RV Kindcentrum Broekgraaf - Uitvoeringskrediet.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer 383286

Onderwerp: Kindcentrum Broekgraaf / Uitvoeringskrediet Vergaderdatum raad: 21 april 2022 Geheim: Nee Steller: Gonnie van den Dungen Portefeuillehouder: Wethouder Kamstra

Beslispunten 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Een krediet van € 13.329.459 inclusief BTW in 2022 beschikbaar te stellen voor de bouw van het Kindcentrum Broekgraaf ; De kapitaallasten hiervoor à € 399.884 per jaar miv 2025 te dekken uit kostenplaats onderwijshuisvesting. Een krediet van € 197.472 inclusief BTW in 2023 ter beschikking te stellen voor de inrichting van het terrein van Kindcentrum Broekgraaf; De kapitaallasten hiervoor à € 8.886 per jaar vanaf 2025 te dekken uit kostenplaats onderwijshuisvesting; Een krediet van € 885.437 inclusief BTW in 2022 ter beschikking te stellen voor de aankoop van de grond voor het Kindcentrum Broekgraaf; De rentelasten hiervoor à € 4.427 per jaar vanaf 2023 te dekken uit kostenplaats onderwijshuisvesting; Een krediet van € 74.265 inclusief BTW in 2024 ter beschikking te stellen voor de inrichting van de gymzaal; De kapitaallasten hiervoor à € 3.342 per jaar vanaf 2025 te dekken uit de kostenplaats onderwijshuisvesting.

Inleiding De raad van de voormalige gemeente Leerdam heeft bij de vaststelling van het Stedenbouwkundig plan Voorzieningencluster d.d. 14 juni 2018 besloten om een Kindcentrum met twee scholen en kinderdagopvang te realiseren. In februari 2020 heeft de raad van Vijfheerenlanden besloten een gymzaal te realiseren in aan of bij het complex van het Kindcentrum. Van meet af aan was ook duidelijk de wens aanwezig om het Kindcentrum te combineren met daar bovenop appartementen. In 2021 hebben wij de Europese aanbesteding doorlopen voor de bouw van het Kindcentrum met daar bovenop maximaal 18 appartementen. Na een eerste selectie, waarbij 15 partijen zich geïnteresseerd hebben getoond voor de bouw van het Kindcentrum, zijn vijf partijen uitgenodigd om een inschrijving te doen, die bestond uit een grondbod voor de bouw van 18 appartementen en een aanneemsom voor de bouw van het Kindcentrum. Uiteindelijk heeft slechts één partij

ingeschreven. De overige partijen zijn gedurende het proces afgehaakt vanwege een volle orderportefeuille, plannings- en andere risico's. De inschrijvingstermijn is gesloten op 6 december 2021. De inschrijving van BM van Houwelingen uit Hardinxveld-Giessendam bleek echter niet passend binnen het budget dat op grond van het DIHPO in de begroting was opgenomen voor de bouw van het Kindcentrum. Het grondbod voor de appartementen was wel passend. In het proces daaropvolgend zijn we in gesprek gegaan met de aannemer over optimalisaties en het terugbrengen van de aanneemsom zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit of de inschrijvingsvereisten. Dit is gelukt, maar de totale investering voor de bouw van de school is nog steeds niet passend binnen het geraamde budget, waardoor het budget met zo'n 1,7 miljoen wordt overschreden. Wij vragen u de benodigde kredieten voor de realisering van het Kindcentrum ter beschikking te stellen. Een overzicht van de gevraagde investeringen en dekking daarvoor vindt u in bijgevoegd investerings- en dekkingsplan.

Beoogd effect    

Adequate en duurzame nieuwe huisvesting voor twee bestaande scholen en een kinderdagverblijf. Voorzieningenniveau in Broekgraaf én Leerdam West versterken. Uitbreiding van de woningvoorraad met 18 appartementen in de goedkope sector. Het stimuleren van een combinatie van sport en spel met onderwijs, wonen en zorg.

Argumenten 1.1 Voor de bouw van het Kindcentrum is een uitvoeringskrediet benodigd. In dit voorstel wordt gevraagd om een krediet van € 13.329.549 ter beschikking te stellen voor de bouw van het Kindcentrum. De totale kosten voor de bouw van het Kindcentrum zijn geraamd op € 13.600.686. Maar daar staat een bijdrage van de schoolbesturen voor de duurzaamheidsmaatregelen en een subsidie van het rijk voor de gymzaal tegenover van in totaal € 271.227. De geraamde investering van € 13.329.549 is gerekend inclusief de voorbereidingskosten en de duurzaamheidsmaatregelen. Zie verder de financiële paragraaf en het investerings- en dekkingsplan. Voor een overzicht van de stichtingskosten wordt verwezen naar bijgevoegde stichtingskosten. 1.2 De aanneemsom is naar beneden bijgesteld en het hoogst haalbare op dit moment. Het proces is anders verlopen dan we voorzien hadden bij de aanbesteding. Volgens de oorspronkelijke planning zou de gunning van het werk hebben moeten plaatsvinden direct na een raadsbesluit in februari van dit jaar. Aangezien BM van Houwelingen de enige inschrijver was en de inschrijfsom niet passend was binnen het budget, hebben we gemeend eerst een proces van optimalisaties met de aannemer te moeten doorlopen, alvorens de raad voor te stellen een krediet ter beschikking te stellen om een meer passende inschrijfsom te krijgen.

Dit proces is doorlopen en we hebben overeenstemming met de aannemer over een aangepaste aanneemsom, waarbij de kwaliteit niet wezenlijk is gewijzigd. De optimalisaties passen ook binnen de gedane uitvraag. Verdergaande optimalisaties zouden leiden tot een wezenlijke aantasting van de kaders die door de

uitvraag zijn gesteld en daarmee tot een ongeldige aanbesteding. Niettemin hebben we nog steeds te maken met een tekort in vergelijking met de raming. 1.3 Door het beschikbaar stellen van het krediet kan het Kindcentrum volgens planning worden gerealiseerd. De aannemer heeft in een brief bevestigd dat hij de oorspronkelijke planning voor de bouw gestand doet, mits de raad op 21 april a.s. een besluit neemt over het krediet en de aannemer ook kan beginnen met de uitwerking en de voorbereidingen van de bouw. Oplevering staat nog steeds gepland in de eerste helft van 2024. Als het werk nu niet gegund wordt, ontstaat er een vertraging in het proces en zullen naar verwachting de kosten ook hoger uitkomen. Als de raad nu besluit om het krediet niet ter beschikking te stellen, moet het proces van aanbesteding opnieuw doorlopen worden en worden er extra voorbereidingskosten gemaakt. Bovendien is het niet te verwachten dat de bouwkosten dan lager zullen zijn dan nu. 1.4 Het Kindcentrum wordt geheel energieneutraal uitgevoerd. Het streven van de gemeente is om nieuwe schoolgebouwen geheel energieneutraal te realiseren onder de voorwaarde dat ook de schoolbesturen bijdragen aan de extra investeringen. Voor dit Kindcentrum is onderzoek gedaan naar de haalbaarheid om het schoolgebouw ENG uit te voeren. Dit bleek haalbaar en is als eis opgenomen in de gunningscriteria.

Met de schoolbesturen is overeenstemming over de financiële bijdrage door de schoolbesturen. Zie ook de financiële paragraaf. 1.5 De bouwkosten zijn geborgd door de aanneemsom Voor de bouw van het Kindcentrum is er voor gekozen om het definitief ontwerp (na het VO+) en de uitvoeringsverantwoordelijkheid (voor het gehele programma, dus inclusief de woningen) bij één uitvoerende partij neer te leggen. De aannemer is dus geheel verantwoordelijk voor de verdere uitwerking en realisatie van zowel het Kindcentrum als de woningen. Voor het realiseren van het Kindcentrum is met de aannemer een aanneemsom overeengekomen. De risico’s voor prijsstijgingen of anderszins liggen daarmee bij de aannemer. 1.6 De inschrijving is conform de vereisten van het VO+. In de voorbereiding van dit werk is door RoosRos in samenwerking met de installatieadviseur een VO+ voor het Kindcentrum uitgewerkt en een impressie gegeven voor de appartementen. Het VO+ voor het Kindcentrum geeft aan, dat het een voorlopig ontwerp is, maar dat tegelijkertijd voor een groot aantal zaken specificaties zijn beschreven, waaraan de aannemer bij de uitwerking en de realisering is gehouden. De aannemer voldoet aan de specificatievereisten. Door de optimalisatieronde zijn op sommige punten in overleg met de gemeente (wanneer nodig ook afgestemd met de gebruikers) andere keuzes gemaakt.

Deze zijn in een lijst met optimalisaties opgenomen, die aangehecht zal worden aan de turn-key-overeenkomst. Een impressie van het te realiseren gebouw is bijgevoegd. 1.7 Het ontwerp is besproken de commissie beeldkwaliteit. Het ontwerp is besproken in de commissie beeldkwaliteit, die zich kan vinden in het ontwerp. En omdat de aannemer zich voor de uitwerking verbonden heeft aan de architect Roosros is ook de kwaliteit van de uitwerking en de uitstraling van het gebouw geborgd.

2.1 De begroting van onderwijshuisvesting is de meest geëigende kostenplaats Het betreft een investering voor de bouw van de bouw van twee scholen en verwante functie, zoals de gymzaal en de ruimtes voor kinderdagopvang. De kosten hiervoor behoren te drukken op de onderwijsbegroting. 3.1 In het bouwbudget is rekening gehouden met een taakstellend budget voor de inrichting van het schoolplein. Het schoolplein en de directe omgeving van het complex wordt gerealiseerd onder verantwoordelijkheid van het project Broekgraaf, enerzijds omdat het schoolplein een openbare functie heeft voor spelen in de buurt en anderzijds omdat het om meer gaat dan alleen schoolplein en de afgebakende buitenruimte voor de kinderdagopvang. Bij het bouwen van een nieuwe school wordt door het Rijk een normbedrag voor de inrichting van schoolpleinen opgenomen in het bouwbudget. Dit normbedrag is taakstellend opgenomen voor de bijdrage vanuit het bouwbudget voor de school. Onder leiding van de stedenbouwkundige van het project Broekgraaf wordt in samenwerking met gemeente en de schooldirecties een inrichtingsplan opgesteld. Uitgangspunt is een schoolplein dat voldoet aan de eisen van klimaatadaptie en het aandeel verharding zo laag mogelijk wordt gehouden.

4.1 De begroting van onderwijshuisvesting is de meest geëigende kostenplaats Het betreft een investering voor het schoolplein voor twee scholen en kinderdagopvang. In de stichtingskosten van het Kindcentrum is rekening gehouden met een taakstellend bedrag voor de aanleg en inrichting van het schoolplein. 5.1 De kosten voor verwerving van de grond zitten niet in het DIHPO Het Kindcentrum Broekgraaf wordt gebouwd in en is onderdeel van het voorzieningencluster Broekgraaf. In dat gebied worden behalve het Kindcentrum ook een woonzorg- en een sportcomplex en woningen gerealiseerd. Daarvoor is een grondexploitatie (grex) geopend. In de grex wordt voor de grondprijs een bedrag van € 167,-/m2 aangehouden (prijspeil 1-1-2021). Deze kosten zijn geen onderdeel van het DIHPO, omdat hierin alleen normbedragen voor de bouw van de scholen zijn meegenomen. 6.1 De begroting van onderwijshuisvesting is de meest geëigende kostenplaats De aankoop van de grond is noodzakelijk voor de realisering van het Kindcentrum. De kosten voor grond zijn niet meegenomen in de bouwkosten van het Kindcentrum, maar vormen wel een onderdeel van de stichtingskosten. 7.1 Inrichting gymzaal is noodzakelijk voor het bewegingsonderwijs van de scholen. Vanuit de onderwijsbegroting is geld beschikbaar voor faciliteiten voor bewegingsonderwijs.

Daartoe behoort ook de inrichting van de gymzaal, die wordt gebruikt voor bewegingsonderwijs van de scholen. 8.1 De begroting van onderwijshuisvesting is de meest geëigende kostenplaats Het betreft een investering voor de bouw van de bouw van twee scholen en verwante functie, zoals de gymzaal en de ruimtes voor kinderdagopvang. De kosten hiervoor behoren te drukken op de onderwijsbegroting.

Risicoparagraaf 1.1 Bezwaar tegen de vergunningverlening De vergunning voor het bouwen moet nog aangevraagd worden. Er bestaat altijd de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen de verleende vergunning. We achten die kans echter niet groot. Bovendien is het bestemmingsplan Broekgraaf, waardoor deze ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, onherroepelijk. 1.2 Financiële risico's Het budget voor het realiseren van het Kindcentrum wordt volgens de huidige inzichten zo'n € 1,7 miljoen duurder dan waarmee bij het vaststellen van DIHPO in juni 2020 rekening is gehouden. De oorzaken zijn meerledig. Kostenstijging is de voornaamste oorzaak, maar daarnaast ook meer bvo in ontwerp (gymzaal en school) en het ontbreken van de grondkosten en de ambtelijke uren in de rekenopzet van het DIHPO. Het risico van financiële overschrijdingen na gunning is beperkt. Er wordt gewerkt met een aanneemsom en de risico's van kostenstijging liggen na gunning bij de aannemer. Er blijft altijd het risico op meer- en minderwerk, maar daarom is ook een budget voor onvoorziene uitgaven opgenomen. De grondkosten zijn bekend en opgenomen in de totale stichtingskosten en dat geldt ook voor de interne uren.

De overblijvende financiële risico's zijn de kosten voor de aanleg van de buitenruimte en een overschrijding van de planning, waardoor de begeleiding door Laride en de kosten voor interne uren hoger zouden kunnen uitvallen. Het budget voor onvoorziene uitgaven moet ook hierin voorzien. Bovendien is voor de buitenruimte een taakstellend bedrag opgenomen. 1.3 De Oekraïne crisis. Op 23 februari 2022 is Rusland Oekraïne binnengevallen. Op dit moment kunnen we de gevolgen hiervan voor de westerse economie nog niet helemaal overzien. De situatie verandert nog iedere dag. Door Bouwend Nederland is een advies aan haar leden gegeven om bij contractvorming hiervoor een risicobepaling op te nemen. De turn-key overeenkomst, zoals die door de gemeente is opgesteld en die bij inschrijving ook door de aannemer is geaccepteerd (geen onderhandelingen mogelijk), voorzag daarin (nog) niet. De gemeente heeft een bepaling hiervoor opgenomen. De bepalingen in het artikel hebben betrekking op de wat te doen bij leveringsproblemen van grondstoffen en bouwmaterialen en onvoorziene prijsstijgingen, die nu nog niet kunnen worden voorzien en het gevolg zijn van de Oekraïne oorlog.

Betrokkenheid pers Informeren via persgesprek.

Financiële paragraaf Duurzaamheidsmaatregelen De raad heeft bij het vaststellen van het DIHPO d.d. 16 juni 2020 een bedrag beschikbaar gesteld van maximaal € 237.600 incl. BTW voor duurzaamheidsmaatregelen bij de bouw van het KC Broekgraaf. Daaraan is de voorwaarde gesteld dat de schoolbesturen ten minste 1/3 van de meerkosten voor hun rekening moeten nemen. Het KC Broekgraaf wordt energieneutraal (ENG) uitgevoerd en gaat daarmee verder dan de wettelijke vereiste van bijna-energieneutraal (BENG).

Met de schoolbesturen is de afspraak gemaakt dat zij 1/3 van de meerkosten van deze duurzaamheidsmaatregelen voor hun rekening nemen, wat neerkomt op een bedrag van € 137.940 incl. BTW (€ 114.000 excl. BTW). Zie hiervoor bijgevoegde bijlage: Notitie BENG - ENG KC Broekgraaf incl. bijlagen. De totale investering en de dekking De totale investering voor de realisering van het KC Broekgraaf komt op ruim € 14,5 miljoen. Dat is gerekend inclusief grond, duurzaamheidsmaatregelen, voorbereidingskosten, inrichting van de gymzaal en de inrichting van het buitenterrein en gerekend met een bijdrage van de scholen voor de duurzaamheidsmaatregelen en de spuksubsidie voor de gymzaal. De totale investering komt daarmee afgerond € 1,7 miljoen hoger uit dan waarmee aanvankelijk rekening is gehouden en waarvan de kapitaallasten zijn verwerkt in de begroting. In totaal is er een tekort van € 1.679.033 incl. BTW waarvoor geen dekkingsmiddelen zijn opgenomen in de begroting. Het betreft € 47.311 aan kapitaallasten per jaar. Dit jaarlijkse tekort op de kapitaallasten kan echter gedekt worden uit de huuropbrengsten van de ruimten voor kinderdagopvang. Op basis van het afgesloten contract met SKCN, dat nog niet is opgenomen in de begroting, kan ongeveer € 60.000 per jaar afgedragen worden ter dekking van de jaarlijkse tekort op de kapitaallasten.

Zie verder bijgevoegde bijlage Investerings- en dekkingsplan. Oorzaken van het tekort Voor het tekort op de raming zijn verschillende oorzaken aan te wijzen:  De kostenstijgingen. Het DIHPO is in juni 2020 vastgesteld. Sinds die tijd hebben we te maken met forse kostenstijgingen en een grillige markt;  In het DIHPO is geen rekening gehouden met grondkosten, die afgedragen moeten worden aan de grondexploitatie van het voorzieningencluster. Dat is een bedrag van € 894.200;  In gecalculeerd bedrag voor het DIHPO is ook geen rekening gehouden met de interne uren. Daarvoor is nu een post van € 150.000 opgenomen. Grondbod Onderdeel van het werk is de ontwikkeling en de bouw van 18 appartementen op het Kindcentrum. Met betrekking tot de inschrijving gold een criterium van een minimaal grondbod van € 430.000, dat ook gestand is gedaan. Daarbij geldt dat er maximaal 18 appartementen mogen worden gerealiseerd met een maximale VON-prijs van € 250.000 (prijspeil 1 jan. 2020) of indien gekozen wordt voor huur een maximale huurprijs zoals vastgelegd art. 13 lid 1 van de wet op de huurtoeslag. Het is de inschrijver vrij om te kiezen tussen koop of huur. Grondexploitatie voorzieningencluster De relatie tussen de grondexploitatie voorzieningencluster en de bouw van het Kindcentrum is de grondcomponent.

In het gevraagde investeringsbedrag voor de bouw van het Kindcentrum is een grondcomponent opgenomen. De kosten voor de grond zijn één op één opgenomen als opbrengsten in de geactualiseerde grondexploitatie van 2022. Het resultaat van deze GREX blijft positief.

Participatieparagraaf Het ontwerp van het gebouw is in samenwerking met de schooldirecties, schoolbesturen en SKCN opgepakt.

Duurzaamheidsparagraaf Het uitgangspunt voor de energieprestatie van een nieuw gebouw is de wettelijke norm van BENG (bijna energieneutraal). Tegelijkertijd is afgesproken dat er gestreefd wordt naar ENG (energieneutraal). Dit is vastgelegd in het startdocument d.d. 6 mei 2020 en is conform het gemeentelijk beleid zoals vastgelegd in het DIHPO (Duurzaam Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Onderzoek heeft uitgewezen dat ENG mogelijk en is als eis in de aanbesteding opgenomen. Het Kindcentrum zal ENG worden uitgevoerd. Voor de woningen is de minimale eis van BENG opgenomen en door het ontbreken van voldoende dakvlak is ENG ook niet haalbaar. Het toegepaste installatieconcept voor het Kindcentrum is geluidarm, biedt koeling in de zomer en dringt de CO2 uitstoot terug.

Communicatieparagraaf  

Bewoners zullen worden geïnformeerd over het ontwerp via de nieuwsbrief van Broekgraaf en er zal een informatieavond worden georganiseerd in april/mei. Scholen en de ouders van de schoolgaande kinderen worden geïnformeerd via de schoolbesturen.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, {{ de secretaris, de burgemeester, {{signer1}} 24/03/2022 13:15:24 CET

Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl ID: a994743a-b330-4fe1-b881-89c323ff072d Auth: Consent

N. (Nanette) van Ameijde-Poortman

{{signer2}} 24/03/2022 13:49:11 CET

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl ID: a994743a-b330-4fe1-b881-89c323ff072d Auth: Consent

S. (Sjors) Fröhlich

Bijlagen     

Notitie BENG-ENG KC Broekgraaf incl. bijlagen BGW 2022 NWB KC Broekgraaf zaak 383286 Impressie KC Broekgraaf Impressie Kindcentrum met appartementen PNG Investerings- en ddekkingsplan