RV Voorbereidingskrediet vervolg Lexmond-West

Raadsvoorstel Zaaknummer 1628343

Onderwerp: Aanvraag voorbereidingskrediet stedenbouwkundig plan Lexmond-West Vergaderdatum raad: 25 september 2025 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Tessa Ruijs Wethouder Van Montfoort

Beslispunten 1. Een vervolg te geven aan de planvorming van woningbouwontwikkeling in Lexmond-West door het starten van een haalbaarheidsonderzoek; 2. Hiervoor een voorbereidingskrediet van € 275.000 beschikbaar te stellen; 3. Dit voorbereidingskrediet ten laste te brengen van de Algemene Reserve Grondexploitaties.

Inleiding In het voorjaar van 2024 is de dorps(woon)visie Lexmond vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin is de locatie Lexmond-West aangewezen als mogelijke uitbreidingslocatie voor Lexmond. In april 2025 is het gebiedsontwikkelingsprogramma voor Lexmond-West (als uitwerking van de dorps(woon)visie) vastgesteld door het college. Hierin zijn globaal de kaders vastgelegd voor de toekomstige woningbouwontwikkeling (ca. 300 woningen) in dit gebied. Met de vaststelling van dit programma is tevens het voorkeursrecht weer voor een periode van drie jaar verlengd. Het college heeft in 2024 reeds een prioritering vastgesteld voor de grotere woningbouwontwikkelingen binnen Lexmond. Hierbij is de keuze gemaakt om de focus op woningbouwontwikkeling in Lexmond-Oost te leggen en Lexmond-West daarmee door te schuiven tot over 1015 jaar. In Lexmond-West is echter ook een mogelijke randweg voorzien. Deze is zeer gewenst om de verkeersdrukte op De Laak/Dorpsstraat te verminderen. Er zijn mogelijkheden tot een financiële bijdrage (subsidie) ten behoeve van deze randweg, maar alleen als deze gekoppeld is aan de woningbouwontwikkeling van Lexmond-West. De aanleg van een (deel van de) randweg is ook voorwaardelijk voor de ontsluiting van de woningen in Lexmond-West.

Het college heeft op 19 augustus 2025 ingestemd met het indienen van de Woningbouw op Korte Termijn-subsidie (hierna: WoKT-subsidie) voor Lexmond-West. De voorwaarden van de subsidieverstrekking geven aan dat er uiterlijk in 2030 gestart moet worden met de bouw van de eerste woningen. Om dat te halen wordt voorgesteld de planvorming voor de woningbouwontwikkeling in Lexmond-West naar voren te halen. De formele subsidie-aanvraag is voor de deadline van 31 augustus 2025 verstuurd naar het Rijk.

Beoogd effect Oog op de haalbaarheid van de ontwikkeling van Lexmond-West door het opstellen van: • een stedenbouwkundig plan waarop geparticipeerd is die als basis kan dienen voor de juridisch-planologische procedure; • een ontwikkelstrategie; overeenkomsten met ontwikkelende grondeigenaren en/of aankoop van overige percelen; • een financiële doorrekening van de ontwikkeling zodat ook de financiële haalbaarheid inzichtelijk is; • uitkomsten van belangrijke milieuonderzoeken als stikstof en bodem. Dit geeft een eerste stap in het voldoen aan de subsidievoorwaarden van de WoKT; waarbij start bouw in 2030 randvoorwaarde is.

Argumenten 1.1 De planvorming voor Lexmond-West wordt naar voren gehaald om in aanmerking te komen voor de WoKT-subsidie ten behoeve van de randweg. Het college heeft in 2024 besloten de focus te leggen op Lexmond-Oost en de woningbouwontwikkeling in Lexmond-West voor de langere termijn in de agenda te zetten. Er bestaat door de WoKT-subsidie nu echter de mogelijkheid om voor infrastructurele maatregelen, die nodig zijn ten behoeve van woningbouw, subsidie van het Rijk te ontvangen. Bij het ontvangen van deze subsidie kan deze ingezet worden om een deel van een toekomstige randweg te financieren. Deze is nodig om de woningen van Lexmond-West te ontsluiten, maar speelt ook een grote rol in het verkeersveiliger maken van De Laak/Dorpsstraat, wat al jaren een probleem vormt. Voorwaarde van de subsidie is dat in 2030 wordt gestart met de bouw van de eerste woningen en om dat te halen is het noodzakelijk zo snel mogelijk te starten met het vervolgproces. 1.2 Om een uitspraak over de haalbaarheid van de ontwikkeling te doen, is een stedenbouwkundig plan nodig. In het vastgestelde gebiedsontwikkelingsprogramma zijn kaders en randvoorwaarden opgenomen die vervolgens leiden tot een kaart met daarop de stedenbouwkundige visie op het gebied. Hierin zijn bouwvelden en doorgaande structuren van groen, water en infrastructuur opgenomen.

Om een uitspraak te doen over de haalbaarheid moet het gebiedsontwikkelingsprogramma gedetailleerder worden uitgewerkt en bijvoorbeeld ook ty Deze dient ook als basis voor de financiële doorrekening en de eerste milieuonderzoeken. 2.1 Met een bedrag van €275.000 kan de volgende fase in de planvorming worden uitgevoerd. Voor de komende fase is een begroting opgesteld: • stedenbouwkundig plan inclusief participatie en beeldkwaliteit; • enkele milieukundige onderzoeken, in ieder geval stikstof en bodem; • contracten met grondeigenaren (anterieure overeenkomsten of ten behoeve van grondaankoop); • interne uren van projectleiding, planeconoom (voor de financiële doorrekening) en alle andere relevante disciplines. 3.1 De financiële haalbaarheid van Lexmond-West moet nog worden onderzocht. Na besluitvorming wordt de haalbaarheid van woningbouwontwikkeling in Lexmond-West opgestart. Dit betreft stedenbouwkundige, financiële en milieutechnische haalbaarheid. Er zullen echter kosten gemaakt moeten worden om deze haalbaarheid te onderzoeken (zie 2.1). Daarom wordt voorgesteld het voorbereidingskrediet ten laste te brengen van de Algemene Reserve Grondexploitaties. Deze reserve wordt standaard gebruikt bij dergelijke voorbereidingskredieten.

Risicoparagraaf 1.1 De mogelijkheid bestaat dat de WoKT-subsidie niet wordt toegekend. De subsidieaanvraag is voor 31 augustus 2025 ingediend bij het ministerie. Het duurt echter even voordat bekend wordt of deze wordt toegekend ten behoeve van Lexmond-West. Om geen tijd te verliezen wordt nu al wel het voorbereidingskrediet aangevraagd. Op het moment dat blijkt dat de subsidie niet wordt toegekend, wordt geëvalueerd of doorgaan met Lexmond-West de beste keuze is. Het werk dat gedaan wordt in komende haalbaarheidsfase is echter altijd zinvol, ook als de ontwikkeling uiteindelijk toch op langere termijn wordt geschoven. 1.2 Toekenning subsidie en vervolg planvormingsproces voor Lexmond-West heeft mogelijk gevolgen voor de woningbouwontwikkeling in Lexmond-Oost. Naar aanleiding van het vaststellen van de dorps(woon)visie heeft het college besloten om de focus op Lexmond-Oost te leggen, aangezien dat grotendeels een binnenstedelijke locatie is waar op kortere termijn woningen gerealiseerd kunnen worden in plaats van op Lexmond-West. Op het moment dat, door de mogelijkheid van de WoKT-subsidie, deze focus verschuift, betekent dat de fasering van de woningbouwontwikkeling in Lexmond-Oost verschuift. Het planproces voor Lexmond-Oost zit nog in de beginfase en er is nog geen fasering bekend.

Wel duidelijk is dat het bedrijventerrein aan de Ambachtsweg uitgeplaatst moet worden naar buitenstedelijk gebied voordat het totale woningaantal hier gerealiseerd kan worden. Aangezien dit buitenstedelijk gebied is en regionale afstemming nodig is over het realiseren van werklandschappen, zal dit niet op korte termijn geregeld zijn. Daarnaast is er een grote achterstand in Lexmond ontstaan qua nieuwe woningen. Dit hoeft dus geen negatieve gevolgen te hebben, maar is wel iets om constant afstemming tussen de projecten over te zoeken. 1.3 Om aan de subsidievoorwaarden te voldoen moeten in korte tijd veel woningen gebouwd worden in Lexmond-West. De WoKT-subsidie heeft als voorwaarde dat de start van de bouw van de eerste woningen uiterlijk in 2030 start. De laatste woningen moeten in 2036 opgeleverd worden. Dit betekent dat er in korte tijd veel woningen gebouwd worden. Nu is er een achterstand in de woningbouwontwikkeling in Lexmond, maar dergelijke aantallen woningen in zes jaar zal meer zijn dan voor de lokale behoefte nodig is. De woningbehoefte blijft echter in de regio dus er is geen vrees dat deze woningen niet verkocht of verhuurd worden. Dit zal echter wel betekenen dat niet alleen voor de eigen kern wordt gebouwd. 2.1 De mogelijkheid bestaat dat er geen haalbaar plan gerealiseerd kan worden.

In de komende fase zal nog veel uitgezocht moeten worden op het gebied van haalbaarheid; de financiële haalbaarheid moet onderzocht worden; er moeten gesprekken gevoerd worden met de provincie over medewerking; milieukundige zaken moeten uitgezocht worden én er moet overeenstemming zijn met de grondeigenaren over de ontwikkeling. Als blijkt dat er geen haalbaar plan mogelijk is, zal het voorbereidingskrediet niet via ontwikkeling terugvloeien naar de gemeente. De gemaakte kosten zullen dan blijvend onttrokken worden uit de Algemene Reserve Grondexploitaties.

Gevolgen voor mensen met een beperking De aanvraag voor het voorbereidingskrediet heeft niet direct gevolgen voor mensen met een beperking. Bij het opstellen van het stedenbouwkundig plan wordt vanzelfsprekend wel rekening gehouden met deze doelgroep.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf Er wordt een voorbereidingskrediet aangevraagd van € 275.000 voor de haalbaarheidsfase waarin een stedenbouwkundig plan, ontwikkelstrategie en financiële doorrekening wordt gemaakt. Voorgesteld wordt deze ten laste te brengen van de algemene reserve grondexploitatie, omdat op dit moment nog geen zekerheid ontstaat over de financiële haalbaarheid en een grondexploitatie starten nog geen optie is. Op het moment dat de ontwikkeling haalbaar blijkt en gronden uitgegeven worden en/of afspraken worden gemaakt worden in anterieure overeenkomsten, kunnen deze voorbereidende plankosten meegenomen worden en weer in de algemene reserve grondexploitatie (terug)gestort worden.

Participatieparagraaf Bij het opstellen van het stedenbouwkundig plan zullen de inwoners weer betrokken worden; via de klankbordgroep en Dorpsinitiatief, maar ook via algemene bewonersavonden. Met de grondeigenaren en gebruikers van het plangebied zullen gedurende deze hele fase gesprekken gevoerd worden; over de inhoud van het plan, maar ook over mogelijke grondverkopen en/of het sluiten van anterieure overeenkomsten.

Duurzaamheidsparagraaf Bij het opstellen van het stedenbouwkundig plan wordt rekening gehouden met het gemeentelijk beleid op het gebied van duurzaamheid.

Communicatieparagraaf We houden inwoners en belangstellenden op de hoogte via de webpagina en via de nieuwsbrief van het Dorpsinitiatief. Bij mijlpalen in het proces versturen we een persbericht. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: Signer f26eb927-8eed-4cf4-bd71-5df876944e97

26/08/2025 11:13:41 CEST {{signer1}}

de loco-burgemeester, Signed By: Signer 64c23369-48ad-4a04-9dd1-60030288d8cf

26/08/2025 11:26:36 CEST {{signer2}}

ID: 74d42dbd-ae5d-40f6-8cd0-8df79aebcfa8

ID: 74d42dbd-ae5d-40f6-8cd0-8df79aebcfa8

Auth: Consent

Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

J.H. (Joop) van Montfoort

Bijlagen 1. 250509 Startnotitie vervolg Lexmond-West 2. Voorbereidingskosten stap 1