RV Programmabegroting 2024-2027

Raadsvoorstel Zaaknummer 1016672

Onderwerp: Programmabegroting 2024-2027 Vergaderdatum raad: 9 november 2023 (Begroting) Geheim: Nee Steller: Ferrie Koffeman Portefeuillehouder: Wethouder Van Maanen

Beslispunten 1. De begroting 2024-2027 vast te stellen; 2. De tarieven van gemeentelijke heffingen te indexeren met 3,7%; 3. De tarieven voor afvalstoffenheffing en riolering op het niveau van 100% kostendekkendheid vast te stellen; 4. In te stemmen met het meerjarig investeringsplan zoals opgenomen in bijlage 1 van de meerjarenbegroting en de kredieten voor jaarschijf 2024 te voteren.

Inleiding Wij bieden u de concept meerjarenbegroting 2024-2027 aan. Met het vaststellen van de begroting stelt de raad de kaders (financieel en beleidsmatig) vast voor de komende begrotingsperiode, conform zijn budgetrecht. Het financieel perspectief van de gemeente Vijfheerenlanden is gemengd. De begroting 2024 sluit met een positief saldo van € 2,2 miljoen (na bestemming), nadat de geplande ombuiging uit de Kadernota voor 2024 via incidentele voordelige afwijkingen is ingevuld. De risico’s zijn voldoende afgedekt via de algemene risicoreserves. Ook jaarschijf 2025 sluit met een positief resultaat van € 2,6 miljoen. De jaarschijven 2026 en 2027 sluiten met kleinere positieve resultaten van respectievelijk € 911.000 en € 955.000. Voor deze jaren zijn echter wel stelposten en ombuigingen opgenomen om tot deze resultaten te komen. Vanaf 2026 laat de meerjarenbegroting de consequenties zien van het zogenaamde "ravijnjaar", waar het Rijk stopt met de doorrekening van de relevante rijksuitgaven naar het Gemeentefonds. Dit leidt tot een forse afname van de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds voor Vijfheerenlanden. Deze uitkomsten zijn nog exclusief de effecten van de septembercirculaire 2023 van het Gemeentefonds. Deze circulaire kan door het late verschijnen niet meer doorgerekend en verwerkt worden. U wordt hier separaat over geïnformeerd.

De circulaire heeft nog (verwacht positieve) impact op de resultaten van de begroting.

In de periode tussen Kadernota en Begroting is geïnventariseerd hoe deze ombuigingen ingevuld kunnen worden. Dit heeft een aantal pragmatische en redelijk pijnloze meevallers opgeleverd. Dit zijn incidentele voordelen die op korte termijn, zonder grote gevolgen voor de onze inwoners en het niveau van onze dienstverlening, kunnen worden ingeboekt. Hierbij gaat het concreet om een voordeel op de kapitaallasten en de renteomslag. Om invulling te geven aan de ombuigingen vanaf 2025 starten we in het najaar van 2023 met de nadere invulling van de "keuzeknoppen". Zoals we in de aanloop naar de Kadernota 2024 gezamenlijk met uw raad de keuzeknoppen hebben vormgegeven, willen we de invulling van de keuzeknoppen ook gezamenlijk met uw raad gaan oppakken. Zo kunnen de effecten van de keuzeknoppen geconcretiseerd worden opgenomen in de Kadernota 2025 en Begroting 20252028.

Beoogd effect Met het vaststellen van de begroting stelt de raad de kaders (financieel en beleidsmatig) vast voor de komende begrotingsperiode, conform zijn budgetrecht. De begroting moet op grond van de Gemeentewet voor 15 november voorafgaand aan het begrotingsjaar zijn vastgesteld en ingediend bij de toezichthouder en CBS. Overschrijding van deze termijn heeft gevolgen voor de wijze waarop het toezicht wordt toegepast tot mogelijk zelfs inhouding van bevoorschotting vanuit de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds.

Argumenten 1.1 De gemeenteraad stelt de begroting vast; De gemeenteraad stelt op basis van het budgetrecht op grond van de Gemeentewet de begroting vast. 2.1 Het voorgestelde percentage komt voort uit het vastgestelde indexeringsbeleid. Op basis van de indexeringssystematiek hanteren we een indexeringspercentage van 3,7%. Dit bestaat uit de verwachte inflatie voor 2024 van 3,1% met een aanvulling van 0,6%-punt om de te lage indexering van begrotingsjaar 2023 te compenseren. Dit is via de Kadernota vastgelegd en via een raadsinformatiebrief(958047/1004479) nader toegelicht. De verhoging wordt toegepast op alle lokale heffingen, waarbij voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing natuurlijk geldt dat hier het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid als bovengrens wordt toegepast. Met toepassing van deze uitgangspunten laten de woonlasten (het totaal van de onroerende zaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing) een gewogen gemiddelde stijging van ongeveer 3,5% zien. Dit gegeven gecombineerd met de kwijtscheldingsmogelijkheden zorgt dat we de effecten van een verhoging van de gemeentelijke belastingen tot een minimum kunnen beperken. 3.1 Toepassing van 100% kostendekkendheid is het vastgestelde uitgangspunt ten aanzien van de tarieven voor rioolheffing en afvalstoffenheffing.

Voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing hanteren we als uitgangspunt 100% kostendekkendheid. Voor 2024 wordt voorgesteld het tarief van de rioolheffing niet te verhogen. Het hieruit ontstane nadeel van € 544.000 wordt ten laste gebracht van de voorziening riolering. Daarmee is de exploitatie niet 100% kostendekkend maar met het betrekken van de voorziening rioolheffing kunnen we alsnog 100% kostendekkendheid realiseren. Nadere analyse van de voorziening laat zien dat deze financiële ruimte er is. Het saldo van de voorziening wordt betrokken bij een bredere afweging over het dekkingsplan bij het nieuw op te stellen VGRP.

Ten aanzien van de afvalstoffenheffing hanteren we een 100% kostendekkend tarief als uitgangspunt. We zien dat de uitvoeringskosten van het ophalen en verwerken van de afvalstromen meerkosten met zich meebrengen, met name als gevolg van inflatie/prijsstijgingen. Om een kostendekkend tarief te blijven voeren, zijn de tarieven aangepast met 6,5%. 4.1 Met de vaststelling van het meerjarig investeringsplan worden de kredieten voor 2024 formeel beschikbaar gesteld; In de begroting, jaarschijf 2024, is voor € 11,4 miljoen aan kredieten opgenomen voor reguliere vervangingsinvesteringen en € 12,8 miljoen aan kredieten voor onderwijshuisvesting. De investeringen staan uitgewerkt opgenomen in de bijlage Meerjarig Investeringsplan. Bij het vaststellen van de begroting wordt ook gevraagd in te stemmen met het toekennen van deze kredieten. Naast kredieten op basis van bestaand beleid of eerdere begrotingen, zijn er ook kredieten in de planning opgenomen voor investeringen die voortkomen uit participatietrajecten. Voor deze kredieten volgen separate raadsvoorstellen, hier wordt nog geen instemming voor gevraagd.

Risicoparagraaf Voor wat betreft de risico's die de gemeente ziet ten aanzien van de uitvoering van het gemeentelijk beleid, wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen. Ten aanzien van het financieel meerjarenperspectief moeten we constateren dat de mogelijke gevolgen van het bevriezen van het accres van de Algemene uitkering vanaf 2026 een grote onzekere en instabiele factor zijn. Naast het vraagstuk ten aanzien van de bevriezing van het accres van de Algemene uitkering speelt ook de vraag in hoeverre de (tijdelijke) opschorting van de opschalingskorting op de Algemene uitkering wordt omgezet in een definitief afscheid van deze maatregel. Via de Kadernota 2024 zijn stelposten en ombuigingen opgenomen die moeten leiden tot een meerjarig een structureel sluitende begroting.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf Het voorstel betreft de begroting 2024-2027.

Participatieparagraaf n.v.t.

Duurzaamheidsparagraaf n.v.t.

Communicatieparagraaf Voor communicatie richting de inwoners en bedrijven in Vijfheerenlanden stellen we een begroting in één oogopslag op.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de loco-secretaris,

de burgemeester,

28/09/2023 13:40:49 CEST {{signer1}}

28/09/2023 16:10:18 CEST {{signer2}}

Signed By: l.huberts@vijfheerenlanden.nl ID: 69fef3be-518b-4962-86aa-26eaedbfd709 Auth: Consent

L.J.C. (Leon) Huberts

Bijlage: Begroting 2024-2027

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: 69fef3be-518b-4962-86aa-26eaedbfd709 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich