RV Wensen en Bedenkingen Deelname van VRU aan voorgenomen deelname Stichting KCR2
Tekst van het document
Raadsvoorstel Zaaknummer 1801509 Onderwerp: Wensen en bedenkingen deelname van de Veiligheidsregio Utrecht aan voorgenomen deelname stichting KCR2. Vergaderdatum raad: 24 september 2026 Geheim: Nee Steller: Gordon van Wijk Portefeuillehouder: Burgemeester Fröhlich Beslispunten 1. Wensen en bedenkingen kenbaar te maken over de voorgenomen deelname van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) aan de stichting KCR2. Voorgeschiedenis Sinds 2021 werken de veiligheidsregio’s en het ministerie van Justitie en Veiligheid samen aan de ontwikkeling van het Knooppunt Coördinatie Regio’s – Rijk (KCR2). KCR2 ondersteunt de veiligheidsregio’s en het Rijk bij bovenregionale informatie-uitwisseling, capaciteitscoördinatie en operationele afstemming tijdens crises en rampen. Inleiding De procedure voor het inbrengen van wensen en bedenkingen is vastgelegd in de Gemeentewet (artikel 169 lid 4). Dit proces stelt de gemeenteraad in staat om voordat het college een besluit neemt, zijn wensen en bedenkingen in te brengen. Gezien het toenemende belang van bovenregionale samenwerking in de crisisbeheersing wordt voorgesteld KCR2 onder te brengen in een stichting met een wettelijke taak, zodat de continuïteit, governance en juridische inbedding van deze voorziening structureel zijn geborgd.
De Veiligheidsregio Utrecht is voornemens aan deze stichting deel te nemen en stelt de gemeenteraden in de gelegenheid om hierover wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Het college stelt de gemeenteraad voor om de volgende wensen en bedenkingen kenbaar te maken; 1. De raad hecht groot belang aan een heldere afbakening van taken en bevoegdheden van KCR2, zodat KCR2 nadrukkelijk een ondersteunende en uitvoerende rol heeft en geen beleidsvormende of besluitvormende bevoegdheden krijgt; 2. De raad wenst dat de financiële borging zodanig is geregeld dat eventuele kostenoverschrijdingen, taakuitbreidingen of aanvullende kosten niet zonder expliciete bestuurlijke en financiële besluitvorming op gemeenten worden afgewenteld; 3. De raad wenst dat de meerwaarde van KCR2, periodiek, toetsbaar en meetbaar wordt geëvalueerd aan de hand van concrete indicatoren; 4. De raad wenst dat eventuele toekomstige uitbreiding van taken of bevoegdheden van KCR2 afzonderlijk en expliciet aan de gemeenteraden worden voorgelegd. De gemeenteraad wordt gevraagd zich te herkennen in deze wensen en bedenkingen en aan te geven of er behoefte bestaat aan aanvulling van één of meerdere punten, zodat dit wordt meegenomen in de uiteindelijke brief met wensen en bedenkingen vanuit de gemeenteraad van Vijfheerenlanden gericht aan het bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht.
Beoogd effect Borgen dat de gemeenteraad in de gelegenheid wordt gesteld wensen en bedenkingen kenbaar te maken over de voorgenomen deelname van de Veiligheidsregio Utrecht aan de stichting KCR2, zodat de besluitvorming over deelname zorgvuldig en conform de Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) kan plaatsvinden. Argumenten 1.1 Dit voornemen borgt een structurele en juridisch verankerde vorm van bovenregionale crisiscoördinatie, want KCR2 biedt een gezamenlijke voorziening voor informatie-uitwisseling, afstemming en bijstand tussen veiligheidsregio’s en het Rijk. Recente crises laten zien dat er snel en duidelijk op bovenregionaal niveau moet worden samengewerkt. Door KCR2 onder te brengen in een stichting met een wettelijke taak, ontstaat een stevige basis voor deze samenwerking. 1.2 Dit voornemen sluit aan bij de bestaande landelijke crisisstructuur, want KCR2 ondersteunt de huidige verhoudingen en treedt niet in de bevoegdheden van gemeenten of veiligheidsregio’s. KCR2 neemt geen beleidsbesluiten en heeft geen eigen beslissingsmacht. De bestuurlijke verantwoordelijkheid blijft bij de bestaande partijen. Zo wordt de crisisorganisatie beter ondersteund, zonder dat het stelsel van verlengd lokaal bestuur verandert.
1.3 Dit voornemen is beter dan een volledig nieuwe of regionale voorziening, want crisisvraagstukken zijn steeds vaker regio-overstijgend en vragen om landelijke samenhang. Als regio’s ieder zelf voorzieningen ontwikkelen, ontstaat sneller versnippering, dubbele inzet en onduidelijkheid. KCR2 zorgt juist voor één gezamenlijke voorziening die werkt voor alle veiligheidsregio’s en het Rijk. 1.4 Dit voornemen versterkt de operationele slagkracht, want KCR2 maakt snellere capaciteitsdeling, betere informatiepositie en eenduidige afstemming mogelijk. Dat is belangrijk bij grote incidenten en langdurige crises, zoals natuurbranden, overstromingen zoals in Limburg en andere risico’s die meerdere regio’s raken. De waarde zit niet alleen in de voorbereiding, maar ook in de snelle inzet tijdens een crisis. 1.5 Dit voornemen heeft een aanvullend maatschappelijk voordeel, want een betere crisiscoördinatie draagt bij aan de bescherming van inwoners, vitale processen en maatschappelijke continuïteit. Een goede bovenregionale crisisorganisatie zorgt ervoor dat hulp op tijd en goed wordt ingezet. KCR2 helpt de veiligheidsregio’s daarbij en draagt zo ook bij aan de veiligheid en weerbaarheid van de samenleving. 1.6 De raad kan zich in beginsel vinden in de deelname van de VRU aan KCR2, omdat de voorgestelde samenwerking aansluit bij de gewenste versterking van de regionale crisisbeheersing.
De voorgenomen deelname wordt inhoudelijk als begrijpelijk en wenselijk beschouwd. Het voornemen lijkt bij te dragen aan een betere organisatie van de samenwerking in de regio. Daarbij kan richting de VRU worden meegegeven dat de raad waarde hecht aan een duidelijke afbakening van taken en bevoegdheden, financiële borging, periodieke evaluatie van de meerwaarde en afzonderlijke besluitvorming over eventuele toekomstige taakuitbreiding. Kanttekeningen 1.1 De rol van KCR2 moet in de praktijk nog goed worden afgebakend, want er mag geen onduidelijkheid ontstaan over de taken van de veiligheidsregio’s en het Rijk. KCR2 is bedoeld als ondersteuning, maar de uitvoering moet laten zien dat de verantwoordelijkheden helder blijven. 1.2 De huidige financiering lijkt binnen bestaande middelen te passen, maar het is nog niet zeker of dit op de lange termijn ook zo blijft. De raad moet erop kunnen vertrouwen dat eventuele extra kosten niet onverwacht bij gemeenten terechtkomen. 1.3 De gemeenteraad heeft via deze procedure geen directe besluitvormingsbevoegdheid over de deelname van de VRU aan KCR2, terwijl de raad wel goed geïnformeerd moet blijven om zijn kaderstellende en controlerende rol uit te kunnen voeren.
Het is van belang dat de raad ook in het vervolg tijdig en volledig wordt geïnformeerd over de voortgang, werking en resultaten van KCR2, zodat de raad zijn controlerende rol goed kan blijven uitvoeren. Risicoparagraaf 1.1 De rol van KCR2 kan in de praktijk onduidelijk worden. De onzekerheid is dat voor veiligheidsregio’s en het Rijk onduidelijk kan zijn wie waarvoor verantwoordelijk is. Dit risico wordt beheerst door de taken, bevoegdheden en samenwerking vast te leggen in statuten, een instellingsbesluit en duidelijke werkafspraken. 1.2 De kosten van KCR2 kunnen op termijn stijgen. De onzekerheid is dat de voorziening dan mogelijk niet meer binnen de bestaande middelen kan blijven opereren. Dit risico wordt, in zekere mate, beheerst door de financiering te volgen binnen de bestaande begroting en geen extra bijdragen te vragen zonder bestuurlijke besluitvorming. 1.3 De aansluiting met bestaande voorzieningen kan minder goed verlopen. De onzekerheid is dat dit kan leiden tot overlap, dubbel werk of onduidelijke werkprocessen. Dit risico wordt beheerst door KCR2 samen met bestaande voorzieningen, zoals de LVCb, verder te ontwikkelen en de afstemming bestuurlijk te bewaken. 1.4 De meerwaarde van KCR2 kan in de praktijk minder zichtbaar zijn dan verwacht. De onzekerheid is dat het draagvlak voor KCR2 dan kan afnemen als de resultaten niet duidelijk zijn.
Dit risico wordt beheerst door de werking van KCR2 periodiek te evalueren en de resultaten te monitoren en te delen. Kansen 1.1 De samenwerking tussen veiligheidsregio’s en het Rijk wordt sterker. Daardoor kunnen partijen tijdens crises sneller informatie delen, beter afstemmen en samen sneller handelen. 1.2 De inzet van capaciteit tussen regio’s wordt beter georganiseerd. Daardoor kunnen mensen, middelen en expertise sneller worden ingezet waar de druk het hoogst is. 1.3 De informatiepositie tijdens crises wordt sterker. Daardoor kunnen bestuurders en operationele teams sneller en beter beslissen in situaties die meerdere regio’s raken. Gevolgen voor mensen met een beperking Dit voorstel heeft geen directe gevolgen voor mensen met een zintuigelijke, verstandelijke of fysieke beperking. Het betreft een bestuurlijk besluit over deelname aan KCR2 en bevat geen voorzieningen die voor inwoners toegankelijk moeten worden gemaakt. Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst. Financiële paragraaf De voorgenomen deelname van de Veiligheidsregio Utrecht aan KCR2 leidt niet tot aanvullende financiële gevolgen voor de gemeente. De financiering van KCR2 vindt plaats binnen de bestaande middelen voor bovenregionale crisisbeheersing en informatievoorziening. Voor zover nu bekend zijn geen extra gemeentelijke middelen nodig.
Participatieparagraaf Dit voorstel betreft een bestuurlijk besluit over de voorgenomen deelname van de Veiligheidsregio Utrecht aan KCR2. Inwoners en organisaties van Vijfheerenlanden zijn hierbij niet rechtstreeks betrokken. Wel worden de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Juridische paragraaf Het voorstel is juridisch getoetst. Er zijn geen juridische bezwaren tegen het voorleggen van de voorgenomen deelname aan de stichting KCR2 aan de gemeenteraad voor het uiten van wensen en bedenkingen. De voorgestelde procedure sluit aan bij artikel 31a, tweede lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Duurzaamheidsparagraaf Dit voorstel heeft geen directe gevolgen voor duurzame ontwikkeling in Vijfheerenlanden. Het betreft een bestuurlijk besluit over deelname aan KCR2 en niet een inhoudelijk voorstel op het gebied van duurzame ontwikkeling in Vijfheerenlanden. Communicatieparagraaf Na besluitvorming door het algemeen bestuur worden de gemeenteraden geïnformeerd en in de gelegenheid gesteld wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De communicatie hierover verloopt via de gebruikelijke bestuurlijke lijnen. Daarnaast worden de verdere stappen in het landelijke besluitvormingsproces en de oprichting van KCR2 gemeld aan de betrokken bestuursorganen.
Er wordt geen apart participatietraject ingezet; de betrokkenheid van de raden vindt plaats via de procedure om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, {{signer1}} de burgemeester, {{signer2}} W.J. (Judith) de Jonge S. (Sjors) Fröhlich Bijlagen 1. AB20260706-2.4-2 - Bijlage B - brief van voorzitter Veiligheidsberaad aan voorzitters VR over RWT KCR2 2. Aanbiedingsbrief deelname stichting KCR2 3. Brief wensen en bedenkingen voorgenomen deelname VRU aan stichting KCR2