RV Vaststelling Stedenbouwkundig kader voor het plangebied Jan Blankenweg en omgeving Vianen
Tekst van het document
Raadsvoorstel Zaaknummer 1799071 Onderwerp: Vaststelling Stedenbouwkundig kader voor het plangebied 'Jan Blankenweg en omgeving, Vianen' Vergaderdatum raad: 12 november 2026 Geheim: Nee Steller: Martin van Gent Portefeuillehouder: Wethouder Van Montfoort Beslispunten 1. Het Stedenbouwkundig kader voor het plangebied 'Jan Blankenweg en omgeving, Vianen', inclusief de nota van beantwoording, vast te stellen. Voorgeschiedenis In 2022 en 2025 zijn bouwinitiatieven gevormd voor woningbouw op de locatie van het notariskantoor en het grondgebied van LEKSTEDEwonen aan de Jan Blankenweg, het Batensteinplantsoen en de Hoekenstraat in Vianen. De oorspronkelijke plannen voor de locatie van het notariskantoor, waarvoor in 2022 een principebesluit is genomen, zijn tijdens het voortraject getemporiseerd als gevolg van de planontwikkeling van LEKSTEDEwonen in het aangrenzende gebied. Mede daardoor is deze locatie uiteindelijk niet expliciet opgenomen in de Gebiedsvisie Vianen. Begin 2026 hebben LEKSTEDEwonen, Aannemersbedrijf P. van Leeuwen uit Meerkerk (hierna: Van Leeuwen) en de gemeente het initiatief genomen om opnieuw met elkaar in gesprek te gaan over de herontwikkeling van de voorliggende locatie. Van Leeuwen treedt daarbij op namens het notariskantoor, aangezien deze organisatie zelf geen commerciële ontwikkelingen mag ontplooien.
De gemeente en Den Otter & Van Leeuwen Projectontwikkeling B.V. hebben aansluitend een intentieovereenkomst (IOK) afgesloten voor fase 1 (locatie notaris en naastgelegen reinwaterkelder). In deze overeenkomst is vastgelegd dat partijen gezamenlijk de haalbaarheid en wenselijkheid van de voorgenomen ontwikkeling nader onderzoeken. Inmiddels is hiervoor een concept-ambitiedocument opgesteld. Dit wordt definitief gemaakt, zodra de gemeenteraad een besluit heeft genomen over het stedenbouwkundig kader. Inleiding Het voorliggende stedenbouwkundig kader wordt aan de raad voorgelegd omdat de ontwikkellocatie niet is opgenomen in de Gebiedsvisie Vianen en voor het gebied geen actueel stedenbouwkundig kader beschikbaar is. Daarnaast geldt voor de realisatie van meer dan 20 woningen binnen bestaand stedelijk gebied een bindend adviesrecht van de gemeenteraad. Om de verdere planvorming te kunnen voortzetten, is een vastgesteld stedenbouwkundig kader noodzakelijk. Indien de raad instemt met het kader, is later geen raadsbesluit meer nodig over het bindend adviesrecht. Er ligt dan immers een vastgesteld beleidskader waarbinnen de beoogde ontwikkeling moet passen. Het stedenbouwkundig kader biedt bovendien de ruimtelijke en stedenbouwkundige uitgangspunten voor de herontwikkeling van de locatie.
De huidige welstandsnota bevat onvoldoende aanknopingspunten om een ontwikkeling van deze omvang integraal te kunnen beoordelen. Met dit kader wordt richting gegeven aan de verdere uitwerking van het plan en ontstaat een duidelijk toetsingskader voor initiatiefnemers, omwonenden en de gemeente. Het concept stedenbouwkundig kader heeft zes weken ter inzage gelegen. Voorafgaand aan de terinzagelegging is er een informatieavond gehouden in de Prenter. Deze terinzagelegging vond plaats op basis van de gemeentelijke Participatie- en inspraakverordening participatie. De Nota van beantwoording wordt u ter vaststelling aangeboden. Het participatieverslag treft u ter informatie aan bij dit voorstel. Met de vaststelling van het stedenbouwkundig kader wordt voorzien in een ruimtelijk afwegingskader voor de voorgenomen ontwikkeling. Het kader neemt geen besluit over de voorgenomen sloop; dat is een eigen en zelfstandige afweging van LEKSTEDEwonen. Van Leeuwen en LEKSTEDEwonen zullen de ontwikkeling vervolgens in drie fasen verder uitwerken. De beoogde eerste fase betreft de herontwikkeling van het bestaande notariskantoor en de voormalige reinwaterkelder aan de Hoekenstraat. Een verdere indicatieve planning heeft LEKSTEDEwonen met de bewoners gedeeld. Deze planning gaat er nu vanuit dat er in 2029 23 sociale huurwoningen direct aan de Jan Blankenweg worden gesloopt.
Naar verwachting wordt het daarachter gelegen complex met 36 sociale huurwoningen in 2033 gesloopt en herontwikkeld. In beide complexen wonen vooral huishoudens ‘op leeftijd’. LekstedeWONEN zet speciaal voor deze doelgroep en hun naaste familie een woonconsulent in die hen begeleidt in het herhuisvestingsvraagstuk. Daarnaast moet LekstedeWONEN met de huurdersvertegenwoordiging wettelijk gezien een Sociaal Plan afsluiten. Voor de benodigde functiewijziging kan, in lijn met het nieuwe stedenbouwkundig kader, per fase een aanvraag voor een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) worden ingediend. Na afronding van de desbetreffende planologische procedure voor de functiewijziging kan de omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit worden aangevraagd. Beoogd effect 1. Het bieden van een stedenbouwkundig kader voor de (her)ontwikkeling van de locatie Jan Blankenweg en omgeving in Vianen; 2. Het faciliteren van een gefaseerde groei van de woningvoorraad in Vianen door het transformeren en toevoegen van het gewenste woningtype; 3. Het verbeteren van de leefbaarheid en vitaliteit van dit deel van Vianen. Argumenten 1.1 In de Gebiedsvisie Vianen is het voorliggende plangebied niet benoemd.
Hoewel de locatie aan de Jan Blankenweg, het Batensteinplantsoen en de Hoekenstraat in Vianen niet specifiek is benoemd in de Gebiedsvisie Vianen, die door de gemeenteraad is vastgesteld op 20 maart 2025, sluit de beoogde ontwikkeling wel aan bij de uitgangspunten van deze visie. In samenhang met de potentiële herontwikkelingslocatie van Dekker Hout aan de Hagenweg kan deze locatie bovendien bijdragen aan de versterking van de Kanaalzone. De Gebiedsvisie is tot stand gekomen met behulp van een participatietraject en beschrijft de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van Vianen als geheel aan de hand van verschillende thema’s en gebieden. Hoewel de visie geen concrete uitspraken doet over deze locatie, biedt zij wel relevante stedenbouwkundige richtlijnen en aandachtspunten voor toekomstige ontwikkelingen binnen de stad. Voor het voorliggende plangebied zijn daarmee diverse aanknopingspunten in de Gebiedsvisie aanwezig. De visie stelt onder meer dat bouwhoogte, massa en beeldkwaliteit moeten aansluiten bij de kenmerken van de omgeving. Daarnaast wordt ingezet op het versterken van groenstructuren en de verbinding tussen verschillende gebieden. Ook dient nieuwe ontwikkeling zorgvuldig te worden ingepast binnen de cultuurhistorische context van Vianen en moet bij verdichtingslocaties voldoende aandacht worden besteed aan een kwalitatieve groeninpassing.
Het voorliggende stedenbouwkundig kader geeft invulling aan deze uitgangspunten en sluit daarmee aan bij de uitgangspunten zoals verwoord in de Gebiedsvisie Vianen. 1.2 Het stedenbouwkundig kader vormt de basis voor de bijbehorende ruimtelijke procedure. Het stedenbouwkundig kader vormt de basis voor de te doorlopen BOPA1-procedure, het planologische basisbesluit om af te wijken van het geldende omgevingsplan. Vervolgens zal er voor de bouwactiviteit nog een BOPA2-procedure (concrete uitwerking voor de bouw en uitvoering) doorlopen dienen te worden. Het stedenbouwkundig kader zal integraal worden opgenomen in de ruimtelijke motivering voor de ETFAL-onderbouwing. ETFAL staat voor een Evenwichtige Toedeling van Functies Aan Locaties, wat voorheen onder de oude wetgeving (Wet ruimtelijke ordening) stond voor 'een goede ruimtelijke ordening’. Aan de hand van dit kader kan de ontwikkelende partij de verdere haalbaarheid onderzoeken, haar stedenbouwkundige schetsontwerpen participeren met de omgeving en de noodzakelijke onderzoeken uitvoeren (verkeer, milieu, enzovoorts) ter voorbereiding op de bijbehorende planologische procedure voor de beoogde functiewijziging. Naar verwachting zullen de initiatiefnemers na vaststelling van het stedenbouwkundig kader op korte termijn een aanvraag voor een BOPA1-procedure indienen voor de eerste fase (notariskantoor en Reinwaterkelder).
1.3 Het voorgestelde woningbouwprogramma past binnen het gemeentelijk woonbeleid . Het woningbouwprogramma dat in het stedenbouwkundig kader is opgenomen sluit aan bij de uitgangspunten van het gemeentelijke woonbeleid, waaronder de Woonvisie en de Kaders Betaalbare Woningbouw. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke ambities op het gebied van woningbouw en betaalbaarheid. Op de locatie zullen 59 sociale huurwoningen worden gesloopt en 196 woningen worden gebouwd (netto toevoeging van 137 woningen), passend binnen de Kaders Betaalbare Woningbouw. De voorgenomen ontwikkeling bestaat uit twee samenhangende deelontwikkelingen: de particuliere ontwikkeling op de locatie van de notaris en de ontwikkeling door LEKSTEDEwonen (locatie reinwaterkelder en later de naastgelegen sociale huurwoningen). Vanwege de ruimtelijke en programmatische samenhang worden beide locaties beschouwd als één integrale ontwikkeling. Hierdoor kan op locatieniveau invulling worden gegeven aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen. 1.4 Het stedenbouwkundig kader heeft gedurende zes weken ter inzage gelegen. In de voorbereiding van het voorliggende besluit heeft een participatietraject plaatsgevonden. Daarbij zijn twee bewonersbijeenkomsten georganiseerd: één bijeenkomst voor direct omwonenden en één openbare inloopbijeenkomst voor de omwonenden, overige belanghebbenden en geïnteresseerden.
Tijdens deze bijeenkomsten zijn de plannen gepresenteerd en is er gelegenheid geweest om mee te denken over de ontwikkeling. Als weergave van de bijeenkomsten is een participatieverslag gemaakt, dit is bijgevoegd als bijlage. Daarnaast heeft het stedenbouwkundig kader, conform de gemeentelijke Participatie- en inspraakverordening, gedurende zes weken ter inzage gelegen, van 24 juli 2026 tot en met 3 september 2026. De terinzagelegging is bekendgemaakt via het Gemeenteblad en Het Kontakt. Gedurende deze periode zijn belanghebbenden in de gelegenheid gesteld om hun reactie op het plan kenbaar te maken. De stukken waren digitaal beschikbaar via de projectpagina op de gemeentelijke website en fysiek in te zien bij de balie van het stadskantoor in Vianen. De ontvangen reacties zijn samengevat en van een beantwoording voorzien in de bijgevoegde Nota van beantwoording. Zowel het stedenbouwkundig kader als de nota van beantwoording hebben geen zelfstandig rechtsgevolg en zijn daarom niet vatbaar voor bezwaar of beroep. Dit geldt uiteraard ook voor het participatieverslag. De relevante juridische besluitvorming vindt plaats bij de latere besluitvorming over de aanvraag voor een BOPA, waartegen de gebruikelijke rechtsbeschermingsmogelijkheden openstaan. Kanttekeningen 1.1 Het stedenbouwkundig kader heeft geen zelfstandig juridisch bindende werking.
Het stedenbouwkundig kader heeft geen zelfstandig juridisch bindende werking, maar fungeert als kaderstellend document bij verdere planvorming en besluitvorming. Risicoparagraaf 1.1 Voortgang van het project kan door beperkt draagvlak en bezwaren in gevaar komen. Beperkt draagvlak voor het kader kan leiden tot zienswijzen, bezwaar- en beroepsprocedures in het vervolgtraject. Eventuele bezwaren tijdens de BOPA-procedure kunnen de voortgang en planning van het project in gevaar brengen. Door het stedenbouwkundig kader goed toe te lichten aan bewoners, omwonenden en andere belanghebbenden wordt getracht dit risico te beperken. Het participatieplan voorziet in de wijze waarop dit plaats gaat vinden. De geluiden tijdens de participatie en zienswijzen geven een gevarieerd beeld. Waar de toevoeging van een passend nieuwbouwproject door een aantal inwoners wordt toegejuicht, zijn er ook kritische kanttekeningen rondom mobiliteit, bouwhoogten en de wijze van herstructurering en herhuisvesting. Niet al deze kanttekeningen hebben rechtstreeks invloed op het voorliggende kader. We kunnen echter nooit uitsluiten dat er in verdere procedures zienswijze, bezwaar of beroep wordt ingediend. 1.2 De raad stelt het stedenbouwkundig kader niet vast. Op het moment dat de raad geen stedenbouwkundig kader vaststelt, is er in feite geen grondslag om bouwplannen goed te kunnen beoordelen.
Afhankelijk van de bespreking in de raad kan het college zich dan zelfs afvragen of er wel voldoende (politiek) draagvlak is voor de ontwikkeling. Bij een geamendeerd besluit dan wel kader, moet het college in overleg met de ontwikkelende partij bepalen of er nog voldoende basis is voor een haalbare planontwikkeling. 1.3 Het plan blijkt niet haalbaar. Een plan kan om diverse al dan niet samenhangende redenen niet haalbaar blijken na verdere uitwerking van het stedenbouwkundig kader: • milieuaspecten als geluid, externe veiligheid, bodem en water maken woningbouw op deze locatie niet mogelijk; • plan blijkt financieel niet haalbaar; • er is onvoldoende maatschappelijk draagvlak voor de ontwikkeling. In de fase van het maken van het stedenbouwkundig schetsontwerp dienen bovenstaande zaken meegenomen, zodat de risico’s worden verkleind. 1.4 Vertraging door netcongestie. De gemeente Vijfheerenlanden lijkt binnen de provincie Utrecht een relatief gunstige positie in te nemen vanwege de koppeling met Arkel. De ontwikkelingen op het stroomnet volgen elkaar echter snel op, dus een risico valt zeker niet uit te sluiten. Kansen De herontwikkeling van dit gebied biedt ook kansen voor: 1. het toevoegen van een passend nieuwbouwproject in dit deel van de wijk De Hagen in Vianen; 2.
het toevoegen van toekomstbestendige woningen voor gezinnen, kleine huishoudens, senioren en inwoners met een beperking in dit deel van Vianen, dicht bij het centrum; 3. het vergroenen en verduurzaamheden van dit deel van Vianen. Gevolgen voor mensen met een beperking Met het vaststellen van het stedenbouwkundig kader zijn er geen gevolgen voor mensen met een beperking. Bij de verdere planvorming, zoals het inrichtingsplan voor de openbare ruimte en toegankelijkheidstoets van de appartementencomplexen, is het wel relevant om deze groep inwoners in ogenschouw te nemen zodat een nieuw woningbouwgebied ontstaat dat voor mensen met een beperking toegankelijk is. Betrokkenheid pers Informeren via persbericht. Financiële paragraaf Voor het project is een intentieovereenkomst (IOK) voor de eerste fase van het project afgesloten. Normaliter bestaat deze fase uit het opstellen en afstemmen van het ambitiedocument. Omdat er geen (duidelijk) stedenbouwkundig kader ligt voor deze locatie, wordt er in dit project rekening gehouden met het opstellen en afstemmen van een stedenbouwkundig kader. In de IOK is een vergoeding van plankosten voor de eerste fase overeengekomen, die de ontwikkelende partij vergoedt aan de gemeente. De totale ontwikkeling van het project vindt plaats op eigen grond van de notaris respectievelijk LEKSTEDEwonen.
Tussen de ontwikkelende partijen en de gemeente zal na vaststelling van het stedenbouwkundig kader een anterieure overeenkomsten (AOK) worden afgesloten. In deze AOK zal een vergoeding voor gemeentelijke plankosten worden opgenomen. Omdat de totale ontwikkeling op eigen grond van de ontwikkelende partijen plaatsvind, heeft de gemeente geen kosten aan de herinrichting van de openbare ruimte. Waar er aanpassingen nodig zijn om de openbare ruimte goed te kunnen aansluiten op het grensvlak van ontwikkelaar/gemeente, worden deze via de AOK doorbelast aan de ontwikkelende partijen. Participatieparagraaf Voor de totstandkoming van het stedenbouwkundig kader is een participatieproces doorlopen, zoals al uitgebreid omschreven in argument 1.4 van het voorstel. Huurders, omwonenden en andere belanghebbenden zijn op basis van het opgestelde communicatie- en participatieplan actief betrokken bij de verdere uitwerking van de plannen. In het kader van verwachtingenmanagement is helder toegelicht dat het stedenbouwkundig kader uitgangspunt is voor de planvorming. De eerste avond voor huurders en omwonenden voor de plannen voor de eerste fase heeft op 19 mei 2026 plaatsgevonden. Deze avond verliep in een goede sfeer. Er werd nadrukkelijk aandacht gevraagd voor parkeren/ontsluiting en de hoogte van de gebouwen in relatie tot de omgeving.
De beelden die werden getoond, gaven een goed beeld voor de belangstellenden. De tweede avond voor omwonenden en andere belanghebbenden heeft op 23 juli 2026 plaatsgevonden. Hierbij waren tussen de 40 en 50 bezoekers aanwezig. Duurzaamheidsparagraaf Het Stedenbouwkundig kader schetst op hoofdlijnen hoe het project kan bijdragen aan de duurzame ontwikkeling van onze gemeente. De concrete uitgangspunten voor duurzaamheid worden vastgelegd in het ambitiedocument. Met het ambitiedocument draagt de herontwikkeling van de locatie Jan Blankenweg en omgeving bij aan de duurzame ontwikkeling van dit deel van onze gemeente en dit deel van Vianen in het bijzonder. De duurzaamheidsuitgangspunten, conform afspraken uit het convenant Toekomstbestendig Bouwen, dagen de ontwikkelende partijen uit om verder te gaan dan wettelijke BENG-normen. Er wordt voorgesteld om te bouwen met secundaire grondstoffen. Ook wordt in het ambitiedocument rekening gehouden met het creëren van verschuil- en verblijfplaatsen voor stedelijke fauna en wordt er ontwikkeld met oog om wateroverlast en hittestress te verminderen. Zo draagt het plan bij aan gemeentelijke doelstellingen voor energie, circulariteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie.
Communicatieparagraaf De projectpagina op de gemeentelijke website Op de projectpagina van de gemeentelijke website wordt het ruimtelijk kader en het beeldkwaliteitsplan gepubliceerd met daarbij ook opgenomen de Nota van beantwoording en het participatieverslag. Nieuwsbrief De direct omwonenden worden geïnformeerd door middel van een huis-aan-huis brief. Daarnaast zal het project periodiek worden opgenomen in de nieuwsbrief van Vianen. In de eerste informatievoorziening zal aandacht worden besteed aan de resultaten van de participatie en inspraak en het verdere besluitvormingsproces. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, {{signer1}} de burgemeester, {{signer2}} W.J. (Judith) de Jonge S. (Sjors) Fröhlich Bijlagen 1. Concept stedenbouwkundig kader 2. Nota van beantwoording 3. Participatieplan 4. Participatieverslag