RV Uitvoerings- en Beheerprogramma Verhardingen 2026-2029 - ondertekend

Raadsvoorstel Zaaknummer 1733988 Onderwerp: Uitvoerings- en beheerprogramma verhardingen 2026-2029 Vergaderdatum raad: 2 juli 2026 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Jelmer van der Ham Wethouder Jongenelen

Beslispunten 1. Het Uitvoerings- en beheerprogramma verhardingen 2026-2029 vast te stellen; 2. Het exploitatiebudget ‘gepland onderhoud wegen’ voor de uitvoering van het uitvoeringsprogramma verhardingen structureel te verhogen met € 460.000 in 2026 en vervolgens ten opzichte van 2026 aanvullend te verhogen met € 8.000 in 2027, € 75.000 in 2028 en € 88.000 in 2029 en 2030.

Voorgeschiedenis Het voormalige 'Beleids- en beheerplan Wegen Vijfheerenlanden 2021-2025' is vastgesteld in 2021 en vormt sindsdien de basis voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke verhardingen. Dit beleids- en beheerplan is na 2025 vervallen. Op basis hiervan is besloten om het uitvoeringsprogramma en beheerplan te actualiseren in 2026 voor de aankomende vier jaar.

Inleiding De actualisatie van het uitvoeringsprogramma en beheerplan is nodig omdat het huidige programma uit 2021–2025 niet meer aansluit bij de actuele opgaven. Daarnaast is sinds 2021 het areaal verhardingen gegroeid, wat leidt tot hogere toekomstige onderhoudslasten. Ook landelijke ontwikkelingen, zoals de verplichting om vanaf 2027 MKI-criteria1 te hanteren bij infraprojecten en het Schoon- en Emissieloos bouwen convenant, maken actualisatie noodzakelijk. Sinds 2021 zijn er nieuwe inzichten ontstaan op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie en levensduurkosten. In het nieuwe Uitvoerings- en beheerprogramma verhardingen 20262029 wordt nadrukkelijk ingespeeld op deze thema’s door te focussen op kwaliteit, klimaatadaptatie, circulariteit, participatie en integrale samenwerking. Daarnaast zijn financiën op nieuwe inspectieresultaten, groeiend areaal en huidige kostprijzen geactualiseerd.

Beoogd effect Door een geactualiseerd uitvoeringsprogramma en beheerplan kan de gemeente gedurende de looptijd voldoen aan een veilig en duurzaam wegennet dat goed toegankelijk blijft (wettelijke zorgplicht) en aan nieuwe landelijke eisen op het gebied van circulariteit en duurzaamheid. Het borgen van financiële dekking voor het beheer van verhardingen voor de periode van 20262029.

Milieukostenindicator. Kortom is dit in één getal wat de milieu-impact van een product of activiteit in de GWW weergeeft (uitgerekend in euro’s). Dit wordt een wettelijke verplichting, verwacht in 2027: https://www.pianoo.nl/nl/themas/maatschappelijk-verantwoord-inkopen/milieukostenindicator/over-de-mki/wettelijke 1

Argumenten 1.1 Het Uitvoerings- en beheerprogramma verhardingen 2026-2029 geeft input voor het wegenbeheer voor de komende vijf jaar. De gemeente Vijfheerenlanden heeft de wettelijke zorgplicht voor het toegankelijk en veilig houden van de openbare wegen. Het voormalige beleids- en beheerplan wegen had een looptijd tot en met 2025. Het geactualiseerde uitvoeringsprogramma en beheerplan heeft een looptijd van vier jaar (2026-2029). Daarna worden waar nodig de resultaten geëvalueerd en de uitgangspunten en de ontwikkelingen opnieuw bezien. In deze vier jaar wordt uitvoering gegeven aan dit uitvoeringsprogramma en beheerplan. 1.2 Dit uitvoerings- en beheerprogramma biedt een actueel en toekomstbestendig kader voor het beheer van verhardingen. De gemeente Vijfheerenlanden heeft de wettelijke zorgplicht voor het toegankelijk en veilig houden van de wegen die zij in beheer en onderhoud heeft. Het uitvoeringsprogramma en beheerplan sluiten aan op nieuwe ontwikkelingen zoals kwaliteit, klimaatadaptatie, circulariteit, participatie en integrale samenwerking. Dit is conform de omgevingsvisie en hiermee voldoet het aan de huidige eisen en verwachtingen voor duurzaam en veilig wegbeheer. 2.1. In de begroting moet rekening gehouden worden met de budgetten voor gepland onderhoud van het Uitvoerings- en beheerprogramma verhardingen 2026-2029.

Met het vaststellen van het Uitvoerings- en beheerprogramma verhardingen 2026-2029 wordt richting gegeven aan beheersmaatregelen in de periode van 2026-2029. Dit vraagt om budgetten voor het geplande onderhoud die daarvoor noodzakelijk zijn. Deze budgetten zijn gebaseerd op een kwaliteitsinspectie uit 2024 en de gewenste kwaliteitsniveaus die vastgesteld zijn in dit uitvoeringsprogramma en beheerplan conform CROW-systematiek. De benodigde budgetten voor gepland onderhoud voor de komende beleidsperiode zijn als volgt: € 2.242.664 in 2026, € 2.250.218 in 2027, € 2.317.654 in 2028 en € 2.330.707 in 2029.

Kanttekeningen 1.1. Budgetten zijn gebaseerd op huidig areaal(ontwikkeling) en prijzen. De budgetten voor verhardingsbeheer (hoofdstuk 8 van het uitvoeringsprogramma verhardingen) zijn gebaseerd op het huidige areaal, de huidige kwaliteit en huidige prijsniveau van producten en diensten. In de realiteit kan dit de aankomende vier jaar stijgen of dalen aan de hand van ongeplande areaaluitbreiding en ontwikkelingen in energieprijzen of onderhoudskosten. Wijzigingen zullen jaarlijks verwerkt worden bij de P&C cyclus.

Risicoparagraaf 1.1 Niet alle ambities zijn in ieder project haalbaar of realistisch. Duurzamere alternatieven zijn nog niet altijd beschikbaar, gewenst of realistisch binnen het gestelde budget. Het uitvoeringsprogramma en beheerplan bieden daarom ruimte voor maatwerk. 2.1 De structurele onderhoudslasten kunnen op termijn stijgen. Door groei van het areaal, strengere landelijke eisen en onvoorziene trends en ontwikkelingen kan de toekomstige onderhoudsbehoefte/kosten toenemen. Dit wordt binnen de reguliere begrotingscyclus meegenomen.

Kansen 1.1 Het geactualiseerde Uitvoerings- en beheerprogramma programma verhardingen 20262029 kan leiden tot meer innovatieve en circulaire oplossingen. Door de nadruk op circulariteit en klimaatadaptatie ontstaat ruimte voor pilots, nieuwe materialen en modulaire oplossingen. Dit is afhankelijk van onder andere marktontwikkeling.

Gevolgen voor mensen met een beperking Het Uitvoeringsprogramma en beheerplan zetten in op veilige, vlakke en toegankelijke verhardingen. Toegankelijkheid wordt per project expliciet meegewogen, waardoor ongewenste drempels of obstakels kunnen worden voorkomen. Daarmee heeft het positieve gevolgen voor mensen met een beperking en draagt het voorstel bij aan een toegankelijke openbare ruimte.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf In de vorige periode (2021–2025) was het gemiddelde budget voor gepland onderhoud wegen € 1.949.000 per jaar. In 2025 is besloten om op een lagere beeldkwaliteit te onderhouden, waardoor dit budget met € 150.000 is geminderd. In de periode (2026-2029) zijn de volgende exploitatiekosten opgenomen voor gepland onderhoud van wegen: • € 2.242.664 in 2026 • € 2.250.218 in 2027 • € 2.317.654 in 2028 • € 2.330.707 in 2029 De stijging ten opzichte van eerdere jaren komt met name door een groei van het verhardingsareaal van 24% ten opzichte van de vorige periode. Voor volgende jaren wordt voorgesteld om het exploitatiebudget ‘gepland onderhoud wegen’ structureel te verhogen met € 460.000 in 2026 en vervolgens ten opzichte van 2026 aanvullend te verhogen met € 8.000 in 2027, € 75.000 in 2028 en € 88.000 in 2029 en 2030. Dit zal worden verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2026 en in de Kadernota 2027.

Participatieparagraaf Inwoners en organisaties van Vijfheerenlanden worden niet direct betrokken bij de vaststelling van het uitvoeringsprogramma en beheerplan, omdat dit kaderstellende documenten zijn. Bij de uitvoering van projecten die uit dit programma voortkomen, worden omwonenden, belangenorganisaties en andere betrokkenen per project betrokken, conform het gemeentelijk participatiebeleid.

Duurzaamheidsparagraaf In het uitvoeringsprogramma en beheerplan is zoveel mogelijk ingezet op duurzame keuzes, zoals klimaat adaptieve inrichting, langere levensduur van materialen en het stimuleren van circulaire toepassingen. Bij alle wegen die heringericht worden, worden de verharde oppervlakten beperkt tot hetgeen noodzakelijk is. Alle parkeerplekken worden klimaat adaptief ingericht door klimaat adaptief parkeren toe te passen. Er wordt rekening gehouden met afvoer van regenwater.

In de periode 2026-2029 worden er bij wegonderhouds- en aanlegprojecten waar technisch en financieel haalbaar circulaire materialen toegepast conform de R-ladder. Bij de initiatief, ontwerp en contractfase van een project wordt er daarnaast rekening gehouden met TCO (total cost of ownership).

Communicatieparagraaf Het besluit wordt bekendgemaakt in het elektronische Gemeenteblad (DROP). Er wordt per project bepaald of en welke inwoners en stakeholders worden betrokken en op welke manier. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

{{signer1}} ValidSigned door Judith de Jonge

{{signer2}} ValidSigned door Sjors Fröhlich op 26-05-2026

op 26-05-2026

W.J. (Judith) de Jonge

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. Beheerprogramma verhardingen 2026-2029 2. Uitvoeringsprogramma verhardingen 2026-2029