RV Regionaal Risicoprofiel 2023-Inbreng Beleidsplan 2024-2027 VRU.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 500931

Onderwerp: Regionaal risicoprofiel 2023 / Inbreng Beleidsplan 2024 - 2027 Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Vergaderdatum raad: 3 november 2022 Geheim: Nee Steller: Gordon van Wijk Portefeuillehouder: Burgemeester Fröhlich

Beslispunten 1. 2.

In te stemmen met het ontwerp regionaal risicoprofiel Veiligheidsregio 2023 Utrecht, waarop het nieuwe beleidsplan kan worden opgesteld. De Veiligheidsregio Utrecht de volgende wensen mee te geven ten aanzien van het op te stellen beleidsplan 2024-2027: a) De brandweerzorg in de gemeente Vijfheerenlanden blijft op minimaal gelijke hoogte; b) De VRU hanteert het uitgangpunt om gemotiveerde vrijwilligers bij de brandweer te behouden; c) Er wordt een duidelijke aanpak voor de brandveiligheid in woonappartementencomplexen opgesteld; d) Bovengenoemde punten leiden mogelijk tot extra uitgaven. Om verhoging van de gemeentelijke bijdrage te voorkomen, verkent de VRU een bezuinigingstaakstelling.

Inleiding Conform de Wet Veiligheidsregio’s dient elke Veiligheidsregio een Risicoprofiel vast te stellen voor een beleidsperiode van vier jaar. Het regionaal risicoprofiel (RRP) geeft een overzicht van de veiligheidsrisico’s binnen de Veiligheidsregio Utrecht(VRU) die tot een brand, ramp of crisis kunnen leiden en geeft een inschatting van de gevolgen van deze risico’s voor de hulpverlening. Op het vastgesteld regionaal risicoprofiel wordt mede het beleidsplan van de VRU gebaseerd. Daar de VRU bezig is met het ontwikkelen van een nieuw beleidsplan voor de periode 2024 tot en met 2027 wordt het regionaal risicoprofiel geactualiseerd. Het bestuur van de Veiligheidsregio stelt het risicoprofiel vast na overleg met de raden van de deelnemende gemeenten. Op het voorliggend ontwerp regionaal risicoprofiel kan de raad hun wensen kenbaar maken omtrent het in het beleidsplan op te nemen beleid. Het is belangrijk dat de VRU de relevante fysieke veiligheidsrisico’s binnen de gemeenten kennen en de impact daarvan op de regio en de gemeenten kunnen duiden. Daarom is een reactie op het ontwerp RRP voor de VRU van belang. In het verlengde daarvan stelt de VRU de gemeenten in de gelegenheid om wensen kenbaar te maken voor het komende beleidsplan. Het voorliggend RRP bouwt voort op het RRP uit 2019.

Beoogd effect Het doel van het RRP 2023 is tweeledig te weten: 1. Het informeren van het algemeen bestuur en de deelnemende gemeenteraden over de aanwezige risico’s en scenario’s die kunnen resulteren in diverse soorten branden, rampen en crises; 2. Het bestuur in staat te stellen om weloverwogen strategische (beleids)keuzes te maken om de beschikbare middelen zo gericht mogelijk in te zetten op de aanwezige risico’s binnen de Veiligheidsregio. De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling VRU. Het doel van deze regeling is het door de Veiligheidsregio Utrecht realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau van de beheersing van rampen en crises in de Utrechtse gemeenten. De preventieve en repressieve inzet ten aanzien van rampenbestrijding en crisisbeheersing is hiermee continu geborgd en passend bij de eigenschappen van nieuwe risico’s. Met het indienen van een zienswijze maken wij tijdig onze mening en wensen kenbaar ten aanzien van de wijze waarop de VRU bestaande én nieuwe regionale risico’s wil voorkomen c.q. bestrijden, zoals verwoord in het RRP 2023.

Argumenten 1.1 De gemeente Vijfheerenlanden onderschrijft de inhoud van het RRP en de weergave van de risico's. Bij het opstellen van het ontwerp RRP is als basis het Nationaal VeiligheidsProfiel (NVP) gebruikt. Ook is gebruik gemaakt van kennis van gemeenten en partners en van de betekenis die zij hebben gegeven aan deze informatie. Eind 2022 wordt een geactualiseerd NVP verwacht. Als dat aanleiding geeft tot herziening, wordt dit meegenomen in de definitieve vaststelling van het RRP. Onderschreven wordt dat de klassieke flitsramp zich nog steeds voor kan doen, maar dat daarnaast de verwachting is dat er meer en meer sprake zal zijn van langdurige crisis met een langere aanloopperiode, of van een creeping crisis (een voorzienbare, dreigende en/of sluimerende crisis). De VRU geeft aan dat de ontwikkelingen van de klimaatverandering, de energietransitie, de extramuralisatie en vergrijzing en de digitalisering belangrijker worden voor het risicobeeld. De gemeente Vijfheerenlanden onderschrijft dit. Door deze ontwikkelingen zal de fysieke en sociale omgeving veranderen. Daarbij treedt de Omgevingswet naar verwachting 1 januari 2023 in werking. Hiervoor is het van belang dat (fysieke) veiligheid is geborgd in de omgevingsvisie en het omgevingsplan, zodat dit het makkelijker maakt om het beheersen van risico’s mee te nemen in de omgevingsvergunningen. 1.2.

De gemeente onderschrijft het risicogericht werken. In het RRP van 2019 heeft de Veiligheidsregio Utrecht aangegeven meer risicogericht te willen gaan werken. Dit houdt in dat de beschikbare capaciteit wordt ingezet waar de grootste veiligheidswinst te bereiken is. Hierbij wordt juist ook gekeken naar de impact van de risico’s en niet alleen naar het risico zelf. Sociale, economische of zelfs psychologische aspecten zijn dan ook meegenomen bij het duiden van de risico’s in het RRP. Op basis daarvan kan vervolgens een inschatting worden gemaakt welke mogelijkheden er zijn om de risico’s te verkleinen en dit te vertalen naar beleid, planvorming, uitvoering en hulpverleningscapaciteit. 2.1 De landelijke trend is dat de beschikbaarheid van vrijwilligers op werkdagen meer en meer onder druk komt te staan. Het risico is dat een basisbrandweereenheid niet kan uitrukken omdat er onvoldoende mensen in de auto zitten. Het behouden van brandweerposten is belangrijk voor de gemeente

Vijfheerenlanden, aangezien een brandweerpost ook een maatschappelijke bijdrage levert aan de gemeenschap. Een brandweerpost is meer dan een gebouw alleen. Het zijn vooral medewerkers die de post meerwaarde geven en vanuit hun intrinsieke betrokkenheid bijdragen aan de gemeenschap waarin zij wonen, leven en meestal ook werken. De brandweerpost heeft deze rol al van oudsher in de samenleving. Het mes snijdt daarbij aan twee kanten. Je kunt niet weten wat er in een gemeenschap speelt als je er geen onderdeel van uitmaakt. En het helpt bijvoorbeeld als het een bekende is die met je in gesprek gaat over brandveiligheid. Diverse slimme operationele maatregelen kunnen bijdragen aan het behoud van posten. Het is aan de VRU om zich hiervoor maximaal in te spannen. 2.2 Brandweervrijwilligers zijn een onmisbare schakel en zij vormen de ruggengraat van de repressieve taak van de brandweer. In 2019 werd duidelijk dat bepaalde onderdelen in de rechtspositie van de huidige brandweervrijwilliger in strijd zijn met Europese wet- en regelgeving. Om de vrijwilliger bij de brandweer te behouden, moet een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen brandweervrijwilligers en beroepsmedewerkers. Dit gaat met name om het verplichtend karakter van werkzaamheden bij de brandweer.

Als deze er niet meer is wordt voldaan aan de Europese wet- en regelgeving wat betreft onderscheid tussen beroeps- en vrijwillige brandweermedewerkers. In opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid werkt de ‘stuurgroep toekomstbestendig brandweerstelsel’ aan een implementatieplan. Los van de uitkomst is het belangrijk dat de Veiligheidsregio Utrecht expliciet in het beleidsplan opneemt als uitgangspunt dat zij volledig achter het behoud van de vrijwillige brandweer staat. 2.3 De kans om slachtoffer te worden bij brand neemt toe. De veranderingen in de Wet langdurige zorg (Wlz)heeft gevolgen voor zorginstellingen. Alleen mensen met een zware zorgvraag komen nog in aanmerking voor een verblijfsplaats in een zorginstelling (intramuraal). Dit leidt tot een nieuwe vraag naar (beschermde/geclusterde/gelijkvloerse) woonvormen en zelfstandige woningen met zorg en begeleiding (extramuraal). Vanuit de praktijk binnen het domein fysieke veiligheid zien we dat inwoners langer thuis wonen en minder snel (of minder lang) in instellingen worden opgevangen en verzorgd. Van inwoners wordt vervolgens meer zelfredzaamheid, samenredzaamheid, burgerkracht en maatschappelijke vitaliteit verwacht. Met de toename van het aantal ouderen stijgt echter juist ook de zorgvraag. Van de mensen van 65 jaar en ouder heeft 70 procent een chronische ziekte.

De Brandweeracademie en de Brandwonden Stichting hebben in 2015 en 2016 onderzoek gedaan naar de gevolgen van de vergrijzing voor brandveiligheid, waarin ook de extramuralisering is meegenomen. Dit deelonderzoek geeft aan dat er in 2023 naar verwachting ongeveer 23 slachtoffers van 65 jaar en ouder overlijden ten gevolge van een fatale woningbrand. Ten opzichte van gemiddeld 14 slachtoffers per jaar in 2008 tot en met 2013 is dit een stijging van 9 slachtoffers per jaar. Het is daarom belangrijk dat gemeenten met partijen, waaronder de Veiligheidsregio, inzetten op de brand- en vluchtveiligheid van inwoners, vooral in woonappartementencomplexen. 2.4 Bij steeds meer crises wordt een beroep op de Veiligheidsregio gedaan. Gelet op het feit dat de Veiligheidsregio steeds meer wordt betrokken bij crises van maatschappelijke en sociale aard, zoals de COVID-19 pandemie, vluchtelingencrisis en (boeren) protesten maakt dat de rol van de Veiligheidsregio in beweging is. Dat leidt in de praktijk bij crises ook tot vraagstukken rondom de positie van de Veiligheidsregio in het geheel. En dit heeft invloed op de crisisbeheersingsorganisatie van de VRU. Het is van belang dat hierover helderheid komt, zodat de crisisbeheersingsorganisatie hierop goed kan worden toegerust en duidelijkheid geeft ten tijde van crises.

Risicoparagraaf Er zijn risico's verbonden aan dit voorstel.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst

Financiële paragraaf Dit voorstel is in beginsel niet van invloed op gemeentelijke financiën. Het regionaal risicoprofiel 2023 vormt een belangrijke input voor het beleidsplan 2023 - 2027 van de Veiligheidsregio Utrecht. In het beleidsplan maakt de Veiligheidsregio afwegingen hoe ze wil omgaan met de aanwezige en mogelijke toekomstige risico's. Na behandeling van het beleidsplan zal nader onderzoek worden gedaan naar de benodigde financiële middelen om de doelstellingen uit het beleidsplan te realiseren. Na afronding van dit onderzoek zullen eventuele financiële gevolgen in beeld zijn.

Participatieparagraaf Niet van toepassing.

Duurzaamheidsparagraaf Niet van toepassing.

Communicatieparagraaf Het bestuur van de Veiligheidsregio stelt het risicoprofiel vast na overleg met de raden van de deelnemende gemeenten. De gemeentelijke reactie dient uiterlijk 1 december 2022 bij de VRU te worden ingediend. De ontvangen zienswijzen worden besproken in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 6 februari 2023. Hier worden deze betrokken bij het opstellen van het regionaal risicoprofiel en het ontwerp van het nieuwe beleidsplan. De behandeling van het ontwerp beleidsplan 2023 tot en met 2027 is voorzien voor de vergadering van het Algemeen Bestuur van 3 juli 2023 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden,

de secretaris, Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl

20/09/2022 12:06:25 CEST {{signer1}}

ID: b374d110-4f43-4eb4-a3f0-ddcbd16daf7b Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

Bijlagen   

Aanbiedingsbrief colleges Brief namens raad aan VRU Ontwerp-regionaal risicoprofiel VRU 2023

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

20/09/2022 12:08:17 CEST {{signer2}}

Id: b374d110-4f43-4eb4-a3f0-ddcbd16daf7b Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich