RV (ontwerp) Kadernota 2025 en uurtarief 2024 ODRU

Raadsvoorstel Zaaknummer 1022731

Onderwerp: Zienswijze (ontwerp) ‘Kadernota 2025 en uurtarief 2024’ Omgevingsdienst regio Utrecht Vergaderdatum raad: 12 december 2023 Geheim: Nee Steller: Ria Driessen Portefeuillehouder: Wethouder Van Montfoort

Beslispunten 1. Geen zienswijze in te dienen op de (ontwerp) ‘Kadernota 2025 en uurtarief 2024’ van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU); 2. Kennis te nemen van het besluit van het college om de € 137.640 hogere bijdrage aan de ODRU voor 2024, als gevolg van de tussentijdse structurele stijging van het uurtarief, mee te nemen in de 1e bestuursrapportage 2024; 3. De structurele stijging van de gemeentelijke bijdrage aan de ODRU met € 75.702 vanaf 2025 (in totaal is de bijdrage € 213.342 hoger dan nu), als gevolg van de verhoging van het uurtarief 2025 mee te nemen in de gemeentelijke kadernota 2025; 4. Kennis te nemen van de informatie over de financiële situatie van de ODRU in 2023.

Inleiding Jaarlijks stelt de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) een kadernota op met de uitgangspunten voor de volgende begroting. De kadernota levert tevens input voor de gemeentelijke begroting. Met de (ontwerp) ‘Kadernota 2025 en uurtarief 2024’ wordt voorgesteld het uurtarief voor 2025 vast te stellen op € 126,00. Daarnaast informeert de ODRU de gemeente ook over de analyse of het vastgestelde tarief voor 2024 toereikend is. Dit leidt tot een voorgestelde aanpassing van het uurtarief 2024. Tevens wordt de raad geïnformeerd over de financiële situatie van de ODRU in 2023. De stukken zijn aan de gemeenteraad aangeboden voor het indienen van een zienswijze, uiterlijk 27 november 2023.

Beoogd effect Met het vaststellen van de Kadernota 2025 wordt beoogd de uitgangspunten voor de begroting 2025 van de ODRU vast te stellen om vervolgens het opstellen daarvan soepel te laten verlopen. Tevens kan bij het opstellen van de eigen gemeentelijke kadernota en begroting voor 2025 rekening worden gehouden met het nieuwe uurtarief. Met het verstrekken van de informatie over de financiële situatie van ODRU in 2023 wordt voldaan aan de wens van gemeenten om tijdig op de hoogte gesteld te worden.

Argumenten 1.1 Wijziging uurtarief 2024 en voorstel uurtarief 2025 zijn voldoende onderbouwd. In het algemeen bestuur (AB) van de ODRU is in april 2023 afgesproken dat bij het opstellen van de Kadernota 2025 beoordeeld zou worden of het tarief van € 110,50 voor 2024 toereikend is. Dat bleek niet het geval. Daarvoor zijn twee oorzaken: 1) in structurele effecten (herziening contracten personeel en organisatie, herziening contracten bedrijfsvoering en formatieve uitbreiding overhead). Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten structurele lasten gedekt worden door structurele baten. 2) Een te lage inschatting van de loon- en prijscompensatie. Voor 2025 wordt, zoals gebruikelijk, een gewogen loon-/prijscompensatie gehanteerd. Voor 2025 bedraagt deze 4,58%. Een uitgebreide toelichting staat in hoofdstuk 3, deze is samengevat in onderstaande tabel (uit paragraaf 3.5 op bladzijde 14). Voor- en nacalculatie -

Vastgesteld standaard tarief -2024

-

Structureel effect 2024

Tarief €110,50 €6,75

Subtotaal

€117,25

-

2,66%

Gewogen loon-/prijscompensatie t/m 2024

Herrekend standaard tarief 2024 -

Gewogen loon-/prijscompensatie 2025

Standaard tarief 2025

€120,50 4,58% €126,00

1.2 In de kadernota wordt vooruit gekeken naar 2025. Naast de verantwoording van het uurtarief, wordt in de kadernota aandacht besteed aan de meest relevante ontwikkelingen voor 2025, op basis van de nu bekende informatie. Belangrijkste punten: • Het verder werken aan de implementatie van de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen; • Het verder werken aan de versterking van het VTH-stelsel; • Het realiseren van één robuuste omgevingsdienst voor heel Utrecht per 1 januari 2026, mits de besturen van de ODRU en de RUD daar in het najaar van 2023 mee instemmen. Opgemerkt wordt dat er nog veel onbekend en onzeker is (mede door de val van het kabinet Rutte 4 in juli 2023). 1.3 ODRU tijdig informeren. De termijn voor het indienen van een zienswijze loopt tot en met 27 november 2023. De formele besluitvorming over het indienen van een zienswijze vindt plaats in de raadsvergadering van 12 december 2023. Dat is te laat voor het indienen van een zienswijze. Het college zal op basis van de bespreking in de vergadering van de commissie RWD op 28 november de ODRU informeren en daarbij aangeven dat dit onder voorbehoud is van

besluitvorming in de raad van 12 december 2023. Dat is formeel een dag te laat, maar de ODRU heeft aangegeven dat, indien het besluit is geen zienswijze in te dienen, dit nog meegenomen kan worden in de inventarisatie voor het algemeen bestuur. De besluitvorming in de raadsvergadering van 12 december 2023 vindt plaats vóór de vergadering van het algemeen bestuur van de ODRU op 14 december 2023. Mocht in de vergadering van commissie en gemeenteraad besloten worden wel een zienswijze in te dienen, dan kan deze in de AB vergadering worden ingebracht. Zie ook onder risico’s. Ter informatie: naar aanleiding van de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen zijn de termijnen voor het indienen van een zienswijze op de financiële stukken van de gemeenschappelijke regelingen gewijzigd. Dat geldt echter niet voor de niet-wettelijke kadernota. 2.1 Besluitvorming wijziging tarief 2024 pas in december 2023. De formele besluitvorming over de tariefstijging 2024 vindt pas plaats in de vergadering van het algemeen bestuur in december 2023. Dan is de gemeentelijke begroting 2024 al vastgesteld. Het eerst mogelijke moment om de financiële gevolgen te verwerken is bij de 1e berap 2024. 3.1 Financiële dekking tijdig geregeld.

Indien u instemt met het voorstel om de tariefsverhoging mee te nemen in de gemeentelijke kadernota en begroting 2025, dan is er tijdig dekking voor de hogere kosten in 2025. De (ontwerp) ‘Kadernota 2025 en uurtarief 2024’ is door het dagelijks bestuur van de ODRU aan de gemeenteraden aangeboden voor zienswijze. Het algemeen bestuur heeft in zijn vergadering van 28 september 2023 de kadernota besproken en heeft gevraagd om een nadere onderbouwing en een uiterste inspanning van de ODRU om de tarieven minder te laten stijgen. Mogelijk pakt het uurtarief 2025 dus lager uit dan met de kadernota wordt voorgesteld. Dat zal aan de orde komen bij het vaststellen (door het college) in december 2024 van het uitvoeringsprogramma 2025. Mocht dat zo blijken te zijn dan zal dit in de 1e berap van 2025 worden meegenomen. Omdat we niet weten of het uurtarief verandert, is het voorstel om de tariefsverhoging in zijn geheel mee te nemen in de gemeentelijke kadernota en begroting 2025. 4.1 ODRU voldoet aan de wens van gemeenten om tijdig op de hoogte gesteld te worden van de financiële positie van de ODRU Het algemeen bestuur heeft in zijn vergadering van 28 september 2023 de prognose tot en met eind van het jaar besproken (zie bijlage). Kort samengevat komt het volgende beeld naar voren: het geprognosticeerde resultaat voor 2023 komt uit op een negatief resultaat van € 376.000.

Dat is minder dan in de eerste bijgestelde begroting 2023 werd voorzien. De ODRU verwacht het tekort in 2023 terug te kunnen dringen, maar niet op nul te krijgen. Met deze mededeling worden de gemeenteraden op het vroegst mogelijke moment geïnformeerd over het mogelijke tekort over 2023.

Risicoparagraaf 1.1 Geen zienswijze indienen (of te laat). De stijging van het uurtarief van zowel 2024 als 2025 komt op een slecht moment. Alle daarover te maken opmerkingen en bedenkingen zijn door het algemeen bestuur al gemaakt; het al dan niet indienen van een zienswijze zal geen nieuwe argumenten opleveren. In zijn vergadering heeft het AB gevraagd om een nadere onderbouwing, wat geleid heeft tot een toelichting die aan de Kadernota is toegevoegd. 1.2 Gevolgen invoering Omgevingswet. Met de invoering van de Omgevingswet komen er extra taken bij de gemeente die (in ieder geval deels verplicht) bij de ODRU ondergebracht zullen worden. Ook zal er sprake zijn van andere

werkwijzen. De ODRU heeft hiervoor eerder een raming gemaakt: een kostenstijging van 13% (waarvan 8% voor de bodemtaken die van de provincie naar de gemeente overkomen). Voor bodemtaken komt budget van de provincie, een definitief besluit daarover is nu (oktober 2023) nog niet genomen. Dit is dus nog een risico. Bovendien zal het budget naar verwachting niet dekkend zijn voor de plustaken, zoals meer informatie-aanvragen. Afgesproken is dat 2024 een overgangsjaar zal zijn, waarin gekeken zal worden of er een aanpassing nodig is van het aantal uren dat de gemeente afneemt bij de ODRU (en die vastgelegd zijn in de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) tussen Vijfheerenlanden en de ODRU). 2.1 en 3.1 Onnodige stijging van uurtarief. Het algemeen bestuur heeft de ODRU gevraagd om zich in te spannen om de kostenstijging te beperken. Het is aan de gemeenten om daar vanuit hun eigenaarsrol op toe te zien. Daarnaast kunnen gemeenten er in hun opdrachtgeversrol aan bijdragen dat de kostenstijging beperkt blijft: als alle gemeenten zich houden aan de 80-20% regel kan dat ertoe leiden dat het reguliere uurtarief mogelijk zelfs iets daalt. Overigens voldoet Vijfheerenlanden precies aan de regel.

In een filmpje gaat de directeur van de ODRU in op de inspanningen die de ODRU zal doen om de tariefstijging te beperken, en op wat de gemeenten daar aan kunnen doen: https://www.odru.nl/open-huis/ Of het echt mogelijk blijkt om de tarieven voor zowel 2024 als 2025 minder te laten stijgen dan in de (ontwerp) ‘Kadernota 2025 en uurtarief 2024’ is voorgesteld zal de toekomst uitwijzen. Overigens werkt de ODRU voor de loon- en prijscompensatie met een methodiek waarin ieder jaar een nacalculatie wordt gedaan op de eerdere voorcalculatie, het verschil wordt verrekend met de nieuwe tarieven, waardoor de tarieven over een langere periode nooit hoger uitvallen dan de gerealiseerde loon- en prijsontwikkeling. 4.1 Een mogelijk tekort bij de ODRU over 2023. Zoals bij argument 4.1 is aangegeven verwacht de ODRU een negatief resultaat over 2023. Een eventueel tekort uit de jaarrekening kan door middel van een besluit van het algemeen bestuur worden gedekt door een separate bijdrage van de deelnemende gemeenten en/of uit de algemene reserve. Indien dit nodig is, zal het algemeen bestuur in het voorjaar van 2024 hier een besluit over nemen, in samenhang met de vaststelling van de jaarrekening 2023. Mogelijk moet de gemeente in 2024 een extra financiële bijdrage leveren.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf De stijging van het uurtarief 2024 van € 110,50 naar € 120,50 betekent dat de gemeentelijke bijdrage aan de ODRU structureel zal stijgen met € 137.640. Het eerst mogelijke moment om de financiële gevolgen in de begroting te verwerken is bij de 1e berap 2024. De verdere stijging van het uurtarief 2025 naar € 126,00 leidt tot een verhoging (bovenop aangepaste uurtarief 2024) van € 75.702. Aan de raad wordt voorgesteld deze stijging van de kosten in de gemeentelijke kadernota 2025 mee te nemen. Overigens neemt de gemeente meer uren af dan in de Dienstverleningsovereenkomst zijn vastgelegd. Deze worden doorgaans uit andere budgetten betaald. Ook op deze uren gaat de tariefstijging van toepassing zijn. De dekking daarvan wordt met dit voorstel nog niet geregeld

omdat het om taken gaat waarover bij het vaststellen van het jaarlijkse uitvoeringsprogramma besloten wordt over het al dan niet afnemen van deze uren. Dat maakt het lastig om de dekking van de tariefstijging via onderhavig voorstel te regelen.

Participatieparagraaf De ODRU verzorgt de uitvoerende milieutaken voor de gemeente Vijfheerenlanden, dat wil zeggen dat inwoners en bedrijven met de ODRU te maken kunnen krijgen bij het aanvragen van vergunningen en dergelijke. De stijging van het uurtarief heeft geen directe gevolgen voor inwoners en bedrijven.

Duurzaamheidsparagraaf Een goede uitvoering van de milieutaken levert een bijdrage aan een duurzame ontwikkeling van Vijfheerenlanden. Zo houdt de ODRU toezicht op de energielabel-C verplichting voor kantoren. Duurzaamheid is ook een belangrijk thema voor de organisatie ODRU zelf, zij vervult een voorbeeldfunctie. Zo wordt er zoveel mogelijk papierloos gewerkt en voor vervoer wordt gebruik gemaakt van elektrische of hybride auto's. De inkoop is zoveel mogelijk duurzaam.

Communicatieparagraaf De ODRU zal geïnformeerd worden over het besluit van de raadscommissie en de gemeenteraad. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de loco-secretaris,

de burgemeester,

07/11/2023 20:22:01 CET {{signer1}}

07/11/2023 21:25:45 CET {{signer2}}

Signed By: l.huberts@vijfheerenlanden.nl ID: a21c5daf-a04f-4e9c-bb61-0937503d4995 Auth: Consent

L.J.C. (Léon) Huberts

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: a21c5daf-a04f-4e9c-bb61-0937503d4995 Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. (ontwerp) Kadernota 2025 en uurtarief 2024 2. Aanbiedingsbrief aan gemeenten ODRU - verzoek zienswijze ontwerp Kadernota 2025 en uurtarief 2024 - INT 20.1011-2094 VHL 3. Tweede prognose 2023 ODRU