RV Leningregeling Asbestdaken

Raadsvoorstel Zaaknummer 1270395

Onderwerp: Leningregeling asbestdaken Vergaderdatum raad: 20 maart 2024 Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Frank Politiek Wethouder Van Montfoort

Beslispunten 1. De Verordening Leningregeling Asbestdaken Vijfheerenlanden vast te stellen; 2. Een Aanwijzingsbesluit algemeen belang in het kader van de Wet Markt en Overheid vast te stellen voor de asbestleningen.

Inleiding Om woningeigenaren te stimuleren om hun asbestdak te vervangen, heeft het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht in 2023 een leningregeling vastgesteld en hiervoor vijf miljoen euro beschikbaar gesteld. De leningregeling is tot stand gekomen op initiatief van het Rijk, enkele provincies en gemeenten en het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). Aan u wordt voorgesteld om de Verordening Leningregeling Asbestdaken Vijfheerenlanden vast te stellen. Na vaststelling kunnen inwoners van de gemeente ook een aanvraag doen voor een lening bij het SVn. De gemeente toetst of de aanvraag voldoet en geeft vervolgens een toewijzingsbrief af. Met deze brief kunnen aanvragers vervolgens zelfstandig een lening bij SVn aanvragen. Het leningaanbod loopt tot en met 2028 of eindigt eerder als het provinciale budget is beleend en er geen aanvullend budget beschikbaar komt. De leningregeling is bedoeld voor particuliere eigenaren van asbestdaken groter dan 35 m2, die over weinig of onvoldoende middelen beschikken om de dakvervanging (en zonnepanelen en/of dakisolatie) zelf te financieren. Er zijn vier soorten leningen beschikbaar: consumptief, hypothecair, verzilverlening en een maatwerklening. Elk van deze leningen kent eigen voorwaarden, zoals omschreven in de verordening.

In het kader van deze provinciale leningregeling is een rol weggelegd voor gemeenten: zij moeten een verordening vaststellen en op basis daarvan aanvragen toetsen.

Beoogd effect Het verminderen van de hoeveelheid asbestdaken in de gemeente en daarmee een bijdrage leveren aan een gezondere leefomgeving.

Argumenten 1.1 Inwoners kunnen zo in aanmerking komen voor een lening. Vaststelling van de Verordening Leningregeling Asbestdaken Vijfheerenlanden maakt het voor onze inwoners mogelijk om een aanvraag voor een lening in te dienen bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlands Gemeenten (SVn). Daarmee kunnen woningeigenaren hun asbestdak laten vervangen. Zonder gemeentelijke toezeggingsbrief (gebaseerd op deze verordening) kan de lening niet worden aangevraagd. 1.2 Ouderen met overwaarde op hun woning en minder vermogende eigenaren worden ook in staat gesteld hun asbestdak te vervangen. De leningsregeling bevat vier verschillende typen leningen. De Verzilverlening is een hypothecaire lening voor ouderen die overwaarde op hun huis hebben. Deze lening wordt niet afgelost en de rente wordt bij het leenbedrag opgeteld. De Maatwerklening is specifiek gericht op inwoners die financieel niet in aanmerking komen voor de overige leningen, maar een waarde van het eigendom hebben (woning met bijgebouwen) die hoger is dan de totale schuld. 1.3 Met de leningsregeling worden ook duurzame aanpassingen aan de huizen van de aanvragers gestimuleerd. De leningen kunnen ook worden gebruikt om dakisolatie onder en zonnepanelen op het nieuwe dak mee te financieren, mits ook asbest verwijderd wordt. Ook voor sloop van het hele gebouw met een asbestdak kan geld worden geleend.

1.4 Het vaststellen van een verordening is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Op basis van artikel 147 en 149 van de Gemeentewet is de raad bevoegd om verordeningen vast te stellen. De raad kan besluiten deze verordening niet vast te stellen; in dat geval kunnen de inwoners van Vijfheerenlanden geen aanspraak maken op de provinciale leningregeling. 1.5 De gemeente draagt financieel geen risico. De leningsgelden worden beheerd en uitgegeven door Svn. De provincie en het Rijk dragen samen alle financiële risico's. 1.6 De verordening is zorgvuldig en in regionaal verband afgestemd. Het betreft hier een standaard-verordening, die gezamenlijk is voorbereid. Na ongewijzigd akkoord door uw raad geldt in de gehele regio een gelijkluidende regeling. Daarmee is er gelijkheid voor de inwoners. Bovendien vergemakkelijkt dit ook de uitvoering. 2.1 Met dit aanwijzingsbesluit wordt voldaan aan de voorschriften van de Wet Markt en Overheid. Op het moment dat een overheid een economische activiteit verricht, zoals het verstrekken van asbestleningen, kan er sprake zijn van oneerlijke concurrentie: banken kunnen immers ook leningen verstrekken. De voorgestelde asbestleningen zijn bedoeld voor groepen (senioren en de minst draagkrachtige eigenaren) die bij een bank minder snel in aanmerking komen voor een lening.

De Wet Markt & Overheid kent de mogelijkheid om economische activiteiten te laten vallen onder de 'algemeen belanguitzondering'. De gemeenteraad dient daarvoor het verstrekken van de asbestleningen aan te wijzen als economische activiteit in het algemeen belang, als bedoeld in artikel 25h, vijfde lid, Mededingingswet. Dat kan door middel van het bijgevoegde aanwijzingsbesluit. Daarin staat dat met de verstrekking van asbestleningen het algemeen belang is gediend, namelijk het belang om de hoeveelheid asbestdaken in de gemeente te verminderen en daarmee een bijdrage te leveren aan een gezondere leefomgeving.

Risicoparagraaf 1.1 Het risico bestaat dat er meer aanvragen worden gedaan dan verwacht. Indien er meer aanvragen binnenkomen dan verwacht (5 - 10 per jaar) zal de werklast oplopen. De financiële/operationele impact hiervan is overzienbaar. Echter, de ervaring bij andere gemeenten die deze regeling al hebben vastgesteld leert dat de schatting accuraat is. 1.2 Er zou geen geld meer beschikbaar kunnen zijn als een inwoner een aanvraag doet. Door de Provincie Utrecht is voor deze leningsregeling vijf miljoen euro beschikbaar gesteld. Optioneel wordt dit bedrag opnieuw met vijf miljoen aangevuld indien het initiële bedrag verbruikt is. Het is echter nog niet zeker of dit gaat gebeuren. Hierdoor zou het kunnen dat er geen geld beschikbaar is op het moment dat een inwoner een aanvraag doet. Dat is een provinciale verantwoordelijkheid, die echter mogelijk ook imagorisico’s voor ons als ‘eerste loket’ met zich meebrengt. Daarom vinden wij het belangrijk om een bijdrage te leveren in de communicatie. Om te voorkomen dat onterechte verwachtingen worden gewekt zullen wij contact houden met de Provincie Utrecht over de resterende gelden en zo nodig de berichtgeving aanpassen. 1.3 Een inwoner kan middels een lening een betalingsverplichting aangaan die hij niet na kan komen.

Het afsluiten van een lening geeft het risico dat de lener een betalingsverplichting aan gaat die hij niet kan naleven. Om dit zoveel mogelijk te voorkomen wordt elke aanvraag door het SVn financieel getoetst.

Gevolgen voor mensen met een beperking Niet van toepassing.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf Vaststelling van de Verordening Leningregeling Asbestdaken Vijfheerenlanden heeft geen financiële consequenties. De provincie heeft voor de leningen 5 miljoen euro gereserveerd en draagt samen met het Rijk alle risico’s. De gelden worden rechtstreeks aan SVn beschikbaar gesteld; de gemeente speelt hierin geen rol en er is dus ook geen begrotingswijziging nodig. Er wordt uitgegaan van vijf tot tien aanvragen per jaar. Hierom wordt het uitvoeren van deze regeling, zoals het in behandeling nemen van de aanvraag, communicatie en het behandelen van eventueel bezwaar en beroep, opgepakt binnen de huidige formatie. De financiële impact daarvan is zeer beperkt. Daarnaast voorzien wij (eveneens beperkte) inzet op communicatie (via onze gebruikelijke kanalen). Er is geen sprake van risico’s op ongeoorloofde staatssteun omdat het voordeel van de leningen niet ten goede komt aan ondernemingen, alleen aan particulieren.

Participatieparagraaf Er is geen participatietraject doorlopen voor dit besluitvormingsproces.

Duurzaamheidsparagraaf Het openstellen van de leningsregeling stelt meer inwoners van de gemeente financieel in staat om hun asbestdak te vervangen. Dit is positief voor duurzame huisvesting. Tevens biedt de leningsregeling de mogelijkheid om geld te lenen voor gelijktijdige duurzame aanpassingen aan het te saneren dak, zoals dakisolatie en zonnepanelen.

Communicatieparagraaf De Verordening Leningregeling Asbestdaken Vijfheerenlanden is openbaar. Na vaststelling door de Raad zal het besluit worden gepubliceerd in ons Gemeenteblad. Daarnaast zullen inwoners over de leningregeling worden geïnformeerd via onze website, het huis-aan-huis blad en de gemeentelijke sociale media. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl

04/02/2025 13:46:36 CET {{signer1}}

de burgemeester, Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

04/02/2025 13:48:20 CET {{signer2}}

ID: 52063682-19fa-4bed-a364-c0167f3a30c9

ID: 52063682-19fa-4bed-a364-c0167f3a30c9

Auth: Consent

Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen 1. Verordening leningregeling asbestdaken voor gemeenten Vijfheerenlanden 2. Aanwijzingsbesluit algemeen belang in het kader van de Wet Markt en Overheid – incl. toelichting