RV Verordening Leerlingenvervoer Gemeente Vijfheerenlanden 2025

Raadsvoorstel Zaaknummer 1416187

Onderwerp: Verordening Leerlingenvervoer Gemeente Vijfheerenlanden 2025 Vergaderdatum raad: 20 maart 2025 Geheim: Nee Steller: Dorien Malawau en Inge Bonsma Portefeuillehouder: Wethouder Bel

Beslispunten 1. De Verordening Leerlingenvervoer gemeente Vijfheerenlanden 2025 vast te stellen.

Inleiding Voor u ligt de nieuwe Verordening Leerlingenvervoer. De grootste aanleiding hiervoor is dat er een nieuwe landelijke modelverordening (VNG) ligt. Deze verordening is beter leesbaar en sluit beter aan bij de huidige situatie en doelgroep. De gemeenten in de regio Lekstroom zijn hier nu mee aan de slag gegaan. Daarnaast hebben we veel geleerd van de problemen in het vervoer van de afgelopen maanden, hiervoor zijn een aantal verbeteringen meegenomen in deze verordening. Met dit voorstel wordt uw raad gevraagd om de nieuwe Verordening Leerlingenvervoer gemeente Vijfheerenlanden 2025 vast te stellen en de oude Verordening Leerlingenvervoer 2023 in te trekken. De nieuwe verordening wijkt op een aantal punten af van de huidige verordening. Deze punten worden in dit voorstel toegelicht. Op dit moment maken 3621 leerlingen/jeugdigen gebruik van het vervoer in Vijfheerenlanden. We zijn hiermee de grootste afnemer binnen de regio Lekstroom. Dit heeft onder andere te maken met de lange afstanden, maar ook ons ruimhartig toekennen, verankerd in onze verordening leerlingenvervoer. Juridische context/grondslag Leerlingenvervoer is een wettelijke taak voor gemeenten.

Deze taak bestaat onder ander uit: • Het bekostigen van een vergoeding voor het fietsen van en naar school; • Het bieden van een vergoeding op grond van een abonnement voor het openbaar vervoer (voor het kind en eventueel een begeleider); • Het bieden van een vergoeding voor het zelf brengen en halen met eigen auto als bijvoorbeeld openbaar vervoer niet passend is; • Het bekostigen van aangepast vervoer (taxibus). Daarnaast heeft de gemeenteraad de plicht een regeling vast te stellen voor de bekostiging van het vervoer van leerlingen van de woning naar school en terug. Het is bedoeld voor leerlingen met een structurele beperking waardoor zij niet zelfstandig naar school kunnen gaan en leerlingen die onderwijs volgen op grond van de levensovertuiging op een afstand verder dan 6 km. 1

312 leerlingenvervoer en 50 jeugdhulpvervoer.

Om het leerlingenvervoer te kunnen uitvoeren moet iedere gemeente een verordening opstellen om de wettelijke kaders vast te leggen in overeenstemming met de Wet op het Primair Onderwijs (WPO), de Wet op de Expertisecentra (WEC) en de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO). De wet schrijft voor welke bepalingen in de verordening verplicht opgenomen moeten worden en bevat voorschriften op grond waarvan keuzes gemaakt kunnen worden om bepaalde regels te treffen.

Beoogd effect 1. Recht op vervoer Met de Verordening Leerlingenvervoer wordt bepaald wanneer ouders recht hebben op een vervoersvoorziening voor hun kind. Een vervoersvoorziening kan een vergoeding zijn voor de kosten van het vervoer naar school en terug of het verzorgen van het vervoer met een taxi(bus) naar school en terug. 2. Veerkracht en meedoen Met de alternatieven die opgenomen zijn in de verordening gaan we op een verantwoorde manier sturen op zelfredzaamheid en zelfstandigheid van ouder(s) en kinderen bij het vervoer van en naar de school. We willen de verantwoordelijkheid niet overnemen van ouders. Daarnaast is het bevorderlijk en wenselijk voor kinderen om te leren zo zelfstandig mogelijk te reizen, ook voor in hun latere leven. Hieraan draagt ook onze Mobiliteitsvisie ‘Vijfheerenlanden vooruit’ 2020-2040 een bijdrage aan, waarbij we streven naar een optimaal netwerk voor o.a. fietsers en het openbaar vervoer. 3. Houdbaar en betaalbaar vervoer Met de wijzigingen in de nieuwe verordening beogen we het leerlingenvervoer op de lange termijn betaalbaar te houden en de druk op het aangepast vervoer (vervoer per taxibus) te verlagen. Op deze wijze kunnen we leerlingenvervoer blijven aanbieden aan de meest kwetsbare kinderen en ouders die het echt nodig hebben.

Argumenten 1.1 De meeste wijzigingen betreffen het duidelijker vastleggen van de huidige werkwijze. De meeste wijzigingen betreffen reeds bestaande werkwijzen, die met de nieuwe verordening (duidelijker) zijn vastgelegd. Dit betreft onder andere de samenloop met andere regelingen. Een overzicht van de verschillen in de Verordening Leerlingenvervoer 2025 is opgenomen als bijlage. 1.2 In de regio bundelen we onze krachten. Er ligt een nieuwe VNG modelverordening, die we (samen met alle gemeenten van de regio Lekstroom) als basis aanhouden. Deze verordening is voor ongeveer 85% uniform vanuit de regio, aan 15% is invulling gegeven vanuit lokale context. We vinden dit belangrijk omdat we ook gezamenlijk het aangepast vervoer hebben aanbesteed. De provinciale aanbestedingsprocedure doelgroepenvervoer 2024 is afgelopen zomer afgerond. Het leerlingenvervoer is hierbij bovenregionaal aanbesteed, waaronder de gemeenten in regio Lekstroom (gemeente Nieuwegein, IJsselstein, Houten, Lopik en Vijfheerenlanden). Sinds 1 januari 2025 zijn de samenwerkende gemeenten een nieuw contract aangegaan met één vervoerder, namelijk Willemsen de Koning. Daarnaast voert deze vervoerder al sinds de start van het schooljaar 2024/2025 het leerlingenvervoer uit ter overbrugging tot aan het nieuwe contract. 1.3 Door de schaarste in chauffeurs kan er minder beroep gedaan worden op aangepast vervoer.

Landelijk is er binnen veel branches een groot tekort aan personeel. Binnen het leerlingenvervoer is dit niet anders. Er zijn te weinig chauffeurs waardoor vervoersmiddelen voor het aangepast vervoer (o.a. taxibusjes) steeds moeilijker zijn te bemensen. Om aangepast vervoer te kunnen blijven garanderen voor hen die het echt nodig hebben, moet er minder gebruik gemaakt worden van taxivervoer. In deze verordening gaan we terug naar de basis. Wat is echt nodig en wat kunnen ouders zelf organiseren voor hun kinderen. 1.4 Het bieden van alternatieven stimuleert de veerkracht van ouders en kinderen. Tijdens de overbruggingsperiode (september – december 2024) hebben we gezien dat ouders in staat zijn om zelf oplossingen te bedenken om hun kind naar school te brengen en van school te halen. We willen hierin dan ook niet de verantwoordelijkheid van ouders overnemen. Het organiseren van het aangepast vervoer was de afgelopen maanden een behoorlijke klus met het tekort aan chauffeurs. We merken dat meer variatie in alternatieven ouders helpt om het vervoer zelf te organiseren. Deze verordening biedt hierin meer mogelijkheden, maar ook gaan we een aantal regelingen niet meer doen (zie bijlage). Zo vormt werk geen reden om aangepast vervoer toe te kennen. Een voorbeeld van een alternatief is dat ouders een vergoeding aanvragen als ze het vervoer zelf regelen.

Wanneer blijkt dat jongeren uiteindelijk zelf gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer, is hiervoor de regeling OV voor minima van de Provincie beschikbaar. Ook biedt de verordening een aantal overgangsregelingen om dit te stimuleren. Daarnaast loopt een aantal trajecten vanuit mobiliteit die hieraan een bijdrage leveren: zoals het verbeteren van de haltetoegankelijkheid binnen onze gemeente, maar ook het onderzoek van de rekenkamercommissie naar onder andere de schoolfietsroutes. 1.5 Onze aanpak wordt verstevigd door de samenwerking met scholen. Door de samenwerking met scholen kunnen we effectiever samenwerken met ouders en kinderen om onze doelen te bereiken. Zo kan de school ook meehelpen door te kijken naar de mate van zelfstandigheid van ouders en kinderen. Maar ook door verkeerseducatie te bieden en werken aan de conditie van een kind zodat zelf naar school naar school steeds beter gaat. 1.6 De nieuwe verordening is meer inwonergericht. In de oude verordening moesten ouders ieder jaar een beschikking voor vervoer aanvragen. Deze nieuwe verordening biedt de mogelijkheid om een vervoersvoorziening voor meerdere jaren af te geven. In bepaalde situaties is namelijk al voor een aantal jaren helder wat er nodig is.

Daarnaast wordt in de modelverordening rekening gehouden met: de samenloop van regelingen, onmogelijkheden bij ouders én vervoer naar stageadressen én vervoer van en naar een ander adres dan het woonadres. 1.7 Positief advies Adviesraad – zet het kind centraal. De adviescommissie is op 4 december 2024 om advies gevraagd ten aanzien van de nieuwe Verordening Leerlingenvervoer. De betrokken adviesraad heeft een positief advies uitgebracht op 17 januari 2025. Hierbij verwijst de Adviesraad wel naar de oproep van de kinderombudsman om het kind centraal te stellen.

Risicoparagraaf 1.1 Anders beoordelen van leerlingenvervoer zorgt voor verandering. De gevolgen van deze verordening is dat we meer alternatieven gaan toekennen in plaats van het aangepast vervoer. Voor kinderen die het echt nodig hebben, blijft aangepast vervoer beschikbaar. Ook voor nieuwe aanvragen zal dit geen probleem zijn. Voor kinderen die al een langere periode vervoer ontvangen en waarvoor een andere beoordeling komt, kan dit een grote verandering zijn. Voor deze kinderen bieden we alternatieven in de overgangsperiode en bekijken we op maat

wat er mogelijk is (ook in afstemming met de scholen). Tegelijk houden we er rekening mee dat er ook sprake zal zijn van verschillende belangen: individueel versus het algemeen belang. Hierover gaan we met ouders in gesprek en vragen hiervoor begrip. 1.2 Media aandacht. De knelpunten in het huidige leerlingenvervoer hebben in de afgelopen maanden veel persaandacht gehad. Deze aangepaste Verordening Leerlingenvervoer kan zorgen voor media aandacht. Ook heeft de Kinderombudsman zijn zorgbrief verstuurd aan de Staatssecretaris op 9 december 2024 over de leerprestaties van kinderen door de onrust binnen het leerlingenvervoer. Deze besluitvorming kan opnieuw zorgen voor media aandacht.

Gevolgen voor mensen met een beperking Geen, voor kinderen die het leerlingenvervoer echt nodig hebben, blijft deze voorziening beschikbaar.

Betrokkenheid pers Informeren via persbericht.

Financiële paragraaf Met deze aanpassingen willen we de kosten van het leerlingenvervoer beheersbaar houden. De Verordening Leerlingenvervoer wordt nu ruimhartig uitgevoerd, wat wil zeggen dat we meer doen dan strikt noodzakelijk is en de strakke tekst van de verordening ruim interpreteren. Indien we dit omdraaien houden we de schaarse middelen beschikbaar voor de meest kwetsbaren. Dat betekent waar mogelijk: minder aangepast vervoer en meer eigen vervoer inzetten en/of minder individueel aangepast vervoer en de invoering opstapplaatsen. Dit vergt een andere manier kijken en toetsen van de aanvragen van inwoners.

Participatieparagraaf De betrokken medewerkers van de uitvoering hebben meegedacht inzake de nieuwe verordening en (daar waar deze leidt tot) een andere werkwijze. Met de betrokken medewerkers op het beoordelen van het vervoer gaan we per subdoelgroep een maatwerk aanpak toepassen op de huidige ouders en kinderen die leerlingenvervoer ontvangen. Samenwerkingsverbanden en inclusief onderwijs In beide onderwijsregio’s werkt de gemeente samen met de omringende gemeenten en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs aan het bevorderen van inclusief onderwijs. Leerlingenvervoer is een belangrijk thema binnen inclusief onderwijs. De concept-verordening is daarom afgestemd met de samenwerkingsverbanden.

Duurzaamheidsparagraaf Collectief vervoer en OV vervoer is duurzamer dan individueel vervoer.

Communicatieparagraaf De meest betrokken scholen en de samenwerkingsverbanden zijn geïnformeerd over de relevante wijzigingen in de regelgeving en hebben hun input op de verordening gegeven. Daarnaast worden ouders voor de aanvragen vanaf april geïnformeerd over de nieuwe regelgeving. Nadat de verordening door de Raad is vastgesteld wordt de ‘Verordening Leerlingenvervoer 2025’ digitaal

gepubliceerd en bekendgemaakt via www.overheid.nl en www.officiëlebekendmakingen.nl. We gaan dit verwerken in een publieksversie. De documenten zijn dan voor iedereen via het internet te raadplegen. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

05/02/2025 08:17:49 CET {{signer1}}

05/02/2025 08:51:59 CET {{signer2}}

Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

ID: cb312231-1b1a-4d71-902f-bd6c39488434

ID: cb312231-1b1a-4d71-902f-bd6c39488434

Auth: Consent

Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. Verordening leerlingenvervoer gemeente Vijfheerenlanden 2025 d.d. 23-01-2025 2. Wijzigingstabel LLV 5HL 21-01-2025 3. Advies Verordening leerlingenvervoer (brief van Adviesraad Sociaal Domein d.d. 15-01-2025 4. Reactie aan Adviesraad Sociaal Domein inz. Advies Verordening Leerlingenvervoer d.d. 04-022025