RV Regionale Adaptatie Strategie AV (RAS A5H).pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 315422

Onderwerp: Regionale Adaptatie Strategie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden (RAS A5H)

Vergaderdatum raad: 30 september 2021 Geheim: Nee Steller: Marion Speksnijder Portefeuillehouder: Wethouder Hendriksen

Beslispunten 1.

De Regionale Adaptatie Strategie Alblasserwaard - Vijfheerenlanden (RAS A5H) ter kennisneming aan te nemen.

Inleiding In navolging van het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 2018, de Nationale Adaptatiestrategie 2016 (NAS) en als onderdeel van de RMA zijn we als gemeente Vijfheerenlanden aangesloten bij de werkregio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden. De samenwerking in deze werkregio is erop gericht om te komen tot klimaatadaptieve maatregelen die de klimaateffecten hitte, droogte, wateroverlast, overstromingen en bodemdaling beperken of voorkomen. De werkregio bestaat uit de regiopartners gemeente Alblasserdam, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden, Papendrecht, Sliedrecht, Vijfheerenlanden, waterschap Rivierenland en de provincies Utrecht en Zuid-Holland. Met deze werkregio werken we samen om dat een RAS wordt opgesteld per waterschapsregio's. Tijdens de samenwerking zijn en worden een aantal stappen doorlopen. Graag informeren wij u over de voortgang van dit regionale traject. Allereerst is in 2019 begonnen met de regionale klimaatstresstest. De klimaatstresstest geeft een beeld over welke klimaateffecten op welke kwetsbare locaties binnen de regio A5H kunnen optreden. Inzicht in de kwetsbaarheden is de basis voor de aanpak van ruimtelijke adaptatie. Gebouwen, locaties, infrastructuur en landelijke gebieden die onder één of meer klimaateffecten kunnen lijden worden gezien als 'kwetsbare locaties'.

Vervolgens is in 2020 begonnen met het opstellen van een Regionale Adaptatiestrategie (RAS) door middel van samenwerking tussen de regiopartners. Om hiertoe te komen is met de regiopartners en andere relevante gebiedspartners, zoals onder andere Rijkswaterstaat, drinkwaterbedrijven en de GGD's een risicodialoog gevoerd. De risicodialoog diende twee doelen: het bewustzijn vergroten over de kwetsbaarheden in het gebied voor klimaatextremen en bespreken hoe deze kwetsbaarheden met concrete maatregelen verkleind kunnen worden. De RAS geeft richting aan hoe de regio A5H zich gaat voorbereiden op het veranderende klimaat. Het

is geen blauwdruk die voorschrijft hoe overheden in de werkregio moeten handelen of investeren. Het helpt mee in hoe we met elkaar kunnen samen te werken in de gemeenschappelijke opgave. De opgaven en ambities uit de RAS worden verwerkt in de vervolgstap: het opstellen van een uitvoerings- en investeringsagenda. In de uitvoeringsagenda geven betrokken partijen concreet aan welke acties en projecten ze (in eerste instantie) tot 2027 gaan uitvoeren om stappen te maken in klimaatadaptatie. Als overheden zijn wij zelf aan zet om in visies, beleid, regelgeving en aanbestedingen klimaatadaptatie te reguleren. Wij kunnen bijvoorbeeld als gemeente zelf actie ondernemen in het Gemeentelijk Rioleringsplan en ruimtelijk beleid zoals de Omgevingsvisie en Omgevingsplan. De RAS, en het uitvoeringsplan dat daar op volgt, helpt ons om onze lokale klimaat adaptieve doelstellingen te behalen. De RAS is geen beleid dat als juridische grondslag gebruikt kan worden bij ontwikkelingen. Het dient voor provincies, gemeenten en waterschap als inbreng voor het opstellen van het uitvoeringsprogramma en het maken van eigen beleid.

Beoogd effect De RAS A5H als kader te laten dienen voor de uitvoerings- en investeringsagenda tot 2027 en stappen te maken in klimaatadaptatie. Dit om te zorgen voor een gezonde, vitale en toekomstbestendige leefomgeving in de regio en de gemeente Vijfheerenlanden.

Argumenten 1.1 We dragen hiermee bij aan de verantwoordelijkheid die we hebben vanuit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie 2018 en de NAS en aan onze eigen ambities op klimaatadaptatie. Door het opstellen en bijdragen aan de RAS nemen we onze verantwoordelijkheid om de regio en gemeente Vijfheerenlanden klimaatadaptief in te richten. 1.2 De RAS A5H is het resultaat van de samenwerking tussen verschillende partijen. Aan de hand van de omgevingsthema’s hebben circa honderd vertegenwoordigers van allerlei organisaties in werkplaatsen meegedacht over hoe we als regio dit doel kunnen bereiken. De opbrengst hiervan is in de RAS verwekt in hoofdstuk 3. 1.3 Door de RAS A5H met de regio op te stellen kunnen we impulsgelden aanvragen bij het rijk. Via deze regeling kan een bijdrage van het Rijk verkregen worden voor de doelen zoals vastgelegd in de RAS en de uitvoeringsagenda. De bijdrage kan gebruikt worden om adaptatiemaatregelen te versnellen, nieuwe adaptatie maatregelen uit te voeren of bestaande adaptatie maatregelen te vergroten. Het indienen van een aanvraag bij het Rijk om hiervoor in aanmerking te komen, kan alleen als werkregio gezamenlijk. 1.4 De RAS A5H draagt bij aan onze lokale ambities voor klimaatadaptatie binnen de strategische visie, het samenhangend duurzaamheidsbeleid, het GRP 2021-2025 en de Landschapsvisie.

In hoofdstuk 4 van het Samenhangend Duurzaamheidsbeleid hebben we de doelstelling opgenomen dat Vijfheerenlanden in 2050 klimaatrobuust ingericht is. De wateroverlast, verdroging en hittestress zijn tot het minimum beperkt. Op projectniveau passen we concrete

klimaatadaptieve maatregelen toe. Dat doen we bij bestaande bouw en nieuwbouw en bij projecten voor openbaar beheer. De doelstellingen van de RAS en het samenhangend Duurzaamheidsbeleid overlappen elkaar, waardoor Impulsgelden ingezet kunnen worden voor onze lokale opgave.

Risicoparagraaf Als we niet instemmen met de RAS en niet mee doen met het uitvoeringsplan in de regio komen we niet in aanmerking voor de impulsgelden vanuit het Rijk en staan we alleen in het oplossen en financieren van onze (soms regionale) problemen op klimaatgebied.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst

Financiële paragraaf De vaststelling van de RAS A5H heeft op zichzelf geen directe financiële consequenties. De uitvoering van de RAS A5H, welke wordt vertaald in de uitvoeringsplannen, valt primair onder de regie en verantwoordelijkheid van de gemeenten. Momenteel werken wij met de buurgemeenten en regio samen om de benodigde organisatie verder te concretiseren en kwantificeren, waarin het opstellen van de uitvoeringsplannen wordt meegenomen. Het benodigde procesgeld van €10.000 per jaar is wat al afgedragen wordt aan RMA voor de samenwerking op klimaat en bodemdaling. Er wordt geen aanvullende bijdrage verwacht aan RMA inzake ten behoeve van de proceskosten.

Participatieparagraaf Aan de hand van vier omgevingsthema’s (Verstedelijking en Gezonde leefomgeving, Landbouw en Natuur, Landschap en Recreatie en Infrastructuur en Vitale objecten) hebben circa honderd vertegenwoordigers van allerlei organisaties meegedacht over hoe we als regio dit doel kunnen bereiken. De opbrengst hiervan is op de volgende manier verwerkt. Per omgevingsthema is beschreven: 1. Wat zijn de uitdagingen rondom klimaatadaptatie? 2. Welke ambities streven we na? 3. Hoe gaan we bereiken dat we klimaatbestendiger worden? 4. Wat doen we nu al om risico’s te verminderen? Deze vragen hebben geleid tot de formulering van ambities en doelen. Aan sommige daarvan wordt al gewerkt. In andere gevallen moet nog met de uitvoering worden gestart. Uit de klimaatwerkplaatsen zijn, naast de eerder genoemde ambities en doelen, zeven strategielijnen gekomen. Deze strategielijnen zijn belangrijk om op een effectieve manier de klimaatadaptatie in de regio uit te voeren. Zij focussen op eigen verantwoordelijkheid, regionale samenwerking, het natuurlijke systeem als basis voor verdere ontwikkeling, het zoeken naar integrale oplossingen, bewustwording, het benutten van kennis en expertise en het maken van werk met werk.

Duurzaamheidsparagraaf Inspelen op het veranderende klimaat in de regio is van belang voor het creëren van een duurzame gezonde en vitale leefomgeving. De RAS A5H zorg ervoor dat de regio zich bewust is

van dit belang en ernaar handelen. Klimaatadaptatie biedt immers ook kansen. Voor productontwikkeling, voor herindeling van de buitenruimte en voor economische bloei. Kansen die het veranderende klimaat oplevert worden benut en de schadelijke gevolgen worden zoveel mogelijk beperkt.

Communicatieparagraaf De definitieve RAS A5H is in juli 2021 vrijgegeven. Het Manifest wordt in oktober 2021 ondertekend worden. De organisatie van het bestuurlijk moment verzorgen ook een persbericht waarvan de partners gebruik kunnen maken. Dit persbericht zal per mail verstuurd worden. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, {{signer1}} 24/08/2021 15:26:51 CEST

Signed By: s.vreeburg@vijfheerenlanden.nl ID: 2bc4e8fe-256b-4530-892d-37ae8495d9cd Auth: Consent

{{signer2}} 24/08/2021 15:32:36 CEST

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: 2bc4e8fe-256b-4530-892d-37ae8495d9cd Auth: Consent

de secretaris,

de burgemeester,

S.N.J. (Stefan) Vreeburg

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen Ontwerp RAS 9 - 2021.07.28.pdf (original)