RV vaststellen ruimtelijk kwaliteitsbeleid Vijfheerenlanden.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 217993 Onderwerp: Vaststellen ruimtelijk kwaliteitsbeleid Vijfheerenlanden

Vergaderdatum raad: 22 april 2021 Geheim: Nee Steller: Anne-Floor van Pelt Portefeuillehouder: Wethouder Zevenhuizen Beslispunten 1. 2. 3.

Het ruimtelijk kwaliteitsbeleid, inclusief de bijbehorende kaarten, vast te stellen. De welstandsnota’s van de gemeente Leerdam, Vianen en Zederik in te trekken. De Nota van beantwoording zienswijzen ruimtelijk kwaliteitsbeleid vast te stellen.

Inleiding Op 1 oktober 2020 heeft u het ruimtelijk kwaliteitsbeleid in concept vastgesteld. Het ruimtelijk kwaliteitsbeleid heeft 6 weken ter inzage gelegen. Het beleid kan definitief worden vastgesteld. Beoogd effect 1. 2. 3. 4.

Eensluidend ruimtelijk kwaliteitsbeleid voor de gemeente Vijfheerenlanden. Harmonisatie van het welstandsbeleid van de 3 voormalige gemeenten naar één ruimtelijk kwaliteitsbeleid voor Vijfheerenlanden. Met het beleid voorsorteren op de toekomstige Omgevingswet. Versoepeling regelgeving ten aanzien van de ruimtelijke kwaliteit.

Argumenten 1.1 Eensluidend ruimtelijk kwaliteitsbeleid voor de gemeente Vijfheerenlanden is van belang. Op dit moment gelden de 3 welstandsnota's van de voormalige gemeenten. Dit betekent dat op dit gebied geen eensluidend beleid is bij de toetsing van de welstandsaspecten van vergunningaanvragen. Het is van belang dat binnen deze toetsing eenduidigheid optreedt. Gebouwen en bouwwerken hebben met hun vorm en materiaalgebruik invloed op de beleving van de openbare ruimte. Via het ruimtelijke kwaliteitsbeleid (voorheen welstandsbeleid) kan de gemeente kaders stellen aan welke vereisten bouwwerken moeten voldoen. Op deze wijze blijft de kwaliteit van de openbare ruimte geborgd. De vereisten die aan bouwwerken worden gesteld kunnen per gebied en per ruimtelijk kwaliteitsniveau verschillen.

In bijvoorbeeld een historische stadskern worden zwaardere kwaliteits- en uiterlijke criteria gehanteerd waaraan bouwwerken moeten voldoen dan op een bedrijventerrein. Deze twee gebieden verschillen tenslotte in de wijze waarop zij invloed hebben op hoe de openbare ruimte wordt beleefd. Wanneer een gemeente geen ruimtelijk kwaliteitsbeleid opstelt ligt de verrommeling van de openbare ruimte op de loer, en daarmee het verlies van de kwaliteit van de openbare ruimte. Zonder dit beleid kan de gemeente namelijk geen voorwaarden stellen aan bijvoorbeeld kleur- en materiaalgebruik en vormgeving. Daarmee is in theorie de weg vrij voor het ontstaan van bouwwerken in diverse maten en kleuren wat de kwaliteit van de openbare ruimte niet ten goede komt. 1.2./2.1 Harmonisatie van het welstandsbeleid van de 3 voormalige gemeenten naar één ruimtelijk kwaliteitsbeleid voor Vijfheerenlanden is nodig. Totdat ruimtelijk kwaliteitsbeleid voor de gemeente Vijfheerenlanden is vastgesteld gelden de 3 welstandsnota's van de voormalige gemeente Leerdam, Vianen en Zederik. Bij de concept vaststelling van het Ruimtelijk Kwaliteitsbeleid op 1 oktober 2020 heeft de raad ingestemd om de drie welstandsnota's te verlengen totdat het nieuwe beleid definitief is vastgesteld.

Tegelijkertijd met de inwerkingtreding van onderliggend ruimtelijk kwaliteitsbeleid en de daarbij behorende kaarten wordt het welstandsbeleid van de voormalige gemeenten Leerdam, Vianen en Zederik ingetrokken. 1.3. Met het beleid wordt voorgesorteerd op de toekomstige Omgevingswet Zoals u kunt lezen wordt in dit voorstel, maar ook in het beleid, niet meer gesproken over welstandsbeleid, maar over ruimtelijk kwaliteitsbeleid. Deze begripsverandering heeft te maken met de aankomende Omgevingswet. De inwerkingtreding wet is uitgesteld tot 1-1- 2022. In het nu voorliggende ruimtelijk kwaliteitsbeleid sorteert de gemeente voor op de Omgevingswet. Het principe van de Omgevingswet is tweeledig: Aan de ene kant beoogt de wet een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. En daarnaast beoogt de wet de fysieke leefomgeving doelmatig te beheren, gebruiken en ontwikkelen. Zoals te lezen streeft de Omgevingswet o.a. een goede omgevingskwaliteit na. Vanuit dit oogpunt is daarom nu sprake van ruimtelijk kwaliteitsbeleid voor de gemeente Vijfheerenlanden. Onder de Omgevingswet worden plannen straks getoetst aan diverse facetten die invloed hebben op de omgevingskwaliteit. Ruimtelijk kwaliteitsbeleid vormt daarin één van die facetten. 1.4. Versoepeling regelgeving ten aanzien van de ruimtelijke kwaliteit.

Het ruimtelijke kwaliteitsbeleid van Vijfheerenlanden beoogt een versoepeling van de regels en daarmee van de toetsing van de criteria, waaraan het uiterlijk van bouwwerken moet voldoen. De drie voormalige gemeenten hadden ieder eigen welstandsbeleid. Met het opstellen van het ruimtelijk kwaliteitsbeleid voor de gemeente Vijfheerenlanden is ervoor gekozen om de lijn van de

voormalige gemeente Vianen te volgen. In de praktijk is gebleken dat de regels die deze voormalige gemeente hanteerde voldoende waarborgen geven voor het handhaven van de ruimtelijke kwaliteit, maar daarnaast ook veel ruimte geeft voor de initiatiefnemers. Het ruimtelijk kwaliteitsbeleid betekent op punten een versoepeling. Met name voor het voormalig grondgebied van de gemeenten Leerdam en Zederik zijn de regels eenvoudiger geworden. Voor de gemeente Vianen golden al eenvoudigere richtlijnen. Doel van de versoepeling van de regels is om op die plekken die een hogere beeldkwaliteit hebben, en waar het van belang wordt geacht om deze beeldkwaliteit te behouden, hogere kwaliteitseisen te stellen aan het uiterlijk van bouwwerken. Dit geldt met name voor de beschermde gezichten, het landelijk gebied, de kleine kernen en langs hoofdroutes. In de overige gebieden stelt de gemeente zich terughoudend op. Dat geldt bijvoorbeeld voor de meeste woongebieden en de bedrijventerreinen. In het ruimtelijk kwaliteitsbeleid is sprake van 4 niveaus op basis waarvan het uiterlijk van bouwwerken wordt beoordeeld: Vrij niveau: hier gelden geen criteria voor het uiterlijk van bouwwerken. De vrije gebieden zijn voornamelijk gelegen in de woonwijken. Soepel niveau: het uiterlijk van bouwwerken wordt alleen beoordeeld wanneer de plannen zich aan de voorkanten van het openbare gebied bevinden.

Voor de achterkanten geldt dat hier alleen wordt gekeken of zich geen excessen voordoen. Het soepel niveau geldt voor woongebieden en bedrijventerreinen. Gewoon niveau: wanneer dit niveau geldt dan wordt gekeken naar de voorkant van het pand ten aanzien van het openbaar gebied en naar belendingen (aangrenzende panden en percelen). Dit niveau is van toepassingen voor het landelijk gebied en de dorpslinten en stedelijke uitlopers. Bijzonder niveau: dit geldt voor gebieden waar extra inspanning voor behoud en versterking van de ruimtelijke kwaliteit gewenst is. Het bijzonder niveau is van toepassing op het beschermd stadsgezicht van Vianen, het beschermd gezicht van Ameide en voor het beschermd gezicht Oosterwijk. De vier niveaus brengen criteria met zich mee waaraan het uiterlijk van het bouwwerk wordt getoetst. Wordt niet voldaan aan de gestelde criteria dan moet aanpassing van vorm, kleur of materiaalgebruik worden doorgevoerd. Mocht naderhand blijken dat het bouwwerk niet conform de gestelde criteria is uitgevoerd, dan wordt hierop gehandhaafd door de gemeente. De criteria worden ten slotte niet voor niets opgesteld: het doel is om de kwaliteit van de openbare ruimte te behouden of te versterken. Het beleid bestaat uit een nota (bijlage 1), een gebiedstypenkaart (bijlage 2) en een niveaukaart (bijlage 3). In de nota staat beschreven aan welke criteria moet worden voldaan.

Voor de initiatiefnemer is op deze wijze makkelijk inzichtelijk waaraan moet worden voldaan. Op basis van de gebiedstypenkaart en de niveaukaart kan de initiatiefnemer zien welke richtlijnen gelden.

3.1 Het beleid moet vastgesteld worden door de raad. Er is gedurende de inzage termijn 1 zienswijze ingediend. Deze zienswijze heeft echter geen betrekking op het ruimtelijk kwaliteitsbeleid. De indiener is hiervan op de hoogte gesteld en volledigheidshalve is een nota van beantwoording opgesteld. Er is geen aanleiding om het beleid of de bijbehorende kaarten aan te passen. Het beleid wordt daarmee ongewijzigd aan de raad voorgelegd. In het concept beleid was een fout geslopen. Dit betrof een passage op pagina 53. Deze fout is gecorrigeerd. Risicoparagraaf Ontbreken van ruimtelijk kwaliteitsbeleid leidt tot een verrommelde kwaliteit van de openbare ruimte Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst Financiële paragraaf Het beleid is opgesteld. Er zijn geen (vervolg)kosten meer verbonden aan het definitief vaststellen van dit beleid. Participatieparagraaf Het beleid heeft ter inzage gelegen. Hiermee is de inwoners van Vijfheerenlanden de gelegenheid geboden een zienswijze op het ruimtelijk kwaliteitsbeleid in te dienen. Er is één zienswijze ontvangen. Deze zienswijze heeft inhoudelijk geen betrekking op het (concept) ruimtelijk kwaliteitsbeleid. De indiener van de zienswijze zal na de raadsbehandeling op de hoogte worden gesteld van de nota van inlichtingen. Enkele inwoners hebben telefonisch of per mail het beleid opgevraagd.

Het was de bedoeling om in oktober en november informatieve informatieavonden te organiseren. Helaas konden deze avonden niet doorgaan vanwege de (toen) geldende Covid-19 maatregelen. Duurzaamheidsparagraaf De nota ruimtelijk kwaliteitsbeleid biedt op het gebied van duurzaamheid meer mogelijkheden. Dit komt tot uiting in de vrije gebieden. In de vrije gebieden is het straks bijvoorbeeld eenvoudiger om een warmtepompunit aan de gevel te hangen. In de oude nota's is dit nu vanuit de geldende criteria niet toegestaan. Maar ook bijvoorbeeld het na-isoleren van de gevel aan de buitenzijde is straks in de vrije gebieden mogelijk. Aangezien de vrije gebieden in het nieuwe beleid zijn verruimd (er zijn meer gebieden waar een vrij regime geldt in vergelijking met de oude nota's) worden de mogelijkheden voor het toepassen van verduurzamende maatregelen daarmee dus ook vergroot.

Communicatieparagraaf Er wordt een kort bericht op de gemeentepagina geplaatst waarin bekend wordt gemaakt dat het ruimtelijk kwaliteitsbeleid is vastgesteld. Daarnaast wordt het beleid via de gebruikelijke wijze bekend gemaakt op www.officiëlebekendmakingen.nl Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, {{signer1}} 17/02/2021 13:19:15 CET

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl ID: 965730cc-c2eb-4d0d-94c1-37d1d21a69c3 Auth: Consent

{{signer2}} 17/02/2021 13:36:11 CET

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: 965730cc-c2eb-4d0d-94c1-37d1d21a69c3 Auth: Consent

de secretaris,

de burgemeester,

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen Bijlage 1: Ruimtelijk kwaliteitsbeleid (nota) Bijlage 2: Gebiedstypenkaart Bijlage 3: Niveaukaart Bijlage 4: Nota beantwoording zienswijzen