RWD 684757 Opinievoorstel evaluatie stap 1 en 2 uit strategienota 2021-2025 Samen voor een afvalvrije en schone gemeente.pdf

Opinievoorstel Zaaknummer: 684757 Onderwerp Opinievoorstel evaluatie van stap 1 en 2 uit de Strategienota 2021 - 2025 'Samen voor een afvalvrije en schone gemeente'. Inleiding Op 10 juni 2021 heeft de raad besloten de Strategienota 2021 - 2025 'Samen voor een afvalvrije en schone gemeente' vast te stellen. Aanvullend heeft de raad besloten om afzonderlijk van de andere Waardlanden-gemeenten besluitvorming voor stap 3 (invoering van een variabel tarief) vooraf te laten gaan door een tussentijdse evaluatie en een extra beslismoment. In dit opiniestuk vraagt het college de raad welke resultaten en effecten er naar zijn mening geëvalueerd moeten worden. Doel van de strategienota Het doel van het totaalpakket aan maatregelen uit de strategienota is het terugbrengen van de hoeveelheid restafval per inwoner van 230 kilogram in 2018 naar 100 kilogram in 2025. Daarbij wordt ook opgetekend dat landelijk de overheid streeft naar een 100% circulaire economie in 2050. Concreet betekent dit dat er in 2050 geen (rest)afval meer mag worden verbrand. Gerealiseerde maatregelen uit stap 1 en 2 Medio juli 2023 is stap 2 van de strategienota afgerond. Dit zijn de maatregelen uit stap 1 en 2 die dan zijn gerealiseerd: Stap 1.

Grondstoffeninzameling verbeteren/basis op orde brengen: - harmonisatie inzamelsysteem voormalig gemeente Vianen - herinvoering gft-inzameling bij hoogbouw - extra grondstofbakken voor glas, textiel en papier Stap 2. Restafvalinzameling reguleren: - ondergrondse restafvalcontainers afgesloten en voorzien van pasjessysteem - afvalbrengstations alleen toegankelijk voor inwoners Waardlanden-gemeenten - aanpak afval naast verzamelcontainers Het milieuresultaat De effecten van de maatregelen uit de strategienota op het milieu en de leefomgeving zijn in één woord samen te vatten als het milieuresultaat. Er zijn voor de maatregelen uit de strategienota drie effecten te benoemen die samen het milieuresultaat vormen: - de ontwikkeling van de hoeveelheid (kilogram) restafval per inwoner - de kwaliteit van afvalscheiding - de ontwikkeling van het aanbod op de milieustraten en de grofvuil ophaalservice

Het belangrijkste en meest voor de hand liggende effect om te evalueren is de ontwikkeling van restafval per inwoner. Die ontwikkeling hangt samen met de kwaliteit van afvalscheiding en het aanbod op de milieustraten en de grofvuil ophaalservice. Aanvullend kan naar dezelfde ontwikkeling gekeken worden in de andere Waardlandengemeenten. Zij zullen per 1 januari 2024 het variabele tarief op het restafval invoeren. Door die resultaten naast elkaar te leggen, krijgen we inzicht in het effect van de maatregelen uit stap 3. Bijeffecten Daarnaast zijn er bijeffecten die invloed hebben op de beleving en het draagvlak voor de maatregelen onder de inwoners. Het is dus te overwegen om naast de milieuresultaten ook de bijeffecten in de evaluatie mee te nemen: - illegale afvaldumping - bijplaatsingen bij de ondergrondse containers - misbruik van de milieustraat In welke mate deze bijeffecten van de maatregelen gaan voorkomen is vooral afhankelijk van de effectiviteit van het flankerend beleid gericht op bewustwording, opruimen en handhaving. Ook voor de bijeffecten geldt dat vergelijking met de andere Waardlandengemeenten waardevol is. Beschikbaarheid en meetbaarheid van informatie Voor de evaluatie van elk resultaat of effect is informatie nodig. Bij voorkeur is die informatie zo compleet en objectief mogelijk. Dat zal niet voor alle resultaten mogelijk zijn.

Voor de kwaliteit van afvalscheiding bijvoorbeeld zijn we afhankelijk van de waarnemingen van handhavers. In andere gevallen zijn data incompleet, bijvoorbeeld voor informatie over bijplaatsingen zijn we afhankelijk van meldingen openbare ruimte door burgers. Dat wat opgeruimd wordt zonder melding registreren we niet. Meetbaarheid kilogram restafval per inwoner - na invoering maatregelen Met de invoer van de milieupas wordt het mogelijk om te registreren hoe vaak er gebruik wordt gemaakt van de gechipte minicontainer of ondergrondse restafvalcontainer. Waardlanden weet ook hoeveel kilogram restafval de gemiddelde lediging of inworp weegt. Dat verschaft het inzicht in de hoeveelheid restafval na invoering van de maatregelen. Daardoor wordt het ook mogelijk om de resultaten binnen de gemeente Vijfheerenlanden af te zetten tegen die van de rest van de Waardlanden-gemeenten. Meetbaarheid overige milieuresultaten en bijeffecten De kwaliteit van afvalscheiding, de ontwikkeling van de stromen op de milieustraat en de bijeffecten zijn minder goed meetbaar. Meetinstrumenten of registratie ontbreken of zijn incompleet. Het is bijvoorbeeld moeilijk hard te maken hoeveel mensen van buiten de gemeente Vijfheerenlanden misbruik maken door het lenen van de milieupas van een bekende uit de gemeente.

Bovendien zijn er meer oorzaken dan alleen de maatregelen die de bijeffecten kunnen veroorzaken. Overige milieuresultaten en bijeffecten moeten worden gebaseerd op waarneming van de medewerkers van Waardlanden en de gemeente, werkzaam op de milieustraten, de

buitendienst, chauffeurs en handhavers. Daarnaast kunnen we de ontwikkeling van het aantal meldingen openbare ruimte van inwoners monitoren. Discussie De invoer van de stappen 1 en 2 uit de strategienota zijn in de afrondende fase. Het is tijd om het vervolg voor te bereiden. Daar heeft het college de inbreng van de raad voor nodig. Het college is van mening dat de genoemde milieuresultaten en bijeffecten onderdeel van de evaluatie moeten zijn. Daarnaast is het van mening dat het effect van het variabel tarief in de andere Waardlanden-gemeenten ook meegenomen moet worden. Het college heeft de volgende vragen aan de raad: -

Deelt de raad de mening van het college dat de genoemde milieuresultaten en bijeffecten onderdeel van de evaluatie moeten zijn?

-

Deelt de raad de mening van het college dat het effect van het variabel tarief in de andere Waardlanden-gemeenten ook meegenomen moet worden?

-

Zijn er resultaten of effecten die niet genoemd zijn, die de raad wel geëvalueerd zou willen zien?

-

Wat is naar mening van de raad doorslaggevend in het besluit wel of niet over te gaan op de maatregelen uit stap 3?

Vervolg van het proces Met de inbreng van de raad kan het college van B&W tot een concreet evaluatievoorstel komen waar draagvlak voor is en dat duidelijke kaders schept voor de evaluatie. Dit wordt aangeleverd in het tweede kwartaal van 2023. In dat evaluatievoorstel komt ook aan bod wanneer we kunnen evalueren. Oftewel, de keuze wat we evalueren schept de kaders voor wanneer we kunnen evalueren. Het evaluatiemoment wordt opgevolgd door een beslismoment, waaruit eventueel een invoermoment volgt. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl

07/02/2023 10:57:04 CET {{signer1}} ID: e647aae8-8405-4b8f-9875-54a2c36d7a2d Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

07/02/2023 11:20:49 CET {{signer2}} ID: e647aae8-8405-4b8f-9875-54a2c36d7a2d Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich