RV keuze stemhulp gemeenteraadsverkiezingen 2022.pdf

Raadsvoorstel Zaaknummer

Onderwerp: Keuze stemhulp gemeenteraadsverkiezingen 2022

Vergaderdatum raad: 4 november 2021 Geheim: nee Steller: Krista Goossens Portefeuillehouder: Commissie Oud & Nieuw

Beslispunten 1. Akkoord te gaan met de aanschaf van een digitale stemhulp. 2. Te kiezen voor de stemhulp Kieskompas. 3. De kosten voor Kieskompas te dekken uit het beschikbare raadsbudget 2022.

Inleiding Op woensdag 16 maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Bij de herindelingsverkiezingen van 2018 heeft gemeente Vijfheerenlanden haar kiesgerechtigden een stemhulp aangeboden. De gemeente ziet hierbij voor zichzelf een ondersteunende en faciliterende rol. Met een stemhulp bieden wij onze inwoners een goed hulpmiddel om zich te informeren over standpunten van politieke partijen en zo hun keuze voor een partij te kunnen bepalen. Bij de herindelingsverkiezingen van 2018 is er gekozen voor Kieskompas, ontwikkeld door de Universiteit van Amsterdam. Er zijn de laatste jaren meerdere aanbieders actief op de markt van de stemhulpen. Onder andere StemWijzer (ontwikkeld door ProDemos) en MijnStem (ontwikkeld door Necker van Naem). Dit zijn inmiddels bekende spelers in die markt. Wij hebben hun producten op een aantal aspecten met elkaar vergeleken.

Beoogd effect Met de keuze voor de stemhulp Kieskompas kiest Vijfheerenlanden voor een kwalitatief goed product en verwachten we veel stemgerechtigden te bereiken.

Argumenten 1.1 Gebruik van een stemhulp geeft inzicht in politieke standpunten Alle aan de verkiezingen deelnemende partijen leveren input voor de stellingen vanuit hun

verkiezingsprogramma. Na zijn keuzes voor de stellingen kan een kiezer doorklikken om verdere achtergrondinformatie bij zijn keuzes op te roepen. Daarmee geeft een stemhulp de kiezer inzicht in de standpunten van de politieke partijen over lokale issues. 2.1 Kieskompas is een kwalitatief goede en betrouwbare stemhulp De stemhulp Kieskompas heeft inmiddels bij alle verkiezingen sinds 2010 ervaring opgedaan. Op basis van de ervaringen en wetenschappelijk onderzoek is een zeer betrouwbare stemhulp ontwikkeld. Met de online stemhulp is Kieskompas bij verkiezingen in meer dan 40 landen actief. Kieskompas biedt de stemhulp aan voor rond de € 10.000. Belangrijke kenmerken van Kieskompas zijn: -

De methode om te kiezen uit vijf antwoordmogelijkheden (helemaal mee eens - mee eens - neutraal - niet mee eens - helemaal niet mee eens) biedt ruimte voor nuances in politieke stellingname.

-

Er wordt gewerkt met meerdere stappen om tot stellingen te komen. 1: het achterhalen van relevante onderwerpen in de gemeente; 2: ontwikkeling, formulering en selectie van stellingvragen; 3: plaatsing van politieke partijen op alle stellingen.

-

Kiezers worden transparant en volledig geïnformeerd. Men kan per partij inzien met welke issues men het eens of oneens is. Ook kan men achtergrondinformatie (uit de verkiezingsprogramma’s) per partij en per stelling bekijken die de positionering van partijen ondersteunt.

-

Kieskompas geeft geen dwingend stemadvies. De stemhulp geeft inzicht in de eigen positie van de kiezer ten opzichte van die van politieke partijen. De gebruiker kan zien wat voor hem de belangrijkste issues zijn en welke partij(en) op deze issues de meeste overeenkomsten vertonen met de eigen politieke voorkeuren.

-

De afgelopen gemeenteraadsverkiezingen heeft Kieskompas ook de stemhulp voor onze gemeente geleverd en is daarbij een goede stemhulp gebleken waar veel Vijfheerenlanders gebruik van hebben gemaakt, ook de samenwerking is als zeer prettig ervaren.

2.2 Kieskompas komt goed uit de vergelijking met andere stemhulpen Naast Kieskompas hebben we gekeken naar twee andere, bekende stemhulpen: StemWijzer en MijnStem. Om verschillende redenen komt volgens ons KiesKompas goed uit de vergelijking met deze stemhulpen: -

StemWijzer. ProDemos biedt de stemhulp StemWijzer aan. Deze stemhulp vertoont grote overeenkomsten met Kieskompas. Belangrijk verschil is dat StemWijzer slechts drie antwoordcategorieën hanteert, waardoor minder nuance mogelijk is.

-

MijnStem. Necker van Naem heeft stemhulp MijnStem ontwikkeld. Deze aanbieder werkt met het systeem van een basisstemhulp tegen een scherp tarief. Voor de stellingenconferentie en eventuele andere opties als inwonersconsultatie en geotargeting moet apart

betaald worden. De samenwerking met NU.nl is onderscheidend ten opzichte van andere aanbieders. Onze inschatting is dat de bekendheid van MijnStem kleiner is dan die van Kieskompas, waardoor mensen mogelijk minder goed deze stemwijzer zouden kunnen vinden. Voor een vergelijking van deze stemhulpen qua aanbod en kosten verwijzen wij u naar de bijlage.

Kanttekeningen 1.1 Adequate input door partijen bepaalt de succesfactor van de stemhulp Voor alle drie de digitale stemwijzers geldt dat het resultaat beter wordt naarmate de stellingen beter zijn geformuleerd en goed aansluiten bij de belevingswereld van de kiezers. Het goed en op tijd bepalen van de lokale thema`s en aanleveren van benodigde input door alle aan de verkiezingen deelnemende partijen is daarvoor cruciaal. De gemeente kan dit proces faciliteren, maar kan niet inhoudelijk aan deze voorwaarde voldoen. 1.2 Digitalisering van de campagne door partijen beïnvloedt ook het succes Voor alle stemhulpen geldt dat het succes mede bepaald wordt door een breed palet aan activiteiten en instrumenten die worden ingezet tijdens de campagne. Naarmate partijen zelf ook meer de social media inzetten, uitnodigen tot discussie en oproepen tot gebruik van de stemhulp, zal het aantal mensen dat de stemhulp invult, toenemen. De gemeentelijke communicatie kan hier uiteraard ook aan bijdragen door middel van Facebook, Twitter en de website. Maar ook hier geldt: de politieke partijen moeten het leeuwendeel doen.

Financiën De kosten voor aanschaf van de stemhulp Kieskompas bedragen € 10.000. In de begroting 2022-2026 is een budget voor de verkiezingen opgenomen van € 30.000. deze kosten kunnen daaruit gedekt worden.

Bijlagen   

Brochure MijnStem 2020 Flyer Kieskompas gemeenteraadsverkiezingen 2022 ProDemos Stemwijzer gemeenteraadsverkiezingen 2022

De raadsgriffier, {{Signer1}} 01/10/2021 10:14:34 CEST

Signed By: k.goossens@vijfheerenlanden.nl ID: e11dc83e-1708-487e-aea6-2746c510e4fe Auth: Consent

K.I. (Krista) Goossens