. De gemeente is voornemen om de venstertijden in samenspraak met de kerken (en de ondernemers) vast te stellen.

27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

38

Projectgerelateerd

5

Conclusies en aanbevelingen

5.1

Conclusies

De ambities zoals geformuleerd in de Binnenstadsvisie zijn logisch. In de huidige situatie is de auto nog dominant aanwezig op een aantal locaties in de binnenstad wat conflicteert met de ambities voor fiets en voetganger. De gevolgen en randvoorwaarden voor deze ambities zijn nu in beeld en er is een evenwichtig maatregelenpakket opgesteld om de ambities voor de binnenstad te kunnen verzilveren. De maatregelen zijn hieronder beschreven. 1. Verkeerscirculatie: kruisen voetgangerszone minimaliseren Om een verblijfsvriendelijke inrichting te bewerkstelligen, wordt aanbevolen de kruisende bewegingen door de binnenstad te minimaliseren. Dit kan door op de Noordwal alleen bestemmingsverkeer toe te staan, de Bergstraat en Nieuwstraat ter plaatse van de voetgangerszone (Fonteinstraat) te knippen (fysieke afsluiting) en de Kerkstraat ook fysiek af te sluiten ter hoogte van de Westwal met een beweegbare paal. De Hoogstraat wordt een autoluwe, doodlopende straat met een knip op de Huisgracht nabij de Kerkstraat. Deze situatie is op de Hoogstraat gelijk aan de situatie op een reguliere donderdag. Expeditieverkeer kan de Kerkstraat en Nieuwstraat nog inrijden gedurende venstertijden. Aanbevolen wordt aan te sluiten bij de bestaande venstertijden in de stad.

Het heeft vanuit de ondernemers de voorkeur de algehele venstertijden in de binnenstad te versimpelen met alleen een ochtendvenster- en een kort avondvenster (van 1 uur). 2. Opheffen parkeergelegenheid Kerkstraat Doordat er geen doorgaand verkeer meer mogelijk is door de Kerkstraat, kan de parkeergelegenheid aan de Kerkstraat ook direct worden opgeheven. Hiermee komt direct ruimte beschikbaar voor fiets en voetganger, maar de ruimte kan ook worden ingezet voor extra groen, fietsparkeerplaatsen en terrassen. Met de maatregelen uit de Binnenstadsvisie kan hier een meer definitieve invulling aan worden gegeven, wanneer straten mogelijk van gevel tot gevel een nieuwe inrichting kunnen krijgen. 3. Parkeerregulering: parkeren bezoekers aan de randen van de binnenstad Het in stand houden van parkeerplaatsen met het regime van parkeerschijfzone op Kerkstraat en Vlietskant zou een verkeerd signaal afgeven, in het bijzonder omdat er aan de randen van de binnenstad voor parkeren betaald moet worden. Met het aanbieden van parkeerplaatsen in het regime parkeerschijfzone op locaties waar voetgangers en fietsers de norm zouden moeten zijn, wordt gehaast bezoek met de auto voor één boodschap gefaciliteerd en de binnenstad ingetrokken. Daarom wordt het volgende parkeerregime aanbevolen: • Vergunninghoudersparkeren, bedoeld voor bewoners in de binnenstad.

• Parkeerschijfzone of kort betaald parkeren (er zal een afweging gemaakt moeten worden hoe te reguleren), bedoeld voor kort bezoek aan de binnenstad en de supermarkten. Deze aanbevelingen dienen te worden meegenomen in het op te stellen parkeerbeleidsplan voor de gemeente Vijfheerenlanden in 2024. 4. Parkeerverwijzing en objectbewegwijzering Het stimuleren van bezoekers om te parkeren op de langparkeerterreinen aan de rand van de binnenstad kan alleen wanneer de (minder bekende) bezoeker vanaf de belangrijke inprikkers de stad in, wordt meegenomen door middel van parkeerverwijzing. Dit zijn de langparkeerterreinen Voorwaartsveld, glasfabriek en het te realiseren parkeerterrein/parkeergarage Stationsweg. Voor kort parkeren worden de parkeerplaatsen in de schil benoemd zoals de parkeerterreinen op het Oranjeplein en aan de Oranje Nassaulaan. Vanaf deze terreinen dient de bezoeker worden geïnformeerd over de looproute naar het centrum en de looptijd in minuten. De maatregelen moeten wel in lijn liggen met het Parkeerbeleidsplan 27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

39

Projectgerelateerd

Vijfheerenlanden wat in 2024 wordt opgesteld, maar het parkeerverwijssysteem kan uiteraard worden uitgebreid en indien nodig kleinschalig worden aangepast. 5. Positie fietser en voetgangers verder versterken De huidige verkeerscirculatie en de aanwezigheid van parkeerplaatsen binnen een parkeerschijfzone, zorgen ervoor dat de positie van fiets en voetgangers op onder andere de Kerkstraat ondergeschikt is aan de auto. Dit hindert het gebruik van deze vervoerswijzen. De potentie van fiets en voetganger kan alleen volledig worden benut als maatregelen worden genomen in verkeerscirculatie en parkeren. Voor versterken van de positie van de fiets en voetganger, worden de volgende maatregelen aanbevolen: • Faciliteren van extra fietsparkeervoorzieningen. Een kans ligt rondom de Kerk. Dit moet nader afgestemd worden met de kerk. • Het uitbreiden van de voetgangerszone, zodat een aaneengesloten voetgangerszone ontstaat welke overeenkomt met het verblijfsgebied in de visie binnenstad. • Het in de voorrang aanbrengen van de looproutes. • Het uitbreiden van de objectbewegwijzering. Bij de uitvoering van maatregelen uit de Binnenstadvisie Leerdam dient de weginrichting aangepast te worden met bredere en prettiger beloopbare voetpaden (geen onderdeel van maatregelenpakket VCP).

5.2

Verder proces en implementatie maatregelen

Na vaststelling van dit rapport en het beschikbaar komen van middelen om de maatregelen te implementeren, zijn de volgende aspecten van belang. Volgordelijkheid In de ideale wereld zou de herinrichting van de buitenruimte conform de Binnenstadsvisie gelijktijdig worden uitgevoerd met de voorgestelde verkeersmaatregelen uit dit rapport. Uitvoering van maatregelen uit de Binnenstadsvisie zijn echter pas voorzien in 2027. Het is daarom, gezien de huidige verkeersproblematiek, wenselijk om de uitvoering van de verkeersmaatregelen al wel zoveel mogelijk in gang te zetten en hiermee niet te wachten tot 2027. De maatregelen om de binnenstad autoluw te maken kunnen al vooruitlopend op de maatregelen Binnenstadsvisie worden uitgevoerd. Voor de implementatie van de maatregelen op het gebied van de verkeerscirculatie en het autoluw maken van de binnenstad, is het van belang dat de maatregelen integraal worden ingevoerd. Zo wordt voorkomen dat andere straten geconfronteerd worden met een toename van verkeer door maatregelen op de andere straten. Dit geldt vooral voor maatregelen die op de Kerkstraat worden genomen. Communicatie Gedurende het proces is het belangrijk dat aandacht wordt besteed aan goede communicatie. Hieronder wordt ingegaan op de essentiële onderdelen in het communicatieproces.

Informeren direct belanghebbenden maatregelen Wanneer er maatregelen genomen die van invloed zijn op de bereikbaarheid op straatniveau, is het wenselijk om direct aanwonenden te informeren over de maatregelen. Zij kunnen terugkoppeling geven en meedenken over bijvoorbeeld de exacte locatie van de maatregelen. Blijf met elkaar in gesprek Na gereedkoming van het rapport begint het project pas echt. Het is belangrijk om draagvlak voor de maatregelen te behouden en te versterken. Het is daarbij essentieel om de wijkraad en de LOV periodiek te informeren over de voortgang en daar waar dit gewenst is, hen ook mee laten denken over de exacte locatie van de maatregelen. 27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

40

Projectgerelateerd

Evalueer de maatregelen gezamenlijk Het is goed om, wanneer de maatregelen zoals het verwijderen van parkeergelegenheid, de maatregelen om de binnenstad autoluw te maken en de verkeerscirculatie aan te passen, dit na ca. 6 maanden gezamenlijk te evalueren. Dit kan door het uitvoeren van tellingen, maar ook door de diverse betrokken partijen in de binnenstad te bevragen naar de ervaringen. Wanneer bewoners, bezoekers en ondernemers bevraagd worden, bijvoorbeeld via een digitale enquête, en zij nog wensen hebben, dan kan dit vervolgens worden meegenomen bij het optimaliseren van de maatregelen. De klankbordgroep die vanuit het VCP in het leven is geroepen, lijkt een goede afspiegeling van de belanghebbenden in de binnenstad te zijn (bewoners, ondernemers). Het is raadzaam deze groep weer te betrekken bij een evaluatie. Organiseren ambtelijke capaciteit Uitvoering van dit VCP vergt de eerste jaren veel inzet van de gemeente. Hier moet rekening mee worden gehouden. Er is onder andere inzet van team verkeer en handhaving nodig.

27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

41

Projectgerelateerd

Bijlage 1 globale kostenraming maatregelen

27 juni 2023

BI9416

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

42

Projectgerelateerd

40 €

€ €

€ € €

20.000,00

20.000,00

10.000,00 65.000,00

5.000,00 10.000,00 10.000,00

Subtotaal post

Opheffen parkeren kerkstraat inkoop Straatwerk Onvoorzien / engineering etc

500,00

20 €

Subtotaal

Bollard Voorbereiding Kosten / engineering

€

1.000,00

Eenheidsprijs

Bebording plaatsen en vervangen 1 bord

€

Onderdeel

Straatnaamborden voetgangers 20 borden

10.000,00 10.000,00 10.000,00 10.000,00 10.000,00 10.000,00

10.000,00 -

€ € € € € €

10.000,00

€ 5 € 15 €

40 €

10.000,00 -

250,00

10.000,00 30.000,00

€ € €

€

€ €

Parkeerverwijsborden Advies en plan maken voetgangers + p-verwijzing + onvoorzien 5 grote borden 15 kleinere borden Inzinkbare / neerklapbare paal Hoogstraat Locatie 2 Locatie 3 Locatie 4 Locatie 5 Risico reservering / voorbereiding / maatregelen Fietsparkeerplaatsen Extra stallingen (fietsnietjes) - 20 stuks De Meent (maatregelen) Kleinschalige maatregelen Snelheidsremmers Parkeren overig (o.a. Vlietskant) Diverse maatregelen Totaal (ex. BTW) Kostenraming: inschattingen op basis van ervaringscijfers

25.000,00

Totaal investeringskosten (ex. BTW) €

75.000,00

20.000,00

€

€

20.000,00

60.000,00

€

€

10.000,00

10.000,00

€

40.000,00

€

PM PM 260.000,00

€

€

Opmerkingen

Onvoorzien indien borden kleine aanpassing behoeven Borden nog beschikbaar bij gemeente Borden nog beschikbaar bij gemeente

Parkeerbeleidsplan

43

BI9416-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

BI9416

27 juni 2023