CConstaterende datVijfheerenlanden
Koppel je AI →
Document · PDF

RV Rekenkamerrapport "Wanneer werken werkt"

Commissie Welzijn, Onderwijs en Sport 14 oktober 2026, gemeente VijfheerenlandenBij agendapunt: Rekenkamerrapport "Wanneer werken werkt"1.389 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Raadsvoorstel Zaaknummer 1817268 Onderwerp: Rekenkamerrapport "Wanneer werken werkt" Vergaderdatum raad: 12 november 2026 Geheim: Steller: Eveline ten Caat Portefeuillehouder: Kees Bel Beslispunten 1. De volgende aanbeveling van de rekenkamer aan uw raad over te nemen: Formuleer begin 2027 als gemeente Vijfheerenlanden een ambitie waarmee duidelijk is wat met de inzet van de loonkostensubsidie bereikt moet worden. 2. De volgende aanbeveling van de rekenkamer aan uw organisatie over te nemen: Voer als gemeente periodiek overleg met Avres over de kansen die het instrumentarium binnen de Participatiewet kan bieden voor inwoners die op andere manieren afhankelijk zijn van regelingen in het Sociaal Domein. 3. De volgende aanbeveling van de rekenkamer aan Avres over te nemen: Overweeg de werknemers die via de LKS werkzaam zijn bij externe werkgevers dichter bij Avres te houden, bijvoorbeeld via de cliëntenraad. Zo bied je de werknemers geborgenheid, een podium en een gemeenschap om op terug te vallen. Informeer de gemeenteraad van Vijfheerenlanden uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 over de uitkomst van deze overweging. Inleiding De Participatiewet bestaat dit jaar 11 jaar, inclusief het instrument van loonkostensubsidie (LKS).

De LKS is bedoeld om mensen met een arbeidsbeperking, die niet in staat zijn het minimumloon te verdienen, te ondersteunen bij het vinden en behouden van werk. De subsidie dekt het verschil tussen de zogenoemde ‘loonwaarde van de werknemer’ en het wettelijk minimumloon. De rekenkamer is met dit onderzoek nagegaan of de gemeente Vijfheerenlanden met de loonkostensubsidie specifieke doelen wil bereiken en in welke mate de gemeenschappelijke regeling Avres hierin slaagt (doeltreffendheid). Daarnaast is nagegaan of de gemeente erin slaagt zicht te krijgen en te houden op een rechtmatige toepassing van dit subsidie-instrument: hoe voorkomt de gemeente, dan wel Avres, dat werkgevers met verkeerde bedoelingen de werkplekken louter en vooral in stand houden vanwege lage kosten en daarmee een verdienmodel maken van de LKS? De rekenkamer constateert dat de gemeente met loonkostensubsidie geen specifieke eigen doelen wil bereiken. Tegelijkertijd geven betrokkenen aan dat het instrument mogelijk nog meer positieve effecten kan hebben. Als voorbeeld wordt gegeven het verkennen van de arbeidspotentie van mensen die nu gebruik maken van dagbesteding (Wmo voorziening) of daarvan willen gebruikmaken. De rekenkamer adviseert de gemeente te onderzoeken welke kansen het instrument nog meer biedt boven op de positieve resultaten die er al zijn en hiervoor een ambitie te formuleren.

De rekenkamer is positief over de wijze waarop de gemeenschappelijke regeling Avres uitvoering geeft aan het loonkostensubsidie-instrument. Er wordt door Avres gewerkt aan het bieden van een duurzame werkplek waarin rust en regelmaat bestaat, én perspectief en ontwikkeling voor medewerkers. Doordat Avres voor de uitvoering van de loonkostensubsidie werkt met eigen medewerkers die in direct contact staan met het netwerk van werkgevers in de regio, verminderen de risico’s op oneigenlijk of onrechtmatig gebruik van het instrument. Werkgevers laten zich bij het inzetten van werknemers met loonkostensubsidie in belangrijke mate leiden door dezelfde maatschappelijke doelen als Avres. Beoogd effect Met het rekenkameronderzoek wil de rekenkamer een antwoord geven op de volgende vraagstelling: Wat is bekend over de doeltreffendheid en rechtmatigheid van het loonkostensubsidie instrument in Vijfheerenlanden? Welke verklaringen zijn er voor de mate waarin de LKS doeltreffend en rechtmatig wordt uitgevoerd? Welke politiek-bestuurlijke afwegingenspelen een rol bij de uitvoering van het LKS-instrument en zijn deze door raad en college gemaakt? Argumenten De conclusies uit het onderzoek vormen de argumenten voor de 3 aanbevelingen. Deze conclusies zijn als volgt: 1.

Uitvoeringsorganisatie Avres geeft op een integrale wijze uitvoering aan het ondersteunen en begeleiden van mensen werkzaam met loonkostensubsidie. Avres voert een breed instrumentarium vanuit de Participatiewet uit. Denk aan Beschut werk, de no-risk polis, jobcoaching en werknemersvoorzieningen. Hierdoor kan de organisatie relatief eenvoudig ‘schakelen’ tussen verschillende instrumenten om de arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking te behouden of vergroten. In de uitvoering van dit instrument speelt de jobcoach een belangrijke rol. De jobcoach begeleidt werknemers die met loonkostensubsidie werken ook met vraagstukken of problemen op leefgebieden buiten het werk. Het gaat dan om zaken die randvoorwaardelijk zijn om goed en prettig te kunnen werken. 2. Bij het oordelen over het succesvol inzetten van loonkostensubsidie is de instroom een belangrijke indicator. Vanuit werknemersperspectief constateert de rekenkamer dat het vinden van een gepaste werkplek bij een reguliere werkgever als een succes kan worden gezien. Een duurzame werkplek bij een reguliere werkgever biedt werknemers rust en regelmaat maar ook perspectief en mogelijkheden tot ontwikkeling. Ook vanuit een publiek perspectief kan worden gesteld dat het vinden van een duurzame werkplek voor werknemers als succesfactor kan worden gezien.

De loonkostensubsidie is namelijk een relatief goedkoop instrument als we dit afzetten tegen andere regelingen en instrumenten binnen het sociaal domein. Een te grote nadruk in de uitvoering van het instrument op uitstroom, dat wil zeggen gericht op een baan zonder loonkostensubsidie, moet voorkomen worden. De rekenkamer ziet dat de jobcoaches vanuit Avres hierin een evenwichtige benadering volgen. Er is tussen 2021 en 2025 sprake van een flinke stijging van het aantal mensen (inwoners Vijfheerenlanden) dat bij een reguliere werkgever aan het werk is met loonkostensubsidie: van 58 naar 112 mensen. Het budget voor LKS dat vanuit het Rijk aan Vijfheerenlanden is uitgekeerd is in de periode 2022 – 2025 bijna verdubbeld. 3. De samenwerking tussen de gemeente (via Avres) en werkgevers verloopt overwegend goed. Werkgevers hebben vaak al jarenlang en naar tevredenheid werknemers met loonkostensubsidie in dienst. Voor werkgevers speelt daar, naast het maatschappelijk en sociaal belang, ook de krapte op de arbeidsmarkt een rol. Werkgevers kennen de doelen die vanuit het maatschappelijk en sociaal belang en de Participatiewet aan de orde zijn en steunen deze. Werkgevers begrijpen overwegend dat de loonwaardebepalingen erbij horen en zien dat ze kwalitatief goed en uniform worden uitgevoerd. 4.

De wijze waarop Avres uitvoering geeft aan het instrument loonkostensubsidie vermindert de risico’s op onrechtmatigheden en oneigenlijk gebruik van het instrument. Om de loonwaarde vast te stellen wordt gewerkt met loonwaardedeskundigen die een loonwaardemeting doen. De werkwijze die daarbij gevolgd wordt is conform de wettelijke vereisten (Uniforme Loonwaarde Methodiek). Loonwaardedeskundigen zijn ofwel extern ingehuurd, ofwel een jobcoach die niet betrokken is bij de werknemers of werkgever waar de loonwaardemeting speelt. Medewerkers van Avres onderhouden zelf relatief veel contact met de werkgevers die loonkostensubsidie ontvangen. Zo kiest Avres ervoor om als organisatie zelf jobcoaches in dienst te hebben in plaats van dit werk uit te besteden aan een re-integratiebureau. Vanwege het veelal langdurig persoonlijk contact bouwt de organisatie daarmee een zeker geheugen op over de in het netwerk aanwezige werkgevers en de werknemers waarmee wordt samengewerkt. Jobcoaches binnen Avres zijn vaak ook werkzaam als loonwaardedeskundige. De rekenkamer stelt vast dat Avres oog heeft voor het in stand houden van de objectiviteit van de loonwaardemeting met behulp van de afspraak dat er nooit loonwaardemetingen plaatsvinden bij werkgevers waar de loonwaardedeskundige tevens als jobcoach betrokken is. 5.

De gemeente is over het algemeen sterk volgend op wat Avres wil bereiken met het loonkostensubsidie-instrument. Avres beschikt over ruime en adequate expertise over de uitvoering van het loonkostensubsidie-instrument, wat in veel mindere mate binnen de gemeentelijke organisatie aanwezig is. Daarnaast heeft de gemeente geen eigen doelen gesteld waaraan het loonkostensubsidie-instrument zou moeten bijdragen. In de plaats daarvan is de gemeente sterk volgend op wat Avres in het algemeen met de uitvoering van de Participatiewet wil bereiken. 6. Het potentieel van het loonkostensubsidie-instrument is mogelijk groter dan wat nu benut wordt. Een (nog) breder blik binnen het sociaal domein kan volgens betrokkenen nog kansen zichtbaar maken. Zo liggen er mogelijk nog kansen om de arbeidspotentie van mensen die nu gebruik maken van de Wmo voorziening dagbesteding of daarvan willen gebruik maken te verkennen. 7. Werknemers die gebruik maken van loonkostensubsidie die bij een externe werkgever aan de slag gaan, kunnen geen onderdeel meer zijn van de cliëntenraad. De rekenkamer ziet hierin een risico: mogelijk vermindert hierdoor de cohesie en betrokkenheid van deze werknemers bij Avres. Risicoparagraaf N.v.t. Gevolgen voor mensen met een beperking Als het besluit wordt genomen dan zal de sturing van de raad op de aansluiting tussen beleid en een kwetsbare doelgroep verbeteren.

Deze kwetsbare doelgroep is de groep werknemers die baat heeft bij het werken met loonkostensubsidie. Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst Financiële paragraaf N.v.t. Participatieparagraaf N.v.t. Communicatieparagraaf N.v.t. Voorzitter rekenkamer Vijfheerenlanden R. (Rob) Paulussen Bijlagen: Rekenkamerrapport “Wanneer werken werkt”

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://vijfheerenlanden.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/ab54dd9e-b45f-4557-83dd-6704146951b3?agendaItemId=3fc542db-22c7-4fcc-942c-b9dd57ecd174