RV Visie sociale basis

Raadsvoorstel Zaaknummer 1342583

Onderwerp: Visie op sociale basis Vergaderdatum raad: 6 februari 2025 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Willemijn Oskam Wethouder Bel

Beslispunten 1. De beleidsvisie sociale basis vast te stellen.

Inleiding De sociale basis is veelvuldig onderwerp van gesprek, landelijk én in Vijfheerenlanden; er wordt veel van de sociale basis verwacht en gehoopt. In verschillende landelijke akkoorden, agenda’s en programma’s is het versterken van de sociale basis opgenomen als uitgangspunt of speerpunt. In het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is afgesproken dat gemeenten per 2025 een beleidsvisie op (het versterken van) de sociale basis hebben. Ook is Sterke sociale basis een van de projecten uit het programmaplan Transformatie Sociaal Domein, dat uitvoering geeft aan de Sociaal Maatschappelijke Agenda van Vijfheerenlanden. Een sterke sociale basis is de basis voor doelen in het coalitieakkoord: een vitale samenleving met inwoners die volwaardig mee kunnen doen. In de beleidsvisie zijn de opbrengsten van een lokaal, gezamenlijk onderzoek naar wat we in Vijfheerenlanden onder sociale basis verstaan en hoe een sterke sociale basis eruit ziet, verbonden met wetenschappelijke inzichten en landelijke ontwikkelingen. In de beleidsvisie is opgenomen wat dit betekent voor de rol van de gemeente en de uitgangspunten die belangrijk zijn voor (inhoudelijk) beleid en werkwijze.

Beoogd effect Het beoogde effect van de beleidsvisie is een sterke sociale basis met een goede samenwerking tussen de verschillende spelers in de sociale basis. De beleidsvisie sociale basis geeft duidelijkheid over wat sociale basis in Vijfheerenlanden betekent, wat de verschillende rollen in de sociale basis zijn en hoe verschillende (domeinoverstijgende) beleidsthema’s en visies samenhangen, zodat we samen met inwoners en organisaties kunnen werken in/aan een sterke Vijfheerenlandse sociale basis.

Argumenten 1.1 Alle gemeenten moeten per 2025 een beleidsvisie (versterken) sociale basis hebben. Dit is afgesproken in het Gezond en Actief Leven akkoord (GALA).

Met de beleidsvisie (met daarin aandacht voor de thema's sociale samenhang, mantelzorg, eenzaamheid en inzet en ondersteuning van vrijwilligerswerk en professionals) voldoen we aan wat in het GALA is afgesproken. 1.2 Vaststelling van de visie door de gemeenteraad bekrachtigt de opbrengsten van het lokale gezamenlijke onderzoek naar de betekenis van de sociale basis. De sociale basis is er waar mensen zich tot elkaar verhouden. Dé sociale basis bestaat niet. Daarom moet het begrip lokaal gedefinieerd en geladen worden, voordat het van waarde kan zijn als beleidsconcept. In een lokaal gezamenlijk onderzoek van inwoners, professionals en ambtenaren is onderzocht wat sociale basis voor Vijfheerenlanden betekent en hoe een sterke sociale basis eruit ziet. De opbrengsten van dit onderzoek vormen de basis voor de beleidsvisie. 1.3 De beleidsvisie geeft duidelijkheid wat sociale basis in Vijfheerenlanden betekent en wat de rol van de gemeente daarin is. In Vijfheerenlanden gaat sociale basis gaat over mensen in netwerken (groot en klein, informeel en formeel, georganiseerd en spontaan) die met en voor elkaar dingen doen op een laagdrempelige manier.

Deze netwerken zien we terug in drie elkaar deels overlappende sferen: de persoonlijke (het eigen netwerk), de gemeenschappelijke (de formele en informele verbanden van inwoners en vrijwilligers) en de institutionele (de georganiseerde professionele inzet en voorzieningen). De sociale basis heeft een belangrijke intrinsieke waarde: welzijn en geluk van mensen. De sociale basis biedt plezier, ontspanning, ontmoeting, ontplooiing, zingeving, positieve sociale rollen, steun, vertrouwen en hulp. De sociale basis is van de gemeenschap (mensen in netwerken) en is niet te sturen door overheden. Wel heeft de gemeente een rol in de sociale basis, namelijk die van ondersteuner. De gemeente kan vanuit de institutionele sfeer de persoonlijke en gemeenschappelijke sfeer ondersteunen en zo bijdragen aan een sterke sociale basis vanuit de verantwoordelijkheden van de gemeente, en zonder de sferen van inwoners en organisaties toe te eigenen. In het lokale, gezamenlijke onderzoek zijn vier positieve maatschappelijke effecten van een sterke sociale basis naar voren gekomen: ontmoeting en verbinding, sterke netwerken, omzien naar elkaar en positieve gezondheid. We zien deze effecten ambities voor de sociale basis, waar we als gemeente aan kunnen bijdragen.

In de beleidsvisie beschrijven op welke inhoudelijke thema’s we daarvoor inzetten en welke randvoorwaardelijke uitgangspunten (houding en werkwijze) tot uiting moeten komen in de praktijk om te kunnen bijdragen aan een sterke sociale basis. 1.4 De vastgestelde visie geeft kaders voor concrete acties in de praktijk voor een vitale samenleving met inwoners die volwaardig mee kunnen doen. Met de beleidsvisie kunnen we verder uitvoering geven aan de doelen in het coalitieakkoord en de Sociaal Maatschappelijke Agenda.

Risicoparagraaf 1.1 Met een beleidsvisie sociale basis bestaat het risico van het toe-eigenen van sferen die niet van de gemeente zijn. In de beleidsvisie hebben we hier expliciet aandacht voor. 1.2 De sociale basis is een complex en dynamisch geheel dat continu in verandering is. Op termijn past de beleidsvisie mogelijk niet meer bij de werkelijkheid. Met het vaststellen van de beleidsvisie sociale basis stellen we voor een langdurige periode een visie met kaders vast. We zijn ons ervan bewust dat de sociale basis een complex en dynamisch

geheel is, dat continu in verandering is. Op termijn past de beleidsvisie mogelijk niet meer bij de werkelijkheid. Om dat te ondervangen zal de beleidsvisie sociale basis periodiek, iedere keer als er een nieuw gemeentebestuur komt, tegen het licht gehouden worden en zo nodig geactualiseerd en aangepast worden. We herijken dan de ambities en uitgangspunten die eraan zijn gekoppeld. Zo nodig passen we deze aan.

Gevolgen voor mensen met een beperking Dit besluit draagt bij aan een sterke sociale basis, ook voor mensen met een beperking.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf Onderdelen van de sociale basis zijn verspreid over de verschillende programma's opgenomen in de begroting. Het vaststellen van de beleidsvisie heeft op dit moment nog geen financiële gevolgen; die volgen in de lokale versterkingsplannen en het beleid dat voortkomt uit de visie.

Participatieparagraaf Gedurende het proces van definitie- en visievorming zijn op verschillende momenten en verschillende manieren inwoners en maatschappelijke organisaties betrokken. In bijlage 1 van de beleidsvisie is een overzicht van de participatiemomenten opgenomen.

Duurzaamheidsparagraaf Investeren in een sterke sociale basis draagt bij aan het creëren van duurzame relaties in de samenleving.

Communicatieparagraaf Er wordt een communicatiestrategie opgesteld. Hierin komt een mogelijke publieksversie aan de orde en manieren om anders denken en doen in de praktijk van inwoners, professionals en ambtenaren te ondersteunen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl

17/12/2024 11:02:29 CET {{signer1}} ID: 433fa3d8-919b-4785-b7d3-5ac52fc354e5 Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

Bijlage 20241210 Beleidsvisie sociale basis

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

17/12/2024 11:18:08 CET {{signer2}} ID: 433fa3d8-919b-4785-b7d3-5ac52fc354e5 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich