Toelichting op het VAB-beleid

Toelichting op het nieuwe VAB-beleid Voor gemeenteraad en inwoners

Toelichting Steeds meer agrarische bedrijven in onze gemeente stoppen – de erven komen vrij en vragen een nieuwe invulling – dat noemen we transformatie. Of agrariërs willen naast hun bedrijf ook andere activiteiten ontwikkelen - dat noemen we verbreding. De gemeenteraad heeft daarom in de Landbouwvisie Vijfheerenlanden 2040 vastgesteld dat er beleid nodig is voor deze erven. Daarom hebben we nieuwe kaders ontwikkeld die we in dit document toelichten in de vorm van een presentatie en begeleidende tekst. De gemeenteraad neemt nog een besluit over deze kaders op 16 december.

Toelichting

Het buitengebied van Vijfheerenlanden verandert. Meer dan de helft van de agrariërs is gestopt sinds 2008, en er blijven stoppers bijkomen. Tegelijk zien we dat een deel van de boeren verbreding overweegt: zorg, recreatie, educatie of verkoop aan huis. Al deze ontwikkelingen vragen keuzes van de gemeente over of ze gewenst zijn – en die moet nu nog per casus een afweging maken. Met deze kaders zorgen we ervoor dat dat niet steeds opnieuw nodig is.

Toelichting Tijdens twee participatieavonden heeft het Gebiedsplatform Alblasserwaard-Vijfheerenlanden de ideeën, zorgen en wensen opgehaald van inwoners, ondernemers en belangenverenigingen uit de gemeente. Een belangrijk thema dat naar voren kwam, is dat veel mensen het proces om toestemming te krijgen van de gemeente voor een ontwikkeling onduidelijk vinden: wie doet wat, en wat mogen ze verwachten? Eigenaren van locaties willen weten wat er wél kan. Kunnen ze er wonen, een kleinschalig bedrijf starten, of bijvoorbeeld zorg of recreatie aanbieden? Inwoners willen een meedenkende en betrokken gemeente, ook tijdens uitvoering. En ze vinden dat functies als wonen, kleine bedrijven en zorg mogelijk moeten blijven, maar altijd passend bij het agrarische karakter van het gebied. Daarnaast vinden de betrokkenen het ook belangrijk dat verrommeling, leegstand en verlies van karakter wordt voorkomen.

Toelichting De opgehaalde informatie heeft geleid tot drie heldere principes als basis voor het nieuwe beleid: Eén: we bieden ruimte voor transformatie en verbreding waar dat mogelijk is. Twee: we bieden duidelijkheid, op een persoonlijke manier. En drie: we zetten de gebiedswaarden centraal — activiteiten moeten passen bij hun omgeving

Toelichting We onderscheiden drie soorten gebieden: het buitengebied, de linten en de kernrandzones. In elk van die gebieden gelden andere mogelijkheden.

Toelichting De kleuren groen, oranje en roodmaken zichtbaar wat wel, onder voorwaarden of niet kan. In een overzicht staat voor elk van de functies wat er in een gebied mogelijk is. Zo weten initiatiefnemers vooraf waar ze aan toe zijn. In het beleid geven duidelijke spelregels aan of een initiatief past. Een deel van die spelregels komt rechtstreeks uit landelijke en provinciale regelgeving. Daar moeten we ons ook houden. Maar we hebben als gemeente ook eigen keuzes gemaakt — juist om ruimte te bieden waar dat kan, en grenzen te trekken waar dat nodig is. Binnen de ruimte die we wél hebben, hebben we bewuste keuzes gemaakt. We gaan meer volgens de ja, mits – houding werken. We bieden onder andere meer ruimte voor woningbouw, recreatieve ontwikkelingen, zorginitiatieven en we maken de ontwikkeling van extra activiteiten op een erf mogelijk. Voor detailhandel benutten we niet de volledige ruimte die de provincie biedt, we blijven daar bij– een maximale grootte van 75 m² in plaats van 100 m2, om de winkels in de dorpen te beschermen. Om verstedelijking van het buitengebied te voorkomen en open doorzichten te beschermen, staan we alleen gebouwen binnen het bestaande bouwvlak toe. Voor verbreding op bestaande erven benutten we ook de maximale mogelijkheden binnen de regels van de provincie. Alleen voor detailhandel hanteren we dezelfde norm van maximaal 75 m2.

Op de volgende pagina's ziet u de keuzemenu’s er per deelgebied.

Toelichting Inwoners en ondernemers willen snel weten waar ze aan toe zijn, zonder ingewikkelde procedures. Daarom wordt het werkproces eenvoudiger en persoonlijker: Een keukentafelgesprek vóór de formele procedure, waarin het proces, de spelregels en verwachtingen worden uitgelegd. We maken de mogelijkheden beter inzichtelijk en makkelijker te begrijpen, onder andere met een handleiding. De contactfunctionaris blijft het vaste aanspreekpunt gedurende het hele traject. Om dit beleid goed uit te voeren: Leiden we medewerkers op in de nieuwe werkwijze en monitoren het proces. Bij problemen kijken we samen hoe het beter kan. Jaarlijks evalueren we met provincie en gebiedsplatform en sturen bij waar nodig.

Tot slot: Met dit nieuwe VAB-beleid brengen we structuur en duidelijkheid in een onderwerp dat veel mensen raakt. We bieden ruimte voor initiatieven, maar we bewaken tegelijk de kwaliteit van ons landschap. We willen eigenaars en bewoners helpen om stappen te zetten, met persoonlijke begeleiding en heldere regels. Zo bouwen we samen aan een vitaal en toekomstbestendig buitengebied.