RV Regionale Energie Strategie Herijking

Raadsvoorstel Zaaknummer 1540930

Onderwerp: Regionale Energiestrategie Herijking Vergaderdatum raad: Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Ties Corten Joop van Montfoort

Beslispunten 1. De Regionale Energiestrategie regio Utrecht Herijking (inclusief bijlagen) vast te stellen en de RES 1.0 daarmee te vervangen.

Inleiding In 2021 stelden 16 gemeenten, 4 waterschappen en de provincie Utrecht de Regionale Energie Strategie (RES) vast. Daarin is de gezamenlijke ambitie vastgelegd om in 2030 1,8 TWh duurzame elektriciteit op te wekken middels zon op dak, zonnevelden en windturbines. Met de RES 1.0 is afgesproken om iedere twee jaar een actualisatie van de RES aan de gemeenteraad voor te leggen. Met de invoering van de Omgevingswet werd een planMER verplicht voor de actualisatie. Daarom is regionaal afgesproken de actualisatie iedere vier jaar te doen. Ondertussen heeft het regionale programmateam RES de planMER uitgevoerd. Deze is onderliggend aan de RES Herijking. De RES Herijking en het onderliggende planMER is door de 16 gemeenten, 4 waterschappen en de provincie Utrecht van 13 februari 2025 tot 27 maart 2025 ter inzage gelegd (wij verwijzen hierbij naar het collegebesluit van 11 februari 2025, waarover u via een raadsinformatiebrief bent geïnformeerd). Inwoners, ondernemers, maatschappelijke partijen en overheden konden een zienswijze in dienen. Op 17 januari jl. hebben wij u per brief geïnformeerd over het besluit van de provincie Utrecht omtrent keuzegebieden voor windenergie (ons kenmerk: 1406087). De actualisatie van de RES staat los van het besluit van Gedeputeerde Staten. In de RES Herijking wordt verwezen naar het besluit van Gedeputeerde Staten.

Het voorliggend voorstel heeft daar geen invloed op. Na besluitvorming in de 16 gemeenteraden, 4 waterschapsbesturen en de Provinciale Staten bespreekt de Stuurgroep de uitkomst en bepaalt koers hoe hier gezamenlijk mee om te gaan. U wordt hierover zo spoedig mogelijk geïnformeerd. Regionaal is afgestemd om over vier jaar, in 2029, opnieuw een geactualiseerde RES ter besluitvorming voor te leggen. Vanaf 1 januari 2026 gaan het Nationaal Programma RES en het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie op in een nieuw te vormen Nationaal Programma Energiesysteem. Dit heeft echter geen invloed op de inhoudelijke doelen en de regionale structuur.

Beoogd effect De RES Herijking is een actualisatie van de RES 1.0 en vervangt deze. Dit is een tussenstap om over een lange periode sturing te geven aan de energietransitie.

Argumenten 1.1 Met de RES Herijking geeft de gemeente invulling aan de energie en klimaatopgave. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat we de CO2-uitstoot in 2030 met 55% verlagen ten opzichte van 1990. En in 2050 willen we deze uitstoot met 95% hebben teruggebracht. Dit besluit is overgenomen in de gemeentelijke doelstelling om in 2050 CO2-neutraal te zijn. 1.2 De RES Herijking draagt bij aan onze ambities voor hernieuwbare energie. Onze bijdrage in de RES Herijking is ongewijzigd ten opzichte van de RES 1.0. De gemeente Vijfheerenlanden draagt 0,072 TWh bij aan de regionale ambitie van 1,8 TWh. Dit doel behalen wij waarschijnlijk in 2025 dankzij de drie windturbines van windpark Autena (0,030 TWh) en zon op dak (0,042 TWh). Met het behalen van ons RES-bod wekken wij ongeveer 25% van onze elektriciteitsvraag op. Onze ambitie voor duurzame opwek ligt echter hoger. In het Samenhangend Duurzaamheidsbeleid heeft de gemeenteraad gesteld 70% van onze elektriciteitsvraag te willen opwekken via hernieuwbare bronnen. Dat betekent dat er meer hernieuwbare energie nodig is. 1.3 De RES Herijking vormt een basis om samen te werken aan het energiesysteem van de toekomst. De transitie naar een nieuw energiesysteem is een geleidelijk proces waarvan het eindbeeld op dit moment nog niet duidelijk is.

De RES Herijking bevat de eerste uitgangspunten voor het energiesysteem van de toekomst en biedt de handvatten om dit de komende jaren gezamenlijk concreter te maken. Het onderwerp energiesysteem zal in de nabije toekomst dan ook een prominente plek in de RES houden. Dit sluit aan bij de Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda Energiesysteem waarin is afgesproken dat de RES regio zich doorontwikkelen tot energieregio’s waarbij het toekomstige energiesysteem een prominente rol krijgt. Inhoudelijk leest u in de RES Herijking: • de ongewijzigde doelstelling en huidige stand van zaken van de realisatie van de elektriciteitsen warmtetransitie in onze RES-regio; • de ongewijzigde werkwijze en de samenwerking binnen onze RES-regio; • de besluiten die de deelnemende overheden, als bevoegd gezag, de afgelopen jaren namen. Daaronder valt ook het besluit van de provincie Utrecht om een projectprocedure te starten voor zoekgebieden wind in Stichtse Vecht en Montfoort/Oudewater; • de gevolgen van netcongestie op ons energiesysteem. Dit is een aanvulling op de RES 1.0. 1.4 RES Herijking is afspraak uit RES 1.0. De RES Herijking is de uitwerking van de afspraak in de RES 1.0. Afgesproken is om met regelmaat een geactualiseerde versie te maken om goed zicht te houden op de voortgang, ontwikkelingen en ruimtelijke opgaven.

Aanvankelijk zou in 2023 een herijkte RES worden aangeboden, begin 2023 hebben we u geïnformeerd dat dat tijdpad onhaalbaar was geworden door invoering van een planMER-plicht. 1.5 Instemmen met de beantwoording van de zienswijzen. Vanuit Vijfheerenlanden zijn er zienswijzen ingediend door onder andere Vereniging De Heerlijkheid van de Tien Hoven, Utrechts Landschap en WindturbineVrij Lexmond. De zienswijzen

gaan in op mogelijke ongeschiktheid van de zoekgebieden wind nabij Everdingen en Lexmond. De zienswijzen zijn via het regionale programmateam RES beantwoord en hebben niet geleid tot een inhoudelijke wijziging van de RES Herijking. Door positief te besluiten op dit voorstel, stemt u ook in met de beantwoording van de zienswijzen die als bijlage zijn toegevoegd.

Risicoparagraaf 1.1 Relatie met recent besluit van de Gedeputeerde Staten Utrecht. Het doel van dit raadsvoorstel is het vaststellen van de RES Herijking. Daarmee geeft de gemeente sturing aan de energietransitie en de realisatie van 1,8 TWh hernieuwbare energie in de U16. Door planuitval in de regio is het halen van dit doel onzeker geworden. Daartoe hebben Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht op 14 januari 2025 locaties voor windturbines aangewezen in Lopik en Stichtse Vecht. Aanvullend volgt de provincie de voortgang in Vijfheerenlanden nauwlettend voor de realisatie van windturbines. Gedeputeerde Staten besluit in juli of zij in andere gemeenten, waaronder Vijfheerenlanden, ook de regie overnemen. Op 17 januari jl. is de gemeenteraad per brief geïnformeerd (ons kenmerk: 1406087) over het besluit van Gedeputeerde Staten. 1.2 De uitgangspunten voor lokaal eigendom in de RES Herijking zijn niet eenduidig en wijken af van ons Beleidskader Energietransitie (BET). De gemeente Vijfheerenlanden heeft in het BET vastgesteld dat er minimaal 51% lokaal eigendom moet zijn bij de realisatie van hernieuwbare energieprojecten. In de RES Herijking staat op pagina 20 een kader voor lokaal eigendom van minimaal 50%. Op pagina 31 van de RES Herijking staat een streven naar minimaal 50% lokaal eigendom. De RES Herijking geeft ruimte voor lokaal maatwerk.

De gemeente kan vasthouden aan het BET en de daarin opgenomen 51% lokaal eigendom.

Gevolgen voor mensen met een beperking Niet van toepassing.

Betrokkenheid pers Niet van toepassing.

Financiële paragraaf Het vaststellen van de RES Herijking heeft geen financiële consequenties.

Participatieparagraaf Conform de afspraken uit de RES 1.0 heeft er op regionaal niveau participatie plaatsgevonden met regionaal georganiseerde stakeholders. Hun input is meegenomen bij het opstellen van de RES Herijking. Daarnaast hebben wij de concept RES Herijking en planMER ter inzage gelegd. Inwoners en stakeholders zijn over deze stukken geïnformeerd via de gemeentepagina, de website van de provincie en de website van de RES-regio. Aanvullend daarop hebben er de laatste jaren op lokaal niveau diverse participatietrajecten plaatsgevonden over de opwek van duurzame elektriciteit en de warmtetransitie. Deze participatietrajecten hebben op hun beurt gediend als input voor de RES Herijking. Op die manier

heeft er indirect ook participatie plaatsgevonden voor de RES Herijking. In de uitvoering van projecten vindt ook participatie plaats. In 2024 hebben wij het Lokaal Bestuur Wind opgestart voor drie zoekgebieden.

Duurzaamheidsparagraaf In Nederland willen we, in lijn met internationale afspraken, de uitstoot van CO2 in 2030 met 55% hebben verminderd ten opzichte van 1990. En in 2050 brengen we de uitstoot met 95% terug. Dit sluit aan de gemeentelijke doelstelling om in 2050 als gemeente CO2-netraal te zijn. De energietransitie levert een belangrijke bijdrage aan het behalen van deze doelstelling. Middels de Regionale Energie Strategie wordt daar voor een deel invulling aan gegeven.

Communicatieparagraaf De RES Herijking volgt in grote mate de lijnen uit de RES 1.0. Daarom vindt er geen aparte communicatie over de RES Herijking plaats. Uiteraard wordt de gemeentelijke website aangepast zodat de RES Herijking online staat. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: Signer de39c1b0-4864-4019-b73e-f6828436f659

03/06/2025 10:51:48 CEST {{signer1}}

ID: 7a7e7138-b616-410b-b4b6-512dac190d94 Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

de burgemeester, Signed By: Signer 92e6b79f-f86a-43a2-b99b-8209b77f9804

03/06/2025 11:01:37 CEST {{signer2}}

ID: 7a7e7138-b616-410b-b4b6-512dac190d94 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen Bijlage 1: RES Herijking Bijlage 2: De nota van beantwoording RES Herijking Bijlage 3: De nota van beantwoording Nota Reikwijdte Detailniveau Bijlage 4: Het advies commissie MER op PlanMER RES Herijking regio Utrecht Bijlage 5: De reactie advies commissie MER op PlanMER RES Herijking regio Utrecht Bijlage 6: PlanMER RES Herijking regio Utrecht (digitaal beschikbaar)