RV Jaarrekening 2023

Raadsvoorstel Zaaknummer 1117455

Onderwerp: Jaarrekening 2023 gemeente Vijfheerenlanden

Vergaderdatum raad: 4 juli 2024 Geheim: Nee Steller: Rob Penning Portefeuillehouder: Wethouder Van Maanen

Beslispunten 1. 2. 3.

4. 5. 6. 7. 8.

De jaarstukken 2023 van de gemeente Vijfheerenlanden met een totaal financieel voordelig resultaat van € 11.953.000 vast te stellen; In te stemmen met het overhevelen van 2023 naar 2024 van een aantal in het resultaat 2023 vrijgevallen incidentele bestemmingsbudgetten, die nog niet zijn aangewend maar nog wel in 2024 worden aangewend voor een bedrag van € 813.500; De volgende bedragen te voteren aan: • De reserve Sociaal domein voor projecten uit de doelgroep beschermd wonen voor een bedrag van € 112.000; • Een nieuw in te stellen reserve Huisvesting Specifieke Doelgroepen en Integratie (HSDI), voor de projecten rondom de projectorganisatie en huisvesting van specifieke doelgroepen voor een bedrag van € 3.700.000; • Een nieuw in te stellen reserve overlopende posten 2023/2024 voor de in het beslispunt 2 genoemd bedrag van € 813.500.

Voor € 813.500 aan budget beschikbaar te stellen voor het doen van uitgaven voor de begrotingsposten die horen bij de in het beslispunt 2 genoemde budgetoverhevelingen; Het voordelig gesaldeerd resultaat van € 11.953.000 na vermindering van de in de beslispunt 3 genoemde bedragen van € 112.500, € 3.700.000 en € 813.500, per saldo € 7.327.000 te storten in de Algemene Reserve; In te stemmen met het afsluiten van de niet meer benodigde restantkredieten van de gemeente Vijfheerenlanden; Kennis te nemen van de door het college vastgestelde rechtmatigheid verantwoording, zoals opgenomen in hoofdstuk 3 “Overzicht van baten en lasten en de toelichting”; Vijf aanvullende kredieten van een totaalbedrag van € 690.000 beschikbaar te stellen, ter dekking van de kredietoverschrijdingen zoals benoemd in de hoofdstuk 3 "Kredietrechtmatigheid".

Inleiding Ook dit jaar is het gelopen proces om te komen tot de jaarstukken goed verlopen. Dit heeft geleid tot een concept versie van de jaarrekening ten behoeve van de accountantscontrole. Deze versie

is door de accountant gebruikt voor de controle van de jaarrekening. Hierna zijn nog enkele tekstuele aanpassingen gedaan vanuit de organisatie en correcties in overleg met de accountant uitgevoerd. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een raadsversie van de jaarrekening. De controle door de accountant is goed en snel verlopen. De accountant beoordeelt waarschijnlijk zowel de rechtmatigheid als de getrouwheid van de jaarstukken 2023 met een goedkeurende verklaring. De accountantscontrole wordt eind mei afgerond. Het feit dat de laatste afstemming momenteel nog plaatsvindt betekent dat de accountantsverklaring en het rapport nog niet beschikbaar zijn. Naar verwachting wordt het concept accountantsverslag eind mei ontvangen. Na ontvangst hiervan wordt een concept reactie opgesteld en zal zowel het accountantsverslag als de concept reactie namens de gemeente worden opgesteld. Een voorbehoud moet nog gemaakt worden ten aanzien van het oordeel van de accountant. We hebben nog geen terugkoppeling ontvangen over de jaarrekeningcontrole.

Beoogd effect Vaststelling door de gemeenteraad van de jaarstukken 2023 van de gemeente Vijfheerenlanden, binnen de gestelde deadline van 15 juli 2024 en het vaststellen van de bestemmings- en dekkingsvoorstellen voor rechtmatige besteding van over te hevelen budgetten. Tevens wordt beoogd om incidentele budgetten beschikbaar te houden, voor zover deze in 2023 nog niet zijn benut en in 2024 nog nodig zijn.

Argumenten 1.1 Met de vaststelling van de Jaarstukken 2023 legt het college verantwoording af aan de raad. Op basis van de aangeleverde Jaarstukken 2023 en de controle die hierop is uitgevoerd door de gemeentelijke accountant, legt het college met deze Jaarstukken verantwoording af op de uitvoering van het in 2023 uitgevoerde beleid en de hierbij behorende inkomsten en uitgaven. 1.2 Na verwerking van alle ons bekende feiten met financiële gevolgen over boekjaar 2023 sluit de jaarrekening 2023 van de gemeente Vijfheerenlanden met een voordelig saldo van € 11.953.000. De raad wordt voorgesteld dit saldo vast te stellen. Het voordelig gesaldeerd resultaat 2023 van €11.953.000 betreft het saldo van de lasten (€ 195 miljoen) en de baten (€ 207 miljoen). Dit resultaat is ten opzichte van de bijgestelde begroting € 10.715.000 hoger. 1.3 De accountant beoordeelt dit jaar alleen de getrouwheid van de jaarstukken 2023. In 2022 was er wat betreft de getrouwheid en de rechtmatigheid van de accountantsbeoordeling sprake van een goedkeurende verklaring. Wel waren er nog verbeterpunten ter verbetering van deze sturing en verantwoording, van rechtmatigheid en getrouwheid. De opvolging van deze aanbevelingen in maatregelen en acties en van de overige bedrijfsvoeringprioriteiten (uit eigen verbeter- en ontwikkelplannen) wordt gedaan door het DMT.

Daarbij worden in het Prioriteitenplan verbetering bedrijfsvoering samenhangende maatregelen en acties inhoudelijk met elkaar in verband gebracht. In 2023 is er sprake van zichtbare vooruitgang op de in 2022 geformuleerde onderdelen. 1.4 In hoofdstuk 3 overzicht van baten en lasten is al de rechtmatigheidsverklaring van het college opgenomen. Vanaf het begrotingsjaar 2023 moet het college van burgemeester en wethouders zelf een verklaring afgeven over de financiële rechtmatigheid van het handelen.

Dat doet de accountant dan niet meer. De accountant zal echter in het kader van de controle op de getrouwheid wel de rechtmatigheidsverklaring van de gemeente controleren op dit aspect. De gemeente Vijfheerenlanden heeft zich vanaf 2020 op deze wijziging voorbereid. De afgelopen jaren is het college over de resultaten hiervan gerapporteerd. 2.1 Voorgesteld wordt om een bedrag van € 813.500 over te hevelen van 2023 naar 2024, omdat hiervoor verplichtingen zijn aangegaan of de wens bestaat incidentele budgetten beschikbaar te houden voor het realiseren van de bijbehorende doelstellingen van deze middelen. Te weten: - Arbeidsmarktcommunicatie: € 45.500: Met het begrote budget voor 2023 wilden we de arbeidsmarktcommunicatie professionaliseren, met als doel om ook in de toekomst aan de hoge wervingsvraag te voldoen. We hebben hiervoor de focus gelegd op vier fases die elkaar opvolgen. 1. Ontwikkeling werkgeversmerk 2. Creatief concept (creatieve vertaling werkgeversmerk in woord en beeld) 3. Content creatie 4. Uitrol communicatiemiddelen In 2023 zijn we alleen van start gegaan met fase 1, hiervoor is € 14.500 uitgegeven. Het project Arbeidsmarktcommunicatie heeft vertraging opgelopen, omdat de eerste aanbesteding niet het gewenste resultaat heeft opgeleverd. Daarom was een tweede aanbesteding noodzakelijk, dit heeft de vertraging veroorzaakt.

Fase 2 kan dus pas in 2024 gestart worden, na afronding van fase 1. Het bijbehorende budget voor de resterende fases blijft dus noodzakelijk om onze ambities op het gebied van arbeidsmarktcommunicatie te kunnen realiseren - Zinvolle dagbesteding voor mensen met dementie: € 25.000: In 2022 heeft de gemeente een subsidie ontvangen van VWS van € 50.000 voor onderzoek naar dementie in VHL. Voor deze subsidie was geen verantwoording verschuldigd aan VWS. In 2022 hebben wij desk- en fieldresearch gedaan samen met een gratis adviseur van VWS en is het geld niet uitgegeven. In 2023 is van de € 50.000 totaal € 25.000 uitgegeven. Om te komen tot een aanpak is er nog verder onderzoek nodig (in de vorm van gesprekssessies) naar de behoeften van mensen met dementie en hun mantelzorgers in Vijfheerenlanden in 2024. De uitkomsten en aanbevelingen uit de gespreksessies worden in 2024 verder verwerkt in een aanpak ‘Samen dementievriendelijk in VHL’. Om te komen tot een duurzame aanpak die gedragen wordt door de gemeenschap zullen er diverse bijeenkomsten moeten worden georganiseerd en communicatiemiddelen (mogelijk een website) worden ontwikkeld en ingezet. Hier willen wij het restant van de voormalige subsidie van VWS van € 25.000 voor inzetten.

- Routekaart verduurzaming vastgoed: € 85.000: De gemeente Vijfheerenlanden moet aan de slag met het opstellen van een routekaart verduurzaming vastgoed. In deze routekaart wordt ingegaan op de gebouwen waar de gemeente eigenaar van is en welke in aanmerking komen voor verduurzaming. Niet alle gebouwen zullen verduurzaamd worden vanwege hun leeftijd. De routekaart geeft in tijd en ruimte weer wat de mogelijkheden zijn en welke financiële consequenties dit met zich meebrengt. Er is een platte-dakonderzoek gedaan in 2023. In 2023 worden energielabels bepaald en maatwerk energieadviezen onderzocht per pand. Deze zouden wij ontvangen van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Deze onderzoeken zijn nog niet geheel afgerond. De oplevering van de energielabels en de maatwerk adviesrapporten heeft nog niet plaatsgevonden. Hierdoor is het project nog niet afgerond.

- Invoering omgevingswet: € 150.000: Op basis van lopende activiteiten en voorgenomen activiteiten is een begroting 2024 voor het programma invoering Omgevingswet gemaakt. Bij deze berekening is er van uitgegaan dat het programma invoering Ow in 2024 wordt afgerond en de begrote bedragen in 2024 tot uitgave komen. De verdere transitie van de Omgevingswet moet dan binnen de lijn uitgevoerd worden. Voor het juist beeld wordt hierbij opgemerkt dat voor de grootste activiteit (de actualisering van de bestemmingsplannen die in combinatie met de omzetting van alle bestemmingsplannen naar het omgevingsplan wordt aangepakt) het project Planomzetting is gestart, dat zijn eigen planning en budgetten heeft. Dit project valt nog onder regie van het programma invoering Omgevingswet, maar gaat ook na 2024 verder. De kosten voor het opleiden zijn bijna geheel naar 2024 verschoven. De inhuur loopt wat langer door, de ODRU heeft de prestatie nog niet geleverd (verrekening over 2023 volgt nog, maar de uitgaven komen voor een deel terug) en de inhuur milieu advies is voor 500 uur meegenomen. Tenslotte zijn de kosten van het nieuwe VTH-beleid (U&H strategie, met de aanpassingen aan de Ow en de WKB) opgenomen.

- Extra inzet van schoolmaatschappelijk werk/inzet jongerenwerk: € 100.000: De geraamde verplichting van €232.000 voor extra inzet van schoolmaatschappelijk werk en extra inzet voor jongerenwerk is bestemd voor de jaren 2023 tot en met 2025. Het hele bedrag was echter geraamd als verplichting in 2023. De daadwerkelijke uitgaven in 2023 waren €123.000. Het restant wordt ingezet voor de jaren 2024 en mogelijk 2025. De verplichting is aangegaan voor meerdere jaren (2023-2025) echter begroot in 2023 - Gemeentefonds, decembercirculaire € 408.000: De raming voor de inkomsten van het gemeentefonds is gebaseerd op de septembercirculaire 2023. Via de decembercirculaire zijn nog aanvullend middelen beschikbaar gekomen. Voor een deel is dit een compensatie voor taakmutaties die pas in 2024 worden besteed het gaat hier dan om de volgende bedragen: 1. Meerkosten Oekraïne sociaal domein € 40.000: Deze middelen zijn bestemd ter dekking van de kosten gemaakt voor ondersteuning van Oekraïners op grond van de WMO, de Jeugdwet en de Wet Publieke gezondheid. De middelen zijn pas ontvangen in de decembercirculaire en dus kon er in 2023 nog niets van deze middelen worden uitgegeven. Er liggen echter wel ondersteuningsvragen voor Oekraïners.

Op dit moment één vraag op grond van de Wmo (gewonde soldaat die we opvangen) en één vraag op grond van de Jeugdwet (jongen van 11, de organisatie die kan helpen heeft geen contract met de gemeente en dus moet hiervoor een maatwerkafspraak worden gemaakt). De kans dat er meerdere ondersteuningsvragen komen in de loop van dit jaar is aannemelijk. 2. Invoering omgevingswet € 368.000: Het begrote incidentele budget is niet opgenomen omdat het Rijk pas met de december circulaire het invoeringsbudget Omgevingswet heeft gefourneerd. De incidentele kosten worden ten laste van het programma invoering Omgevingswet gebracht. Deze waren beperkt (planning is aangepast aan latere inwerkingtreding en het niet beschikbaar hebben van de plansoftware). De begroting is gemaakt voor de hele periode van planomzetting, die liep tot eind 2029. Deze begroting is inmiddels aangepast aan uitstel inwerkingtreding en loopt tot 2032. In deze begroting is circa € 800.000 incidenteel budget opgenomen. Dit komt overeen met de te verwachten Rijksbijdragen invoering Omgevingswet over 2023, 2024 en 2025. Hiermee worden de extra kosten van de planomzetting (boven de structureel beschikbare gelden voor onderhoud bestemmingsplannen) gedekt.

3.1 Voorgesteld wordt om een bedrag van € 112.000 te storten in de reserve sociaal domein. Er is een regionale samenwerkingsovereenkomst en een uitvoeringsprogramma vastgesteld in het kader van doordecentralisatie Beschermd wonen. Voor de uitvoering van lokaal maatwerk ontvangt de gemeente middelen ter dekking van de kosten. Normaal gesproken gaan de kosten voor de baten uit. In het geval van de decentralisatie van Beschermd wonen komen middelen al naar gemeenten toe, voordat er uitgewerkte plannen in uitvoering zijn genomen. Omdat in de voorbereidingsfase relatief weinig financiële middelen nodig zijn en deze fase langer duurt dan vooraf werd ingeschat, zullen onze inspanningen nu op termijn leiden tot (hogere) uitgaven. Voor een deel zijn deze uitgaven incidenteel, bijvoorbeeld om een impuls of goede start aan een project te kunnen geven. Het kunnen beschikken over een reserve zorgt ervoor dat deze uitgaven gedekt kunnen worden uit de reserve. Op het moment dat dit aan de orde is, zal hierover gerapporteerd worden aan de gemeenteraad. Bij voortzetting van bestaand beleid zal de raad bij het desbetreffende P&C document voorgesteld worden om de benodigde middelen uit de gevormde reserve Sociaal Domein beschikbaar te stellen.

Indien er sprake zal zijn van nieuw beleid, dan zal een voorstel tot onttrekking aan de reserve sociaal domein in een afzonderlijk voorstel aan de raad worden voorgelegd. 3.2 Voorgesteld wordt om een bedrag van € 3.700.000 te storten in een nieuwe reserve Noodopvang bijzondere doelgroepen: In de begroting 2022 is voor het opzetten van de projectorganisatie (HSDI) een bedrag van € 1.200.000 opgenomen. HSDI heeft als taak komende vijf jaar de huisvestingsopgave voor asielzoekers, vergunninghouders (statushouders), Oekraïense ontheemden en bijzondere doelgroepen Sociaal Domein in te vullen. De post is budgetneutraal geraamd vanuit de gedachte dat de (vaste) kosten voor de projectorganisatie de komende jaren gedekt worden uit Rijksbijdragen die we ontvangen voor de opvang van bijzondere doelgroepen. Dat is gebeurd. De projectorganisatie kost momenteel ongeveer € 900.000 per jaar (intern en extern). Een deel van deze kosten wordt gedekt vanuit een Rijksbijdrage. Vanuit 2022 en 2023 is er een surplus van € 3.700.000. Reden van dit surplus is o.a. de opbrengsten uit de Oekraïne opvang tot op heden in het gemeentehuis Meerkerk (opvang is binnen eigen vastgoed gerealiseerd). Mocht de opvang ook na maart 2025 gecontinueerd moeten worden, dan zal er mogelijk gezocht moeten worden naar een andere locatie waar een investering benodigd zal zijn.

Om de huisvestingsopgave in te kunnen vullen heeft de projectorganisatie HSDI komende jaren middelen nodig voor personele inzet (inhuur) en financiële ruimte om armslag te hebben om snel te kunnen realiseren. Dekking van de personele kosten voor komende jaren (2025 e.v.) kan komen vanuit het surplus van 2022 en 2023. Om voldoende financiële armslag te behouden kan het overschot in een aparte gelabelde reserve worden geplaatst. Een raadsvoorstel voor de inzet van deze middelen wordt voorbereid. 3.3 Instellen nieuwe reserve voor overlopende posten 2023/2024 en een bedrag storten van € 813.500. Het over te hevelen bedrag zoals benoemd bij beslispunt 2 moet nog gevoteerd worden aan de genoemde reserve, om in 2024 beschikbaar gesteld te worden. 4.1 Het onder beslispunt 2 genoemde over te hevelen bedrag van € 813.500 leidt tot uitgaven in 2024 waarvoor dekking aanwezig moet zijn. De bij beslispunt 2 voorgestelde budgetten moeten ter dekking van de genoemde posten in 2024 beschikbaar gesteld worden. Omdat het incidentele zaken en verplichtingen betreft waarvoor in de reguliere begroting geen middelen zijn gereserveerd.

5.1 Het rekeningresultaat wordt gestort in de Algemene reserve en de dekking voor de overige voorstellen worden onttrokken aan de Algemene reserve. Per saldo wordt er een bedrag van € 7.327.000 toegevoegd aan de algemene reserve. Dit is het rekeningresultaat na de verrekening van de voorgestelde toevoegingen aan de reserves Sociaal domein, noodopvang bijzondere doelgroepen en overlopende posten 2023/2024. 6.1 Het afsluiten van de in de jaarstukken 2023 van de gemeente Vijfheerenlanden opgenomen af te sluiten restantkredieten is mogelijk omdat de betreffende projecten zijn afgerond en/of de betreffende restantkredieten niet meer benodigd zijn. Jaarlijks worden bij de vaststelling van de jaarstukken de restantkredieten van alle afgeronde investeringen afgesloten. Dit om te voorkomen dat deze restantkredieten beschikbaar blijven en jarenlang worden doorgeschoven zonder directe bestemming. Daarbij is onder meer het criterium toegepast dat een restantkrediet kan worden afgesloten als het al meer dan twee jaar (na het jaar waarin het krediet is verstrekt) openstaat en er in 2023 geen kosten meer op geboekt zijn. Voor een overzicht van de af te sluiten restantkredieten wordt verwezen naar bijlage overzicht restantkredieten bij de jaarrekening. 7.1 Vaststellen rechtmatigheidsverklaring .

Met ingang van het begrotingsjaar 2023 wordt de rechtmatigheid niet meer door de accountant gecontroleerd, maar door het college zelf. In hoofdstuk 3 "Overzicht van baten en lasten met toelichting" is de verklaring opgenomen. 7.2 Uitkomst rechtmatigheidsonderzoek. Uit de toets blijkt dat de bevindingen binnen de foutmarges en onzekerheidsmarges zijn gebleven. 8.1 Het totaal van de kredietoverschrijdingen bedraagt € 690.000 . Om te kunnen voldoen aan de kredietrechtmatigheid moeten we het krediet verhogen, van de kredieten waarvan het budget is overschreden. Het betreffen de kredieten: Voorbereidingskrediet Noachschool (€ 145.000), Vianen Aanpassen busstation (€ 245.000), Voorbereidingskrediet Gaasperwaard 3 (€ 63.000), Herinrichting Koningin Emmalaan (€ 122.000) en Killesteijnstraat Lexmond (€ 115.000).

Risicoparagraaf 1.1 De jaarstukken moeten op tijd worden ingediend. Het boekjaar 2023 is afgelopen op 31 december 2023. Financieel kunnen wij dit boekjaar echter pas afsluiten na vaststelling van de Jaarrekening 2023 in de gemeenteraad. Het is belangrijk dat wij dit doen voor 15 juli, zodat we binnen de hiervoor gestelde termijnen blijven. Indien wij de Jaarstukken 2023 niet voor de aangepaste deadline van 15 juli indienen bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, kan worden besloten om de uitbetaling van de algemene uitkering voor de gemeente Vijfheerenlanden op te schorten. Daarnaast kan niet tijdige indiening bij de Provinciaal toezichthouder leiden tot verscherpt financieel toezicht. Dit achten wij uiteraard zeer onwenselijk. Tenslotte is het voor het imago van onze gemeente niet goed wanneer wij de (aangepaste) deadline niet halen.

Gevolgen voor mensen met een beperking N.v.t.

Betrokkenheid pers Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf Het betreft hier de verantwoording over 2023. De jaarrekening 2023 is een financieel stuk.

Participatieparagraaf N.v.t.

Duurzaamheidsparagraaf N.v.t.

Communicatieparagraaf De aanbiedingsbrief bij de Jaarstukken 2023 biedt aanknopingspunten voor een perssamenvatting. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden, de secretaris,

de burgemeester,

05/06/2024 18:39:40 CEST {{signer1}}

05/06/2024 18:47:10 CEST {{signer2}}

Signed By: j.de.jonge@vijfheerenlanden.nl

Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl

ID: 539cd779-a727-4e81-9782-9918c74fd47b

ID: 539cd779-a727-4e81-9782-9918c74fd47b

Auth: Consent

Auth: Consent

W.J. (Judith) de Jonge

Bijlage Jaarstukken 2023

S. (Sjors) Fröhlich