RV Kadernota 2027

Raadsvoorstel Zaaknummer 1793220 Onderwerp: Kadernota 2027 Vergaderdatum raad: 7 juli 2026 (Kadernota) Geheim: Steller: Portefeuillehouder:

Nee Ferrie Koffeman Wethouder Van Maanen

Beslispunten 1. De Kadernota 2027 vast te stellen

Voorgeschiedenis De Kadernota is de voorfase van de begroting 2027, waarbij de huidige meerjarenbegroting 20262029 de basis vormt. Deze basis wordt geüpdatet naar de nieuwste inzichten, op basis van de jaarrekening 2025, de eerste bestuursrapportage 2026 en tussentijdse separate raadsbesluiten.

Inleiding Voor u ligt de Kadernota 2027. Deze kadernota verschijnt in een periode waarin diverse ontwikkelingen gaande zijn en de financiële gevolgen daarvan nog niet volledig concreet kunnen worden gemaakt. Na de gemeenteraadsverkiezingen zijn partijen gestart met gesprekken om te komen tot een nieuw college en een programma voor de komende jaren. Omdat de uitkomsten van dit proces bij het opstellen van deze kadernota nog niet beschikbaar waren, zijn deze hierin niet verwerkt. In deze kadernota is daarom geen nieuw beleid opgenomen. Wel wordt ingegaan op het reeds ingezette beleid, waarin perspectief aanwezig is. In het bijzonder vormt de doorontwikkeling van de investeringsagenda “Het goede leven” een belangrijk onderdeel. Met deze agenda geeft de gemeente richting aan investeringen die nodig zijn om groei mogelijk te maken en de kwaliteit van leven in de bestaande kernen te versterken. Deze agenda maakt daarmee niet alleen onderdeel uit van een afzonderlijk investeringshoofdstuk, maar speelt ook een belangrijke rol in de bredere financiële en beleidsmatige afwegingen in deze kadernota. Daarnaast zijn de effecten van autonome ontwikkelingen en eerder door uw raad genomen besluiten in deze kadernota opgenomen.

Na vaststelling van de begroting 2026 is een aantal raadsbesluiten genomen, waarin aan het college de opdracht is meegegeven om bij deze kadernota met structurele dekking te komen. Denk hierbij aan de besluitvorming omtrent gemeenschapshuizen, handhavingscapaciteit, fietsbeleid en parkeerbeleid. In deze kadernota wordt hier deels concrete invulling aan gegeven. Het aankomende begrotingsjaar 2027 laat inclusief de aanvullende besluitvorming een aanzienlijk positief saldo zien. Daarmee is er een solide basis voor een financieel sluitende begroting 2027. En is er tijd beschikbaar om zo nodig gepaste maatregelen uit te gaan werken in 2027 ter waarborging van meerjarig sluitende begrotingen vanaf 2028. Dan is ook duidelijk wat de uitwerking is van het regeerakkoord van het kabinet Jetten (inclusief effecten van de herverdeling

van het Gemeentefonds en het ravijnjaar 2028 welke in de Gemeentefonds-circulaires van 2026 en 2027 worden verwerkt) en wat een nieuw gemeentelijk coalitieakkoord in financieel opzicht betekent. Met inachtneming van het voorstaande hebben wij ervoor gekozen om niet nu al met extra ombuigingsmaatregelen voor 2028 en verder naar een structureel sluitende kadernota 2027 toe te werken.

Beoogd effect De voorstellen in de Kadernota en het geschetste meerjarenperspectief vormen de basis voor de begroting 2027-2030, welke in november 2026 wordt vastgesteld.

Argumenten 1.1 De gemeenteraad bepaalt de financiële kaders en uitgangspunten. De gemeenteraad heeft op basis van de Gemeentewet het budgetrecht en gaat over de financiële kaders en uitgangspunten op basis waarvan de (meerjaren)begroting wordt opgesteld. 1.2 De gemeenteraad besluit over nieuwe uitgaven. Het op de begroting brengen van nieuwe uitgaven is een bevoegdheid van de raad. Met deze kadernota worden uitgaven geraamd voor diverse areaalontwikkelingen, voortkomend uit de groei van de gemeente. Dit betreft met name de kosten van beheer en onderhoud voor wegen, bruggen, duikers en beschoeiingen en sportvelden. Tegenover deze uitgaven staan hogere inkomsten, omdat de algemene uitkering uit het Gemeentefonds meegroeit met deze areaalontwikkelingen. Derhalve zijn deze ontwikkelingen budgetneutraal verwerkt in het meerjarenperspectief. Ook worden met deze kadernota de uitgaven opgenomen voor een aantal raadsbesluiten, waarin aan het college de opdracht is meegegeven om bij deze kadernota met structurele dekking te komen. Denk hierbij aan de besluitvorming omtrent gemeenschapshuizen, handhavingscapaciteit, fietsbeleid en parkeerbeleid. In deze kadernota wordt hier deels concrete invulling aan gegeven. 1.3 De kadernota geeft nadere concrete invulling van de investeringsagenda "Het goede leven".

Via het hoofdstuk Investeringsagenda "Het goede leven" wordt op hoofdlijnen een nadere concretisering gegeven van de bijbehorende projecten, gemoeide kosten en tijdsplanning.

Kanttekeningen 1.1 Er is bij het opstellen van de kadernota nog geen nieuw coalitieakkoord. Op het moment van opstellen van de kadernota zijn de formerende partijen nog bezig met het vormen van een nieuw college en een coalitieakkoord. De effecten hiervan zijn nog niet bekend en dus niet opgenomen in de kadernota. 1.2 Er is bij het opstellen van de kadernota nog geen meicirculaire van het Gemeentefonds verschenen. De meicirculaire van het Gemeentefonds (met de vertaling van het regeerakkoord, uitsluitsel over de herverdeling van het Gemeentefonds en doorwerking van areaalontwikkeling en loon- en prijsbijstelling) is nog niet verschenen. De effecten hiervan zijn nog niet bekend en dus niet

opgenomen in de kadernota. De gemeenteraad wordt - voor behandeling van de kadernota in de commissie - via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire van het Gemeentefonds. 1.3 Het opinievoorstel Preventief beleid sociaal domein is niet financieel verwerkt in de kadernota. Op 14 april 2026 is het opinievoorstel “Opgroeien in Vijfheerenlanden” in de commissie besproken. De raad heeft over dit onderwerp echter nog geen besluit genomen. Dit maakt dat dit onderwerp als PM post is meegenomen.

Risicoparagraaf 1.1 Voortzetting van de herverdeling van het Gemeentefonds op "oude" denkrichting. Het Rijk heeft eerder de lopende herverdeling van het Gemeentefonds gepauzeerd, in afwachting van nader onderzoek en advisering. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft onlangs afgeraden om de herverdeling door te voeren, ook de VNG is zeer kritisch. Mocht de herverdeling toch doorgezet worden op de bedachte wijze, dan kan dit een nadeel betekenen van bijna € 2 miljoen.

Kansen 1.1 Met de vaststelling van de kadernota wordt rust gecreëerd om werk in uitvoer te brengen en in 2027 naar een structureel sluitend meerjarenperspectief toe te werken. De voorliggende kadernota legt een nieuwe basis voor de uitvoering van besluitvorming. Dit betreft beheersmatige onderwerpen zoals beheer en onderhoud, maar met name ook de realisatie van de investeringsagenda "Het goede leven". Via deze investeringsagenda zijn de ambities om alle kernen leefbaar te houden en te voorzien in de woonbehoeften opgenomen in het meerjarenperspectief.

Gevolgen voor mensen met een beperking Met dit besluit zijn geen maatregelen gemoeid die betrekking hebben op mensen met een beperking.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf Het betreft de start van het begrotingsproces, na besluitvorming worden de effecten opgenomen in de vast te stellen begroting 2027.

Participatieparagraaf Er heeft geen participatie plaatsgevonden.

Duurzaamheidsparagraaf Het aspect Duurzaamheid is onderdeel van de afwegingskaders bij de kwaliteitsverhogende investeringen uit de investeringsagenda "Het goede leven".

Communicatieparagraaf Niet van toepassing.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris, {{signer1}} ValidSigned door Judith de Jonge op 02-06-2026

W.J. (Judith) de Jonge

de burgemeester, {{signer2}} ValidSigned door Sjors Fröhlich op 02-06-2026 S. (Sjors) Fröhlich