RV Treffen gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Utrecht

Raadsvoorstel Zaaknummer 1639211

Onderwerp: Treffen van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Utrecht (ODU) Vergaderdatum raad: 25 september 2025 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Ria Driessen Wethouder Van Montfoort

Beslispunten 1. Het college toestemming te verlenen voor het treffen van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Utrecht.

Inleiding Op 17 oktober 2024 hebben de algemeen besturen van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) en de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD Utrecht) ingestemd met de ontwerp gemeenschappelijke regeling (GR) om te komen tot de oprichting van één omgevingsdienst in de provincie Utrecht. Deze ontwerp gemeenschappelijke regeling is door de colleges van de deelnemende gemeenten en provincie aan de raden (en staten) voorgelegd voor zienswijze. De gemeenteraad heeft op 6 februari 2025 een zienswijze vastgesteld. Het college heeft deze integraal toegevoegd aan de reactie die aan de stuurgroep ‘Naar één Omgevingsdienst Utrecht’ is gestuurd. De ingediende reacties en zienswijzen op de ontwerp gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Utrecht (ODU) zijn beoordeeld door de algemeen besturen van de ODRU en de RUD Utrecht. Uit de zienswijzen bleek dat er brede steun is voor de voorgestelde gemeenschappelijke regeling. Voor enkele artikelen uit de regeling heeft een heroverweging plaatsgevonden. De concept gemeenschappelijke regeling ODU is op deze punten aangepast en op 18 april 2025 door de algemeen besturen vastgesteld. Op 22 april 2025 hebben de algemeen besturen van de ODRU en de RUD Utrecht het voorstel tot het treffen van de gemeenschappelijke regeling ODU aan de colleges van de deelnemende gemeenten en provincie gezonden.

In de begeleidende brief is de reactie op de ingediende reacties en zienswijzen opgenomen. Ook bevat de brief een uitleg op de aanpassingen van de ontwerp naar de concept gemeenschappelijke regeling ODU. Voor het definitief treffen van de gemeenschappelijke regeling moet het college de raad om toestemming vragen.

Beoogd effect Het vormen van één robuuste omgevingsdienst in de provincie Utrecht verhoogt en waarborgt de kwaliteit van de taakuitvoering. Er is sprake van een gelijk speelveld voor inwoners en bedrijven in de gehele provincie Utrecht.

Door de concept gemeenschappelijke regeling aan de gemeenteraad voor te leggen voor toestemming wordt voldaan aan de wettelijke plicht uit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr).

Argumenten 1.1 Er is brede steun voor de voorgestelde gemeenschappelijke regeling ODU. Alle deelnemende gemeenten en de provincie Utrecht hebben in hun zienswijzen brede steun en betrokkenheid uitgesproken naar de algemeen besturen van de ODRU en de RUD Utrecht. 1.2 Er is gereageerd op de zienswijze van de raad. Het college heeft de zienswijze van de raad op de ontwerp gemeenschappelijke regeling ODU integraal toegevoegd aan de reactie die aan de stuurgroep ‘Naar één Omgevingsdienst Utrecht’ is gestuurd. Voornaamste punt uit de zienswijze was de wens om tijdig inzicht te krijgen in de financiële gevolgen voor de gemeente. De aanbiedingsbrief van de algemeen besturen van de ODRU en de RUD Utrecht is opgenomen in bijlage 1. Hierin wordt in algemene zin ingegaan op de reacties en zienswijzen. Daarnaast is er aan elke gemeente apart een brief gestuurd met een specifieke reactie per gemeente. Deze brief is bijgevoegd als bijlage 1c. Het proces en de planning zijn zodanig aangepast dat de behandeling van de voorstellen voor 1) de vraag aan de raad om toestemming te verlenen tot het treffen van de nieuwe gemeenschappelijke regeling en 2) het voor zienswijze voorleggen aan de raad van de ontwerpbegroting 2026 ODU en de ontwerp bijdrageverordening tegelijk kan plaatsvinden.

Daarmee is tegemoet gekomen aan de door de raad in de zienswijze aangegeven wens om de financiële gevolgen te kunnen betrekken bij haar besluitvorming over het verlenen van toestemming. 1.3 De zienswijzen van twee gemeenten hebben geleid tot enkele aanpassingen in de definitieve gemeenschappelijke regeling. De gemeenten Bunnik en De Bilt hebben opmerkingen geplaatst die tot tekstuele aanpassingen hebben geleid van de ontwerp gemeenschappelijke regeling ODU. Het overzicht van deze wijzigingen zit in bijlage 2. De aangepaste gemeenschappelijke regeling is opgenomen in bijlage 1a (ongemarkeerd) en bijlage 1b (gemarkeerd). De aanpassingen vormen een tekstuele kwaliteitsverbetering en leiden niet tot inhoudelijke wijziging. Er is geen reden om hier op tegen te zijn. 1.4 Het college kan niet overgaan tot het treffen van een regeling dan na verkregen toestemming van de gemeenteraad. Het college is op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen bevoegd een besluit te nemen over het treffen van een regeling. Voorafgaand aan dat besluit is wel toestemming nodig van de gemeenteraad. De raad kan deze toestemming alleen weigeren op grond van strijd met het recht of strijd met het algemeen belang. Bovendien kan de raad geen voorwaarden aan de toestemming verbinden.

Gezien de eerdere besluitvorming en de positieve grondhouding van de regiogemeenten, ook vanuit Vijfheerenlanden, zou het niet getuigen van bestuurlijke betrouwbaarheid als een deelnemer zich nu onttrekt aan de in gang gezette vorming van de ODU.

Risicoparagraaf 1. Nadelen/risico’s van vorming één omgevingsdienst. ‘Nabijheid’ was een van de kernwaarden van de ODRU, bij een grotere omgevingsdienst kan dat onder druk komen te staan. Invloed/zeggenschap zal afnemen. De ODRU kent 15 deelnemers, kleine en middelgrote gemeenten. De nieuwe Omgevingsdienst Utrecht krijgt 27 deelnemers, waaronder een aantal grotere gemeenten en de provincie.

Gevolgen voor mensen met een beperking De vorming van een nieuwe omgevingsdienst heeft geen directe gevolgen voor mensen met een beperking.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf De nieuwe omgevingsdienst krijgt een andere financieringssystematiek dan dat de ODRU kende, namelijk een vaste bijdrage en een flexibele bijdrage voor de producten en diensten die afgenomen worden. De financiële bijdrage van de gemeente Vijfheerenlanden aan de Omgevingsdienst Utrecht past binnen het budget dat op basis van de begroting 2026 van ODRU voor 2026 gereserveerd is.

Participatieparagraaf Bewoners en bedrijven zijn niet direct betrokken bij het traject om te komen tot één omgevingsdienst. Zij kunnen wel met de nieuwe Omgevingsdienst te maken krijgen, deze gaat immers (milieu)taken voor de gemeente uitvoeren. Artikel 16 van de ontwerp-gemeenschappelijke regeling is gewijd aan participatie van inwoners en belanghebbenden: “Ingezetenen van de gemeenten en de provincie en belanghebbenden worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid op grond van deze regeling slechts betrokken, voor zover dat bij of krachtens wet is vereist, of voor zover dat door het algemeen bestuur is bepaald. Bij de participatie kan een andere procedure dan die van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht gevolgd worden.”

Duurzaamheidsparagraaf Een goede uitvoering van de (milieu)taken door de omgevingsdienst levert een bijdrage aan een duurzame ontwikkeling van Vijfheerenlanden en aan gezonde leefomgeving.

Communicatieparagraaf Op dit moment is er geen verdere communicatie. Daarvan is sprake als het college na toestemming van de raad een definitief besluit neemt. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: Signer f26eb927-8eed-4cf4-bd71-5df876944e97

26/08/2025 11:13:41 CEST {{signer1}}

ID: 74d42dbd-ae5d-40f6-8cd0-8df79aebcfa8 Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

de loco-burgemeester, Signed By: Signer 64c23369-48ad-4a04-9dd1-60030288d8cf

26/08/2025 11:26:36 CEST {{signer2}}

ID: 74d42dbd-ae5d-40f6-8cd0-8df79aebcfa8 Auth: Consent

J.H. (Joop) van Montfoort

Bijlagen 1. Bijlage 1 - Aanbiedingsbrief concept GR ODU aan colleges ter instemming_VHL_INT20.10112426 2. Bijlage 1a - Concept GR Omgevingsdienst Utrecht ongemarkeerd 3. Bijlage 1b - Concept GR Omgevingsdienst Utrecht gemarkeerd 4. Bijlage 1c- reactie op zienswijze-VHL-INT20.1011-2411 5. Bijlage 2 – Overzicht wijzigingen artikelen ontwerp GR ODU