RV zienswijze kaderbrief 2025 GGDrU

Raadsvoorstel Zaaknummer 1050910

Onderwerp: Zienswijze Kaderbrief 2025 Gemeentelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht Vergaderdatum raad: 21 maart 2024 Geheim: Nee Steller: Merel van den Nobelen Portefeuillehouder: Wethouder Bel

Beslispunten 1. Een zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2025 van de Gemeentelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU).

Inleiding De kaderbrief vormt het startpunt van het proces van plannen, begroting en verantwoording 2025 (P&C 2025). De gemeenteraden worden zowel bij de kaderbrief als bij de begroting in de mogelijkheid gesteld via een zienswijze invloed uit te oefenen op de algemene financiële kaders en de beleidsmatige kaders. De kaderbrief geeft een beeld van de te verwachten trends en ontwikkelingen die relevant zijn voor publieke gezondheid voor het begrotingsjaar 2025. Enerzijds in de vorm van het technisch begrotingskader en anderzijds door aandacht te geven aan ontwikkelingen waarvan de inschatting is dat deze ook een vertaling nodig hebben in de begroting 2025 óf dat er gedurende 2024 nog een besluit moet worden genomen over hoe de GGDrU in 2025 om zal gaan met deze trends en ontwikkelingen. De uiteindelijke cijfermatige effecten van de kaderstelling volgt bij het maken van de ontwerpbegroting 2025. De GGDrU heeft verzocht de zienswijze uiterlijk 15 maart 2024 kenbaar te maken. Vanwege de termijnen heeft overleg plaatsgevonden met de GGDrU. Een zienswijze kan ingediend worden na de raadsvergadering van 21 maart 2024. Dit is op tijd voor de vaststelling van de kaderbrief in de vergadering van het algemeen bestuur van 27 maart 2024. Na de behandeling van het voorstel in de commissie WOS op 6 maart 2024 zal de GGDrU op de hoogte worden gebracht van de concept zienswijze.

Beoogd effect Met de zienswijzeprocedure wordt beoogd de gemeenteraad in de gelegenheid te stellen om invloed uit te oefenen op de algemene financiële en beleidsmatige kaders van de GGDrU.

Argumenten 1.1 Er worden verschillende ontwikkelingen geschetst binnen de verschillende pijlers van de bestuursagenda 2023-2027.

De ontwikkelingen die worden geschetst volgen op de ingezette lijn van 2023 of de begroting 2024. In de loop van 2024 zal meer duidelijkheid komen over de uiteindelijk benodigde activiteiten en de financiële vertaling. Besluitvorming hierover wordt bij het Algemeen Bestuur belegd. De ontwikkelingen die geschetst worden zijn als volgt: Algemeen • Verschuiving van zorg naar gezonde leefstijl, in lijn met het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit vraagt van de GGD verschillende rollen waarin zij de kennis en expertise op het gebied van onderzoek, gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming samenbrengt. Binnen de pijler 'Een gezonde en veilige leefomgeving': • Pandemische paraatheid: Vanuit het rijk wordt structureel geïnvesteerd in de pandemische paraatheid van de 25 GGD-en in Nederland. Vanaf 2025 loopt dit via een SPUK-regeling rechtstreeks naar de GGD. • Formatienormering Infectieziektebestrijding: Er wordt onderzoek uitgevoerd naar de benodigde capaciteit op het terrein van de infectieziektebestrijding vanaf 2025. Over de uitkomsten van dit onderzoek willen de GGD-en gezamenlijk met gemeenten in gesprek over hoe hier een vervolg aan te geven. • IV-landschap infectieziektebestrijding: Het ministerie van VWS investeert in een nieuw landelijke dataplatform en informatievoorziening.

In 2024 zijn hiervoor middelen beschikbaar gesteld door het rijk. Vanaf 2025 worden er ook regionaal inspanningen en investering verwacht in de implementatiefase. Dit wordt later in een AB besproken. • Omgevingswet: De GGDrU verwacht extra vragen van gemeenten voor advisering, waarbij meer dan voorheen tegengestelde belangen spelen. De financiële aspecten zijn nog niet volledig helder. In 2024 wordt dit gemonitord en indien nodig volgt dit in een AB. • Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG): De ASG-regeling wordt landelijk geëvalueerd. Mogelijk volgt hieruit een herverdeling van de beschikbare middelen. • Stimuleringsregeling Relaties & Seksualiteit: De vraag van scholen én kinderopvang is groter dan dat deze regeling dekt. GGDrU gaat in gesprek met gemeenten over eventueel extra bijdragen. • Forensische geneeskunde (FG): In 2025 wordt een verbreding van taken verwacht, waarbij het uitgangspunt is dat de taken alleen worden uitgevoerd wanneer hier voldoende middelen tegenover staan. • Toezicht kinderopvang en Wmo: De huidige financieringswijze is voor de uitvoering van deze toezichtstaak kwetsbaar om deze taak voor gemeenten en GGDrU toekomstbestendig te borgen. De komende periode wordt onderzocht hoe dit zo goed mogelijk, inhoudelijk en financieel, ondervangen kan worden en om hierover in gesprek met gemeenten te gaan.

Ontwikkelingen binnen de pijler 'Kansrijk opgroeien': • Rijksvaccinatieprogramma: De vaccinatiegraad is gedaald. Dit onderwerp wordt in 2024 geagendeerd in het AB, om op basis van nadere analyses te komen tot een gezamenlijke aanpak en eventuele financiële consequenties in kaart te brengen. • Vaccinatievoorziening: In opdracht van het ministerie van VWS is een uitvoeringstoets gedaan naar een vaccinatievoorziening bij de GGD. Er wordt een voorstel (inclusief financiering) voorgelegd aan het ministerie van VWS. • Mentale gezondheid, kansengelijkheid en collectieve preventie: De mentale gezondheid van

•

jongeren staat al lange tijd onder druk. Om deze negatieve trend te keren, is het noodzakelijk te investeren in preventie. Gemeenten kunnen extra begeleiding volgens de MAZL-methode inkopen. Vijfheerenlanden heeft dat gezamenlijk met de Lekstroomgemeenten gedaan. Doel hiervan is dat door gezamenlijk inzet op preventie de problematiek afneemt en voorkomen wordt. Gezonde School aanpak: Het landelijk programma Gezond School loopt tot eind 2024. Een mogelijk vervolg is nog niet bekend. Wanneer er meer bekend is wordt dit geagendeerd in het AB.

Ontwikkelingen binnen de pijler 'Langer gezond zelfstandig': • 'We zijn zelf het medicijn': Deze campagne is in 2023 uitgevoerd op basis van incidentele financiering. De campagne wordt in 2024 geëvalueerd, inclusief de financiën. Dit wordt vervolgens besproken in het AB. • Gezondheid en veiligheid, ontwikkeling Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ): GGDrU krijgt vanuit verschillende kanten de vraag om mee te denken in het brede veld van Zorg & Veiligheid. GGDrU wil samen met gemeenten, de Veiligheidsregio Utrecht en Zorg & Veiligheidshuis verkennen welke rol van de GGDrU van meerwaarde is en de positionering van de OGGZ in de regio. Op dit moment overwegen verschillende gemeenten om het maatwerk Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB) deels of geheel te beëindigen. Hiermee staat de betrokkenheid van de GGDrU ten aanzien van Zorg & Veiligheid onder druk. Vijfheerenlanden voert op dit moment een evaluatie uit naar de samenwerking tussen het MAB en het lokale Erop-Af-team. • Publieke gezondheid asielzoekers en statushouders (PGA): Dit betreft een contractafspraak tussen het COA en GGD GHOR. In 2024 wordt onderhandeld over nieuwe afspraken vanaf 2025. Voor de gezondheidsvoorlichtingen heeft GGD GHOR in 2022 de aanbesteding gegund gekregen. De eerste periode loopt 31 december 2024 af. Daarna kan tweemaal met twee jaar worden verlengd door het COA. Voortzetting is nog niet zeker.

PGA wordt door het COA gefinancierd per voorlichting of verrichting. • Jong volwassen monitor: De afgelopen jaren is deze monitor gefinancierd vanuit coronamiddelen. Dit betreft geen standaard landelijk geharmoniseerd monitor en is ook niet verplicht. Wel geeft het inzicht in deze kwetsbare groep. Vanaf 2026 zijn er geen middelen meer om de monitor uit te voeren. Met het AB wordt het gesprek gevoerd over de behoefte om deze monitor voort te zetten en hoe dit te financieren. Ontwikkelingen binnen de pijler 'Wendbare en vitale organisatie': • Aantrekkelijk blijven als werkgever, in relatie tot toegankelijkheid dienstverlening: Bij de begroting 2024 zijn extra middelen vrijgemaakt om hierin te investeren. De afgelopen periode heeft de focus gelegen op het aantrekken van nieuwe medewerkers. De komende tijd zal de focus liggen op het behouden van medewerkers en het bevorderen van interne mobiliteit. • I-strategie: Bij de begroting 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld om de basis op orde te krijgen. De I-strategie wordt in 2024 geagendeerd voor het AB. Dit zal ook de inhoudelijke focus voor 2025 bepalen. • Huisvesting Jeugdgezondheidszorg: In 2024 wordt een strategisch huisvestingsplan opgesteld voor de werklocaties van de jeugdgezondheidszorg (JGZ). De huisvesting is ook in Vijfheerenlanden onderwerp van gesprek tussen gemeente en de GGDrU.

1.2 Er is slechts beperkte financiële ruimte voor nieuwe activiteiten of uitbreiding van activiteiten. Door de tekorten waar de gemeenten van 2026 mee te maken gaan krijgen, is er geen ruimte om nieuwe ontwikkelingen te kunnen opstarten. Hierbij zal allereerst gekeken moeten worden naar de mogelijkheden om andere taken of activiteiten anders of op een minder niveau uit te voeren. 1.3 Middels de zienswijze kan het standpunt vanuit Vijfheerenlanden worden overgebracht. In de zienswijze worden de volgende punten uiteen gezet: • De inhoudelijke ontwikkelingen volgen op de ingezette lijn van 2023 en de begroting 2024. Wij vragen de GGDrU goed te kijken naar de noodzaak van benodigde extra financiering. • Onze gemeente heeft de komende jaren met oplopende en structurele financiële uitdagingen te maken. Daarom zoeken we naar ombuigingsmogelijkheden. • Wij gaan graag het gesprek aan met de gemeenschappelijke regelingen over de wijze waarop zij kunnen bijdragen aan het financieel gezond houden van onze gemeente. • Hierbij past het om terughoudend om te gaan met het aangaan van nieuwe structurele verplichtingen en het uitvoeren van taken binnen de beschikbare (rijks)middelen. • We zien het gesprek over dit onderwerp graag terug in het begrotingsproces 2025.

Risicoparagraaf De kaderbrief 2025 laat geen opvallende ontwikkelingen zien. Een mogelijk risico ligt wel in de financiële situatie vanaf 2026. Hier wordt de GGDrU middels de zienswijze in meegenomen.

Gevolgen voor mensen met een beperking Dit besluit heeft geen gevolgen voor mensen met een beperking. Het besluit heeft betrekking op de P&C-cyclus van de GGDrU en de rol van de raad.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf De financiële gevolgen betreffen een index en volume-toename en zijn op dit moment nog niet definitief. Dit volgt bij de uitwerking van de (ontwerp)begroting 2025. De kaders die in de Kaderbrief 2025 worden omschreven sluiten wel aan bij de kaders die wij zelf hanteren (circulaires gemeentefonds). De (ontwerp)begroting 2025 wordt naar verwachting in april 2024 ter zienswijze aangeboden aan de gemeenteraad.

Participatieparagraaf De kaderbrief 2025 wordt voor zienswijze aangeboden aan alle 26 deelnemende gemeenten van de GGDrU. Hierbij zijn geen andere organisaties en inwoners betrokken.

Duurzaamheidsparagraaf Niet van toepassing.

Communicatieparagraaf Na behandeling van het voorstel in de raadsvergadering van 21 maart wordt de GGDrU middels bijgevoegde brief geïnformeerd over de zienswijze. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

06/02/2024 11:58:44 CET {{signer1}}

06/02/2024 12:03:19 CET {{signer2}}

Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl ID: 4d8ddb96-5447-44b2-87d5-709928468c43 Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: 4d8ddb96-5447-44b2-87d5-709928468c43 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. 11308 - Brief aan raden bij Kaderbrief 2025 2. Brief aan GGDrU met zienswijze Vijfheerenlanden 3. Concept Kaderbrief 2025