RV Visie Wonen, Welzijn en Zorg Vijfheerenlanden 2025

Raadsvoorstel Zaaknummer 1455026

Onderwerp: Visie Wonen, Welzijn en Zorg Vijfheerenlanden 2025 Vergaderdatum raad: 17 april 2025 Geheim: Nee Steller: Wonen en Sociaal Domein Portefeuillehouders: Wethouder Jongenelen en Wethouder Bel

Beslispunten 1. De visie Wonen, Welzijn en Zorg Vijfheerenlanden 2025 vast te stellen.

Inleiding Met de komst van de Nationale Woon- en Bouwagenda in maart 2022 en het Programma ‘Een thuis voor iedereen' zijn gemeenten verplicht om een woonzorgvisie vast te stellen. Deze visie maakt de behoefte van aandachtsgroepen, zoals personen met een sociale of medische urgentie, personen die uitstromen uit intramurale instellingen en ouderen inzichtelijk op het gebied van huisvesting en de zorg- en ondersteuningsvraag. Er wordt een drietal aandachtsgroepen geformuleerd, waarbij de visie zich met name richt op aandachtsgroepen met een huisvestings-, zorg- en ondersteuningsvraag en de (aandachts)groep ouderen. Met de doelstelling om 5.000 woningen tot 2040 te realiseren voldoen we aan de opgave om voldoende woningen te realiseren. We willen bouwen naar behoefte en dit ook betaalbaar doen. Maar niet alleen het aantal woningen is van belang, ook voor wie we bouwen speelt een rol. We zien steeds meer alleenstaanden, we wonen langer zelfstandig thuis en er is een toenemende groei van ouderen binnen onze gemeente. Daarnaast zien we ook een groep jongeren die steeds moeilijker aan een eigen woning kunnen komen. Voor gemeente Vijfheerenlanden is het van belang dat alle inwoners prettig in onze gemeente kunnen wonen, dat er een thuis is voor iedereen en dat langer zelfstandig wonen mogelijk wordt, al dan niet in combinatie met een ondersteunings- en/of zorgvraag.

Dit vraagt om een gezamenlijke aanpak van alle betrokken partijen in zowel het fysieke – als sociaal domein. In de Visie Wonen, Welzijn en Zorg wordt de opgave voor huisvesting van aandachtsgroepen in combinatie met de zorg – en ondersteuningsvraag inzichtelijk gemaakt. Deze visie is mede gebaseerd op inzichten uit het provinciale woonzorgbehoeftenonderzoek van Companen (28 juni 2024), inzichten op basis van de vastgestelde dorps(woon)visies en gebiedsvisies in onze gemeente en andere relevante beleidsdocumenten waaronder de Woonvisie, Omgevingsvisie en de beleidsvisie Sociale Basis (6 februari 2025 vastgesteld). De voorliggende visie richt zich op het bevorderen van zelfstandigheid, sociale cohesie en passende ondersteuning voor alle inwoners. Daarbij heeft de gemeente Vijfheerenlanden de volgende ambities geformuleerd;

1. 2. 3. 4.

Een passend woningaanbod voor alle aandachtsgroepen; Een passend woningaanbod gericht op ouderen; Het versterken van de sociale basis, en; Het creëren van een geschikte woon- en leefomgeving.

Om uitvoering te geven aan deze ambities worden er uitvoeringsafspraken gemaakt. Deze afspraken worden met betrokkenen opgesteld en krijgen uiteindelijk een plek in het Volkshuisvestingsprogramma van de gemeente. Samen met de woningcorporaties, welzijnsorganisaties en zorgpartijen dienen we invulling en uitvoering te geven aan de ambities om alle inwoners in Vijfheerenlanden prettig te laten wonen.

Beoogd effect Het evenredig en evenwichtig verdelen van voldoende beschikbare en betaalbare woningen voor aandachtsgroepen binnen de gemeente Vijfheerenlanden. Daarbij is het ook belangrijk dat er rekening wordt gehouden met de zelfredzaamheid van eigen inwoners en waarbij zorg en ondersteuning niet alleen mogelijk worden bij nieuwbouw, maar ook in de bestaande leefomgeving. Het versterken van de sociale basis om inwoners meer zelfredzaam te maken.

Argumenten 1.1. Gemeenten zijn verplicht een woonzorgvisie vast te stellen. De verplichting van een woonzorgvisie is voortgekomen uit de Nationale Woon– en Bouwagenda welke het Rijk in maart 2022 heeft gepresenteerd. Deze verplichting wordt doorgelegd in de aankomende Wet regie op de Volkshuisvesting. Vanuit deze wet worden gemeenten verplicht hun woonzorgvisie op te nemen in het volkshuisvestingsprogramma. Deze visie maakt de behoefte van aandachtsgroepen inzichtelijk op het gebied van huisvesting en de zorg- en ondersteuningsvraag. Er wordt een drietal aandachtsgroepen geformuleerd, waarbij de visie zich met name richt op aandachtsgroepen met een huisvestings-, zorg- en ondersteuningsvraag en de aandachtsgroep ouderen. 1.2 De huisvestingsopgave voor aandachtsgroepen wordt inzichtelijk, waardoor er meer sturing gegeven kan worden aan de invulling van de woningbouwprogrammering. De visie maakt inzichtelijk welke opgave de gemeente Vijfheerenlanden heeft met betrekking tot huisvesting voor diverse inwoners. Op basis van regionaal onderzoek is de opgave tot en met 2040 inzichtelijk gemaakt. Dit geeft richting aan de programmering van diverse projecten. 1.2. Er is aandacht voor lokaal maatwerk. Daar waar het programma ‘Een thuis voor iedereen’ inzet op de drie primaire aandachtsgroepen wordt in de visie ook aandacht gevraagd voor de groep jongeren.

We zien dat steeds meer jongeren in de situatie terecht komen dat zij langer thuis moeten blijven wonen waarbij een (toekomstige) zorgvraag tot de risico’s behoort. Door ook aandacht te hebben voor deze doelgroep en ook voor deze groep voldoende beschikbare woningen te realiseren willen we de kans op extra zorgvragen in de toekomst verkleinen. 1.4. Met de visie wordt invulling gegeven aan landelijk, regionaal en lokaal beleid. Zowel landelijke als regionale wet – en regelgeving zijn van invloed op de totstandkoming van deze visie. De visie is uitgelijnd via het Programma ‘Een thuis voor iedereen’, waarbij gekozen is voor de aandachtsgroepen met zowel een accent op huisvesting, zorg- als ondersteuningsvraag en ouderen. Het gaat dan onder andere over inwoners met een sociale of medische urgentie, inwoners die uitstromen uit (24-uurs) instellingen of (dreigende) dak- en thuislozen. De doelgroep

met alleen een accent op huisvesting valt buiten de scope van de visie, omdat hier veelal ander beleid aan ten grondslag ligt. Naast dat de visie haar grondslag vindt in het programma 'Een thuis voor iedereen’ wordt er ook ingegaan op de doelstellingen die van het Integraal Zorgakkoord (hierna IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (hierna GALA). Ook lokaal beleid is verankerd in de visie, zoals het versterken van de sociale basis en het ‘omzien naar elkaar’ zoals geformuleerd in het Coalitieakkoord. Indien landelijke of regionale beleidswijzigingen hier aanleiding toe geven kan de visie op Wonen, Welzijn en Zorg (op onderdelen) worden herzien. 1.5. Er wordt een integrale aanpak voorgesteld om de ambities tot uitvoering te brengen. Om uitvoering te geven aan passende woonruimte voor aandachtsgroepen, de sociale basis te versterken en zorg te dragen voor een goede leefomgeving is samenwerking tussen gemeente, woningcorporaties, welzijnsorganisaties en zorgpartijen van essentieel belang. De visie geeft een eerste aanzet van uitvoeringsafspraken die ingezet kunnen worden om deze integrale aanpak vorm te geven. De rol van de gemeente en de rol van de betrokken partijen worden toegelicht en onderlinge samenhang wordt inzichtelijk. 1.6. De visie vormt de basis voor wederkerige (prestatie)afspraken met betrokken partijen.

De woonzorgvisie vormt de basis voor de verdere uitrol en samenwerking van betrokken partijen om wederkerige afspraken te maken. De prestatieafspraken met de woningcorporaties (en huurdervertegenwoordigers) krijgen een meer dwingend karakter en ook de zorgpartijen sluiten aan bij het maken van deze afspraken. Daarnaast gaan we onderzoeken of er een platform voor wonen en zorg opgericht kan worden, als zijnde tafel om de opvolging en de uitvoering van de visie vorm te geven. De intentie is om zoveel mogelijk aan te sluiten bij bestaande overlegstructuren.

Risicoparagraaf 1.1. Hoe verhoudt de huisvestingsopgave zich tot bestaande projecten? Het huisvesten van urgenten, dak- en thuislozen en de uitstroom vanuit (24-uurs) instellingen gebeurt op dit moment al. We zien hierin veelal dat regulier bezit van woningcorporaties hiervoor ingezet wordt. Maar kijken we naar ouderenwoningen of intramurale plekken, dan vraagt dit veelal om voldoende nieuwbouw om ook in deze vraag te voorzien. In de visie Wonen, Welzijn en Zorg worden diverse opgaven in relatie tot het huisvestingsvraagstuk samengebracht. We maken zodanige afspraken, welke we onder andere vastleggen in het volkshuisvestingsprogramma, zodat bij toekomstige nieuwbouwontwikkelingen er voldoende woningen voor de aandachtsgroepen beschikbaar komen. Lopende projecten worden niet opengebroken. 1.2. De opgave op het gebied van wonen, welzijn en zorg is groot. De opgave op het gebied van wonen, welzijn en zorg vereist een goede samenwerking tussen diverse betrokken partijen. Het belang van samenwerking blijkt ook uit de uitvoeringsafspraken. Hoewel we als gemeente regie willen voeren en de samenwerking willen aanjagen, is het goed te onderkennen dat we als gemeente (op onderdelen) afhankelijk blijven van de mate waarin bepaalde partijen resultaten weten te behalen.

Daarnaast geldt dat de samenleving als geheel een grotere verantwoordelijkheid gaat dragen op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Dit impliceert ook dat we als maatschappij die verantwoordelijkheid moeten onderkennen en daarnaar handelen. Dat dit een zaak van lange adem is én niet geheel door overheidsingrijpen gestuurd kan worden, behoeft geen betoog. Deze factoren ondergraven niet de betekenis van deze visie, maar versterken juist de noodzaak tot vaststelling, want deze visie brengt tot uitdrukking waar we ons de komende jaren op willen gaan richten en geeft als zodanig richting aan de inspanningen op het gebied van wonen, welzijn en zorg.

Financiële paragraaf Aan de vaststelling van de woonzorgvisie liggen primair geen financiële consequenties ten grondslag. We geven, zoals aangegeven in de begroting 2025, opvolging aan de woonzorgivisie met een uitvoeringsprogramma. Het uitvoeringsprogramma gaat integraal een plek in het volkshuivestingsprogramma. Indien het volkshuivestingsprogramma niet toereikend is en er financiële middelen beoogd zijn, dan wordt dit aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd.

Participatieparagraaf Het visietraject is door middel van een ‘Startnotitie Participatie’ gestart. In dat traject hebben al onze partners voor de opgave wonen, welzijn en zorg een bijdrage geleverd. Dit zijn woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisatie actief binnen Vijfheerenlanden. Daarnaast zijn de Adviesraad Sociaal Domein, huurdersorganisaties en het Platform Gehandicaptenbeleid betrokken als vertegenwoordigers van inwoners. We hebben een vijftal bijeenkomsten belegd. Thema van de bijeenkomst Doel van visie Thema’s die in visie aan bod zouden moeten komen Conceptdoelen en -ambities van de visie Bespreking conceptvisie

Bespreking aangepaste conceptvisie Bespreking voorlaatste concept en rolverdeling uitvoeringsmaatregelen Finale schriftelijke consultatieronde

Deelnemers Woningcorporaties, welzijns- en zorgorganisaties, Adviesraad Sociaal Domein, Huurdersorganisaties VHL, Platform Gehandicaptenbeleid VHL Woningcorporaties, welzijns- en zorgorganisaties Adviesraad Sociaal Domein, Huurdersorganisaties VHL, Platform Gehandicaptenbeleid VHL Woningcorporaties, welzijns- en zorgorganisaties Woningcorporaties, welzijns- en zorgorganisaties Woningcorporaties, welzijns- en zorgorganisaties, Adviesraad Sociaal Domein, Huurdersorganisaties VHL, Platform Gehandicaptenbeleid VHL

Wanneer November 2023

Maart 2024 Juni 2024

Oktober 2024 Februari 2025 Februari 2025

Met deze partners is dus zowel over de omvang van de opgave, de ambities en de doelstellingen voor Vijfheerenlanden gesproken als over de rollen van de gemeente en de verschillende betrokken partners hierin. Ook heeft het college een aantal dilemma’s voorgelegd aan de raadscommissie Welzijn, Onderwijs en Sport in de vorm van een opinievoorstel. De accenten en aandachtspunten die door de commissie zijn meegegeven, zijn net als de opbrengsten uit de verschillende bijeenkomsten verwerkt in de visie die nu voorligt. Inbreng die inwoners hebben gegeven in het kader van de dorpswoonvisies, waarin ook veel informatie is opgehaald die van belang is voor het thema, wonen, welzijn en zorg, en voor de sociale basis is eveneens verwerkt in de visie. We hebben veel input ontvangen. Dat heeft ertoe geleid dat de visie in de loop der tijd ingrijpend is gewijzigd. Alle ontvangen input hebben we gewogen, maar soms was de conclusie dat input weliswaar nuttig was, maar beter geborgd zou kunnen worden in de uitvoering van de visie.

De partners die in dit participatietraject betrokken zijn, zullen we ook betrekken bij het vervolg. Zo is onder meer met de Adviesraad Sociaal Domein afgesproken dat zij actief bijdragen aan de verdere uitwerking en uitvoering van de visie. Het behoeft geen betoog dat hetzelfde geldt voor de woningcorporaties en welzijns- en zorgorganisaties die actief zijn in onze gemeente.

Communicatieparagraaf Voor deze visie is gebruik gemaakt van informatie die tijdens het opstellen van de dorps(woon)visies is opgehaald. Daarnaast zijn betrokkenen op het gebied van wonen, welzijn en zorg betrokken. De visie is waar mogelijk op taalniveau B1 geschreven. De visie is positief ontvangen. Opmerkingen van betrokken partijen zijn verwerkt in de nota van beantwoording. Deze nota is per e-mail met hen gedeeld, zodat zij kunnen zien wat er met hun inbreng is gedaan. Na vaststelling komt de definitieve visie op de website (optioneel met vragen en antwoorden op basis van de nota) en gaat er een mail naar alle betrokkenen. Daarin staat ook het vervolgproces beschreven. Daarin wordt een uitvoeringsprogramma opgezet, waarin we samen werken met partners. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de loco-secretaris,

de burgemeester,

19/03/2025 12:20:59 CET {{signer1}}

19/03/2025 12:23:20 CET {{signer2}}

Signed By: s.vreeburg@vijfheerenlanden.nl

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

ID: 84799d5a-d01d-44f7-aa0b-ad6546b35e63

ID: 84799d5a-d01d-44f7-aa0b-ad6546b35e63

Auth: Consent

Auth: Consent

S.N.J. (Stefan) Vreeburg

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. Visie Wonen, Welzijn en Zorg Vijfheerenlanden 2025