RV VN-Verdrag Handicap

Raadsvoorstel Zaaknummer 1007580

Onderwerp: Raadsvoorstel VN-Verdrag Handicap Vergaderdatum raad: 21 september 2023 Geheim: Nee Steller: Aldo Kivits Portefeuillehouder: Wethouder Bel

Beslispunten 1. Het plan "Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden" vast te stellen; 2. De financiële consequenties van het plan (€ 56.000 structureel vanaf 2024 en € 30.000 incidenteel in 2024) te verwerken in de begroting 2024; 3. Kennis te nemen van het advies van de Adviesraad Sociaal Domein en van de reactie van het college op het advies.

Inleiding In juli 2016 heeft Nederland het ‘VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap’ (VN-Verdrag Handicap) ondertekend. Het VN-Verdrag Handicap heeft als doel dat de wereld toegankelijk en inclusief wordt voor iedereen, dus ook voor personen met een beperking. Met het ondertekenen van het VN-Verdrag hebben alle gemeenten, en dus ook gemeente Vijfheerenlanden, de opdracht gekregen om een plan te maken waarin staat hoe de doelstellingen uit het VN-Verdrag worden gerealiseerd. In het coalitieakkoord ‘Samen zijn wij Vijfheerenlanden’ staat hierover het volgende: Wij zetten ons in voor het realiseren van de doelstellingen uit het VN verdrag Handicap. Het ontwikkelen en uitvoeren van een lokale inclusie-agenda is ook onderdeel van het Manifest “Inclusief Samenleven in Vijfheerenlanden”. Op 24 mei 2023 is een opinievoorstel in de Commissie WOS besproken over het VN Verdrag Handicap. De opbrengst van die commissievergadering is verwerkt in het conceptmeerjarenplan dat nu voor u ligt. Wij stellen voor om het plan "Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden" vast te stellen.

Beoogd effect Door het plan "Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden" vast te stellen, geven wij uitvoering aan het VN Verdrag Handicap, het coalitieakkoord "Samen zijn wij Vijfheerenlanden", en het manifest "Inclusief Samenleven in Vijfheerenlanden", met als doel onze gemeente toegankelijk en inclusief te maken voor inwoners (en bezoekers) met een beperking.

Argumenten 1.1 Alle gemeenten moeten een integraal meerjarenplan opstellen voor de uitvoering van het VN Verdrag Handicap. Met de ratificatie van het VN-Verdrag Handicap in 2016 is aan de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet de verplichting toegevoegd om in een periodiek plan op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het verdrag. Het ‘Amendement Van der Staaij en Bergkamp’ geeft aan dat het de voorkeur verdient dat deze periodieke plannen worden samengevoegd tot één integraal plan voor het hele sociaal domein. Omdat het over een integraal meerjarenplan gaat waarmee de visie van de gemeente Vijfheerenlanden over het VN-Verdrag wordt geregeld, moet u hierover een besluit nemen. "Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden" is de uitvoering van deze verplichting uit het VN Verdrag. 1.2 "Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden" is het resultaat van uitgebreide inwonersparticipatie. Centraal uitgangspunt in het VN-Verdrag Handicap is "niets over ons, zonder ons". Bij het opstellen van deze meerjarenagenda is daarom uitgebreid ingezet op inwoners- en ervaringsdeskundigenparticipatie. Tijdens drie inwonersbijeenkomsten in het najaar van 2022 hebben zo'n 60 inwoners verteld welke drempels zij in het dagelijks leven ervaren.

Ook zijn tientallen interviews gehouden met ervaringsdeskundigen, mantelzorgers, zorgverleners en andere betrokkenen over de uitdagingen van het leven met een beperking in de gemeente Vijfheerenlanden. Verder is er een klankbordgroep VN-Verdrag opgericht, bestaande uit ervaringsdeskundigen uit Vijfheerenlanden en VN-Ambassadeurs. De Klankbordgroep heeft de uiteindelijke versie van het plan mee helpen opstellen. Tot slot is de Adviesraad Sociaal Domein en het Platform Gehandicaptenbeleid om advies gevraagd. Het gevolg hiervan is een plan dat is gebaseerd op de inbreng van betrokkenen, en dat kan rekenen op breed draagvlak in de samenleving. 1.3 De opinie van de commissie WOS is verwerkt in het plan. Op 24 mei 2023 is een opinienota over het VN Verdrag Handicap besproken in de commissie WOS. De commissieleden gaven hun opinie over een aantal stellingen en vragen, zoals wat voor naam ze passend vonden, welke onderwerpen in het meerjarenplan terecht moesten komen, en of er aanvullende aandachtspunten waren. De naam "Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden" was een voorstel uit de commissie. Over het algemeen waren de commissieleden positief over de onderwerpen die centraal staan in de nota, en met name de nadruk op "bewustwording" werd door commissieleden goed ontvangen.

Ook werd nadrukkelijk gewezen op het belang van borging van het VN Verdrag in de ambtelijke organisatie door een kwartiermaker of aanjager VN Verdrag aan te stellen. De overige suggesties en aanvullingen zijn waar mogelijk verwerkt in het plan. 2.1 Er zijn incidentele en structurele middelen nodig om de doelstellingen uit het VN Verdrag te realiseren. In de begroting 2024 is - conform de bij de kadernota vastgestelde uitgangspunten - geen nieuw beleid opgenomen. Dit plan betreft echter de uitwerking van de verplichting die wij als gemeente hebben om hierop lokaal beleid te ontwikkelen en uit te voeren. Ook is dit opgenomen in het coalitieakkoord, al zijn er destijds geen structurele financiële middelen beschikbaar besteld voor de realisatie van de doelen van het VN Verdrag. Daarom stellen we de raad nu voor om dit alsnog te doen.

De begroting 2024 wordt momenteel opgesteld. Met de financiële consequenties van dit voorstel wordt in deze begroting, vooruitlopend op besluitvorming, alvast rekening gehouden. Wanneer de raad instemt met dit voorstel, worden de financiële consequenties van het raadsbesluit definitief verwerkt in de gemeentebegroting. 3.1 De Verordening ASD verplicht ons adviezen van de Adviesraad Sociaal Domein actief met u te delen. Volgens de Verordening Adviesraad Sociaal Domein (artikel 3 en 4) moet u in kennis worden gesteld van de adviezen van de Adviesraad. Ook moeten wij u informeren over eventuele afwijkingen van dit advies. Daarom stellen wij u voor om kennis te nemen van beide adviezen van de Adviesraad Sociaal Domein en van onze schriftelijke reactie op deze adviezen. Dezelfde verplichting geldt niet voor het advies van het Platform Gehandicaptenbeleid. De adviesrol van het Platform is niet geformaliseerd. Daarom zijn wij niet verplicht om u te informeren over dit advies, en over onze reactie op het advies. Desondanks vinden wij het in het kader van transparantie en het waarderen van ervaringskennis wenselijk om u te informeren over het advies van het Platform Gehandicaptenbeleid, en onze reactie op dat advies. Het advies van het Platform Gehandicaptenbeleid en onze reactie daarop vindt u als bijlage bij dit voorstel.

Risicoparagraaf 1.1 Door "Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden" vast te stellen leggen wij ons vast om de doelstellingen uit het plan in uiterlijk 2025 te behalen. Het plan is ambitieus en vraagt daarom ook iets van de organisatie. Wanneer u dit plan vaststelt, zal het plan ook uitgevoerd moeten worden. Dat vraagt capaciteit, tijd en aandacht. 1.2 De financiën worden pas definitief tijdens de begrotingsraad van november Zie de financiële paragraaf.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst. Informeren via persbericht.

Financiële paragraaf De meeste acties in "Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden" kunnen binnen de begroting of zonder noemenswaardige meerkosten worden uitgevoerd. Een van de uitgangspunten van het VNVerdrag is "ontwerp voor iedereen", waarbij het er met name om gaat om vooraf goed na te denken over het effect dat een plan heeft op inwoners met een beperking. Dure aanpassingen achteraf zijn dan niet meer nodig. Voor een aantal onderdelen is echter wel extra budget nodig. Het gaat om de volgende onderdelen:

Begroting 2024 1. Aanjager VN Verdrag (0,5fte) – structureel v.a. 2024 € 46.000 2. Communicatiecampagne Week van de Toegankelijkheid – structureel v.a. 2024 € 10.000 3. Wie-wat-waar- boekje met vragen en antwoorden – Incidenteel 2024 € 10.000 4. Toegankelijkheidsonderzoeken Ongehinderd – Incidenteel 2024 € 20.000 De 0,5 fte voor de Aanjager VN Verdrag is extra bovenop de uitbreiding waarover u bij de Kadernota reeds een besluit hebt genomen. Investeringsagenda In de investeringsagenda wordt momenteel naar ruimte gezocht voor het toegankelijk en inclusief maken van onze speeltuinen. Voorlopig verwachten we daar een budget van incidenteel € 535.000 voor nodig te hebben.

Participatieparagraaf Bij het opstellen van deze meerjarenagenda is uitgebreid ingezet op inwoners- en ervaringsdeskundigenparticipatie. Tijdens drie inwonersbijeenkomsten in het najaar van 2022 hebben zo'n 60 inwoners verteld welke drempels zij in het dagelijks leven ervaren. Ook zijn tientallen interviews gehouden met ervaringsdeskundigen, mantelzorgers, zorgverleners en andere betrokkenen over de uitdagingen van het leven met een beperking in de gemeente Vijfheerenlanden. De Klankbordgroep VN Verdrag heeft de uiteindelijke versie van het plan mee helpen opstellen. Tot slot is de Adviesraad Sociaal Domein en het Platform Gehandicaptenbeleid om advies gevraagd.

Duurzaamheidsparagraaf Door middel van bewustwording, "ontwerp voor iedereen" toe te passen en ervaringsdeskundigen vaker mee te nemen zorgen we er voor dat voorstellen en plannen van de gemeente Vijfheerenlanden geen onbedoelde negatieve consequenties hebben voor mensen met een beperking. Dit is duurzaam omdat het voorkomt dat na realisatie dure aanpassingen nodig zijn om bijvoorbeeld de toegankelijkheid te verbeteren.

Communicatieparagraaf Na vaststelling zullen wij de pers via bijgevoegd persbericht informeren. Tijdens de Week van de Toegankelijkheid (3 t/m 7 oktober) zullen we daarnaast een persmoment organiseren om het plan op feestelijke wijze aan het publiek te presenteren. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden,

de secretaris,

de burgemeester,

15/08/2023 11:22:10 CEST {{signer1}}

15/08/2023 11:48:07 CEST {{signer2}}

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl ID: 19d81778-25e0-473b-88ba-544f2eec4e0b Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: 19d81778-25e0-473b-88ba-544f2eec4e0b Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen • Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden • Persbericht • Adviesraad Sociaal Domein (ASD)

•

1. Adviesaanvraag 2. Advies 1 3. Advies 2 4. Reactie op advies Platform Gehandicaptenbeleid 1. Advies 2. Reactie op advies